Metodoloxías en SdA

Estratexias metodolóxicas, dinámicas e estruturas para levar a cabo situacións de aprendizaxe

Acertarei coa elección?

Reflexión inicial

Non hai boas e malas metodoloxías, hai bos momentos e circunstancias para elixir a máis apropiada a cada un deles

Índice

Que é?

preguntas clave

clasificación

tradicionais

innovadoras

actividades

01

Que é a metodoloxía?

Que é a metodoloxía?

Conxunto de estratexias, procedementos e accións organizadas e planificadas polo profesorado, de maneira consciente e reflexiva, coa finalidade de posibilitar a aprendizaxe do alumnado e o logro dos obxectivos expostos. Maneira na que docentes pensan, deseñan e organizan as súas clases, apoiándose en diferentes técnicas e ferramentas, para conseguir que os seus estudantes asimilen os contidos, alcancen os obxectivos curriculares e desenvolvan as competencias que se establecen para cada nivel educativo.

02

Preguntas clave

Preguntas clave sobre as metodoloxías

• Quen ten a información? Quen a transmite?
• Como lle chega ao alumnado?
• Cal é o papel do alumnado?
• Cal é o rol do docente?

Cada metodoloxía debe responder con claridade a estas preguntas.

03

Clasificación

Clasficación dos tipos de metodoloxía

• Tradicionais
• Clase maxistral
• Resolución de exercicios
• Repetición
• Traballo individual sobre un tema + exposición
• Innovadoras
• ABP
• Colaborativo / cooperativo
• Flipped classroom
• Contextos
• Thinking classroom e Design Thinking
• Aprendizaxe baseada en retos
• Gamificación

04

Metodoloxías tradicionais

Metodoloxías tradicionais

Erro común: considerar o tradicional como malo, antiguo, pasado de moda, etc. As metodoloxías tradicionais seguen a ter o seu espazo en momentos e contextos determinados. O que si parece interesante é complementalas con metodoloxías denominadas "innovadoras" Respondemos ás preguntas clave?

Clase maxistral / mando directo

• Control directo do profesor ou profesora sobre o proceso de ensino-aprendizaxe. Caracterízase por:

• Estructura ríxida: O profesor ou profesora dirixe todas as actividades e os alumnos e alumnas seguen instrucións específicas.

• Foco na disciplina: Hai unha forte atención ao cumprimento de normas e á orde na aula.

• Transmisión unidireccional do coñecemento: O profesor ou profesora explica e os alumnos e alumnas escoitan e repiten.

• Uso frecuente de memorización: Empréganse moito os exercicios repetitivos e a aprendizaxe mecánica.

Clase maxistral / mando directo

• Vantaxes:
• Eficaz para transmitir contidos moi específicos ou en contextos onde se require unha alta estruturación.

• Útil en grupos grandes ou cando hai pouco tempo para profundizar.

• Desvantaxes:

• Limita a participación activa do alumnado.

• Non fomenta o pensamento crítico nin a creatividade.

• Pode resultar pouco motivador para os alumnos e alumnas.

Resolución de exercicios

Técnica na que os alumnos e alumnas practican e aplican os coñecementos adquiridos mediante a realización de actividades específicas, normalmente de forma individual e guiada polo profesor ou profesora. Caracterízase por: Estrutura definida:

• Os exercicios adoitan ter unha solución única ou unha serie de pasos claros para chegar á resposta correcta.

• Seguen unha secuencia lóxica, desde problemas sinxelos ata outros máis complexos.

Foco na práctica:

• O obxectivo principal é consolidar o coñecemento a través da repetición e a aplicación práctica.

Papel do profesor ou profesora:

• O docente explica os conceptos, propón os exercicios e resolve dúbidas durante o proceso.

• Adoita haber unha corrección colectiva ao final para reforzar os aprendizaxes.

Tipo de exercicios:

• Exercicios mecánicos: Repetición de operacións ou procedementos (por exemplo, sumas, restas, conxugacións verbais).

