Neurosztuka i Percepcja Rola półkul mózgowych w percepcji i twórczości

Neuropercepcja w szTuce i w nauce

Marlena Hewittt, 2025

Percepcja – co to jest?

Percepcja to proces odbierania, interpretowania i organizowania bodźców zmysłowych przez mózg.

📌 Kluczowe elementy percepcji: ✅ Rejestracja bodźców (wzrok, słuch, dotyk, smak, węch, temperatura). ✅ Interpretacja – nadanie znaczenia danym zmysłowym. ✅ Świadomość – tworzenie spójnego obrazu rzeczywistości. ✅ Identyfikacja – rozpoznawanie obiektów i zdarzeń. ✅ Reakcja – odpowiedź na bodziec sensoryczny.

Historia

Brunelleschi – ok. 1415: eksperymenty z perspektywą (bez publikacji). Alberti – 1435: pierwsza publikacja teorii perspektywy w „De pictura”.

🎓 Albert Einstein (1905) jako „relatywista w perspektywie” 🔍 1. Fizyka a perspektywa wizualna Einstein odrzucił pojęcie absolutnej przestrzeni i czasu. 🎨 Gdyby Einstein był malarzem... Nie używałby jednej, stałej siatki perspektywy. Każdy obserwator miałby własną siatkę, zakrzywioną przez ruch i grawitację.

Mózg widzi kontekstowo i intuicyjnie – rozpoznaje twarze, emocje, kształty nawet przy zakłóceniach; działa szybko i wielowątkowo.Komputer widzi technicznie i obiektywnie – analizuje piksele i wzorce za pomocą algorytmów, bez zrozumienia kontekstu. Mózg uczy się przez doświadczenie, komputer przez dane – człowiek generalizuje i interpretuje, komputer potrzebuje wielu przykładów, by rozpoznać obiekty.

Co i jak

Widzimy

Human Connectome Project, 2009

Lekcja Jill Taylor po udarze 🧠 Udar lewej półkuli – utrata mowy, logicznego myślenia, czytania 💙 Dominacja prawej półkuli – poczucie jedności, spokój, intuicja 🔄 Powrót do zdrowia – odzyskanie funkcji poznawczych

Prawa półkula 🎨💙✅ Kreatywność, intuicja, wyobraźnia ✅ Percepcja całościowa – "tu i teraz" ✅ Emocje, odczuwanie jedności ze światem ✅ Rozpoznawanie wzorców, metafor, sztuki ✅ Harmonia i spokój

🌿 Świat oczami prawej półkuli 🌿 💙 Głęboki spokój – brak stresu i niepokoju 🌍 Poczucie jedności – połączenie ze wszystkim wokół 🧘 Brak ego – zanik poczucia oddzielenia 🎨 Tu i teraz – czysta obecność i intuicyjne postrzeganie

🌿 RYsowanie bez Patrzenia

Kimon Nicolaïdes w książce „The Natural Way to Draw” (1941) wprowadził technikę Blind Contour Drawing, aby rozwijać u artystów percepcję, koordynację ręka-oko i umiejętność obserwacji.

Betty Edwards w „Drawing on the Right Side of the Brain” (1979) uczy rysunku poprzez aktywację prawej półkuli mózgu, pomagając artystom przełamać schematy percepcji. W przeciwieństwie do intuicyjnej metody Nicolaïdesa, jej podejście opiera się na neuropsychologii i świadomej obserwacji.

sztuka i Nauka

Rysowanie konturowe bez patrzenia, Harvard University, Cambridge , USA.

Albert Einstein

Rysowanie konturowe bez patrzenia, Mediolan, 2024, Polonium Foundation.

Rysowanie konturowe bez patrzenia, Konin, 2025, VII Ogólnopolska Konferencja Neurodydaktyczna.

Blind Contour Drawing – PodsumowanieĆwiczenie uważności, obserwacji i koordynacji. Rysowanie bez kontroli nad efektem – zaufanie do procesu. Odłączenie myślenia oceniającego – połączenie z intuicją. Narzędzie wspierające kreatywność, refleksję i odwagę twórczą. Wartość nie w efekcie, lecz w doświadczeniu patrzenia i rysowania.

„Nie chodzi o to, co widzisz – ale jak naprawdę patrzysz.”

With this feature...

You can add additional content that excites your audience's brain: videos, images, links, interactivity... Whateveryou want!

With this feature...

You can add additional content that excites your audience's brain: videos, images, links, interactivity... Whateveryou want!

With this feature...

You can add additional content that excites your audience's brain: videos, images, links, interactivity... Whateveryou want!