FLOW IFG

Vermoeden van Intrafamiliaal Geweld (IFG) Wat nu?

signaalverheldering

hulp & ondersteuning

verontrusting

bespreekbaar maken

kinderen & jongeren

kinderen & jongeren

kinderen & jongeren

vormen van IFG

volwassenen

volwassenen

volwassenen

signalen

gezinnen

gezinnen

Loop je vast in je samenwerkingstrajecten? Heb je bijkomende vragen of noden? Contacteer TeamIFG@stad.gent

acute situatie!

tools

Specifieke thema's- Zwangerschap: FARA: luistert, informeert en begeleidt bij zwangerschapskeuzes - Migratie en verblijfsrecht: advies rond verblijfsrecht, gebonden aan beroepsgeheim Infopunt Migratie Stad Gent

verontrusting kinderen en jongeren ? cONSULT

• Kind & Gezin lijn: Bel 078 150 100

Opgroeien Verontrusting

• Child Focus: bij verdwijning, seksuele uitbuiting, achterlating

• Veilig Huis: aanvraag anoniem casusoverleg via veilighuis.oostvlaanderen@vlaanderen.be

• Crisisteam CAW Oost-Vlaanderen Onmiddelijke hulpverlening bij crisis 09 265 04 90

• Mobiel crisisteam (MCT) Het Pakt voor volwassenen in een thuissituatie met een psychiatrische problematiek in acute crisis

• Payoke Consult: bij mensenhandel, uitbuiting

• Parket: anoniem consult Gent via 0476 36 73 15

• Zorgcentrum na Seksueel Geweld: Voor slachtoffers van seksueel geweld, zoals verkrachting of aanranding 09 332 80 80

• Ouderenmis(be)mishandeling: VLOCO 078 15 15 70

• Kindermishandeling: 09 216 73 30

• dOT: Cultuursensitief handelen in gezinnen onder spanning

• GAMS: Vrouwelijke genitale verminking, huwelijksdwang, achterlating: 0493 40 52 90

• Outreachend consult Voor hulpverleners met vragen rond moeilijke situaties

• Radar Crosslink consult Oriëntatie hulpverleningslandschap

• Ondersteuningscentrum Jeugdhulp onderzoekt of het noodzakelijk is dat de overheid de hulpverlening mee opvolgt of tussenkomt in situaties waar vrijwillige hulpverlening niet volstaat.

• KInd & Gezin lijn: Bel 078 150 100

• Child Focus: bij verdwijning, seksuele uitbuiting, achterlatng,

• Veilig Huis: aanvraag anoniem casusoverleg via veilighuis.oostvlaanderen@vlaanderen.be:

• Crisisteam CAW Oost-Vlaanderen Onmiddelijke hulpverlening bij crisis 09 265 04 90

• Mobiel crisisteam (MCT) Het Pakt voor volwassenen in een thuissituatie met een psychiatrische problematiek in een acute crisis

• Parket: anoniem consult Gent via 0476 36 73 15

• Zorgcentrum na Seksueel Geweld: Voor slachtoffers van seksueel geweld, zoals verkrachting of aanranding 09 332 80 80

• Ouderenmis(be)mishandeling: VLOCO 078 15 15 70

• Kindermishandeling: 09 216 73 30

• dOT: Cultuursensitief handelen in gezinnen onder spanning

• GAMS: Vrouwelijke genitale verminking, huwelijksdwang, achterlating: 0493 40 52 90

• Outreachend consult Voor hulpverleners met vragen rond moeilijke situaties

• Ondersteuningscentrum Jeugdhulp onderzoekt of het noodzakelijk is dat de overheid de hulpverlening mee opvolgt of tussenkomt in situaties waar vrijwillige hulpverlening niet volstaat.

• KInd & Gezin lijn: Bel 078 150 100

• Child Focus: bij verdwijning, seksuele uitbuiting, achterlatng,

• Veilig Huis: aanvraag anoniem casusoverleg via veilighuis.oostvlaanderen@vlaanderen.be:

• Crisisteam CAW Oost-Vlaanderen Onmiddelijke hulpverlening bij crisis 09 265 04 90

• Mobiel crisisteam (MCT) Het Pakt voor volwassenen in een thuissituatie met een psychiatrische problematiek in een acute crisis

• Parket: anoniem consult Gent via 02/682.01.20

• Zorgcentrum na Seksueel Geweld: Voor slachtoffers van seksueel geweld, zoals verkrachting of aanranding 09 332 80 80

• Ouderenmis(be)mishandeling: VLOCO 078 15 15 70

• Kindermishandeling: 09 216 73 30

• dOT: Cultuursensitief handelen in gezinnen onder spanning

• GAMS: Vrouwelijke genitale verminking, huwelijksdwang, achterlating: 0493 40 52 90

• Outreachend consult Voor hulpverleners met vragen rond moeilijke situaties

• Ondersteuningscentrum Jeugdhulp onderzoekt of het noodzakelijk is dat de overheid de hulpverlening mee opvolgt of tussenkomt in situaties waar vrijwillige hulpverlening niet volstaat.