• Cuestionarios de preguntas e respostas: Para comprobar a comprensión de conceptos teóricos.

Resolución de exercicios

Vantaxes da resolución de exercicios

• Reforzo do coñecemento: Axuda a consolidar os conceptos aprendidos mediante a práctica repetida.
• Desenvolvemento de habilidades técnicas: En áreas como as matemáticas ou as ciencias, é esencial para dominar procedementos e técnicas.
• Autonomía: Os alumnos e alumnas poden traballar de forma individual, o que fomenta a independencia.
• Facilita a cualificación: Permite ao profesor ou profesora identificar erros e dificultades de maneira clara e obxectiva.

Desvantaxes da resolución de exercicios

• Pouca creatividade: Os exercicios adoitan ter unha solución única, o que limita o pensamento creativo e a exploración de alternativas.
• Aprendizaxe mecánica: Pode levar a unha memorización de procedementos sen unha comprensión profunda dos conceptos.
• Falta de motivación: Se os exercicios son repetitivos ou pouco significativos, os alumnos e alumnas poden desmotivarse.
• Non fomenta o traballo colaborativo: Tradicionalmente, esta metodoloxía céntrase no traballo individual, o que limita as oportunidades de aprendizaxe cooperativa.

Repetición

A repetición baséase na idea de que a práctica repetida dunha habilidade ou concepto leva á súa consolidación e dominio. Esta metodoloxía é moi común en áreas como a linguaxe (aprendizaxe de vocabulario, conxugacións verbais) A repetición é útil en determinados contextos:

• Para aprender habilidades básicas (por exemplo, operacións matemáticas, lectura, escritura).

• Cando se require memorizar información específica (por exemplo, vocabulario, fórmulas, datas históricas).

• En fases iniciais da aprendizaxe, onde é necesario dominar conceptos ou procedementos antes de avanzar a niveis máis complexos.

Repetición

Vantaxes da repetición

• Consolidación do coñecemento: A práctica repetitiva axuda a afianzar conceptos e habilidades básicas.
• Automatización de procesos: Permite que os alumnos e alumnas realicen tarefas de forma rápida e eficiente (por exemplo, sumas e restas, lectura fluída).
• Efectiva para aprendizaxes específicos: Útil para memorizar datos ou dominar habilidades técnicas.
• Estrutura clara: Os alumnos e alumnas saben o que se espera deles e como practicar.

Desvantaxes da repetición

• Pouca comprensión profunda: Pode levar a unha aprendizaxe mecánica sen unha verdadeira comprensión do que se está a facer.
• Desmotivación: A repetición constante pode resultar aburrida e pouco estimulante para os alumnos e alumnas.
• Limitación da creatividade: Non fomenta o pensamento crítico nin a resolución de problemas creativos.
• Non se adapta a todos os estilos de aprendizaxe: Algúns alumnos e alumnas poden necesitar enfoques máis dinámicos ou visuais para aprender

Tema - traballo individual -exposición

Asignación dun tema:

• O profesor ou profesora asigna un tema específico.

• O tema pode estar relacionado co currículo ou con intereses particulares.

Investigación individual:

• O alumno ou alumna investiga sobre o tema utilizando fontes determinadas.

• Debe organizar a información e preparar un traballo escrito ou un guión para a exposición.

Elaboración do traballo:

• O traballo soe ser un documento escrito.

• Inclúe unha introdución, desenvolvemento e conclusión.

Exposición oral:

• O alumno ou alumna presenta o tema ante a clase durante un tempo determinado.

Avaliación:

• O profesor ou profesora avalía tanto o traballo escrito como a exposición oral, tendo en conta aspectos como a claridade, a profundidade, a organización e a capacidade de comunicación.

Tema - traballo individual -exposición

Desvantaxes do traballo individual e exposición Posible falta de motivación: Se o tema non é do interese do alumno ou alumna, pode resultar aburrido ou pouco significativo. Dificultades na investigación: Algúns alumnos e alumnas poden ter problemas para organizar a información. Ansiedade ante a exposición oral: Falar en público pode xerar nerviosismo ou ansiedade en moitos alumnos e alumnas. Falta de interacción: O traballo individual limita as oportunidades de aprendizaxe colaborativa e o intercambio de ideas.

