5.Gaia: Munduaren antolaketa politikoa

5.Gaia: Munduaren antolaketa politikoa

Iraia eta Laia

Aurkibidea

1. jarduera

3. jarduera

2. jarduera

4. jarduera

5. jarduera

6. jarduera

7. jarduera

8. jarduera

9. jarduera

10. jarduera

1. jarduera:

Hausnartu: zenbat herrialde daude munduan eta zergaitik da hain zaila galdera horri erantzutea?

Politikoki mundua 196 estatutan banatzen da. Erantzun hau ez da guztiz egokia herrialde batzuk politikatik kanpo burujabetzat hartzen direlako.

Iturria: Aurkezpena

2024ko urtean, huts egin duten estatuen zerrendan dauden 20 herrialde aipatu:

2. jarduera

11. Birmania 12. Etiopía 13. Palestina 14. Mali 15. Nigeria 16. Libia 17. Guinea 18. Zimbabue 19. Níger 20. Camerún

1. Somalia 2. Sudán 3. Hego Sudan 4. Siria 5. República Democrática del Congo 6. Yemen 7. Afganistán 8. República Centroafricana 9. Haití 10. Chad

Iturria: https://es.wikipedia.org/wiki/Estado_fallido

3. jarduera

• Korrupzio politikoa
• Kriminalitate, segurtasun-gabezia eta delikuentzia kasuak
• Terrorismo eta droga-trafiko kasuak
• Edukazio falta
• Krisi ekonomikoak
• Talentu-ihesaren kasuak (kualifikazio handiko emigrazioa)
• Lurraldearen kontrol-fisikoa galtzea

Ikertu: zer faktore neurtzen da estatu bat zerrenda horretan sartzeko?

Iturria: https://es.wikipedia.org/wiki/Estado_fallido

4. jarduera

Europako ze herrialdeetan dago bizi maila baxuena? eta zeinetan dago ongizate-estatu altuena?

Bizi maila baxuena Moldavian dago.Aldiz, Dinamarkan dago ongizate-estatu altuena.

Iturria: https://www.bbvamijubilacion.es/blog/los-cuatro-modelos-de-estado-de-bienestar-europeos/

5. jarduera

“2017an, Europako Batzordeko presidente Jean Claude Junckerrek esan zuen Europako Batasunak ezin zuela Kataluniako burujabetza onartu, beste lurralde batzuek gauza bera eskatuko zutelako eta ezinezkoa zelako Europan 90 estatu berri sortzea». Alberoren hitzetan, Junckerrek «ezjakintasun handia» erakutsi zuen, «ez baitaude 90: 17, asko jota. Erregioak eta nazioak nahastu zituen». Uste duzu nazioek autodeterminazioa eskubidea izan beharko luketeela? Arrazoitu zure erantzuna.

5. jarduera

Gure ustez, nazioek autodeterminazio eskubidea izan beharko luketeela pentsatzen dugu. Herriak referendum-a erabiliz erantzunak esaten duen arabera eskubidea ematea edo ez aukeratuz.

7. jarduera

Behatu beheko mapa eta erantzun: errepublika ala monarkia gehiago dago munduan? Arrazoitu zure erantzuna.

Mapan jartzen duen bezala munduan errepublika gehiago dago monarkia baino.

6. jarduera

Ikertu Europa mailan ze herrialdeek daukate monarkia? Herrialde horiek monarkia parlamentarioa ala konstituzionala daukate?

Europako monarkia duten herrialdeak:

• -Erresuma Batua
• -Espainia
• -Herbehereak
• -Belgika
• -Luxenburgo
• -Danimarka
• -Suedia
• -Norvegia
• -Liechtenstein
• -Monako

Parlamentarioak Konstituzionalak

8. jarduera

Europa mailan ze herrialdeek daukate monarkia?Herrialde horiek monarkia parlamentarioa ala konstituzionala daukate?

• Norbegia
• Suedia
• Erresuma Batua
• Danimarka
• Herbehereak
• Luxemburgo
• Liechtenstein
• Monako
• Belgica
• Espainia

Iturria: https://es.wikipedia.org/wiki/Monarqu%C3%ADa_constitucional

9. jarduera

AZTERTU MAPA eta HAUSNARTU: Batez ere, ze herrialde dira estatu teokratiko edo konfesionalak?

Estatu teokratikoak:

• Afghanistan
• Vatikano Hiria
• Iran
• Beste herrialde islamiar batzuk...

Estatu konfesionalak:

• Danimarka

• Georgia.

• Grezia. Athos mendia (Erlijio ortodoxoa)

• Islandia (erlijio protestante luteranoa)

• Malta, Konstituzioaren 2. artikulua. (Erlijio katolikoa)

Estatu konfesionalak:

• Malta, Konstituzioaren 2. artikulua. (Erlijio katolikoa)

• Monako (Erlijio katolikoa)

• Erresuma Batua

• ...

Iturriak: https://es.wikipedia.org/wiki/Estado_confesional https://es.wikipedia.org/wiki/Teocracia

10. jarduera

+ info