INNE ŚRÓDMIEŚCIE MIĘDZYWOJENNEJ WARSZAWY
Przemysław Kaniecki
Kolekcje pamiątek osobistych pokazują świat z perspektywy jednostkowej, prywatnej. Ukazują nam konkretnych ludzi, ale też przypominają o przestrzeniach i ich różnych mieszkańcach, użytkownikach. Unaoczniają przestrzeń, pozwalają wyobrazić sobie człowieka. Dopełniają w ten sposób panoramę wiedzy i refleksji o minionym świecie. Przyjrzyjmy się takiego rodzaju pamiątkom z kolekcji Muzeum POLIN – kilku wybranymobiektom związanym z międzywojenną Warszawą. Wzbogacą one, każdy na swój sposób, znany nam z innych źródeł obraz Warszawy.
Sfotografowana na balkonie wujostwa Koralów, na wysokim piętrze wielkomiejskiej kamienicy, Halina Róża z Baruchów patrzy na ul. Nowosienną (niebawem przemianowaną na Sienkiewicza). Za nią widoczne są okna najwyższych pięter kamienicy naprzeciwko (przy ul. Jasnej 8), a po prawej dach sławnego gmachu wydawnictwa Gebethnera i Wolffa (budynek nie został odbudowany po wojnie). Widzimy też jednak gołe ściany sąsiednich kamienic, od strony oficyn, niewidoczne zapewne z eleganckich ulic Śródmieścia.
Fotografia Haliny z Baruchów na balkonie Koralów
około 1918
Więcej o obiekcie
Feliks Matuszelański
Album pamiątkowy
1920-1945
A to inna nietypowa fotografia, która pokazuje dachy i szczytowe kondygnacje warszawskich budynków. Taśmy filmu sensacyjnego „Rywale” niestety nie przetrwały wojny, jednak w pamiątkowych albumach kamerzysty Feliksa Matuszelańskiego zachowały się reporterskie zdjęcia, które dokumentowały pracę filmowców w niecodziennych lokacjach Warszawy.
Pamiątka ze spaceru po Warszawie: Barbara Grzelachowska z synem Jerzym na Lesznie (widok w kierunku rogu ulic Bielańskiej i Tłomackie). Rodzina nie była żydowska, Jerzy Grzelachowski przekazał jednak to zdjęcie do kolekcji Muzeum POLIN, bo przypadkowo uchwycona została na nim inna osoba – Żyd w tradycyjnym stroju. Daje to wyobrażenie o codzienności warszawskiej ulicy, na której – o czym często nie pamiętamy – zwykłymi przechodniami byli Żydzi w chałatach.
Fotografia z ul. Leszno
około 1935
Więcej o obiekcie
Fotografia ze spaceru Misi Langbart wykonana w narożniku pl. Trzech Krzyży. W podpisie skierowanym do siostry, Dory, sfotografowana podkreśla szykowność swojego stroju. Trudno odczytać skrótowy zapis wytwórcy futra. Być może jest to wskazanie sławnego sklepu Maksymiliana Apfelbauma z Marszałkowskiej 125. Podpis kończy uwaga bardzo wyniosła – nawet jeśli była pisana z przymrużeniem oka – wobec innych przechodniów: „motłochu”. Z perspektywy czasu fascynujący są dla nas właśnie ci przechodnie – nie mniej niż efektowne futro, mufka, kapelusz Misi i zaśnieżone kamienice. Ktoś jedzie na saniach przy hałdzie śniegu. Przy innym pojeździe stoi woźnica. Kobieta, która idzie śpiesznie po lewej, zauważa, że wchodzi w ujęcie i – w przeciwieństwie do głównej portretowanej – patrzy w obiektyw.
Fotografia Misi Langbart na pl. Trzech Krzyży
lata 20. XX w. (?)
Dwa pamiątkowe zdjęcia, które Mania Żelazna zabrała ze sobą, gdy wyjeżdżała w połowie lat 30. do Palestyny. Pierwsze, wykonane wczesną wiosną, przedstawia grupę przyjaciół nad Wisłą, przy nieistniejącym dziś moście Kierbedzia, wówczas jednym z symboli miasta. Na fotografii widoczna jest też drewniana konstrukcja, po której można było zejść nad rzekę od strony ogrodów Zamku Królewskiego. I jeszcze jedna rzecz, która może dziś zaskakiwać: grupa siedzi na jakiejś łódce. W tamtych czasach po Wiśle pływało wiele różnych łodzi.