• KInd & Gezin lijn: Bel 078 150 100

• Child Focus: bij verdwijning, seksuele uitbuiting, achterlating

• Veilig Huis: aanvraag anoniem casusoverleg via veilighuis.oostvlaanderen@vlaanderen.be:

• Crisisteam CAW Oost-Vlaanderen Onmiddelijke hulpverlening bij crisis 09 265 04 90

• Mobiel crisisteam (MCT) Het Pakt voor volwassenen in een thuissituatie met een psychiatrische problematiek in een acute crisis

• Parket: anoniem consult Gent via 02/682.01.20

• Zorgcentrum na Seksueel Geweld: Voor slachtoffers van seksueel geweld, zoals verkrachting of aanranding 09 332 80 80

• Ouderenmis(be)mishandeling: VLOCO 078 15 15 70

• Kindermishandeling: 09 216 73 30

• dOT: Cultuursensitief handelen in gezinnen onder spanning

• GAMS: Vrouwelijke genitale verminking, huwelijksdwang, achterlating: 0493 40 52 90

• Outreachend consult Voor hulpverleners met vragen rond moeilijke situaties

• Ondersteuningscentrum Jeugdhulp onderzoekt of het noodzakelijk is dat de overheid de hulpverlening mee opvolgt of tussenkomt in situaties waar vrijwillige hulpverlening niet volstaat.

Hulp & ondersteuning?

gezinsondersteuning

• Welzijnsbureaus OCMW & psychologische dienst

• CAW Oost-Vlaanderen Heb je te maken met geweld in jouw gezin of relatie? Of met de dreiging van geweld?

• Wijkgezondheidscentra: toegankelijke, multidisciplinaire zorg

• Eerstelijns psychologische zorg (geconventioneerd)

• Groeiteam Stad Gent Vragen over onderwijs, levenslang leren, kinderopvang, opvoeding en vrije tijd voor kinderen en jongeren?

• CAW Oost-Vlaanderen: ambulante begeleiding binnen diverse deelwerkingen (Slachtofferhulp, Koppelgesprekken nageweld, ..)

• Tienerouders Lejo vzw zwanger op school en mobiele individuele begeleiding

• GAMS: hulp en ondersteuning bij vrouwelijke genitale verminking, huwelijksdwang en achterlatung (0493 40 52 90)

• Kwetsbare zwangeren Hulp voor kersverse ouders

Kwetsbare zwangeren: FARA: luistert, informeert en begeleidt bij zwangerschapskeuzes

• CGG Centrum Geestelijke gezondheidszorg Adentro ambulante, gespecialiseerde tweedelijnshulp

• Kraamkaravaan ondersteuning organisaties

• Privétherapie Vind een privépsycholoog

• Samen 1 plan laagdrempelige ondersteuning aan gezinnen die problemen ervaren in verschillende levensdomeinen

• Wij zijn er: hulp, ondersteuning en lotgenotencontact bij seksueel grensoverschrijdend gedrag

• Lotgenotengroep partnergeweld Veilig Huis

• Clientoverleg voor multigestresste gezinnen Gezinnen in een complexe en chaotische situatie kunnen een cliëntoverleg aanvragen ondersteund door een neutrale voorzitter

• VZW Touché: hulp bij agressie

• Bureau Politionele Zorg: politionele bijstand en opvang van slachtoffers

• Slachtofferonthaal Justitiehuis: ondersteuning aan slachtoffers van misdrijven

• GAMS: hulp en ondersteuning bij vrouwelijke genitale verminking, huwelijksdwang en achterlating (0493 40 52 90)

• Zorgcentrum na Seksueel Geweld: Slachtoffers van seksueel geweld kunnen dag en nacht terecht

• Referentiecentrum Vrouwelijke Genitale Verminking: voor meisjes en vrouwen die het slachtoffer werden van genitale verminking of het risico lopen die te ondergaan

kinderen & jongeren

volwassenen

kinderen & jongeren

volwassenen

Partnergeweld

Kindermishandeling

Oudermis(be)handeling

Sibblinggeweld

Kind-oudergeweld

Eergerelateerd geweld

Eergerelateerd geweld

KINDERMISHANDELING

Kindermishandeling is elke vorm van lichamelijk, emotioneel of seksueel geweld waar kinderen slachtoffer van zijn. Niet door ongeval, maar door daden of nalatigheden van ouders of andere personen. De gevolgen van kindermishandeling brengen de ontwikkeling van het kind ernstig in gevaar. We onderscheiden deze vormen van kindermishandeling:

Seksueel misbruik

Lichamelijke mishandeling en verwaarlozing

Emotionele mishandeling en verwaarlozing

Enkele bijzondere vormen van kindermishandeling: -Factitious disorder by proxy (of Münchhausen by proxy) -Shaken Infant Syndrome (SIS) -Institutionele en structurele kindermishandeling -Psychogene dwerggroei (of failure to thrive)

Lichamelijke mishandeling en verwaarlozing

We spreken van lichamelijke kindermishandeling, wanneer een volwassene fysiek geweld pleegt op een kind of een jongere. Voorbeelden hiervan zijn: slaan, schoppen, bijten, het toebrengen van brand- of snijwonden, krabben, schudden, vergiftigen, … Dit geweld is verschillend van een ongeval. Wanneer een volwassene een kind of jongere niet de nodige lichamelijke verzorging geeft, is er sprake van lichamelijke verwaarlozing. Dit houdt in dat er geen, te weinig of verkeerde aandacht is voor kledij, voeding, slaap, veiligheid, medische verzorging, …

Emotionele mishandeling en verwaarlozing

Bij emotionele mishandeling denken we aan een heel spectrum aan negatieve houdingen van een volwassene naar een kind: schreeuwen, uitschelden, kleineren, vernederen, bedreigen, chanteren, afwijzen, opsluiten, pesten, verwerpen, te hoge eisen stellen, beschuldigen, … Het als kind of jongere getuige zijn van partnergeweld bij de ouders of opvoeders, is eveneens een vorm van emotionele kindermishandeling. De impact van het zien van partnergeweld wordt aanzien als even groot als het zelf slaag krijgen als kind. Er is sprake van emotionele verwaarlozing, wanneer een volwassene onvoldoende of geen aandacht schenkt aan de emotionele noden van het kind of de jongere. Er is een tekort aan liefde, aandacht, betrokkenheid, interesse, respect, onderwijs, communicatie, veiligheid, voorspelbaarheid,… Andere voorbeelden zijn: opsluiting, negeren, niet luisteren,…

