Umowa wyryta na kamiennych tablicach.
Przymierze na Synaju
01
Szukam tego, co ważne
Modlitwa
Jam jest Pan, Bóg Twój, który cię wywiódł z ziemi egipskiej, z domu niewoli.
- Nie będziesz miał bogów cudzych przede mną.
- Nie będziesz brał imienia Pana Boga twego nadaremno.
- Pamiętaj, abyś dzień święty święcił.
- Czcij ojca swego i matkę swoją.
- Nie zabijaj.
- Nie cudzołóż.
- Nie kradnij.
- Nie mów fałszywego świadectwa przeciw bliźniemu swemu.
- Nie pożądaj żony bliźniego swego.
- Ani żadnej rzeczy, która jego jest.
Na czym polega umowa/kontrakt?
Będziecie pracować w pięciu grupach. Waszym zadaniem jest stworzyć umowę pomiędzy różnymi osobami.
Grupa 1: Umowa/kontrakt pomiędzy nauczycielem a uczniami klasy 5. Grupa 2: Umowa/kontrakt pomiędzy katechetą a uczniami klasy 5. Grupa 3: Umowa/kontrakt pomiędzy uczniami klasy 5 a obsługą szkoły (woźne, konserwator). Grupa 4: Umowa/kontrakt pomiędzy uczniem klasy 5 a rodzicami. Grupa 5: Umowa/kontrakt pomiędzy uczniem klasy 5 a dyrektorem szkoły.
wzór umowy
Okoliczności zawarcia przymierza Boga z ludźmi
czytanie Pisma Świętego (Wj 19,1-5)
Bóg zawarł przymierze z ludźmi w szczególnych okolicznościach. Przeczytamy tekst biblijny, by dowiedzieć się, kiedy i jak to nastąpiło oraz dlaczego Bóg postanowił zawrzeć z ludźmi tę ważną umowę.
kliknij w księgę, by wyświetlić tekst biblijny
Okoliczności zawarcia przymierza Boga z ludźmi
Po trzech miesiącach od wyjścia Izraelitów z niewoli egipskiej Bóg zawarł z nimi przymierze. Dał im wolność i chciał z nimi zawrzeć umowę dotyczącą ich dalszego postępowania. To wydarzenie odbyło się na pustyni i górze Synaj. Słowa Boga skierowane do Izraelitów miał przekazać Mojżesz, który był pośrednikiem pomiędzy Izraelitami a Bogiem. Bóg obiecał Izraelitom, że będą Jego szczególną własnością pośród innych narodów. Ich zadaniem było przestrzeganie przymierza i słuchanie słów Bożych.
02
ROZWAŻAM I ZDOBYWAM
Przymierze na Górze Synaj
Synaj to półwysep położony w Azji, a należy do Egiptu. Sporą jego część stanowi pustynia, na której znajduje się Góra Synaj. Góra ta ma wysokość 2286 m n.p.m. Wiele osób zdobywa ją, ale nie jest to proste.
(oprac. nad podst.: Synaj – półwysep; Synaj – szczyt)
Przymierze na Górze Synaj
czytanie Pisma Świętego (Wj 20,1-3.7-8.12-17)
Mojżesz na polecenie Boga wszedł na górę Synaj. Przenieśmy się na sam szczyt i zobaczymy, co się tam dokładnie wydarzyło.
kliknij w księgę, by wyświetlić tekst biblijny
Przykazania Boże, które otrzymał Mojżesz od Boga mają swoją szczególną nazwę. Dowiemy się jaką i co ona oznacza.
Znaczenie słowa „dekalog”
(Słownik Języka Polskiego PWN)
link do materiału poza prezentacją
Tablice Świadectwa
– Ile tablic trzyma w rękach Mojżesz? – W jaki sposób zostały podzielone przykazania?
