5.30 wyd. Jedność e

Kiedy klękać, a kiedy siadać?

Znaki, symbole, postawy liturgiczne

01

Szukam tego, co ważne

Modlitwa

Ojcze nasz, któryś jest w niebie: święć się imię Twoje, przyjdź Królestwo Twoje, bądź wola Twoja jako w niebie, tak i na ziemi. Chleba naszego powszedniego daj nam dzisiaj. I odpuść nam nasze winy, jako i my odpuszczamy naszym winowajcom. I nie wódź nas na pokuszenie, ale nas zbaw od złego. Amen.

Podstawowe wiadomości o liturgii

Rozwiążcie poprawnie quiz.

link do materiału poza prezentacją

Na czym polega savoir-vivre?

W kościele, tak jak podczas każdych odwiedzin, obowiązuje nas określony savoir-vivre. – Co to jest savoir-vivre?

02

ROZWAŻAM I ZDOBYWAM

Przypowieść o dwóch synach

czytanie Pisma Świętego (Mt 21,28-32)

Posłuchajcie fragmentu Pisma Świętego.

kliknij w księgę, by wyświetlić tekst biblijny

Przypowieść o dwóch synach

ćwiczenia, zad. 1. str. 62.

podpowiedź

Postawa synów, czyli kto mocniej kocha?

– Kogo może oznaczać ojciec z przypowieści? – Jakich ludzi oznaczają dwaj synowie? – Jak możemy nazwać ich postawę wobec ojca?

Postawa synów, czyli kto mocniej kocha?

czytanie Pisma Świętego (Mt 7,21)

Posłuchajcie fragmentu Pisma Świętego.

kliknij w księgę, by wyświetlić tekst biblijny

Postawy, gesty i symbole podczas Mszy Świętej

Tym, co nam może pomóc w realizowaniu przykazania miłości w życiu, jest świadomy udział w Eucharystii. Słuchając słowa Bożego i karmiąc się Ciałem Pańskim, otwieramy się na Boga i innych ludzi. Dlatego tak ważne jest, by nasz udział w liturgii był świadomy. Wtedy będzie świadectwem naszej wiary i miłości do Boga. Ważne też, byśmy we Mszy Świętej uczestniczyli z miłości do Boga, a nie z przymusu. Teraz skupimy się na znakach, symbolach i postawach, które przyjmujemy podczas Mszy Świętej. Poznamy ich znaczenie i to, co przez nie wyrażamy.

Postawy, gesty i symbole podczas Mszy Świętej

– Jakie znaki i symbole spotykamy podczas Mszy Świętej? – Co wyraża dany znak? – W której części Mszy Świętej jest używany?

kliknij w ikonki, by wyświetlić odpowiedź na kolejne pytania

Postawy, gesty i symbole podczas Mszy Świętej

– Jakie symboliczne gesty wykonujemy podczas każdej Mszy Świętej? – Co wyraża dany gest? – W której części Mszy Świętej jest stosowany?

kliknij w ikonki, by wyświetlić odpowiedź na kolejne pytania

Postawy, gesty i symbole podczas Mszy Świętej

– Jakie postawy przyjmujemy podczas Mszy Świętej? – Co wyraża dana postawa? – W której części Mszy Świętej jest stosowana?

kliknij w ikonki, by wyświetlić odpowiedź na kolejne pytania

Postawy, gesty i symbole podczas Mszy Świętej

Z gestów liturgicznych w pierwszej kolejności należy wymienić znak krzyża. Znak krzyża jest wyznaniem wiary w Boga Trójjedynego, który dokonał dzieła zbawienia przez krzyż Jezusa Chrystusa. Znakiem krzyża rozpoczynamy i kończymy czynności liturgiczne. W innej formie czynimy znak krzyża przed Ewangelią: kreślimy małe krzyżyki kciukiem prawej dłoni na czole, wargach i piersiach. Wyrażamy w ten sposób nasze pragnienie przyjęcia słowa Bożego umysłem, zachowania go w sercu i mówienia o nim innym. Kolejnym znakiem, jaki wykonujemy podczas liturgii, jest znak pokoju. Jest to skinienie głową w kierunku najbliżej stojących osób lub uścisk dłoni bez wypowiadania słów. Wyrażamy nim wzajemną miłość. Znak pokoju przekazujemy przed przyjęciem Komunii Świętej.