Fotografia grupy osób na tle mostu Kierbedzia
1934
Więcej o obiekcie
Fotografia siedmiu osób przed pracownią rękawiczek: E. Talikowska/B. Bentman
1934
Więcej o obiekcie
Na drugim zdjęciu widoczna jest, możemy się domyślać, rodzina Mani przed sklepem na Marszałkowskiej 140. „Skład z rękawiczkami i galanterią skórzaną” Emilii Talikowskiej, a później spółki Talikowskiej i Bentmana, znajdował się na tej prestiżowej ulicy przez wiele dekad. W kadrze zdjęcia uchwycono część kompozycji wystroju witryny przy efektownym szyldzie.
Wieszaki ze sklepów:
Magazyn Krawiecki Ubiorów Męskich i Damskich H.Abendsztern, Warszawska Fabryka Konfekcji Celib, Fabryczny Skład Wyrobów Drzewnych G. Lebensold, Skład Futer i Wytworów Konfekcji Futrzanej B. Szwec
1918–1939
Więcej o obiektach
Informacje o firmach – gdzie się znajdowały, kto był ich właścicielem, o produkowały – znamy ze źródeł archiwalnych i bibliotecznych: z książek adresowych, telefonicznych, reklam w gazetach, akt ocalałych w archiwach. Wieszaki firmowe jako źródło historyczne nie różnią się, mogłoby się wydawać, od reklam prasowych, a jednak te przedmioty przemawiają do nas w inny sposób. Dzięki swojej materialności wydają się jakby częścią miejsc, w których je sprzedawano czy dodawano do kupowanych towarów – sklepów na Elektoralnej, Długiej, Granicznej. Aż dwa wieszaki w naszych zbiorach pochodzą ze sklepu Berka (Berla) i Hany Szweców z Nalewek.
Wieszak z Wytwórni Okryć Damskich Igol
nie po 1939
Więcej o obiekcie
Zaświadczenie dotyczące Joela Łazebnika
6.09.1939
(stan przed konserwacją)
Niekiedy obiekty z zupełnie różnych źródeł i kolekcji „spotykają się” w magazynie muzealnym i dopełniają wzajemnie: na przykład okazuje się, że dwa przedmioty pochodzą z tego samego miejsca albo bohaterowie różnych kolekcji byli sąsiadami czy wyjeżdżali na te same obozy letnie. W taki sposób jeden z wieszaków „dopełnił” obiekt z kolekcji archiwalnej: dokument dotyczący Joela Łazebnika. Łazebnik do końca sierpnia 1939 r. pracował w wytwórni Icka Goldsztajna, znanej z ogłoszeń z archiwalnych gazet i spisów adresowych (funkcjonowała zresztą w dwóch miejscach: początkowo na Długiej, później na Senatorskiej). Bliżej firma objawia się nam poprzez jednostkowy dokument – świadectwo pracy Łazebnika – a dzięki wieszakowi ukazuje się nam w swojej fragmentarycznej materialności.
Zarząd Miejski w m.st. Warszawie
Dwa potwierdzenia zgłoszenia zmiany adresu w obrębie m.st. Warszawy
lipiec 1937
Więcej o obiektach
Inne archiwalium przemawia do nas w szczególny sposób dzięki swojej ulotności, fragmentaryczności i przypadkowości zachowania. Potwierdzenia meldunku na ul. Granicznej znalazły się wśród dokumentów, które Pessa (Paulina) z d. Justman i Aron (Artur) Włodawerowie zabrali ze sobą na tułaczkę po Związku Radzieckim.
Podwórzami ich kamienicy można było przejść do Ogrodu Saskiego. Znajdowała się ona naprzeciw domu, w którym przez wiele lat, przypuszczalnie także po wojnie, funkcjonował sklep z artykułami drewnianymi i żelaznymi, w tym wieszakami, założony przez Godla Lebensolda.
Pamiętnik Pauliny Włodawer
1980–1982
Więcej o obiekcie
„Oczywiście wiem i zawsze mnie o tym przekonywano, że powojenna Warszawa była znacznie piękniejsza, rozleglejsza i bo ja wiem, co jeszcze, niż ta dawna. Ale tak prawdziwie uczuciowy stosunek to ja miałam do tej mojej starej Warszawy, do tego mojego miasta, w którym się urodziłam i z którego właściwie prawie nie wyjeżdżałam. Nie wiem, czy było piękne, było gwarne, pełne życia i było tak naprawdę moje własne (jakoś nigdy nie miałam już tego uczucia dla powojennej stolicy)”. Tak pisała o Warszawie wiele lat po wojnie Paulina (Pessa) Włodawer. Nostalgiczny wpis pochodzi z fragmentów jej pamiętnika, w których opisywała płonące we wrześniu 1939 ulice. A był to przecież dopiero pierwszy z trzech wielkich płomieni, przynoszących śmierć miastu i jego mieszkańcom.