Tablice Świadectwa
czytanie Pisma Świętego (Wj 31,18) (Wj 34,29)
Dekalog otrzymał wiele różnych nazw i określeń. Poznaliśmy już kilka z nich: Przymierze, Umowa, Dekalog, Przykazania. Warto poznać kolejne.
kliknij w księgę, by wyświetlić tekst biblijny
03
Zostaję ubogacony i działam
Odnowienie przymierza
czytanie Pisma Świętego (Joz 24,1-2a.15-18)
Po zdobyciu Kanaanu Izraelici zadomowili się tam i wraz z upływem czasu przejęli niestety niektóre zwyczaje zamieszkujących ten kraj ludów i zaczęli czcić ich bóstwa. W trosce o wierność rodaków prawdziwemu Bogu Jozue postanowił odnowić przymierze, które zawarli z Bogiem na Synaju. Jozue postawił Izraelitom ważne pytanie. Prosił, by podjęli konkretną decyzję, komu chcą służyć.
kliknij w księgę, by wyświetlić tekst biblijny
Niewierność Izraela i miłosierdzie Boga
Przykazania Boże są ważną częścią naszego życia. Przestrzegając ich, kroczymy ścieżką wyznaczoną nam przez Boga. To umowa, kontrakt z Panem Bogiem. Dzięki niemu łatwiej nam żyć z innymi, ale i innym łatwiej jest żyć z nami. Przykazania Boże zostały nadane ludziom tysiące lat temu. Zastanowimy się, czy pomimo upływu tylu lat są dalej aktualne? Pomyślcie, jak je przestrzegać w naszym życiu.
przejdź do kolejnego slajdu
Przykazania w moim życiu
ćwiczenia, zad. 5. str. 47
podpowiedź
Wpływ przykazań na prawa stanowione przez ludzi
– Co nam grozi za łamanie przykazań np. gdy coś ukradniemy?
04
Ćwiczenia
ćwiczenia zad. 1. str. 46.
podpowiedź
ćwiczenia zad. 2. str. 46.
podpowiedź
ćwiczenia zad. 3. str. 46.
podpowiedź
ćwiczenia zad. 4. str. 46-47.
link do materiału poza prezentacją
Sprawdź swoją wiedzę!
05
ZADANIE modlitwa
Zadanie
1. Napisz, kto współcześnie może spełniać rolę pośrednika pomiędzy Bogiem i ludźmi. 2. Napisz współczesną wersję przykazań w formie twierdzącej, np. zamiast „Nie zabijaj” – „Troszcz się o życie”. 3. Wybierz jedno z przykazań i uzasadnij, dlaczego jest ono zawsze aktualne.
Modlitwa końcowa
Jam jest Pan, Bóg Twój, który cię wywiódł z ziemi egipskiej, z domu niewoli.
- Nie będziesz miał bogów cudzych przede mną.
- Nie będziesz brał imienia Pana Boga twego nadaremno.
- Pamiętaj, abyś dzień święty święcił.
- Czcij ojca swego i matkę swoją.
- Nie zabijaj.
- Nie cudzołóż.
- Nie kradnij.
- Nie mów fałszywego świadectwa przeciw bliźniemu swemu.
- Nie pożądaj żony bliźniego swego.
- Ani żadnej rzeczy, która jego jest.
Użyte grafiki zastrzeżone są prawem autorskim.Kopiowanie i rozpowszechnianie za zgodą autora lub właściciela .
przygotowanie prezentacji
2025
Źródło grafiki:
grafika wygenerowana przez AI
bank zdjęć własnych wydawnictwa
– Po ilu miesiącach od wyjścia z Egiptu Bóg zawarł przymierze z Izraelitami? – Jak nazywała się pustynia, na którą przybyli Izraelici? – Kto miał przekazać słowa Boga Izraelitom? – Na jakie wydarzenia powoływał się Bóg, gdy zawierał przymierze? – Co obiecał Bóg Izraelitom, jeżeli będą przestrzegać przymierza? – Jak Izraelici mieli przestrzegać przymierza?
Modlę się każdego dnia.
Nie będziesz brał imienia Pana Boga twego nadaremno.
Systematycznie uczestniczę w niedzielnej Mszy Świętej.
Pamiętaj, abyś dzień święty święcił.
Kocham swoich rodziców i pomagam im.
Szanuję zdrowie własne i innych osób.
Nie zabijaj.
Nie cudzołóż.
Oddaję to, co do mnie nie należy.
Nie kradnij.
Mówię prawdę.
Nie pożądaj żony bliźniego swego.
Ani żadnej rzeczy, która jego jest.
