Want to create interactive content? It’s easy in Genially!

Get started free

Powstanie Warszawskie

Konrad

Created on January 2, 2025

Start designing with a free template

Discover more than 1500 professional designs like these:

Smart Presentation

Practical Presentation

Essential Presentation

Akihabara Presentation

Flow Presentation

Terrazzo Presentation

Dynamic Visual Presentation

Transcript

Powstanie Warszawskie

01.08.1944 - 03.10.1944 r.

Dalej

Przygotował: Konrad Lasek kl. 8c

Powstanie Warszawskie było największym zrywem przeciwko Niemcom w okupowanej Europie, zorganizowanym przez Armię Krajową w ramach akcji „Burza”. W dzielnicach objętych Powstaniem życie straciło około 16 000 powstańców i około 150 000 ludności cywilnej, a zniszczeniu uległo około 85% budynków. W tej prezentacji postaram się przybliżyć wam przebieg powstania oraz ważne postacie z nim związane.

Następna strona

Linia czasu

Tutaj znajdują się najważniejsze wydarzenia uporzadkowane w kolejności chronologicznej (na każde zdjęcie oraz punkt na lini czasu można kliknąć aby uzyskać dodatkowe informacje)

2 września

7 sierpnia

1 sierpnia

4 sierpnia

11 sierpnia

Następna strona

2 października

27 września

7 września

23 września

30 wrzesnia

Następna strona

Ważne postacie

Następna strona

Następna strona

Ciekawostki

Młodzi Pocztowcy

Prasa powstańcza

Powstańcze pantery

Śluby w trakcie powstania

Koniec

Upadek powstania

W rękach Polaków pozostała jedynie środkowa część miasta, odcięta od Wisły i otoczona ze wszystkich stron przez wojska niemieckie. Biorąc pod uwagę ogólną sytuację, 2 października podpisano akt kapitulacji Powstania. Przewidziane na kilka dni powstanie trwało ostatecznie 63 dni. W walkach zginęło około 16 000 powstańców oraz około 150 000 cywilów. Mimo ogromnej przewagi militarnej, wojska niemieckie poniosły znaczne straty.

2 sierpnia, rankiem około godziny 8:00, trzy czołgi typu Pz.Kpfw. V Sd Kfz 171 Ausf. G „Panther”, jadące z Zielonki, pojawiły się na Woli. Poruszały się samotnie, bez osłony piechoty. W pewnym momencie silnik drugiego czołgu przestał działać, a jego załoga ewakuowała się do pojazdu jadącego na przedzie i zaczęła uciekać. Szczęśliwym zbiegiem okoliczności uszkodzony czołg wbił się w budynek przy ulicy, co spowodowało jego unieruchomienie. Powstańcy natychmiast otoczyli oba pojazdy, biorąc do niewoli ich załogi. Uszkodzenia i usterki okazały się nieznaczne. Po zwerbowaniu oraz przeszkoleniu załóg i technicznej obsługi, powstańcy szybko przywrócili sprawność obu czołgów. W ten sposób utworzono nowy oddział – Pluton Pancerny. Czołgom nadano później nazwy „Pudel” i „Magda”.

Zdjęcie wykonano w pierwszych dniach sierpnia podczas tzw. Rzezi Woli. Przedstawia ono polską ludność cywilną prowadzoną przez Niemców ulicą Wolską do kościoła św. Wojciecha.

Fotografia z Powstania Warszawskiego. Powstaniec na stanowisku strzeleckim na barykadzie przy ul. Solec. Czerniaków. Widok w kierunku wiaduktu Mostu Poniatowskiego.

Danuta Szaflarska „Młynarzówna"

Danuta Szaflarska „Młynarzówna". Legenda polskiego kina przyszła na świat we wsi Kosarzyska. Rozpoczęła naukę w Krakowie, postanowiła jednak zostać aktorką. Przeprowadziła się do Warszawy i ukończyła Państwowy Instytut Sztuki Teatralnej. W Powstaniu Warszawskim była łączniczką. Już pierwszej nocy uczestniczyła w budowaniu barykady.