Seksueel misbruik

We spreken van seksueel misbruik wanneer een kind of jongere door een volwassene betrokken wordt bij seksuele activiteiten die niet passen bij de leeftijd van het kind of de jongere en die kaderen in de behoeftebevrediging van de volwassene. Seksueel misbruik kent vele gradaties. Het gaat van begluren, aanraken, strelen, zoenen, tonen van pornografisch materiaal,… tot expliciete seksuele handelingen zoals penetratie. Bij seksueel misbruik worden de grenzen van het kind of de jongere overschreden en ontstaan er vaak gevoelens van verwarring en onmacht. Het seksueel misbruik kan zowel door een familielid als door een buitenstaander gepleegd worden. Ook tussen kinderen en jongeren kan er sprake zijn van seksueel grensoverschrijdend gedrag.

Seksueel misbruik

We spreken van seksueel misbruik wanneer een kind of jongere door een volwassene betrokken wordt bij seksuele activiteiten die niet passen bij de leeftijd van het kind of de jongere en die kaderen in de behoeftebevrediging van de volwassene. Seksueel misbruik kent vele gradaties. Het gaat van begluren, aanraken, strelen, zoenen, tonen van pornografisch materiaal,… tot expliciete seksuele handelingen zoals penetratie. Bij seksueel misbruik worden de grenzen van het kind of de jongere overschreden en ontstaan er vaak gevoelens van verwarring en onmacht. Het seksueel misbruik kan zowel door een familielid als door een buitenstaander gepleegd worden. Ook tussen kinderen en jongeren kan er sprake zijn van seksueel grensoverschrijdend gedrag.

SIBLINGGEWELD

Siblinggeweld is huiselijk geweld tussen broers en zussen en is een specifieke vorm van kindermishandeling. Het kan hierbij gaan om fysiek, mentaal of seksueel geweld Geweld tussen broers en zussen, en dus ook bonusbroers, pleegzussen, halfbroers of pluszussen, komt vaker voor dan je denkt. Het is één van de meest voorkomende vormen van huiselijk geweld. Toch wordt er zelden over gepraat, en dat is raar. Velen denken dat pesten, kwetsen of pijn doen er gewoon bij hoort, maar wanneer het bewust en steeds opnieuw gebeurt dan wordt het schadelijk, en dat is echt niet oké. Kenmerken van siblinggeweld zijn: Het geweld is niet eenmalig Het geweld houdt meestal langer dan één jaar aan Het geweld kan verschillende vormen aannemen Het geweld kan afhankelijk van de leeftijd veranderen Het geweld leidt tot ernstige schade bij het slachtoffer Het geweld is opzettelijk en heeft kwade bedoelingen In de leeftijdscategorie 2 tot 12 jaar is fysiek geweld het meest voorkomend. In de adolescentie kan er een verschuiving plaatsvinden naar seksueel geweld.

PARTNERGEWELD

Partnergeweld is iedere vorm van verbaal, fysiek, seksueel, psychisch, economisch of digitaal geweld tussen echtgenoten of personen die samenleven of samengeleefd hebben en tussen wie een duurzame affectieve en seksuele band bestaat of bestaan heeft. (Ex-)partnergeweld kan dus alle intieme partners treffen, ongeacht of ze getrouwd zijn, samenwonen of hun relatie hebben beëindigd. Geweld tussen (ex-)partners kan gepaard gaan met strategieën van controle en dwang, gericht op het controleren en domineren van de ander. Dit staat bekend als dwingende controle. Hierbij wordt doelbewust agressie gebruikt (instrumentele agressie). In dergelijke gevallen kan het geweld heel subtiel zijn, variërend van microregulering van het leven van de (ex-)partner en sociale isolatie tot gewelddadige handelingen gericht op het controleren en dwingen van de andere persoon. Gelukkig is dit een minderheid. Bij de meeste gevallen van partnergeweld is er sprake van frustratie-agressie, een plotse ontploffing als reactie op diverse stressfactoren (bv. jobverlies, financiële problemen, middelengebruik, ...).

Conflictueze (v)echtscheidingen

Conflictueuze echtscheidingen, ook wel vechtscheidingen genoemd, kunnen een nefaste invloed hebben op betrokken ex-partners en op de kinderen. Op de website van de scheidingskoffer vind je tips and tricks om hier mee om te gaan. Je kan ook spelkaarten vinden om het gesprek aan te gaan.

cyclus van GEWELD:

Deze cyclus bestaat uit vier fasen en toont hoe de spanning opbouwt om na een uitbarsting weer te gaan liggen. Net na een uitbarsting staat men vaak het meest open voor hulp, omdat men dan spijt heeft en er wil voor zorgen dat het geweld niet meer plaatsvindt in de toekomst. 1. oplopende spanning: angst bij het slachtoffer dat risicosituaties probeert te ontlopen 2. Gewelduitbarsting: crisis en agressie: (verbaal, fysiek of seksueel): dit is dikwijls het enige moment dat er een vraag tot hulp is: 3. het gevoel van schok wordt gevolgd door spijt betuigen, uitleg zoeken4. fase van remissie en hoop: de pleger probeert de relatie weer te herstellen, het slachtoffer hoopt op verbetering. Het lijkt weer als vroeger, voor de uitbarsting, vandaar ook wel de honeymoonfase of de wittebroodsweken genoemd. Op dit ogenlik is het koppel vaak weer op zichzelf geplooid en is hulp aanvaarden moeilijk, gezien de sense of urgency weer is verdwenen.

