linia czasu

Dwudziestolecie międzywojenne w Polsce 1918-1939

Artur Miąsik 8c

Start

Czym było dwudziestolecie międzywojenne?

Dwudziestoleciem wojennym był nazywany okres pomiędzy pierwszą a drugą wojną światową, który obfitował w wielkie zmiany polityczne, gospodarcze i społeczne. W tym okresie ogromną rolę odgrywało życie literackie. Powstawały kabarety, kawiarnie literackie, zawiązywały się grupy literackie. Artyści urządzali wieczory literackie i happeningi, sztuka wychodziła na ulicę, również rozwijała się prasa. Międzywojnie to także czas rewolucji i postępu, wówczas powstawały wielkie odkrycia naukowe np.teoria względności Einsteina i psychoanaliza Freuda. Społeczeństwo się demokratyzowało i zwiększyła się rola kobiet.

Czym było dwudziestolecie międzywojenne dla Polski ?

Po zakończeniu I wojny światowej i upadku zaborczych mocarstw, Polska odzyskała niepodległość 11 listopada 1918 roku. Rząd tymczasowy, a później rząd Józefa Piłsudskiego, stanął przed wyzwaniami związanymi z organizacją państwa, ustaleniem granic oraz integracją różnych grup etnicznych. Dzwudziestolecie miedzywojenne to okres od odzyskania niepodległości przez Polskę do zakończenia regularnych działań wojennych Wojska Polskiego przeciw Wehrmachtowi i Armii Czerwonej po agresji III Rzeszy i ZSRR na Polskę i przeniesienia siedziby władz II Rzeczypospolitej poza granice kraju w związku z okupacją terytorium kraju przez agresorów. Obejmuje lata 1918-1939.

Dwudziestolecie międzywojenne

okres jasny (pierwsza dekada, 1918-1928) – cechuje się optymizmem, radością z zakończenia wojny i odzyskania niepodległości

1919

1921

1923

1918

1922

1920

Kliknij aby dowiedzieć się co wydarzyło się w danym roku (chronologicznie), oraz w rok aby zobaczyć inne informację

Dwudziestolecie międzywojenne

okres jasny (pierwsza dekada, 1918-1928) – cechuje się optymizmem, radością z zakończenia wojny i odzyskania niepodległości

1927

1925

1928

1924

1926

Kliknij aby dowiedzieć się co wydarzyło się w danym roku (chronologicznie), oraz w rok aby zobaczyć inne informacje

Dwudziestolecie międzywojenne

okres ciemny (druga dekada, 1928-1939) – panują nastroje pesymistyczne i katastroficzne, przewidywania nadchodzącej wojny.

1930

1932

1929

1933

1931

Kliknij aby dowiedzieć się co wydarzyło się w danym roku (chronologicznie), oraz w rok aby zobaczyć inne informacje

Dwudziestolecie międzywojenne

okres ciemny (druga dekada, 1928-1939) – panują nastroje pesymistyczne i katastroficzne, przewidywania nadchodzącej wojny.

1937

1935

1936

1934

1938

Kliknij aby dowiedzieć się co wydarzyło się w danym roku (chronologicznie), oraz w rok aby zobaczyć inne informację

Prezydenci Rzeczpospolitej Polskiej w latach 1922-1936

I Prezydent RPGabriel Narutowicz 14-16.12.1922

II Prezydent RPStanisław Wojciechowski 20.12.1922-14.05.1926

III Prezydent RPIgnacy Mościcki 04.06 .1926-30.09.1936

Maciej Ratajdwukrotnie zastępował Prezydenta RP

Najedź na zdjęcie prezydenta, a dowiesz się o niej więcej

Podsumowanie

Podsumowuąc, możemy stwierdzić Dwudziestolecie międzywojenne w Polsce to okres intensywnych przemian politycznych, społecznych i gospodarczych, który nastąpił po odzyskaniu niepodległości w 1918 roku, po 123 latach zaborów. Polska w tych latach przyjęła ustrój demokratyczny, a w 1921 roku uchwalono Konstytucję marcową, która wprowadzała system parlamentarno-gabinetowy. Jednak w 1926 roku doszło do zamachu stanu, w wyniku którego Józef Piłsudski przejął władzę i wprowadził rządy autorytarne, co zmieniło charakter polskiej demokracji. Dwudziestolecie międzywojenne zakończyło się tragicznie. W 1939 roku Polska została zaatakowana przez Niemcy 1 września, a następnie przez ZSRR 17 września, co doprowadziło do podziału kraju i rozpoczęcia II wojny światowej.

Dziękuję za uwagę

1933

Co się wydarzyło 1933

Ambasador Niemiec w Polsce złożył Piłsudskiemu projekt deklaracji o nieagresji. Dumą Polski stało się otwarcie magistrali węglowej łączącej Gdynię z Górnym Śląskiem. W Warszawie strajk w uczelniach z powodu zapisów projektu ustawy akademickiej. Zaś decyzją rządu został rozwiązany endecki Obóz Wielkiej Polski.