As metodoloxías tradicionais permiten engadir matices que melloren o seu desempeño

05

Metodoloxías "innovadoras" ou activas.

Metodoloxías innovadoras ou activas

Erro común: pensar que o "innovador" vai ter resultados porque si. A característica común é que, en teoría, o alumnado ten o protagonismo da súa aprendizaxe. Unha boa combinación de metodoloxías pode ser a mellor solución para chegar a todo o alumnado.

Flipped Clasroom

Consiste en "invertir" a estrutura da clase: os alumnos e alumnas traballan os contidos teóricos na casa (a través de vídeos, lecturas ou outros recursos) e dedican o tempo da clase a actividades prácticas, discusións e resolución de dúbidas. Baséase na taxonomía de Bloom, deixando as tarefas de maior nivel de desempeño para facer na aula.

Flipped Clasroom

Preparación previa: Os alumnos e alumnas revisan os materiais teóricos (vídeos, presentacións, artigos, etc.) fóra da aula. Estes materiais son proporcionados polo profesor ou profesora, normalmente a través de plataformas dixitais. Clase práctica: O tempo en clase dedícase a actividades prácticas, como debates, resolución de problemas, traballo en grupo ou experimentos. O profesor ou profesora actúa como guía, resolvendo dúbidas e facilitando a aprendizaxe. Uso de tecnoloxía: Empréganse ferramentas dixitais para compartir os materiais teóricos e para facilitar a comunicación e o seguimento. Aprendizaxe activo: Os alumnos e alumnas son os protagonistas do seu propio aprendizaxe, mentres que o profesor ou profesora apoia e orienta.

Flipped Clasroom

Vantaxes da Flipped Classroom Aprendizaxe personalizado: Cada alumno ou alumna pode avanzar ao seu propio ritmo, revisando os materiais teóricos tantas veces como necesite. Mellor uso do tempo en clase: O tempo en clase dedícase a actividades prácticas e interactivas, o que fomenta unha aprendizaxe máis profunda e significativa. Fomento da autonomía: Os alumnos e alumnas aprenden a xestionar o seu tempo e a ser responsables do seu propio aprendizaxe. Maior interacción: A clase convértese nun espazo de diálogo, colaboración e resolución de problemas, o que fomenta a participación e o pensamento crítico. Adaptación ás necesidades individuais: O profesor ou profesora pode dedicar máis tempo a atender ás necesidades específicas de cada alumno ou alumna

Flipped Clasroom

Desvantaxes da Flipped Classroom Acceso a tecnoloxía: Non todos os alumnos e alumnas teñen acceso a dispositivos ou internet na casa, o que pode crear desigualdades. Esforzo inicial: Require un traballo adicional por parte do profesor ou profesora para crear ou seleccionar os materiais teóricos e organizar as actividades prácticas. Resistencia ao cambio: Algúns alumnos e alumnas (ou mesmo profesores e profesoras) poden resistirse a cambiar o modelo tradicional de ensino. Responsabilidade do alumnado: Se os alumnos e alumnas non revisan os materiais teóricos na casa, a clase práctica pode perder efectividade.

Flipped clasroom

Traballo previo

O vídeo vese na casa e a sesión de aula serve para as tarefas máis complexas

Contextos de aprendizaxe

É unha metodoloxía que consiste en organizar aulas ou espazos dentro da aula nos que o alumno vivencie situacións de aprendizaxe moi vinculadas á vida cotiá. (Aula tipo supermercado, aula de prensa...) As propostas para o alumnado se formulan como retos ou simulacións habituais da vida real.