Postawy, gesty i symbole podczas Mszy Świętej

Podczas Mszy Świętej przyjmujemy trzy postawy: stojącą, siedzącą i klęczącą. Każda z nich powinna być wyrazem naszego zaangażowania się w liturgię. Kiedy podczas liturgii wszyscy przyjmujemy tę samą postawę, wyrażamy wiarę, miłość wobec Boga i jedność z pozostałymi uczestnikami. Każda z postaw to modlitwa naszego ciała. Postawę stojącą przyjmujemy na znak szacunku i czynnego zaangażowania w liturgię. W tej postawie wyrażamy również radość z odkupienia i oczekiwanie na przyjście Chrystusa w Eucharystii i na końcu świata. Postawa siedząca to gotowość słuchania i rozważania słów Bożych. Jest także wyrazem królewskiej godności i zasiadania do uczty. Ucztą, na którą jesteśmy zaproszeni, jest Eucharystia, podczas której spożywamy Ciało i Krew Chrystusa. Postawa klęcząca to wyraz uniżenia przed Bogiem. Klęcząc, uznajemy swoją małość i niegodność wobec Niego. W tej postawie również adorujemy Boga oraz kierujemy do Niego prośby.

03

Zostaję ubogacony i działam

Kościelny savoir-vivre

Przyjmowanymi przez nas postawami oraz wykonywanymi gestami oddajemy cześć Bogu w zgromadzeniu liturgicznym. Niestety dość często spotkamy się z sytuacjami, gdy czyjeś niewłaściwe zachowanie utrudnia uczestnikom udział we Mszy Świętej. Zastanowimy się, jakie są tego przyczyny oraz co powinniśmy robić, aby ich uniknąć. Pracując w parach spróbujcie uzupełnić tabelę.

kliknij w ikonki, by wyświetlić podpowiedź

Kościelny savoir-vivre

ćwiczenia, zad. 7. str. 63.

podpowiedź

Utrwalenie wiadomości

Rozwiążcie poprawnie quiz.

link do materiału poza prezentacją

04

Ćwiczenia

ćwiczenia zad. 2. str. 62.

podpowiedź

ćwiczenia zad. 3. str. 62.

Rozwiążcie poprawnie quiz.

link do materiału poza prezentacją

ćwiczenia zad. 4. str. 62.

podpowiedź

ćwiczenia zad. 5. str. 63.

podpowiedź

ćwiczenia zad. 6. str. 63.

podpowiedź

Sprawdź swoją wiedzę!

05

ZADANIE modlitwa

Zadanie

1. Ułóż pięć pytań do quizu na temat symboli obecnych w liturgii. 2. Przygotuj plakat na parafialną tablicę ogłoszeń, który będzie informował, jak godnie ubierać się do kościoła. 3. Pomódl się za tych, którym przeszkadzałeś w skupieniu swoim niewłaściwym zachowaniem podczas liturgii.

Modlitwa końcowa

Zapraszam was do wyrażenia wdzięczności za dar sakramentu Eucharystii wspólną modlitwą „Chwała Ojcu”.

Użyte grafiki zastrzeżone są prawem autorskim.Kopiowanie i rozpowszechnianie za zgodą autora lub właściciela .

przygotowanie prezentacji

ekatecheta.pl

2025

Źródło grafiki:

grafika wygenerowana przez AI

Canva

bank zdjęć własnych wydawnictwa

Jezus powiedział: „Pewien człowiek miał dwóch synów. Zwrócił się do pierwszego i rzekł: «Dziecko, idź i pracuj dzisiaj w winnicy». Ten odpowiedział: «Idę, panie!», lecz nie poszedł. Zwrócił się do drugiego i to samo powiedział. Ten odparł: «Nie chcę». Później jednak opamiętał się i poszedł. Który z tych dwóch spełnił wolę ojca?” Mówią Mu: «Ten drugi». Wtedy Jezus rzekł do nich: «Zaprawdę, powiadam wam: Celnicy i nierządnice wchodzą przed wami do królestwa niebieskiego. Przyszedł bowiem do was Jan drogą sprawiedliwości, a wy mu nie uwierzyliście. Uwierzyli mu zaś celnicy i nierządnice. Wy patrzyliście na to, ale nawet później nie opamiętaliście się, żeby mu uwierzyć”. (Mt 21,28-32)