Obrona Starego Miasta

Po upadku Woli i Ochoty Niemcom udało się okrążyć Stare Miasto. Od 12 sierpnia przez 20 dni powstańcy bronili się w tej otoczonej dzielnicy. Podejmowano wiele prób przebicia się przez okrążenie, jednak żadna z nich nie zakończyła się sukcesem. Ostatecznie 2 września rozpoczęto ewakuację kanałami do Śródmieścia i na Żoliborz.

Krystyna Krahelska

Krystyna Krahelska, ps. „Danuta”, była autorką najsłynniejszej żołnierskiej piosenki „Hej, chłopcy, bagnet na broń!”. W czasie okupacji mieszkała w Warszawie, gdzie aktywnie zaangażowała się w działalność konspiracyjną. Pomagała odgrzebywać warszawiaków zasypanych w zbombardowanych domach, kopała rowy przeciwczołgowe i pracowała jako sanitariuszka. Zginęła drugiego dnia Powstania Warszawskiego, ratując rannego kolegę. Została trzykrotnie postrzelona w klatkę piersiową.

Rzeź Woli

Aby obniżyć morale powstańców walczących na Woli i Ochocie, Niemcy rozpoczęli bezprecedensową rzeź ludności cywilnej. W ciągu kilku dni żołnierze niemieccy, wspomagani przez renegatów rosyjskich i azjatyckich, wymordowali około 50 000 cywilów – mężczyzn, kobiet i dzieci. Była to tzw. Rzeź Woli.

Fotografia przedstawia dwie kobiety oraz dziewczynkę przygotowujące posiłek na prowizorycznym palenisku, ułożonym z cegieł, na tyłach oficyny mieszkalnej gmachu Gazowni Miejskiej przy ulicy Kredytowej 3.

Walki na Mokotowie

Ciężar walk przeniósł się do kolejnej okrążonej dzielnicy – Mokotowa, położonej w południowej części Warszawy. Powstańcy bronili się zaciekle, jednak stopniowo byli spychani do coraz mniejszego obszaru. 27 września Mokotów skapitulował. Części obrońców udało się przejść kanałami do Śródmieścia, aby tam kontynuować walkę.

Upadek Ochoty i Woli

Już od pierwszych dni Powstania bardzo ciężkie walki toczyły się w zachodniej dzielnicy Wola. Oddziały niemieckie, wzmocnione czołgami, systematycznie spychały powstańców. Niemcy rozpoczęli również brutalną rzeź ludności cywilnej na Woli oraz w sąsiadującej z nią Ochocie. Ostatecznie obie dzielnice upadły pod naporem Niemców 11 sierpnia.

Fotografia przedstawia kilku powstańców ustawionych przy oknach jednego z warsztatów w budynku technicznym elektrowni miejskiej na Powiślu.

Jan Mazurkiewicz

Jan Mazurkiewicz urodził się we Lwowie. Był żołnierzem I Brygady Legionów Polskich, a po odzyskaniu niepodległości wstąpił do Wojska Polskiego. Podczas Powstania Warszawskiego dowodził Zgrupowaniem AK „Radosław”, w skład którego wchodziły legendarne bataliony „Zośka” i „Parasol”. Po wojnie został aresztowany i uwięziony przez władze komunistyczne.

Upadek Powiśla

Po upadku Starego Miasta Niemcy realizowali plan odcięcia powstańców od Wisły. Rosjanie znajdowali się już po drugiej stronie rzeki, a Niemcy, poprzez odepchnięcie Polaków, chcieli utrudnić Sowietom ewentualny desant. Warszawska elektrownia, zdobyta przez powstańców w pierwszych dniach sierpnia na Powiślu, została ponownie przejęta przez Niemców. Miasto zostało pozbawione energii elektrycznej. Ostatecznie Powiśle upadło 7 września.