1932

Co się wydarzyło 1932

W 1932 roku przyjęto szeroki program walki z kryzysem. Ponadto: Sejm uchwalił reformę szkolnictwa ministra Janusza Jędrzejewicza, doszło do fali strajków chłopskich i strajku powszechnego w przemyśle naftowym, w innym słynnym procesie Ritę Gorgonową, oskarżoną o morderstwo, skazano na śmierć. Wielkim wydarzeniem było otwarcie Instytutu Radowego w Warszawie w obecności Marii Skłodowskiej-Curie. Polscy sportowcy: Jadwiga Wajsówna, Janusz Kusociński, Zygmunt Heljasz pobili kilka rekordów świata, a Franciszek Żwirko, Stanisław Wigura niebawem po zwycięstwie w międzynarodowych zawodach samolotowych zginęli w wypadku lotniczym. Podpisaliśmy umowę z włoską firmą Fiat na produkcję samochodów. Trzej polscy matematycy: Marian Rejewski, Jerzy Różycki, Henryk Zygalski złamali kod niemieckiej maszyny szyfrującej Enigma.

1920

W 1920 roku miała miejsce wojna polsko-radziecka. Wojna przez cały okres trwania toczyła się równolegle w wymiarze militarnym i bardzo silnie zaakcentowanym wymiarze politycznym. Trwała w latach 1919–1920, a jej najważniejszymi epizodami militarnymi były: wyprawa kijowska, bitwa warszawska, kontruderzenie znad Wieprza, bitwa pod Komarowem i bitwa nad Niemnem. 12 października 1920 delegacja Sejmu RP i rządu Rzeczypospolitej oraz delegacja rządu RFSRR zawarły w Rydze zawieszenie broni.W dniach 13-15 sierpnia 1920 r. na przedpolach Warszawy rozegrała się decydująca bitwa wojny polsko-bolszewickiej. Określana mianem "cudu nad Wisłą" i uznawana za 18. przełomową bitwę w historii świata zadecydowała o zachowaniu przez Polskę niepodległości i uratowaniu Europy przed bolszewizmem.

Wydarzenia w 1922 roku

• 16 kwietnia- traktat niemiecko-sowiecki w Rapallo.
• 18 kwietnia - Litwa Środkowa została przyłączona do Polski.
• 23 września - Sejm RP podjął uchwałę o budowie portu w Gdyni, jednej z najważniejszych inwestycji przemysłowych II RP.
• październik - „marsz na Rzym” i przejęcie władzy we Włoszech przez Benito Mussoliniego.
• 5 listopada- wybory do sejmu I kadencji.
• 12 listopada- wybory do senatu I kadencji.
• 9 grudnia- Gabriel Narutowicz wybrany na pierwszego prezydenta Polski.
• 16 grudnia- zabójstwo prezydenta Narutowicza.
• 20 grudnia- Stanisław Wojciechowski wybrany na drugiego prezydenta Polski.

Co się wydarzyło 1926

1926

Tak zwany zamach stanu Piłsudskiego w maju i późniejsze zmiany w konstytucji wzmacniają władzę wykonawczą . Władzę przejmuje nowy obóz polityczny zwany „Sanacją”, który będzie rządził krajem do 1939 roku. W zamachu stanu Po stronie Marszałka stanęło 15 tysięcy wojskowych, po stronie rządowej 10 tysięcy. W sumie zginęło 379 żołnierzy i cywilów, 1000 osób było rannych, a prezydent Stanisław Wojciechowski i premier Wincenty Witos zrezygnowali z urzędów. W ocenie przewrotu majowego badacze wydarzenia i jego następstw są podzieleni.

1928

Co się wydarzyło 1928

1928 roku została ogłoszona "Deklaracja Bezpartyjnego Bloku Współpracy z Rządem Marszałka Piłsudskiego". Na czele powstałego niedawno i szykującego się do pierwszych wyborów po zamachu majowym, parlamentarnego zaplecza Józefa Piłsudskiego stanął jego współpracownik Walery Sławek.Ukazało się rozporządzenie prezydenta RP Ignacego Mościckiego o administracji państwowej – terytorium państwa podzielono na 16 województw i 227 powiatów.

Najważniejsze wydarzenia w 1937

• 17 stycznia – Stronnictwo Ludowe podjęło decyzję o strajku chłopskim.
• 21 lutego- powstaje Obóz Zjednoczenia Narodowego.
• Sierpień- strajki chłopskie (głównie w Małopolsce); apogeum wielkiego terroru w ZSRS.
• 11 sierpnia- Rozkaz nr 00485, wydany przez ludowego komisarza spraw wewnętrznych ZSRS Nikołaja Jeżowa, rozpoczyna "Operację polską" - masowe represje (deportacje i rozstrzelania) Polaków w ZSRS.
• 2 października – powstał Związek Lewicy Patriotycznej.
• 28 listopada – Józef Stalin podpisał wniosek o rozwiązanie Komunistycznej Partii Polski.