Fotografia Kacmanów i Rabinowiczów w parku
1937–1939
Więcej o obiekcie
Mieszkająca w Lublinie Fajga Rabinowiczowa przyjechała z dziećmi zimą 1937/1938 lub 1938/1939 w odwiedziny do siostry, Chany z d. Terbiler, do Warszawy. Na spacerze rodzina zrobiła sobie wspólne zdjęcie. Nie wiemy, wokół którego ze śródmiejskich obszarów zieleni – nielicznych zresztą – ciągnął się widoczny na zdjęciu płot. Chana Terbiler (po mężu Kacman), tak jak Paulina Włodawer, uniknęła Zagłady w Związku Radzieckim. W przeciwieństwie do pozostałej w Polsce rodziny.
Fotografia Hanny Woch przy fontannie na pl. Bankowym
lata 30. XX w.
Więcej o obiekcie
Zdjęcie ze spaceru po okolicach Ogrodu Saskiego innej bohaterki naszej kolekcji: Hani Woch (po wojnie Rajber; przetrwała Zagładę ukrywana przez swoją babcię ze strony ojca, która nie była Żydówką). Hania stoi przy fontannie, która znajdowała się wówczas przy pl. Bankowym, czyli nieco na północ od ul. Granicznej i Ogrodu Saskiego. Fontanna ta przesunięta została po wojnie w stronę Pałacu Mostowskich.
Gimnazjum Żeńskie Cecylii Goldman-Landauowej w Warszawie
Legitymacja szkolna Felicji Blumental
1923
Więcej o obiekcie
Mniej więcej tam, gdzie obecnie stoi fontanna, ciągnęła się przed wojną ulica Przejazd (dziś nieistniejąca). Mieściło się przy niej bardzo ważne, nie tylko dla żydowskiej Warszawy, Gimnazjum Żeńskie Cecylii Goldman-Landauowej. Uczęszczało do niego kilka bohaterek naszej kolekcji, w tym późniejsza pianistka Felicja Blumental. Wśród jej archiwaliów zachowały się m.in. legitymacje (matrykuły), a także niektóre zeszyty – piękne dokumenty sławnej absolwentki, jednocześnie pamiątki po tej słynnej szkole.
Fotografia przedstawiająca prawdopodobnie Ewelinę z Mameloków i Gustawa Paprockich
przełom XIX i XX w.
Więcej o obiekcie
Cecylia Goldman-Landauowa prowadziła gimnazjum (później gimnazjum i liceum) od początku XX wieku. Szkołę tę założyła Julia z Eisenbaumów Paprocka w latach 50. XIX w. Była to pierwsza w Warszawie szkoła dla dziewcząt żydowskich. W zbiorze zdjęć Haliny Róży z Baruchów, której portret otwiera tę wystawę, znajduje się tajemnicze zdjęcie, zapewne z przełomu XIX i XX w., podpisane: „prawdopodobnie Ewelina i Gustaw Paproccy”. Oto przykład, jak różne obiekty z różnych zespołów „spotykają się” ze sobą w kolekcji, niespodziewanie się dopełniając. Okazuje się, że obok pamiątek po gimnazjum dysponujemy być może pamiątką po rodzinie, która je założyła. Gustaw Paprocki był bowiem synem Julii Paprockiej. Ewelina z domu Mamelok była szwagierką Haliny Róży.
Fotografia Sary Tenenbaum i młodego mężczyzny (narzeczonego?)
1926–1932
Więcej o obiekcie
Równolegle do ul. Przejazd ciągnęły się Nalewki, jedna z głównych ulic Dzielnicy Północnej, bodaj zresztą w ogóle najważniejsza. Obok ogromnej liczby sklepów, wytwórni i warsztatów funkcjonowało na niej wiele zakładów fotograficznych, do których zachodzili bohaterowie i bohaterki naszej kolekcji.