Frustratie-agressie versus instrumentele agressie

Frustratie-agressie versus instrumentele agressie/dwingende controle/intieme terreur

Intieme terreur is een specifieke vorm van huiselijk geweld en vereist ook een andere aanpak. In deze podcast kom je er meer over te weten:

OUDERENMIS(BE)HANDELING

Onder mis(be)handeling van een ouder persoon (iemand van 60 jaar of ouder) verstaan we al het handelen of nalaten van handelen van al diegenen die in een persoonlijke en/of professionele relatie met de oudere staan, waardoor de oudere persoon (herhaaldelijk) lichamelijke en/of psychische en/of materiële schade lijdt dan wel vermoedelijk zal lijden en waarbij van de kant van de oudere sprake is van een vorm van gedeeltelijke of volledige afhankelijkheid. Er is dus sprake van een persoonlijke en/of professionele relatie tussen het slachtoffer en diegene die mis(be)handelt. Hierbij speelt het wederzijdse vertrouwen een centrale rol. De meeste ouderen die slachtoffer worden van ouderenmis(be)handeling zijn gedeeltelijk of volledig afhankelijk van de pleger. Deze afhankelijkheid kan bestaan uit een lichamelijke, financiële, cognitieve, psychische of sociale afhankelijkheid; of een combinatie hiervan. Van de kant van de pleger kan echter ook sprake zijn van een vorm van gedeeltelijke of volledige afhankelijkheid van de oudere. Deze afhankelijkheid dient dus ruim geïnterpreteerd te worden, we spreken hier zeker niet alleen van zorgafhankelijkheid.

OUDERENMIS(BE)HANDELING

Mis(be)handeling kan het resultaat zijn van zowel actief (plegen van handelingen) als passief (nalaten van handelingen) gedrag. We spreken over actieve mis(be)handeling indien er schade ontstaat door het uitvoeren van een bepaalde handeling (vb.: de oudere wordt geslagen, uitgescholden, er wordt geld van de bankrekening afgehaald, ...). Daarnaast kan er schade ontstaan indien een bepaalde handeling niet doorgevoerd wordt (vb.: de oudere krijgt niet de nodige medicatie, krijgt geen (aangepaste) voeding, ...). Kwaadwillig opzet is geen vereiste om te spreken over ouderenmis(be)handeling. Er is sprake van kwaad opzet indien de pleger 'bewust' een handeling doet die schade tot gevolg heeft (vb.: een kind maakt misbruik van de volmacht van de oudere). In andere situaties gebeurt de handeling onbewust. Onkunde, onwetendheid of onmacht kunnen hierbij een onderliggende oorzaak zijn van ouderenmis(be)handeling (vb.: de oudere wordt op een verkeerde manier ondersteund of getransfereerd waardoor hij/zij een schouder letsel oploopt). In deze situaties spreken we ook van ontspoorde zorg

KIND-OUDERgeweld

Kind-oudergeweld is wanneer een kind, puber of jongvolwassene herhaaldelijk en ernstig geweld gebruikt tegen één of beide ouders. Dit kan fysiek, psychisch, seksueel of financieel geweld zijn en gaat verder dan normale puberteitsconflicten. Het is een vorm van huiselijk geweld, waarbij de jongere of volwassene een afhankelijke relatie heeft met de ouder(s). De ouder hoeft geen biologische ouder te zijn. Het kan ook gaan over geweld op een stiefouder, pleegouder of plusouder. In de meeste gevallen is het kind een jongere of een jongvolwassene. Het geweld komt regelmatig voor. Het gaat niet over puberteitsconflicten. Het geweld kan emotioneel, lichamelijk, seksueel of financieel zijn. Voorbeelden van oudermishandeling zijn: Financiële afpersing van de ouder(s) De ouder(s) bedreigen De ouder(s) slaan of kloppen De ouder(s) beledigen of vernederen

EERgerelateerd geweld ?

"De #StopFeminicide wet definieert eergerelateerd geweld als "elk geweld dat uitgaat van één of meerdere personen en dat werd gesteld om de perceptie van de eer van een individu, een familie en/of een gemeenschap te garanderen, in strijd met de fundamentele mensenrechten van één of meerdere personen, of elke gedraging die gesteld wordt met de bedoeling misdrijven of incidenten te plegen om de perceptie van de eer van een individu, een familie en/of een gemeenschap te garanderen, in strijd met de fundamentele mensenrechten van één of meerdere personen”. Eergerelateerd geweld wordt dus ingegeven door de noodzaak om een aanval op de seksuele en familiale eer te voorkomen of te herstellen. Het verschilt van andere vormen van intrafamiliaal geweld door het aantal potentiële daders en slachtoffers, maar vooral door het element van "publieke bekendheid". De feiten hoeven zich niet voorgedaan te hebben om een schending van de eer te veroorzaken; het is voldoende dat "anderen" kunnen denken dat dit zich heeft voorgedaan. Het is deze publieke bekendheid die kan leiden tot escalatie van geweld.

Vrouwelijke Genitale Verminking

Huwelijksdwang

Achterlating

EERgerelateerd geweld ?