Najważniejsze wydarzenia w 1938

• marzec- Polska wymusza na Litwie nawiązanie stosunków dyplomatycznych.
• 30 września - ultimatum rządu polskiego dla Czechosłowacji z żądaniem zwrotu Śląska Cieszyńskiego.
• 2 października- oddziały Wojska Polskiego wkraczają na Śląsk Cieszyński.
• 24 października- Niemcy wysuwają propozycje polityczne wobec Polski.
• 6 i 13 listopada- zbojkotowane przez opozycję wybory parlamentarne.

Wydarzenia w 1918 roku

• 11 listopada - podpisanie zawieszenia broni pomiędzy Niemcami a ententą; Rada Regencyjna przekazuje Józefowi Piłsudskiemu dowództwo nad Polską Siłą Zbrojną – Polska odzyskuje niepodległość.
• 14 listopada- przekazanie przez Radę Regencyjną władzy politycznej Józefowi Piłsudskiemu.
• 16 listopada- Józef Piłsudski wysyła telegram do państw uczestniczących w I wojnie światowej i państw neutralnych zawiadamiający o powstaniu niepodległego państwa polskiego.
• 18 listopada - powołanie rządu Jędrzeja Moraczewskiego.
• 21 listopada- wyparcie oddziałów ukraińskich ze Lwowa.
• 22 listopada- dekret o ustanowieniu najwyższej władzy reprezentacyjnej Republiki Polskiej do czasu zwołania Sejmu Ustawodawczego; Józef Piłsudski Tymczasowym Naczelnikiem Państwa.
• 26 grudnia- przyjazd Ignacego Paderewskiego do Poznania.
• 27 grudnia- wybuch powstania wielkopolskiego.

1922

16 grudnia 1922 r. dokonano zabójstwa pierwszego prezydenta RP Gabriela Narutowicza. Mord w warszawskiej „Zachęcie” wywołał szok polskiej opinii społecznych i postawił pod znakiem zapytania funkcjonowanie systemu politycznego II Rzeczypospolitej. Wybór Gabriela Narutowicza na urząd prezydenta wywołał gwałtowne protesty. Szczególnie burzliwy był 11 grudnia 1922 r., gdy zwolennicy przegranego w wyborach Maurycego Zamoyskiego próbowali zablokować zaprzysiężenie prezydenta poprzez niedopuszczenie posłów i samego prezydenta elekta do gmachu Sejmu. Zupełnie inne nastawienie dominowało wśród pozostałych polityków. Brak doświadczeń w stosowaniu konstytucji marcowej skłaniał część polityków do zadania pytania, czy Gabriel Narutowicz jest prezydentem od momentu zaprzysiężenia na urząd.

1925

Co się wydarzyło 1925

Rok 1925, to rok układów lokarneńskich, wojny celnej z Niemcami i emigracji Józefa Piłsudskiego w Sulejówku. 1 stycznia 1925 roku został otwarty Polski Urząd Pocztowy w Gdańsku. W ciągu kilku dni skrzynki na listy z naszym godłem zostały zamalowane barwami byłego cesarstwa niemieckiego

1929

Co się wydarzyło 1929

1 stycznia 1929 roku weszła w życie ustawa o ustroju sądów, która zniosła dotychczasowe dziedzictwo zaborów. Jednocześnie rozpoczęły się sejmowe debaty nad zmianą konstytucji. Wzmocnienie pozycji prezydenta postulował projekt BBWR. To była gorąca polityczna zima.Ten nacisk na centralizację ekonomiczną utrudniał rozwój Polski. Gospodarka była w dużej mierze wiejska, a światowy Wielki Kryzys , który rozpoczął się w 1929 r., doprowadził do trudności w każdym sektorze. Najbardziej ucierpieli chłopi, których dochody spadły o 50% lub więcej.

Najważniejsze wydarzenia w1934

• 26 stycznia- Polska i Niemcy podpisują deklarację o niestosowaniu przemocy.
• 14 kwietnia - Zapadły wyroki w tzw. procesie łuckim, ogłoszono powołanie do życia Obozu Narodowo-Radykalnego.
• 5 maja- Polska i ZSRS przedłużają układ o nieagresji na 10 lat.
• 15 czerwca- W zamachu zorganizowanym przez organizację Ukraińskich Nacjonalistów ginie minister spraw wewnętrznych Bronisław Pieracki.
• 17 czerwca- Prezydent RP Ignacy Mościcki wydał rozporządzenie pozwalające na izolowanie osób zagrażających bezpieczeństwu państwa.
• 29-30 czerwca- „noc długich noży” w Niemczech; na polecenie Hitlera wymordowani zostają jego przeciwnicy polityczni, zarówno z ruchu narodowosocjalistycznego, jak i z nim niezwiązani.