Contextos de aprendizaxe

1. Aprendizaxe significativa e práctica Os contextos temáticos (como un supermercado, unha zona de prensa ou un laboratorio) permiten que os alumnos e alumnas aprendan en ambientes que imitan situacións reais, facilitando a comprensión e a aplicación dos coñecementos. 2. Fomento da autonomía e motivación Os alumnos e alumnas poden escoller en que contexto traballar, o que fomenta a súa autonomía, responsabilidade e interese pola aprendizaxe. 3. Desenvolvemento de competencias clave Traballan habilidades como a comunicación, a colaboración, o pensamento crítico e a resolución de problemas, integrando diferentes áreas do coñecemento (matemáticas, linguaxe, ciencia, etc.). 4. Adaptación ás necesidades individuais Os contextos ofrecen actividades diversificadas que se adaptan a diferentes niveis de habilidade e intereses, permitindo unha aprendizaxe personalizada e inclusiva.

Contextos de aprendizaxe

Distraccións e falta de control do ambiente: En espazos non convencionais ou moi informais, é máis complicado manter unha atmosfera estruturada e de concentración, o que pode provocar que os estudantes se distraian e o proceso de ensino se vea afectado. Dificultades na adaptación metodolóxica: A transición dos métodos tradicionais aos enfoques innovadores pode xerar incerteza ou resistencia tanto nos docentes como nos estudantes, especialmente se non se dispón da formación ou do tempo necesarios para adaptarse aos novos recunchos de aprendizaxe. Desigualdades e variabilidade no acceso: Os recunchos de aprendizaxe poden presentar niveis desiguais de acceso a recursos e apoio, o que pode incrementar a brecha educativa entre estudantes e dificultar a integración de metodoloxías que requiren un entorno tecnolóxico ou específico.

Gamificación

Consiste en integrar elementos, dinámicas e mecánicas de xogo en contextos educativos para aumentar a motivación, a implicación e a aprendizaxe dos estudantes.

• Elementos de xogo: Utilízanse sistemas de puntos, distintivos, niveis, táboas de clasificación, retos e recompensas para facer o proceso de aprendizaxe máis atractivo.
• Motivación: A gamificación busca potenciar tanto a motivación interna (satisfacción persoal, superación de desafíos) como a externa (recoñecementos e premios).
• Aprendizaxe activa e lúdica: Ao converter o aprendizaxe nun xogo, promove unha participación máis activa e crea un ambiente lúdico que facilita a retención dos contidos.
• Feedback inmediato: Assim como nos xogos, os estudantes reciben unha retroalimentación instantánea sobre o seu desempeño, o que lles permite axustar as súas estratexias e mellorar continuamente.
• Adaptabilidade: Pode aplicarse en distintos niveis e materias, adaptándose ás características e necesidades dos alumnos.

Gamificación

Ventaxas:

• Incrementa a motivación e o compromiso.
• Ofrece feedback inmediato.
• Promove un aprendizaxe lúdico e colaborativo.
• É adaptable a diferentes niveis e materias.

Desvantaxes:

• Pode fomentar a dependencia de recompensas externas.
• Risco de distracción dos contidos.
• Posible desigualdade na participación.
• Requere investimento en recursos e formación.

Exemplos:

• Quiz interactivos: Ex. Kahoot ou Quizizz.
• Insignias e niveis: Recompensas por tarefas completadas.
• Escape rooms: Resolución de enigmas en equipo.
• Narrativas interactivas: "Elixe a túa propia aventura."
• Role-playing: Simulacións e interpretacións de roles.

Thinking clasroom

O modelo Thinking Classroom de Peter Liljedahl transforma o aula nun espazo dinámico e colaborativo, onde o proceso de resolución de problemas e o pensamento crítico son os protagonistas. Aquí tes os puntos clave resumidos:

• Superficies verticais non permanentes: Utilízanse pizarras ou superficies similares para que os estudantes expresen e compartan o seu proceso de pensamento de xeito visible e sen medo a cometer erros.
• Agrupamento aleatorio: Os estudantes traballan en grupos formados de maneira aleatoria, fomentando a colaboración, a diversidade de ideas e evitando roles fixos.
• Enfoque no proceso: O obxectivo non é só chegar á resposta correcta, senón desenvolver habilidades para pensar, explorar e debater os conceptos.
• Papel do docente como facilitador: O profesor circula pola aula facendo preguntas que estimulen o pensamento, orientando sen ofrecer respostas directas.
• Valorización do esforzo: O modelo premia a "lucha productiva", onde os erros se consideran parte esencial do proceso de aprendizaxe.