"De #StopFeminicide wet definieert eergerelateerd geweld als "elk geweld dat uitgaat van één of meerdere personen en dat werd gesteld om de perceptie van de eer van een individu, een familie en/of een gemeenschap te garanderen, in strijd met de fundamentele mensenrechten van één of meerdere personen, of elke gedraging die gesteld wordt met de bedoeling misdrijven of incidenten te plegen om de perceptie van de eer van een individu, een familie en/of een gemeenschap te garanderen, in strijd met de fundamentele mensenrechten van één of meerdere personen”. Eergerelateerd geweld wordt dus ingegeven door de noodzaak om een aanval op de seksuele en familiale eer te voorkomen of te herstellen. Het verschilt van andere vormen van intrafamiliaal geweld door het aantal potentiële daders en slachtoffers, maar vooral door het element van "publieke bekendheid". De feiten hoeven zich niet voorgedaan te hebben om een schending van de eer te veroorzaken; het is voldoende dat "anderen" kunnen denken dat dit zich heeft voorgedaan. Het is deze publieke bekendheid die kan leiden tot escalatie van geweld.

Vrouwelijke Genitale Verminking

Huwelijksdwang

Achterlating

Huwelijksdwang

Huwelijksdwang is wanneer iemand gedwongen wordt om te trouwen tegen hun wil, zonder hun eigen toestemming of vrije keuze. Dit kan gebeuren door druk van ouders, familie of de gemeenschap. Het is een vorm van huiselijk geweld en een schending van de mensenrechten. Wat houdt huwelijksdwang in? Geen vrije partnerkeuze: Een of beide huwelijkspartners hebben geen zeggenschap over de keuze van hun partner of het sluiten van het huwelijk. Druk en bedreiging: Er wordt druk uitgeoefend of zelfs gedreigd om de persoon te laten trouwen. Tegen de wil: Het huwelijk wordt gesloten tegen de wil van een of beide partners. Verschil met gearrangeerd huwelijk: Bij een gearrangeerd huwelijk wordt de partnerkeuze door anderen geregeld, maar is er wel instemming van de betrokken personen. Bij huwelijksdwang is die instemming er niet. Het is een vorm van geweld tegen vrouwen, omdat vrouwen onevenredig vaak het slachtoffer zijn. In België wordt huwelijksdwang beschouwd als een vorm van mensenhandel.

Achterlating

Achterlating is het achterlaten van een persoon, vaak een kind of jongere, in het buitenland, terwijl de rest van de familie of het gezin terugkeert naar België. Dit gebeurt tegen de wil van de achtergelaten persoon en leidt tot een onvrijwillige breuk met hun sociale omgeving in België. Achterlating wordt gezien als een vorm van huiselijk geweld en kindermishandeling. Achterlating kan verschillende motieven hebben, zoals het controleren van gedrag, voorkomen van 'verkeerde' relaties of seksuele relaties, of het afdwingen van gehoorzaamheid. Kenmerkend aan achterlating is: Tegen de wil: Achterlating is een gedwongen situatie, waarbij de persoon niet vrijwillig in het buitenland achterblijft. Onvrijwillige breuk: De persoon wordt afgesneden van hun vertrouwde sociale omgeving, zoals familie, vrienden en school. Afhankelijkheid: Achtergelaten personen zijn vaak afhankelijk van de mensen die hen hebben achtergelaten of van anderen in hun nieuwe omgeving, wat hen kwetsbaar maakt.

Vrouwelijke Genitale Verminking (VGV)

Vrouwelijke genitale verminking zijn “ingrepen die de externe geslachtsorganen van vrouwen opzettelijk veranderen of beschadigen om niet-medische redenen” (WHO, 2014). De meest recente schattingen (UNICEF 2024) suggereren dat 230 miljoen meisjes en vrouwen vrouwelijke genitale verminking hebben ondergaan en dat 4 miljoen meisjes elk jaar risico lopen. De helft van de getroffen bevolking, namelijk 100 miljoen, bevindt zich in drie landen: Egypte, Ethiopië en Indonesië. Hoewel de praktijk aanwezig is in minstens 28 Afrikaanse landen, komt deze ook voor in Azië (Indonesië, Maleisië, …), het Arabisch schiereiland (Jemen, Oman, …), het Midden-Oosten (Irak, Iran, …) en Latijns-Amerika (Colombia, Peru). De prevalentie verschilt sterk tussen regio’s, zelfs binnen dezelfde landen. Etnische groep en oorsprongsregio zijn bepalende factoren. Diverse redenen worden aangevoerd door de betrokken bevolkingen om deze praktijken te rechtvaardigen, en vele combinaties zijn mogelijk. Een genaaid, gesloten, geschoren geslachtsdeel wordt gezien als hygiënischer en zou de vrouw aantrekkelijker moeten maken. Vaak kadert men het ook binnen respect voor gewoontes of tradities: het wordt gedaan omdat het altijd is gedaan, het gebeurt, dat is alles. Het is natuurlijk, het is normaal. Vaak wordt VGV gezien als een middel om de eer van de familie te behouden door elk seksueel verlangen en zwangerschap vóór het huwelijk te voorkomen. Op die manier vergroot de kans dat een meisje kan trouwen en ze sociaal aanzien heeft. Anderen kaderen het binnen het verlangen naar zuiverheid: zolang een meisje niet is besneden of geïnfibuleerd, wordt ze beschouwd als onzuiver, vies en mag ze bepaalde taken, zoals het bereiden van maaltijden of het serveren van eten, niet doen. Nog anderen kaderen het binnen religieuze context.

Wat is intrafamiliaal geweld?

Familiaal geweld is een complexe dynamiek tussen meerdere gezinsleden. Het gaat niet alleen over fysiek geweld, maar ook over psychisch geweld, uitbuiting of het financieel afhankelijk maken van een partner. Het is niet altijd duidelijk wie nu precies slachtoffer of dader is “Intrafamiliaal geweld is elk herhaald dwingend en/of intimiderend gedrag, uitgeoefend tegenover een gezins- of familielid of een (ex-) partner. Het geweld kan zowel van fysieke, psychische/emotionele, seksuele en/of economische aard zijn ongeacht de leeftijd van de betrokkenen. Het omvat onder meer kindermishandeling, ouderenmis(be)handeling, partnergeweld, stalking, siblinggeweld, enz...”