Wydarzenia w 1923 roku

• 13 października 1923 roku w magazynach cytadeli warszawskiej eksploduje amunicja, jest kilkudziesięciu zabitych i ciężko rannych, znaczne są straty materialne. O spowodowanie wybuchu zostaną oskarżeni dwaj oficerowie Wojska Polskiego: porucznik Walery Bagiński i Antoni Wieczorkiewicz - obaj działacze KPRP.
• listopad 1923 - strajk generalny; zajścia w Krakowie.
• 4 listopada 1923 roku rząd wprowadza stan wyjątkowy w Warszawie, Lwowie, Krakowie, Katowicach oraz Łodzi.
• 6 listopada 1923 roku krwawe antyrządowe wystąpienia w Krakowie, w trakcie walk bratobójczych ginie 31 osób, a ponad 100 zostaje rannych.
• 7 listopada 1923 roku rząd odwołuje stan wyjątkowy, a CKW PPS - strajk generalny.
• 16 grudnia 1923 roku dymisja rządu Wincentego Witosa.
• 19 grudnia 1923 roku powołanie pozaparlamentarnego rządu Władysława Grabskiego, który jest nie tylko premierem, ale i ministrem skarbu.

Wydarzenia w 1919 roku

• 16 stycznia -Ignacy Paderewski został mianowany premierem i ministrem spraw zagranicznych.
• 14 lutego - walki pomiędzy siłami polskimi i bolszewickimi w Mostach nad Niemnem.
• 16 lutego- w Trewirze podpisano rozejm kończący powstanie wielkopolskie.

• 21 kwietnia - zdobycie Wilna przez Polaków.
• 7 maja- Wkroczenie polskich oddziałów do Kijowa.
• 28 czerwca w Wersalu Roman Dmowski i Ignacy Paderewski podpisali w imieniu Polski traktat pokojowy (Traktat Wersalski), który formalnie przywrócił Polskę na mapę Europy.
• 9 sierpnia - zdobycie Mińska przez Polaków.
• 29 sierpnia - zdobycie przez siły polskie Bobrujska.
• 11 września - zdobycie Borysowa przez Polaków.
• 22 września - wkroczenie polskiej armii do Połocka.

1930

Co się wydarzyło 1930

W roku 1930 dyktatorskie rządy Józefa Piłsudskiego wyraźnie się zaostrzają. Uderzenie wyprowadzone jest w dwóch kierunkach: przeciw opozycji parlamentarnej i Ukraińcom. Powszechnie używana jest przemoc.16.11. odbyły się wybory parlamentarne, które do historii przeszły jako „wybory brzeskie”. Ich wynik oznaczał umocnienie dotychczasowego systemu sprawowania władzy przez obóz piłsudczykowski, a jednocześnie bezprecedensowe po roku 1926 zaostrzenie konfliktu politycznego.

Najważniejsze wydarzenia w 1935

• Marzec- Niemcy zrywają ograniczenia militarne narzucone im traktatem wersalskim; początek intensywnej militaryzacji.
• 23 kwietnia- uchwalenie konstytucji kwietniowej.
• 12 maja- śmierć marszałka Józefa Piłsudskiego.
• 18 maja- w Krakowie zakończyły się uroczystości pogrzebowe Marszałka Józefa Piłsudskiego.
• 8 września- zbojkotowane przez opozycję wybory do parlamentu.
• jesień 1935 - Walery Sławek rozwiązuje BBWR.

Najważniejsze wydarzenia w 1936

• 7 marca - remilitaryzacja Nadrenii; wojska III Rzeszy wkraczają na terytorium, na którym na mocy postanowień wersalskich nie mogły przebywać.
• 9 kwietnia – powstał Fundusz Obrony Narodowej na mocy dekretu prezydenta Ignacego Mościckiego.
• 15 maja – w Polsce powstał rząd Felicjana Sławoj Składkowskiego.
• 10 listopada- prezydent Ignacy Mościcki mianuje gen. Edwarda Śmigłego-Rydza marszałkiem Polski.

Najważniejsze wydarzenia w 1929

• 9 lutego- podpisanie przez Estonię, Litwę, Łotwę, Polskę, Rumunię i ZSRS deklaracji wyrzeczenia się wojny jako środka rozwiązywania konfliktów.
• wrzesień- podpisanie przez Estonię, Litwę, Łotwę, Polskę, Rumunię i ZSRS deklaracji wyrzeczenia się wojny jako środka rozwiązywania konfliktów.
• 24 października- „ czarny czwartek” na giełdzie nowojorskiej.