Thinking clasroom

Ventaxas:

• Fomenta o pensamento crítico e a resolución de problemas.
• Estimula a colaboración e a participación activa.
• Fai visibles os procesos de pensamento e a "loita produtiva".

Inconvenientes:

• Requere recursos e espazos adecuados (pizarras verticais, por exemplo).
• Demanda unha forte adaptación e formación do profesorado.
• Dificultade para obter unha cualificación

ABR (Aprendizaxe baseada en retos)

A aprendizaxe baseada en retos (ABR) é unha metodoloxía activa na que o alumnado resolve problemas ou desafíos do mundo real mediante investigación, colaboración e pensamento crítico. Hai quen opina que son en si mesmas situacións de aprendizaxe. Fases clave: Formulación do reto: Preséntase un problema significativo e motivador. Investigación e análise: Os alumnos buscan información e formulan preguntas. Desenvolvemento de solucións: Propoñen ideas e estratexias para abordar o reto. Implementación e reflexión: Poñen en práctica as solucións e avalían os resultados. Ventaxas: ✔️ Fomenta a motivación e o compromiso. ✔️ Desenvolve habilidades de investigación e pensamento crítico. ✔️ Conecta a aprendizaxe coa realidade. Inconvenientes: ❌ Pode ser complexo de organizar e avaliar. ❌ Requere tempo e recursos adicionais. ❌ Pode xerar frustración se os retos son demasiado difíciles.

Aprendizaxe colaborativa / cooperativa

Definicións:

• Zariquiei: "ferramenta metodolóxica que tenta aproveitar as posibilidades da interacción social para potenciar a aprendizaxe traballando en grupos."
• Spencer Kagan: "estratexias instruccionais que inclúen a interacción cooperativa dos estudantes, sobre algún tema, como unha parte principal do proceso de aprendizaxe.
• Jonhson & Jonhson: uso instrutivo de grupos pequenos para que os estudantes traballen xuntos e aproveiten a aprendizaxe entre si.
• Pere Pujolas: uso didáctico de equipos reducidos de alumnos, xeralmente heteroxéneos e rendemento e capacidade, utilizando unhas estruturas de actividade tal que se asegure ao máximo a participación igualitaria, potenciando ao máximo a interacción equitativa entre eles.

Aprendizaxe colaborativa / cooperativa

Vantaxes do traballo cooperativo: ✔️ Mellora a aprendizaxe: Os alumnos constrúen coñecemento a través da interacción. ✔️ Fomenta habilidades sociais: Desenvolve a comunicación, a empatía e a responsabilidade compartida. ✔️ Aumenta a motivación: Sentirse parte dun grupo reforza o compromiso. ✔️ Favorece a inclusión: Permite que todos os alumnos participen segundo as súas capacidades. ✔️ Potencia o pensamento crítico: Obriga a debater, argumentar e buscar solucións conxuntas.

Aprendizaxe colaborativa / cooperativa

Agrupamento e disposición de aula:

• Grupos homoxéneos vs heteroxéneos
• Ventaxas dos heteroxéneos:
• Aumenta a axuda recíproca e integración de diferenzas
• Maior variedade de recursos e habilidades
• Favorece pensamento elaborativo
• Facilita a xestión da aula
• Hai momentos nos que os homoxéneos teñen o seu espazo tamén.
• Número de membros: o idóneo son 4
• Duración do grupo: variable

Aprendizaxe colaborativa / cooperativa

Disposición de aula:

• Os membros deben estar xuntos, coa posibilidade de mirarse á cara
• Todos deben ver ao docente
• Grupos separados entre si.
• Disposición flexible