Intrafamiliaal geweld omvat dus zowel fysiek, psychisch/emotioneel, seksueel als (socio)-economisch geweld. Deze vormen kunnen alleen voorkomen als samen. Naast verschillende vormen, spreekt men ook vaak over diverse gezinsprofielen van intrafamiliaal geweld. Elk gezinsprofiel vereist een andere benadering of aanpak. Meer info over de dynamieken van huiselijk of intrafamiaal geweld en de 5 gezinsprofielen vind je hier:

bespreekbaar maken?

• 1712 Professionele hulplijn voor vragen over geweld, misbruik en kindermishandeling

• Awel luistert naar kinderen en jongeren

• Luisterende oren Voel je je onveilig in je relatie? Wil je met iemand praten?

• Nu praat ik erover chathulp voor jongeren die vragen hebben over of slachtoffer zijn van mishandeling of verwaarlozing en voor iedereen die te maken krijgt met seksueel geweld

• Tips bij familiaal geweld Heb je te maken met familiaal geweld? Ontdek de hulp en ondersteuning die je in Gent kunt krijgen als betrokkene, getuige of professional.

verontrusting Bij kinderen en jongeren?

Hulpverleners zoeken zo veel mogelijk naar oplossingen in de vrijwillige – buitengerechtelijke – hulpverlening. Soms lukt dat niet en blijkt de situatie zo onveilig of bedreigend voor een minderjarige dat de hulpverlener het als zijn plicht ziet om op te treden. Dit is vooral het geval bij verontrusting, bijvoorbeeld: De ontwikkelingskansen van een minderjarige zijn bedreigd. De jongere gaat bv. heel weinig naar school. De (psychische, fysieke of seksuele) integriteit van de minderjarige is aangetast. Dat gaat bv. over een kind dat wordt geslagen of misbruikt. Wanneer de hulp in het kader van die verontrusting vastloopt of niet aanvaard wordt, kan de hulpverlener terecht bij een gemandateerde voorziening. In Vlaanderen zijn er twee gemandateerde voorzieningen: de ondersteuningscentra jeugdzorg (OCJ): deze maken deel uit van Opgroeien; de vertrouwenscentra kindermishandeling (VK): deze worden gesubsidieerd door Opgroeien. Ook de jongere zelf, zijn ouders en zijn vertrouwenspersoon kunnen rechtstreeks aanmelden. Wel gaan ze best eerst langs bij een algemene dienst, zoals het centrum voor leerlingenbegeleiding CLB, Jongerenaanbod van het CAW (JAC) ... Het OCJ en de VK onderzoeken of het in verontrustende situaties nodig is om van overheidswege hulp op te starten of verder te zetten. Hierbij wordt gesproken over maatschappelijke noodzaak, wat betekent dat de samenleving het nodig vindt om tussenbeide te komen, bv. als de hulpverlening niet goed loopt omdat een jongere of zijn ouders niet meer willen of kunnen meewerken.

verontrusting volwassenen en gezinnen? Consult

• Veilig Huis: Bij verhoogd risico op herhaald familiaal geweld waarbij intersectorale infodeling en casusoverleg nodig is. Een anoniem consult aanvragen kan ook via veilighuis.oostvlaanderen@vlaanderen.be

• Crisisteam CAW Oost-Vlaanderen onmiddelijke hulpverlening bij crisis 09 265 04 90

• Zorgcentrum UZ Seksueel Geweld Voor slachtoffers van seksueel geweld, zoals verkrachting of aanranding 09 332 80 80

• Ouderenmishandeling: VLOCO 078 15 15 70

• dOT: diversiteitgevoelig werken in de jeugdhulp: helpdesk voor casusvragen en individuele ondersteuningstrajecten

• Migratie en verblijfsrecht: Infopunt Migratie Stad Gent : anoniem, beroepsgeheim: dlburgerzaken-infopuntmigratie@stad.gent

• partnergeweld Vragen over partnergeweld 1712

• GAMS Vrouwelijke genitale verminking - Huwelijksdwang 0493 40 52 90

• Outreachend consult Jeugdhulp: Voor hulpverleners die geconfronteerd worden met een verontrustende opvoedingssituatie

• Ondersteuningscentrum Jeugdhulp onderzoekt of het noodzakelijk is dat de overheid de hulpverlening mee opvolgt of tussenkomt in situaties waar vrijwillige hulpverlening niet volstaat.

• Kindermishandeling VK 09 216 73 30

• Parket: mogelijkheid tot anoniem consult op 0476 36 73 15

• CLB - contact via school kinderen

• Payoke Consult: bij mensenhandel, uitbuiting

verontrusting volwassenen en gezinnen? en nu?

• Samen 1 plan laagdrempelige ondersteuning aan gezinnen die problemen ervaren in verschillende levensdomeinen

• CAW Oost-Vlaanderen Heb je te maken met geweld in jouw gezin of relatie? Of met de dreiging van geweld?

• Groeiteam Stad Gent Vragen over onderwijs, levenslang leren, kinderopvang, opvoeding en vrije tijd voor kinderen en jongeren?

• Tienerouders Lejo vzw zwanger op school en mobiele individuele begeleiding

• Kwetsbare zwangeren Hulp voor kersverse ouders met vragen over jou en je baby.