Upadek Czerniakowa

Po upadku Powiśla przyszła kolej na Czerniaków – kolejną dzielnicę położoną nad brzegiem Wisły. Żołnierze Wojska Polskiego, sformowanego w 1943 roku w Rosji, podjęli próbę desantu. Jednak, nieprzyzwyczajeni do walk ulicznych, nie byli w stanie osiągnąć znaczących sukcesów. Ostatecznie 23 września upadł ostatni punkt oporu na Czerniakowie.

Upadek Żoliborza

Niemcy nieustannie bombardowali dzielnice, które wciąż pozostawały w rękach powstańców po upadku Powiśla. W mieście brakowało elektryczności, wody i żywności, a zapasy amunicji były niemal wyczerpane. 30 września skapitulowała również północna dzielnica Warszawy – Żoliborz.

Józef Andrzej Szczepański

Józef Andrzej Szczepański, ps. „Ziutek”, urodził się w Łęczycy. W dzieciństwie, wspólnie z rodzicami, przeprowadził się do Warszawy. Przed Powstaniem Warszawskim brał udział w wielu głośnych akcjach bojowych, m.in. w zamachu na generała SS Wilhelma Koppego. Był autorem popularnej piosenki „Pałacyk Michla”, która stała się hymnem batalionu „Parasol”. Podczas osłaniania ewakuacji oddziałów ze Starego Miasta został ciężko ranny. Zmarł w wieku zaledwie 22 lat.

Tadeusz Komorowski „Bór”

Generał Tadeusz Komorowski „Bór” pochodził z Chorobrowa, niewielkiej miejscowości znajdującej się dziś na terenie Ukrainy. Był dowódcą Armii Krajowej i to on podjął decyzję o wybuchu Powstania Warszawskiego. Przez cały okres powstańczych walk pozostawał w stolicy.

Zdjęcie zostało wykonane na Woli i przedstawia ewakuację rannego kaprala podchorążego Adama Grymaszewskiego „Jastrzębia” z kompanii „Zemsta” należącej do Batalionu „Pięść” w rejonie cmentarza ewangelicko-augsburskiego.

Pierwsze dni walki

W pierwszych dniach walk powstańcy odnieśli serię sukcesów. Zdobyli hotel „Victoria”, opanowali gmach Towarzystwa Ubezpieczeń „Prudential”, zdobyli Pocztę Główną oraz przejęli kontrolę nad Pałacem Blanka, Pałacem Mostowskich i Arsenałem. Jednak już po trzech dniach walk upadła Praga – osamotniona dzielnica położona na drugim brzegu Wisły.

To słynne zdjęcie ukazuje powstańca schwytanego przez Niemców w okolicach ulicy Dworkowej na Mokotowie. Podczas ewakuacji kanałami powstańcy często gubili drogę w ciemnych tunelach, czasami wychodząc prosto w ręce Niemców.

August Emil Fieldorf

August Emil Fieldorf, ps. „Nil”, był jednym z najbardziej zasłużonych żołnierzy Rzeczypospolitej, Armii Krajowej i polskiego podziemia niepodległościowego. Walczył w Legionach Polskich, a od 1918 roku służył w szeregach Wojska Polskiego. Kierował działaniami bojowymi prowadzonymi przez Armię Krajową. Zginął z rąk komunistów – w 1953 roku został skazany na karę śmierci i stracony.

2 sierpnia, około godziny 16:00, polskie oddziały przystąpiły do decydującego szturmu na Pocztę Główną. Po kilkunastu minutach walk powstańcom udało się zdobyć budynek. Wzięto do niewoli 56 jeńców oraz zdobyto znaczne ilości broni i amunicji. Zdjęcie przedstawia powstańców odpoczywających w gmachu poczty po zakończonej walce.

Godzina "W"

1 sierpnia 1944 roku o godzinie 17:00 wybuchło Powstanie Warszawskie. Do walki przystąpiło około 50 tysięcy powstańców. W momencie rozpoczęcia powstania żołnierze posiadali jedynie 40% zaplanowanych zapasów broni, co oznaczało, że uzbrojony był co dziesiąty powstaniec. Przeciwnik dysponował miażdżącą przewagą w uzbrojeniu.