potrójnyznak krzyża

znak krzyża

znak pokoju

Savoir-vivre to dobre maniery, znajomość zwyczajów, form towarzyskich i reguł grzecznościowych obowiązujących w danej społeczności. To umiejętność kulturalnego zachowania się względem osób, w których towarzystwie przebywamy. Gdy np. odwiedzamy kogoś, składa się na niego między innymi sposób przywitania, prowadzenia rozmowy, a nawet ustawienia zastawy stołowej. Wszystko to jest wyrazem obustronnego szacunku gospodarzy i gości oraz świadczy o kulturze i wzajemnej życzliwości. Jak zachować się w obecności Jezusa Chrystusa, który nieustannie okazuje nam swoją miłość? Dzisiaj poznamy zasady „savoir-vivre’u”, który obowiązuje, gdy przychodzimy na Eucharystię.

Idę, panie!

Nie chcę!

Nie

nie

Nie idzie do winnicy

idzie do winnicy

pomimo początkowego buntu okazuje posłuszeństwo

Lekceważący i obłudny

Nasza postawa, nasze gesty oraz poszanowanie symboli liturgicznych są znakiem naszej relacji do Boga. Wyrażamy w ten sposób to, co kryje nasze serce.

Przypomnieliśmy wybrane gesty, które wykonujemy w kościele, oraz naczynia i sprzęty, z którymi się tam stykamy. Różnią się one od tych używanych na co dzień, gdyż są poświęcone do sprawowania kultu religijnego. W kościele również inaczej się zachowujemy, ponieważ przychodzimy w gościnę do samego Boga.

klęcząca

stojąca

siedząca

szacunku i czynnego zaangażowania w liturgię

słuchania i rozważania słów Bożych

przed Bogiem

pracę i trud człowieka,Jezusa Chrystusa (chleb żywy i winny szczep)

Jezusa Chrystusa, Najwyższegoi Jedynego Kapłana

Ojciec z przypowieści oznacza Boga. Synowie reprezentują dwie postawy ludzi. Postawę posłuszeństwa i nieposłuszeństwa. Pierwsza wynika z miłości do Boga, druga z jej braku.

– Kto może wejść do królestwa niebieskiego? – Co to znaczy „spełniać wolę Boga”? – Dlaczego te osoby, które tylko mówią: „Panie, Panie”, nie wejdą do nieba? – Dlaczego nasze czyny powinny wypływać z miłości, a nie z poczucia obowiązku?

Pierwszy syn sprawiał wrażenie gotowego do spełnienia prośby ojca, żeby poszedł do winnicy. Ale choć mówił, że pójdzie pracować, postąpił odwrotnie, niż obiecał. Nie wiemy, dlaczego tak zrobił. Drugi syn najpierw odmówił prośbie ojca. Jednak później „opamiętał się”, przemyślał i poszedł pracować do winnicy. To, że tak postąpił, dowodzi, że szczerze kochał ojca. Wprawdzie zdarzyło mu się popełnić błąd, ale zastanowił się i zmienił swoją decyzję. Posłuszeństwo względem ojca było wyrazem jego miłości.

Pan Jezus mówi, że ten wypełnia wolę Boga, kto realizuje przykazanie miłości w swoim życiu. W sumieniu rozpoznajemy to, czego pragnie dla nas Bóg. Pierwszym Jego pragnieniem jest, byśmy Go poznali i pokochali z całego serca. Wtedy wszystko, co będziemy mówić i czynić, będzie wyrazem miłości, a nie uciążliwym obowiązkiem. Postawa drugiego syna z przypowieści pokazuje, że jeśli nawet w pierwszym odruchu jesteśmy nieposłuszni, to zawsze możemy się zmienić. Ważne jest, aby mieć odwagę naprawić swój błąd.

„Nie każdy, kto mi mówi: «Panie, Panie!», wejdzie do królestwa niebieskiego, lecz ten, kto spełnia wolę mojego Ojca, który jest w niebie”. (Mt 7,21)