Najważniejsze wydarzenia w 1924

• 20 września rozpoczęcie tworzenia Korpusu Ochrony Pogranicza.
• 24 września na pograniczu wschodnim terroryści wspierani przez ZSRR zaatakowali pociąg osobowy, ograbili i pobili pasażerów, wśród których znajdowali się m. in. wojewoda Stanisław Downarowicz, biskup Augustyn Łosiński oraz komendant okręgowy policji, Mięsowicz. Odtąd granic z ZSRR oraz Litwą strzeże Korpus Ochrony Pogranicza.
• 2 października Polska podpisuje tzw. protokół genewski, który przewiduje rozwiązywanie sporów międzynarodowych w drodze arbitrażu i sankcji (np. ekonomicznych, finansowych czy wojskowych) oraz deklaruje ograniczenie zbrojeń.
• 2 grudnia w Warszawie podpisano polsko-szwedzki traktat handlowy i nawigacyjny.

1923

1923 r. był jednym z najbardziej burzliwych w międzywojniu. Niektórzy nazywają go bombowym rokiem - ze względu na ilość przelanej krwi wskutek dokonanych wówczas zamachów. Po pięciu latach od odzyskania niepodległości Polską zaczęły wstrząsać eksplozje. Po bomby i broń sięgano z przyczyn stricte politycznych. Kraj spłynął krwią. Przyjrzyjmy się zatem trzem najbardziej spektakularnym aktom terroru dokonanym w tamtym czasie.

1937

Co się wydarzyło 1937

Za początek operacji polskiej NKWD uznaje się datę 11 sierpnia 1937 roku, czyli dzień podpisania Rozkazu NKWD Nr 00485 przez ludowego komisarza spraw wewnętrznych Nikołaja Jeżowa. Rozkaz ten stanowił podstawę do masowych aresztowań Polaków, zamieszkałych tereny ZSRR. Przed sądami stawiano polskich jeńców wojennych z czasów wojny polsko-bolszewickiej z lat 1919-1921, polskich imigrantów i uchodźców, ale również członków polskich partii politycznych i „działaczy antysowieckich”, zamieszkujących polskojęzyczne tereny republik sowieckich. Cztery dni później, kolejnym rozkazem Jeżowa, rozszerzono listy „podejrzanych” o ich rodziny. Aresztowano również Rosjan, Ukraińców, Białorusinów, Żydów i członków innych grup narodowych i etnicznych, mieszkających na terenach Związku Radzieckiego, do których dopasowano łatkę „zdrajców Ojczyzny”., zamordowano co najmniej 111 tys. Polaków

Najważniejsze wydarzenia w 1932

• 13 stycznia- Sąd Okręgowy w Warszawie ogłosił wyrok po prawie trzymiesięcznym tzw. procesie brzeskim jedenastu działaczy Centrolewu.
• 11 marca- reforma oświatowa Janusza Jędrzejewicza.
• 25 lipca- Polska i ZSRS podpisują układ o nieagresji.
• 2 listopada- Józef Beck zostaje ministrem spraw zagranicznych.

1927

Co się wydarzyło 1927

26 lutego 1927 roku Ministerstwo Spraw Wewnętrznych RP wydało okólnik ogłaszający "Mazurka Dąbrowskiego" hymnem narodowym. Autor melodii opartej na motywach ludowego mazura jest nieznany; słowa napisał Józef Wybicki. Pieśń powstała jako protest przeciwko wymazaniu Polski z mapy Europy

Wydarzenia w 1926 roku

• 10 maja- powstanie rządu Wincentego Witosa.
• 12-15 maja- przewrót majowy.
• 1 czerwca- Ignacy Mościcki zostaje trzecim prezydentem Polski.
• 24 czerwca - August Hlond prymasem Polski.
• 2 sierpnia- „nowela sierpniowa”- ustawa która wzmacniała przede wszystkim pozycję prezydenta.
• 2 października- Józef Piłsudski obejmuje urząd premiera.

1934

Co się wydarzyło 1934

Na mocy rozporządzenia z mocą ustawy prezydenta Ignacego Mościckiego z 1934 r. w sprawie osób zagrażających bezpieczeństwu, spokojowi i porządkowi publicznemu w Berezie Kartuskiej utworzono obóz dla więźniów politycznych – zwany oficjalnie „miejscem odosobnienia”.W sierpniu Adolf Hitler przejmuje pełnię władzy w Niemczech po śmierci prezydenta Paula von Hindenburga

1935

Co się wydarzyło 1935

Rok 1935 to rok uchwalenia konstytucji kwietniowej, śmierci Marszałka Józefa Piłsudskiego 12 maja, także zbojkotowanych przez opozycję wrześniowych wyborów do Sejmu i Senatu według nowej ordynacji wyborczej, tarć w obozie sanacyjnym o to kto ma być prezydentem. Ignacy Mościcki nie ustąpił Waleremu Sławkowi. Ten ostatni na znak protestu zrezygnował z funkcji szefa rządu, objętej następnie przez podpułkownika Mariana Zyndrama-Kościałkowskiego. Niebawem rozwiązał też Bezpartyjny Blok Współpracy z Rządem. Po Wincentym Witosie na przymusową emigrację do Czechosłowacji udał się kolejny więzień brzeski Wojciech Korfanty.