W trakcie Powstania Warszawskiego Armia Krajowa zorganizowała własną pocztę polową, której zadaniem było umożliwienie powstańcom kontaktu z bliskimi. Do obowiązków listonoszy należało zbieranie i doręczanie listów. Tworzyli oni również skrzynki pocztowe i umieszczali je w wyznaczonych punktach. Dodatkowo roznosili prasę i przekazywali najnowsze informacje o sytuacji na froncie. Listonoszami byli najczęściej najmłodsi – dzieci i nastolatkowie. Praca ta była wyczerpująca i niezwykle niebezpieczna. Mali doręczyciele musieli poruszać się wśród ruin, barykad, przez płoty, piwnice i dziury w ścianach. Sytuacja zależała od terenu, po którym się przemieszczali – czy były to obszary zajęte przez powstańców, tereny niczyje, czy opanowane przez Niemców. Liczba przesyłek doręczanych każdego dnia wynosiła od 3 do 6 tysięcy listów, a w trakcie całego Powstania pocztowcy przenieśli około 200 tysięcy przesyłek.

Zdjęcie wykonano między 2 a 5 sierpnia 1944 roku i przedstawia niemieckie samobieżne działo przeciwpancerne typu SdKfz 138/2 Jagdpanzer 38(t) „Hetzer” ustawione w barykadzie zamykającej wylot ulicy Szpitalnej na plac Napoleona. Powstańcy dysponowali bardzo ograniczoną ilością broni przeciwpancernej, co sprawiało, że walka z takimi pojazdami była wyjątkowo trudnym zadaniem.

Zdjęcie to ukazuje moment wybuchu pocisku, który 28 sierpnia 1944 roku uderzył w najnowocześniejszy wieżowiec ówczesnej Warszawy – siedzibę Towarzystwa Ubezpieczeniowego Prudential. Po wojnie budynek został odbudowany, a zdjęcie po lewej stronie przedstawia jego aktualny stan.

Grupa powstańców prowadzona do niewoli przez Niemców ulicą Wolską. Zdjęcie zostało wykonane najprawdopodobniej 2 października, tuż po kapitulacji Powstania.

W czasie Powstania Warszawskiego częstym, choć wyjątkowym, widokiem były śluby, zawierane głównie przez powstańców. W tak trudnych warunkach często brakowało obrączek, więc ich rolę pełniły na przykład kółka od zasłon lub łożyska karabinu maszynowego. Po ceremonii nie organizowano dużych wesel – zazwyczaj odbywał się jedynie krótki poczęstunek. Najsłynniejszym powstańczym ślubem były zaślubiny Alicji i Bolesława Biegów, które zostały uwiecznione na taśmie filmowej. W trakcie całego Powstania Warszawskiego zawarto aż 256 związków małżeńskich.

Zdjęcie zostało wykonane w połowie sierpnia na Starym Mieście i przedstawia powstańców na barykadzie „Żyrardów”, zwanej także redutą „św. Trójcy”, która przegradzała ulicę Bielańską na wysokości wylotu ulicy Daniłowiczowskiej.

Niewiele osób wie, że podczas Powstania Warszawskiego powstańcy zaczęli wydawać własne gazety. Prasa powstańcza miała przede wszystkim podnosić morale i dostarczać niezbędnych informacji. Od 1 sierpnia do 5 października 1944 roku w Warszawie ukazało się 167 tytułów prasowych, wśród nich m.in. „Biuletyn Informacyjny”, którego wydrukowano prawie 28 tysięcy egzemplarzy. Dodatkowo powstańcy mieli własną radiostację „Błyskawica”, skonstruowaną przez członka Związku Walki Zbrojnej. „Błyskawica” nadawała cztery razy dziennie po polsku i dwa razy po angielsku. Sygnałem rozpoznawczym była melodia „Warszawianki”. Zasięg radiostacji był imponujący – słyszano ją w całej Polsce, a także w Londynie i u wybrzeży Stanów Zjednoczonych.