• Kraamkaravaan ondersteuning van professionele organisaties

• Cliëntoverleg voor multigestresste gezinnen Gezinnen in een complexe en chaotische situatie kunnen een cliëntoverleg aanvragen ondersteund door een neutrale voorzitter

• Parket: mogelijkheid tot anoniem consult op 0476 36 73 15

• Payoke Consult: bij mensenhandel, uitbuiting

• Crisisteam CAW Oost-Vlaanderen Onmiddelijke hulpverlening bij crisis 09 265 04 90

• Vluchthuis CAW Oost-Vlaanderen

• Parket via 0476 36 73 15

• Mobiel crisisteam (MCT) Het Pakt voor volwassenen in een thuissituatie met een psychiatrische problematiek in een acute crisis

• Zorgcentrum UZ Seksueel Geweld Voor slachtoffers van seksueel geweld, zoals verkrachting of aanranding 09 332 80 80

• Referentiecentrum genitale verminking 09 332 37 82

• Politie noodnummer 112

• StalkingAlarm noodknop bij levensbedreigende stalking door een ex-partner

• Veilig Huis zorgt voor verbinding tussen gezinnen en de betrokken diensten. veilighuis.oostvlaanderen@vlaanderen.be

Acute Gevaarsituatie

Soms gebeuren er zaken die de integriteit en/of veiligheid van een persoon dermate acuut in gevaar brengen, dat je niet anders kan dan deze te melden. In deze tegel krijg je een overzicht van waar je terecht kan in acute of crisissituaties, of waar je terecht kan om een betrokkkene in veiligheid te brengen.

• Kindreflex als hulp bij het spreken over opvoeden en veiligheid in gezinnen.

• Detectometer bij vermoeden van vrouwelijke verminking

• Babobox bespreekbaar maken van geweld in het gezin bij jonge kinderen

• Kindreflex als hulp bij het spreken over opvoeden en veiligheid in gezinnen.

• Achter de voordeur bespreekbaar maken van huiselijk geweld via spel

• Access praten met vrouwen met migratie-achtergrond over geweld

• Read the signs: herken signalen van toxische relaties

• BARST! leer jongeren omgaan met conflictsituaties

• BARST! leer jongeren omgaan met conflictsituaties

• Babobox bespreekbaar maken van geweld in het gezin bij jonge kinderen

• Access praten met vrouwen met migratie-achtergrond over geweld

• Operatie Alert: E-Learnings en videomateriaal

• Achter de voordeur bespreek baar maken van huiselijk geweld via spel

• Augeo: platform voor veerkrachtig opgroeien

• Webinars Partnergeweld – Kindermishandeling - Oudermis(be)handeling - Referentiekader IFG – Siblinggeweld - Oudergeweld: Via het deelplatform Huis van het Kind kan je toelating vragen om volgende webinars te raadplegen: Geweld & Grensoverschrijdend

• Samen in Balans: uitdagingen ouderschap bij prille ouders

• Detectometer bij vermoeden van vrouwelijke genitale verminking

• Scheidingskoffer: Antwoorden voor, tijdens en na een scheiding voor alle betrokkenen.

• Webinars over diverse vormen van geweld: raadpleeg webinars en methodieken via "Bijschakelen" en "Geweld & Grensoverschrijdend" (toegang via huisvanhetkind@stadgent)

• Drakentemmers: platform trauma en gehechtheid

• LifeCity App: veilige plek voor kinderen om hun emoties en gedachten te uiten.

• Platform Huiselijk Geweld en Kindermishandeling: webinars, filmpjes...

• Psycho-educatietool helpt je praten over geweld

Verontrusting

In deze tegel bekijken we waar jij als professional kan overleggen met een andere professional (consult) wanneer je je zorgen maakt om een betrokkene in een situatie van intrafamiliaal geweld. Gepast omgaan met verontrustende situaties is delicaat. Verontrustende situaties mogen niet escaleren tot drama’s. Omgaan met verontrusting houdt dus in: verontrusting inschatten en kijken wat de minst ingrijpende maar efficiënte weg is om te handelen rond de verontrusting. Op deze plekken kan je terecht voor een anoniem consult, zodat je in alle veiligheid kan sparren over de te nemen stappen.

• Detectometer bij vermoeden van vrouwelijke verminking

• Kindreflex als hulp bij het spreken over opvoeden en veiligheid in gezinnen.

• Access praten met vrouwen met migratie-achtergrond over geweld

• BARST! leer jongeren omgaan met conflictsituaties

• Babobox bespreekbaar maken van geweld in het gezin bij jonge kinderen

• Achter de voordeur bespreek baar maken van huiselijk geweld via spel

• Webinars Partnergeweld – Kindermishandeling - Oudermis(be)handeling - Referentiekader IFG – Siblinggeweld - Oudergeweld: Via het deelplatform Huis van het Kind kan je toelating vragen om volgende webinars te raadplegen: Geweld & Grensoverschrijdend

Hoe intrafamiliaal geweld bespreekbaar maken en het taboe doorbreken?

Intrafamiliaal geweld is niet makkelijk om aan te kaarten. Het is nochtans heel belangrijk om IFG bespreekbaar te maken en het taboe te doorbreken. Hier vind je laagdrempelige kanalen waar betrokkenen in een IFG situatie terecht kunnen voor signaalverheldering of tips om geweld bespreekbaar te maken.

Voor echte persoonlijke consultaties en ondersteuning van de betrokkenen verwijzen we je door naar de tegel 'Hulp & ondersteuning". Bij het onderdeel "Tools" tref je ook laagdrempelige methodieken om geweld bespreekbaar te maken.

Wat is intrafamiliaal geweld? Welke vormen zijn er? Welke signalen geven betrokken vaak?