1919

1919

26 stycznia 1919 r. przeprowadzone zostały wybory do Sejmu Ustawodawczego na podstawie dekretów wydanych 28 listopada 1918 r. przez Tymczasowego Naczelnika Państwa Józefa Piłsudskiego. Określały one ordynację wyborczą, termin wyborów oraz okręgi wyborcze. W okręgach wyborczych, które z różnych powodów znajdowały się wówczas poza kontrolą polskiej administracji, głosowania miały się odbyć się później. 29 listopada 1919 odbyła się premiera spektaklu "Ponad śnieg", otwierającego działalność Teatru Reduta Juliusza Osterwy.

Najważniejsze wydarzenia w 1931

• 15 marca- zjednoczenie ruchu ludowego; powstanie Stronnictwa Ludowego.
• 26 października - początek procesu brzeskiego (trwa do 13 stycznia 1932 r.).

1921

17 marca 1921 r. Sejm Ustawodawczy po dwóch latach prac uchwalił pierwszą ustawę zasadniczą odrodzonej RP. Konstytucję marcową uznawano za dokument na wskroś demokratyczny, uprzywilejowujący Sejm. Szybko doczekała się krytyków obwiniających jej zapisy za niestabilność życia politycznego. Uchwalenie ustawy zasadniczej było najważniejszym zadaniem Sejmu Ustawodawczego, który po raz pierwszy zebrał się 10 lutego 1919 r. w Warszawie.

Wydarzenia w 1920 roku

• 19 marca- Józef Piłsudski przyjął stopień Pierwszego Marszałka Polski.
• 25 kwietnia - 7 maja- zwycięska ofensywa wojsk polskich i ukraińskich, zajęcie Kijowa.
• lato 1920- rosyjska kontrofensywa na całym froncie; Armia Czerwona opanowuje m.in. Wileńszczyznę, którą następnie przekazuje Litwie.
• lipiec 1920 - zwycięska ofensywa wojsk polskich i ukraińskich, zajęcie Kijowa.
• 13-15 sierpnia - bitwa warszawska.
• 17 sierpnia- Bitwa pod Zadwórzem.
• 20-28 sierpnia- II Powstanie Śląskie.
• 20-26 września- Rozpoczęła się operacja niemeńska – ostatnia wielka bitwa wojny polsko-bolszewickiej, decydujące zwycięstwo wojsk polskich w bitwie nad Niemnem.
• 9 października- Oddziały gen. Lucjana Żeligowskiego zajęły Wilno.

1931

Co się wydarzyło 1931

26 października 1931 r. w Warszawie rozpoczął się tzw. proces brzeski. Na ławie oskarżonych zasiedli więzieni wcześniej w twierdzy brzeskiej przywódcy antysanacyjnej opozycji, wśród nich trzykrotny premier Wincenty Witos, Władysław Kiernik, Norbert Barlicki i Herman Lieberman.W Polsce wprowadzono system kodów pocztowych. Polskie Radio rozpoczęło całodobową emisję programów. Władze PRL wprowadziły książeczki walutowe – rejestrowano w nich zakupy dewiz dokonywane przez obywateli na zagraniczne wyjazdy prywatne. Premiera filmu Andrzeja Wajdy „Wesele”.

Najważniejsze wydarzenia w 1924 roku

• 20 stycznia wchodzi w życie rozporządzenie prezydenta wprowadzające nową jednostkę monetarną - złoty.

• 16 - 17 lutego konferencja ministrów spraw zagranicznych Polski, Łotwy, Estonii i Finlandii kończy się fiaskiem - nie uzgodniono wspólnego stanowiska w stosunku do ZSRR.

• 14 marca na Westerplatte powstaje magazyn broni i amunicji.
• 1 kwietnia utworzono Mennicę Państwową.
• 14 kwietnia wchodzi rozporządzenie regulujące relacje wycofywanej marki polskiej do nowego złotego 1,8 mln marek za 1 złotego; cenę 1 dolara ustalono na 5,18 złotego.
• 23 maja zaczyna obowiązywać sejmowa ustawa o powszechnym obowiązku służby wojskowej.