Disposición de alumnado:

• Compañeira/o do lado: predominancia de traballo escrito
• Compañeira/o de fronte: predominancia de traballo oral
• Niveis de desempeño moi dispares: diagonal
• Colocación das necesidades

Aprendizaxe colaborativa / cooperativa

Roles:

• Coordinador/a: reparte quendas e organiza traballo
• Controlador/a: tempo e silencio
• Portavoz: comunicación co resto de grupos e mestra/e.
• Secretario/a: supervisa tarefa e anima á participación

Tríada cooperativa:

• Interdependencia positiva (o alumnado necesítase para facer o traballo)
• Participación equitativa (todas/os poden participar)
• Responsabilidade individual (comprobación do que fai cada un)

Aprendizaxe colaborativa / cooperativa

Tipos de traballo (patrón de cooperación):

• Grupal
• Grupal + individual
• Individual + grupal
• Individual (poden recibir axuda dos compañeiros)

Atención á diversidade:

• Alumnado competente e motivado: quere e pode
• Competente e desmotivado: pode pero non quere
• Motivado pero con menor nivel de competencia: quere, pero aínda non pode
• Desmotivado con menor nivel de competencia: aínda non pode, pero ademais non quere.

Aprendizaxe colaborativa / cooperativa

Dinámicas

• O ovillo
• O chan é lava
• Roda de 1 minuto
• Cego e lazarillo
• Escola zombie

E moitas outras que se poden atopar na rede.

Aprendizaxe colaborativa / cooperativa

Estruturas ou técnicas

• Técnicas que se empregan para que o equipo leve a cabo o seu traballo.
• Cada unha determina con exactitude como se debe levar a cabo a actividade proposta.
• Permiten unha combinación de formas de abordar a mesma tarefa realmente interesante, xa que podemos elixir entre unha gama moi extensa.

Aprendizaxe colaborativa / cooperativa

A lista (Zariquiei)

• O mestre entrega unha relación de cuestións que se responderán ao longo das exposicións.

• Cada 15 / 20 minutos, a exposición cesa e o alumnado identifica as cuestións abordadas. Resólvense de forma individual e despois hai posta en común.

Aprendizaxe colaborativa / cooperativa

A substancia (Pujolas)

• Grupos heteroxéneos

• Cada alumno escribe a idea principal dun texto ou tema

• Os membros do equipo ensinan ao resto a frase escrita, debaten sobre se está ben ou non, fan correccións e matizan.

• Tras debater todas as frases, ordénanse de forma lóxica e se copian no caderno. Desa forma obtense un resumo coas ideas principais dun texto.

Aprendizaxe colaborativa / cooperativa

Alixerando o ambiente (Silbeman)

• Grupos heteroxéneos

• Preséntase o tema e cada equipo deseña propostas absurdas relacionadas cos contidos. (Crear unha dieta o menos nutritiva e sa posible, ou escribir co maior número de erros gramaticais)

• O mestre elixe ao azar dentro de cada grupo para que expliquen a súa creación

Aprendizaxe colaborativa / cooperativa

Control grupal (Colexio Ártica)

• Días previos a un exame individual, agrúpase ao alumnado en equipos heteroxéneos e reciben unha proba similar á que terán.

• Os equipos realzan o control coa seguinte consigna: non se pasa de pregunta ata que todos os membros comprenden o anterior.

• Realízase corrección en gran grupo.

• Os equipos corrixen o control grupal e avalíanse.

• Cada alumno ve o que ten que repasar antes da proba individual.

Aprendizaxe colaborativa / cooperativa

Controversia académica (Zariquiei)

• Equipos heteroxéneos

• Exponse unha afirmación que ten dúas posturas: a favor e en contra.

• Distribúense dous papeis: unha parella defende a afirmación e outra debe criticala.

• Establécese un tempo para preparar a súa postura.

• Realízase debate

• Redáctase o documento cos argumentos a favor ou en contra.