In deze tegel zoomen we in op de verschillende verschijningsvormen van intrafamiliaal geweld (IFG). Daarnaast kijken we ook welke signalen betrokkenen in een IFG-situatie kunnen uitzenden. Soms missen we de subtiele signalen of hebben we een 'niet pluis gevoel' waar we de vinger niet kunnen opleggen. De inhoud van deze tegel kan helpen om dat gevoel wat te objectiveren.

• 1712: Professionele hulplijn voor vragen over geweld, misbruik en kindermishandeling

• Vertrouwenscentrum Kindermishandeling: gratis en anoniem bellen of chatten

• Kindreflex als hulp bij het spreken over opvoeden en veiligheid in gezinnen.

• Groeiteam Stad Gent Vragen over onderwijs, levenslang leren, kinderopvang, opvoeding en vrije tijd voor kinderen en jongeren?

• Awel: luistert naar kinderen en jongeren. Bel, mail of chat met Awel, anoniem en gratis

• Nu praat ik erover: chathulp voor jongeren met vragen over seksueel geweld of slachtoffer zijn van mishandeling of verwaarlozing

• Overkop: Laagdrempelige ontmoetingsplaats voor kinderen en jongeren t.e.m. 25 jaar

• JAC: Laagdrempelige plek waar jongeren kunnen bellen, mailen, chatten of langsgaan met vragen

• Tejo vzw Laagdrempelige, therapeutische begeleiding voor jongeren

• Opgroeipunt Luistert naar jongeren, (pleeg)ouders en hulpverleners in jeugdhulp

• Stekr - kinderrechten: informatie en advies over kinderrechten en Belgisch jeugdrecht, in het bijzonder aan kinderen, jongeren en volwassenen

Waar kunnen betrokkenen in een IFG-situatie terecht? Welke hulpverlening is er?

In deze tegel bekijken we waar jij je cliënt kan aanmelden voor hulpverlening. We bespreken hierbij zowel laagdrempelige hulpverlening als meer gespecialiseerde hulp en ondersteuning. Ontbreken er diensten of is de informatie niet correct? Signaleer het dan aan TeamIFG@stad.gent

Waar kan je terecht als professional voor een consult?

IFG kan als hulpverlener wel eens onder je vel kruipen. Vaak zijn slachtoffers bang om met hun verhaal naar buiten te komen, om aangifte te doen, maar zie jij of vertellen ze jou intussen wel zeer verontrustende dingen. Vaak is het moeilijk te weten wanneer en hoe je het best ingrijpt. Dan kan het handig zijn eens te sparren met een andere professional en tips en advies te krijgen. In deze tegel lijsten we op waar je terecht kan voor een anoniem consult. Want IFG aanpakken doe je beter niet alleen.

Tools & Methodieken

In deze tegel geven we een overzicht van handige tools of methodieken om IFG bespreekbaar te maken of ermee aan de slag te gaan. We verwijzen naar websites met praktische tools, video's of opnames van webinars. Binnenkort kan je via onze dienst verschillende tools ontlenen om mee aan de slag te gaan.Heb jij nog inspirerende tools en methodieken die zeker moeten aangevuld worden in deze lijst? Laat het ons dan zeker weten via TeamIFG@stad.gent

• 1712 Professionele hulplijn voor vragen over geweld, misbruik en kindermishandeling

• Tele-Onthaal (106): Praat gratis en anoniem, via telefoon of chat, dag en nacht over wat jou bezighoudt.

• Nu praat ik erover: voor iedereen die te maken krijgt met seksueel geweld

• Luisterende oren: Ondersteuning voor slachtoffers van partnergeweld in 23 talen.

• ACCESS : website voor anderstalige slachtoffers van geweld met chatfunctie en video's in 5 talen

• Elles pour Elles: gratis hulp voor Poolse vrouwen: hotline, psychologische en juridische consultaties en vrouwenkringen.

• Slachtofferzorg: juridische, praktische en emotionele ondersteuning

• Stop it now: Voor al je vragen en bezorgdheden rond seksuele gevoelens en gedrag ten aanzien van minderjarigen.

• Tips bij familiaal geweld: videomateriaal en postkaartjes met tips hoe geweld bespreekbaar te maken

• Kind & Gezin: aandacht voor het jonge kind

• Groeiteam Stad Gent Vragen over onderwijs, levenslang leren, kinderopvang opvoeding en vrije tijd voor kinderen en jongeren?

• Centrum voor Leerlingenbegeleiding (CLB)

• JAC: Laagdrempelige plek waar jongeren kunnen bellen, mailen, chatten of langsgaan met vragen

• Overkop Een plek waar jongeren kunnen chillen, ontdekken en ontmoeten

• Tejo vzw Laagdrempelige, therapeutische begeleiding voor jongeren

• Samen 1 plan laagdrempelige ondersteuning aan gezinnen die problemen ervaren in verschillende levensdomeinen

• CGG Centrum Geestelijke gezondheidszorg Adentro ambulante, gespecialiseerde, kwaliteitsvolle en toegankelijke hulp

• Vertrouwenscentrum Kindermishandeling

• Awel luistert naar kinderen en jongeren

• Nu praat ik erover chathulp voor jongeren die vragen hebben over of slachtoffer zijn van mishandeling of verwaarlozing en voor iedereen die te maken krijgt met seksueel geweld

Deze flow is bedoeld om je op weg te helpen bij confrontatie met intrafamiliaal geweld (IFG). We deelden deze pagina op in tegels, zodat je gericht kan zoeken naar wat je specifiek wil weten. Je kan op elke tegel doorklikken voor meer informatie en linken naar relevante webpagina's. Ontbreekt er iets of heb je een foutje gezien? Signaleer het ons op TeamIFG@stad.gent