• 5 września w trakcie otwarcia Targów Wschodnich we Lwowie odbywa się nieudana próba zamachu bombowego na prezydenta S. Wojciechowskiego dokonana przez terrorystę z Ukraińskiej Organizacji Wojskowej.

Co się wydarzyło 1921 roku

• 19 lutego- zawarcie sojuszu polsko-francuskiego.
• 17 marca- uchwalenie konstytucji marcowej.
• 18 marca- podpisanie traktatu pokojowego w Rydze.
• 20 marca- plebiscyt na Śląsku
• 2-3 maja- III powstanie śląskie (dyktatorem Wojciech Korfanty).
• 5 lipca - przerwanie walk na Górnym Śląsku.
• 12 października - ostateczny podział Śląska przez Radę Ambasadorów.

Wydarzenia w 1923 roku

• 15 marca- konferencja Rady Ambasadorów uznaje wschodnią granicę Polski.
• 29 kwietnia uroczyste otwarcie prowizorycznego portu w Gdyni.
• 17 maja- podpisanie „paktu lanckorońskiego” przez przedstawicieli PSL „Piast”, Związku Ludowo-Narodowego i Chrześcijańskiej Demokracji.
• 26 maja 1923 roku w trakcie debaty nad preliminarzem budżetowym większość sejmowa związana "Paktem Lanckorońskim" doprowadza do dymisji gabinetu gen. Sikorskiego.
• 28 maja 1923 roku powstaje nowy rząd z Wincentym Witosem na czele.
• 30 maja 1923 r. Dymisja Marszałka Józefa Piłsudskiego jako szefa sztabu.
• 23 lipca 1923 roku podpisanie w Lozannie układu polsko-tureckiego o przyjaźni i współpracy oraz konwencji handlowej i osiedleńczej.
• 4 sierpnia- rozkazem Ministra Spraw Wojskowych gen. Stanisława Szeptyckiego dzień 15 sierpnia – rocznica Bitwy Warszawskiej 1920 roku – ustanowiony został Świętem Żołnierza Polskiego.

1924

8 stycznia 1924 roku za 1 dolara płacono około 10 milionów marek polskich. 11 stycznia 1924 roku, Sejm uchwalił ustawę o naprawie Skarbu Państwa i reformie walutowej, zwanej reformą Grabskiego. Rząd fachowców, na którego czele stanął Władysław Grabski, był 11. rządem Polski niepodległej. Poprzednie trwały średnio 5 miesięcy i 7 dni.

1936

Co się wydarzyło 1936

Rok rozpoczął się od amnestii dla więźniów politycznych ogłoszonej 3 stycznia. W lutym zawiązał się tzw. Front Morges podczas spotkania w willi Ignacego Paderewskiego w Szwajcarii, gdzie omawiano plany zjednoczenia opozycji, aby odsunąć piłsudczyków od władzy. Łamiąc traktaty wojska niemieckie wkroczyły do zdemilitaryzowanej Nadrenii. Gen. Rydz-Śmigły uzyskał francuską pożyczkę na dozbrojenie armii. Francuzi sondowali mało realną możliwość współpracy Polski, Czechosłowacji i ZSRR. Polski rząd ogłosił neutralność wobec toczącej się wojny domowej w Hiszpanii, ale grupy ochotników z Polski wyruszyły, by walczyć w obronie Frontu Ludowego.Prymas Polski kard. August Hlond potępił antysemickie ekscesy radykalnej prawicy. Strajkowali włókniarze okręgu łódzkiego i pracownicy zakładów gumowych w Krakowie. Powstało Międzynarodowe Towarzystwo Osadnicze, Fundusz Obrony Narodowej. Manifestowali chłopi, żądając zmiany konstytucji kwietniowej, powrotu Wincentego Witosa i innych więźniów brzeskich z przymusowej emigracji, odcięcia się wojska od ekipy sanacyjnej. Jeszcze przed rozpoczęciem II wojny światowej Polacy zamieszkujący Związek Sowiecki stali się ofiarami licznych deportacji. Pierwsza z przymusowych wywózek została przeprowadzona w 1936 r.j.

Wydarzenia w 1928 roku

• 14 lutego - walki pomiędzy siłami polskimi i bolszewickimi w Mostach nad Niemnem. Rozpoczęcie wojny.
• 21 kwietnia - zdobycie Wilna przez Polaków.
• 9 sierpnia - zdobycie Mińska przez Polaków.
• 29 sierpnia - zdobycie przez siły polskie Bobrujska.
• 11 września - zdobycie Borysowa przez Polaków.
• 22 września - wkroczenie polskiej armii do Połocka.