Aprendizaxe colaborativa / cooperativa

• Folio xiratorio (Kagan)

• Equipos heteroxéneos
• Entrégase un folio cunha frase relacioanda cos contidos a traballar
• O folio colócase no centro e xira para que ada alumno escriba as súas ideas sobre a frase
• Os grupos intercambian o folio con outros equipos e engaden algunhas ideas que non estean recollidas.
• Os folios coas acheas volven aos equipos.

• Esta técnica ten adaptacións múltiples para traballar con textos.

Aprendizaxe colaborativa / cooperativa

• Lapis ao centro (Aguiar e Talión)

• Equipos heteroxéneos

• Proponse un exercicio ou problema

• O lapis está no centro da mesa, indicando que se pode falar pero non escribir. Acordan a forma na que se debe realizar o exercicio. O moderador asegura que todos paricipan na posta en común e comprenden a estratexia de resolución.

• Cada alumno colle o seu lapis e responde ao exercicio por escrito. Agora so se pode escribir, non falar.

Aprendizaxe colaborativa / cooperativa

O xogo das palabras

• Escríbense na pizarra palabras clave sobre o tema que se vai tratar.

• Dentro de cada equipo constrúense oracións con esas palabras, tratando de explicar a idea que hai detrás delas.

• O portavoz comparte a oración do seu grupo e explica o significado

Aprendizaxe colaborativa / cooperativa

Parada de tres minutos (Pujolas)

• Grupos heteroxéneos

• Dentro das exposicións introdúcense paradas de tres minutos nas que os grupos tratan de resumir verbalmente os contidos explicados para redactar posteriormente unha pregunta sobre os mesmos.

• Rematado o tempo, cada equipo expón as súas preguntas.

• A estrutura repítese ata a seguinte parada.

Aprendizaxe colaborativa / cooperativa

Paneis de transferencia (Zariquiei)

• Dous espazos na aula para pegar post its: "no cole", "fóra do cole"

• Ao rematar o tema, agrupa ao alumnado en parellas e pídese que establezan como usarían o aprendido no cole e fóra del.

• Escriben as súas ideas en post it: A propón unha idea, se B está de acordo, escríbese no post it. Se non hai acordo, debátese ata que haxa acordo.

• Repiten o proceso con B e A.

• As parellas comparten as ideas e colocan nos paneis.

• O alumnado anota no caderno as ideas que lle foron útiles ou interesantes.

Aprendizaxe colaborativa / cooperativa

• Parellas cooperativas de lectura

• Parellas cooperativas de toma de apuntes

• Parellas cooperativas de escritura e edición.

Son tres técnicas con conceptos similares para obxectivos diferentes

Aprendizaxe colaborativa / cooperativa

Un, dous, catro

• Grupos heteroxéneos
• Exponse un problema ou pregunta
• Cada alumno dedica uns minutos para pensar na resposta
• Primeira posta en común: parella dentro do equipo, obtendo unha única resposta
• Segunda posta en común: parellas dentro do equipo, buscan a resposta máis axeitada.
• Os portavoces expoñen as respostas do equipo.

Aprendizaxe colaborativa / cooperativa

Un, dous, catro

• Grupos heteroxéneos
• Exponse un problema ou pregunta
• Cada alumno dedica uns minutos para pensar na resposta
• Primeira posta en común: parella dentro do equipo, obtendo unha única resposta
• Segunda posta en común: parellas dentro do equipo, buscan a resposta máis axeitada.
• Os portavoces expoñen as respostas do equipo.

Orientación hacia a tarefa

Motivación

Metacognición

Activación de coñecementos previos

Transferencia

Secuencias

didácticas

Recapitulación

Presentación de contidos

Procesamento de nova información

Traballo cooperativo

Pensamos xuntos

"Non se trata tanto de que aprendan a traballar xuntos, como de que xuntos aprendan a traballar sos" (F. Zariquiei) Traballar en grupo para aprender a traballar individualmente (O. Aragunde) Traballar individualmente para aprender a traballar en grupo

Fin