Jozue przypomniał Izraelitom wszystko, co Bóg dla nich uczynił, i postawił im bardzo mocne pytanie: „Komu chcecie służyć?”. Upomniał ich, że muszą dokonać wyboru i konsekwentnie zgodnie z nim postępować. Jozue miał odwagę postawić tak kategoryczne pytanie, ponieważ był przewodnikiem w wierze dla całego narodu i brał za niego odpowiedzialność przed Bogiem. Jego rola nie była łatwa. Izraelici odnowili przymierze zawarte z Bogiem – przysięgli, że będą postępować zgodnie z przykazaniami.
– Jakie działania Boga wymieniają Izraelici wobec nich? – Kogo wybiera Jozue jako prawdziwego Boga? – Co wybrał Izrael?
Umowa to dokument, który podpisujemy i zobowiązujemy się do jej przestrzegania. Jeżeli ktoś sprzedaje samochód to ma obowiązek go przekazać kupującemu, a kupujący obowiązek zapłacić określoną kwotę. Umowa jest wzajemną relacją pomiędzy osobami, które ją podpisują i jest korzystna dla obu stron. Pan Bóg też zawarł umowę z ludźmi. Obiecał, że jej przestrzeganie zapewni ludziom błogosławieństwo i zbawienie. Umowa zawarta pomiędzy Bogiem a ludźmi została nazwana przymierzem.
– Co Mojżesz usłyszał od Boga? – Jak nazywamy te polecenia Boga? – Do jakich wydarzeń odwołuje się Bóg słowami: „Ja jestem Pan, twój Bóg, który cię wywiódł z ziemi egipskiej, z domu niewoli”?
– Jak inaczej nazywa się tutaj tablice dekalogu? – O jakim świadectwie może być mowa? – Co się działo z twarzą Mojżesza po rozmowie z Bogiem?
Wtedy wypowiedział Bóg wszystkie te słowa: „Ja jestem Pan, Bóg twój, który cię wyprowadził z ziemi egipskiej, z domu niewoli. Nie będziesz miał cudzych bogów obok Mnie! Nie będziesz wzywał imienia Pana, Boga twego, w błahych rzeczach, bo nie pozwoli Pan, by pozostał bezkarny ten, kto wzywa Jego Imienia w błahych rzeczach. Pamiętaj o dniu szabatu, aby go uświęcić. Czcij twego ojca i twoją matkę, abyś długo żył na ziemi, którą Pan, Bóg twój, ci daje. Nie będziesz zabijał. Nie będziesz cudzołożył. Nie będziesz kradł. Nie będziesz mówił przeciw bliźniemu twemu kłamstwa jako świadek. Nie będziesz pożądał domu twojego bliźniego. Nie będziesz pożądał żony bliźniego twego, ani jego niewolnika, ani jego niewolnicy, ani jego wołu, ani jego osła, ani żadnej rzeczy, która należy do twego bliźniego”. (Wj 20,1-3.7-8.12-17)
SYNAJ
MOJŻESZ
Było to w trzecim miesiącu od wyjścia Izraelitów z Egiptu […]. Wyruszyli z Refidim, a po przybyciu na pustynię Synaj rozbili obóz na pustyni. Izrael obozował tam naprzeciw góry. Mojżesz wszedł wtedy do Boga, a Pan zawołał na niego z góry i powiedział: „Tak powiesz domowi Jakuba i to oznajmisz Izraelitom: Wyście widzieli, co uczyniłem Egiptowi, jak niosłem was na skrzydłach orlich i przywiodłem was do Mnie. Teraz jeśli pilnie słuchać będziecie głosu mego i strzec mojego przymierza, będziecie szczególną moją własnością pośród wszystkich narodów, gdyż do Mnie należy cała ziemia”. (Wj 19,1-5)
Mojżesz otrzymał od Boga dziesięć przykazań. Przekazał je ludowi Izraela, a Izraelici obiecali ich przestrzegać. Zawarto umowę za zgodą obydwu stron. Bóg nadał Izraelitom przykazania jako ich wybawiciel z Egiptu. To On wyzwolił swój lud z niewoli i pokazał, że jest Panem i że tylko On może nadać Izraelowi prawo, którego powinien przestrzegać.