Najważniejsze wydarzenia w 1925 roku

• 14 stycznia – 5 lutego III zjazd Komunistycznej Partii Robotniczej Polski.
• 1 lutego - pierwsza transmisja programu Polskiego Radia.
• 10 lutego- podpisanie przez Polskę konkordatu z Watykanem.
• 5-16 października- konferencja w Locarno.
• 15 listopada 1925 roku manifestacja ponad tysiąca legionistów w Sulejówku - w rocznicę powrotu Komendanta z Magdeburga. Nieobecny jest gen. Sosnkowski, razem z Piłsudskim niegdyś internowany i uwolniony. Uczestników manifestacji gen. Władysław Sikorski wzywa do karnego raportu.
• 20 listopada 1925 roku powstaje nowy rząd koalicyjny z Aleksandrem Skrzyńskim na czele.

• 28 grudnia- ustawa sejmowa o wykonaniu reformy rolnej; początek wojny celnej z Niemcami.

Najważniejsze wydarzenia w 1933

• 20 września rozpoczęcie tworzenia Korpusu Ochrony Pogranicza.
• 24 września na pograniczu wschodnim terroryści wspierani przez ZSRR zaatakowali pociąg osobowy, ograbili i pobili pasażerów, wśród których znajdowali się m. in. wojewoda Stanisław Downarowicz, biskup Augustyn Łosiński oraz komendant okręgowy policji, Mięsowicz. Odtąd granic z ZSRR oraz Litwą strzeże Korpus Ochrony Pogranicza.
• 2 października Polska podpisuje tzw. protokół genewski, który przewiduje rozwiązywanie sporów międzynarodowych w drodze arbitrażu i sankcji (np. ekonomicznych, finansowych czy wojskowych) oraz deklaruje ograniczenie zbrojeń.
• 2 grudnia w Warszawie podpisano polsko-szwedzki traktat handlowy i nawigacyjny.

1919

1918

11 listopada 1918 w Compiegne pod Paryżem podpisano zawieszenie broni między państwami Ententy a państwami centralnymi, co zakończyło I wojnę światową. Józef Piłsudski przejął z rąk Rady Regencyjnej władzę nad wojskiem. Data przyjęta jako data odzyskania przez Polskę niepodległości, potwierdzona ustawą z 1937 r. 16 listopada 1918 w depeszy do wszystkich rządów świata Józef Piłsudski ogłosił powstanie Niepodległego Państwa Polskiego. 7 grudnia 1918 w Poznaniu wybuchło Powstanie Wielkopolskie mające na celu wyparcie Niemców z Wielkopolski i przyłączenie tej części kraju do odradzającej się Rzeczypospolitej. Bezpośrednim impulsem do wybuchu walk stał się przyjazd do Poznania Ignacego Jana Paderewskiego, którego powitanie przerodziło się w wielotysięczną manifestację patriotyczną mieszkańców Wielkopolski.

Wydarzenia w 1927 roku

• 14 na 15 stycznia- polska policja rozpoczęła aresztowania członków Białoruskiej Włościańsko-Robotniczej Hromady. Wśród zatrzymanych znaleźli się także białoruscy posłowie na sejm RP.
• 08 marca - Uchwała Rady Ministrów o sprowadzeniu do Polski prochów Juliusza Słowackiego i złożeniu ich na Wawelu.
• 11 marca - Rozporządzeniem ministra spraw wewnętrznych została zdelegalizowana Niezależna Partia Chłopska.
• 14 kwietnia- Oficerska Szkoła Lotnictwa została przeniesiona z Grudziądza do Dęblina.
• 07 czerwca - W Warszawie zabity został sowiecki poseł Piotr Wojkow; zamachu dokonał rosyjski emigrant Borys Kowerda; zabójstwo to spowodowało znaczne pogorszenie relacji polsko-sowieckich.
• 10 grudnia- W Genewie marszałek Józef Piłsudski wziął udział w sesji Rady Ligi Narodów poświęconej normalizacji stosunków polsko-litewskich.
• 13 grudnia- Na mocy rozporządzenia Prezydenta RP odcień koloru czerwonego na fladze Rzeczpospolitej zmieniony został z karmazynu na cynober.

Najważniejsze wydarzenia w 1930

• czerwiec- zjazd Centrolewu w Krakowie, zapowiedź walki z „dyktaturą Piłsudskiego”.
• 25 sierpnia- Józef Piłsudski zostaje premierem.
• 29 sierpnia- prezydent Ignacy Mościcki rozwiązuje parlament.
• 9-10 września- na polecenie rządu czołowi politycy Centrolewu zostają aresztowani i osadzeni w Brześciu.
• 16 i 23 listopada- Przedterminowe wybory do Sejmu i Senatu – tzw. wybory brzeskie.

1938

Co się wydarzyło 1938

2 października 1938 roku, oddziały Wojska Polskiego dowodzone przez gen. Władysława Bortnowskiego, witane owacyjnie przez ludność polską, wkroczyły do należącej do Czechosłowacji części Śląska Cieszyńskiego zwanej Zaolziem.