Tak jak Izraelici w XIII w. przed narodzeniem Chrystusa zawarli umowę z Bogiem i obiecali jej przestrzegać, tak samo my możemy i powinniśmy to czynić. Za przykładem Jozuego możemy odnawiać przymierze, które Bóg zawarł z nami podczas chrztu. Odnowienia przyrzeczeń chrzcielnych dokonujemy między innymi podczas liturgii Wigilii Paschalnej w Wielką Sobotę. Czytane są wtedy fragmenty Pisma Świętego, które przypominają nam wędrówkę Izraelitów przez pustynię oraz śmierć i zmartwychwstanie Jezusa.
Dekalog został spisany na dwóch kamiennych tablicach. Tradycja mówi, że na pierwszej znajdowały się trzy przykazania odnoszące się do relacji Bóg – człowiek, na drugiej zaś przykazania od czwartego do dziesiątego, dotyczące relacji międzyludzkich.
– Dlaczego ludzie zawierają między sobą umowy? – Co wiąże się z podpisaniem umowy?
Gdy [Bóg] skończył rozmawiać z Mojżeszem na górze Synaj, dał mu dwie tablice Świadectwa, tablice kamienne, napisane palcem Bożym. (Wj 31,18) Gdy Mojżesz zstępował z góry Synaj z dwiema tablicami Świadectwa w ręku, nie wiedział, że skóra na jego twarzy promieniała na skutek rozmowy z Panem. (Wj 34,29)
Jozue zgromadził w Sychem wszystkie pokolenia Izraela. Wezwał też starszych Izraela, jego książąt, sędziów i zwierzchników, którzy się stawili przed Bogiem. Jozue przemówił wtedy do całego narodu: „Tak mówi Pan, Bóg Izraela: Gdyby […] wam się nie podobało służyć Panu, rozstrzygnijcie dziś, komu służyć chcecie, czy bóstwom, którym służyli wasi przodkowie po drugiej stronie Rzeki, czy też bóstwom Amorytów, w których kraju zamieszkaliście. Ja sam i mój dom służyć chcemy Panu”. Naród wówczas odrzekł tymi słowami: „Dalecy jesteśmy od tego, abyśmy mieli opuścić Pana, a służyć cudzym bogom. Czyż to nie Pan, Bóg nasz, wyprowadził nas i przodków naszych z ziemi egipskiej, z domu niewoli? Czyż nie On przed oczyma naszymi uczynił wielkie znaki i ochraniał nas przez całą drogę, którą szliśmy, i wśród wszystkich ludów, pomiędzy którymi przechodziliśmy? […] My również chcemy służyć Panu, bo On jest naszym Bogiem”. (Joz 24,1-2a.15-18)
Przykazania Boże nigdy nie przestają być aktualne. Pod ich wpływem kształtowało się prawo wielu państw, ponieważ dotyczą relacji międzyludzkich i są uniwersalne: zakaz zabijania czy prawdomówność to zasady, które pozwalają normalnie funkcjonować społeczeństwom na całym świecie.
Dekalog jest nazywany inaczej tablicami Świadectwa. Określenie to dotyczy działania Boga w życiu Izraela: Bóg pokazał, czyli dał świadectwo, że w szczególny sposób wybrał i ukochał ten naród, gdy wyzwolił go z niewoli egipskiej, przeprowadził przez pustynię i dał mu Ziemię Obiecaną. Za wykonywanie poleceń Boga Izraelici otrzymywali od Niego błogosławieństwo i opiekę. Izraelici wyruszyli z pustyni Synaj w dalszą drogę, do kraju Kanaan. Mojżesz tam nie dotarł. Zmarł na górze Nebo, z której widział w oddali ziemię obiecaną przez Boga Izraelowi. Naród wybrany wszedł do niej pod wodzą Jozuego, następcy Mojżesza.
Dekalog jest jednym z najbardziej znanych tekstów Biblii. Słowo „dekalog” możemy podzielić na dwa wyrazy: deka = dziesięć, logoi = słowa. Przykazania dekalogu nie są ani zakazami, ani nakazami, lecz pouczeniami odnośnie zachowań człowieka wobec Boga oraz wobec innych ludzi.
TABLICE KAMIENNE NAPISANE PALCEM BOŻYM
TABLICE ŚWIADECTWA