Fotografia portretowa Sary Tenenbaum
Fotografia Krysersztejna
1926–1932
1926–1932
Więcej o obiekcie
Więcej o obiekcie
Ich fotografie zachowały się w kolekcji Mani Żelaznej. Mania przed swoim wyjazdem do Palestyny, a także potem, w listach z drugiej połowy lat 30., otrzymywała od rodziny i przyjaciół wiele pamiątkowych fotografii.
Zapewne niemal wszyscy sportretowani zostali zamordowani w Zagładzie. Zdjęcia upamiętniają ich, a jednocześnie są materialnymi śladami po studiach żydowskich fotografów.
Fotografia Perl Ajz[…]
1926–1932
Więcej o obiekcie
Fotografia do dokumentów młodego mężczyzny w półprofilu
1926–1932
Więcej o obiekcie
Z atelier Sz. (?) Millera (Nalewki 34) pochodzi kilka zdjęć z tego zespołu. Są one opatrzone różnymi pieczątkami, które zmieniały się z biegiem lat.
atelier Borensztejn
Fotografia portretowa młodego mężczyzny w półprofilu
nie przed 1931
Więcej o obiekcie
atelier Rys
Fotografia Sabiny (Grünberżanki?) i Hilka (Hilela?; nazwisko nieznane)
1932
Więcej o obiekcie
atelier Rys
Fotografia Reginy Ostrzegi
1935–1939?
Więcej o obiekcie
Fotograf Ch. Borensztejn miał swój zakład w sąsiednim domu, też po parzystej stronie ulicy, pod adresem Nalewki 32. Zakład Rys, którego właścicielem był M. Byk, działał pod adresem Nalewki 26.
atelier Murillo
Fotografia kobiety i mężczyzny z karty 13 albumu Garnków
przed 1936(?)
Więcej o obiekcie
Studia fotograficzne, zapewne także te wymieniane wyżej, były w większości dość zgrzebne. Uświadamiają nam to szczegóły, które można dostrzec na różnych odbitkach, takie jak przetarcia stanowiących tło plansz czy kurtyn, czasem nieznaczne uszkodzenia rekwizytów. Na portretach pełnopostaciowych zwracają niekiedy uwagę deski podłogi przykryte poprzecieraną wykładziną – jak na tym zdjęciu, z innego zbioru, przedstawiającym nieznaną z nazwiska parę. Wykonano je w atelier, które zapewne mieściło się przy ul. Leszno.
Fanny Vaucher
„Nalewki” / „La rue Nalewki”
akwarela, 2016
Więcej o obiekcie
Nalewki mają bogatą reprezentację wizualną w archiwach fotograficznych. Na podstawie zdjęć Fanny Vaucher wykonała ilustrację do wydanego w 2016 r. przewodnika historycznego po Warszawie. Nie mogło w nim zabraknąć tej jednej z najważniejszych handlowych ulic miasta.
Olga Wróbel (rys.)
Zobaczyłem ciasnotę podwórek, brud, odrapane ściany…
akwarela, 2011
Więcej o obiekcie
Nalewki namalowała też Olga Wróbel, akcentując z kolei aspekt nędzy wielu tutejszych drobnych rzemieślników i mieszkańców. Nowela komiksowa Wróbel i Moniki Powalisz „Przemiana” stanowiła adaptację autentycznych wspomnień Abrahama Rotfarba, dziecka z ubogiej rodziny żydowskiej.
W swojej przedwojennej relacji, przesłanej do wileńskiego JIWO (Żydowskiego Instytutu Naukowyego, Jidyszer Wisnszaftlecher Institut), opisał moment, kiedy dojmująco uzmysłowił sobie realia otaczającego go świata. Dalsza część opowieści Abrahama to skarga na doznawaną dyskryminację i odrzucenie przez polską kulturę, w której czuł się zadomowiony.
Nieznana warszawska szkoła powszechna
Dziennik szkolny III klasy
1937–1938
Więcej o obiekcie
Okolice te, także ich biedę, znamy z innego jeszcze archiwalium – korespondującego z historią Abrahama Rotfarba. To dziennik lekcyjny z jednej z tutejszych szkół. Wśród ponad 60 (!) osób klasy III znajdujemy dwójkę dzieci żydowskich. Dziennik zachował się jako podkładka introligatorska do pamiątki pierwszej komunii świętej dziewczynki z Pruszkowa. Introligator, jeszcze podczas wojny, wykorzystał jako plecy do ramki większą część kart dziennika i obie okładki (choć niestety bez m.in. strony wskazującej numer i adres szkoły).
Zachowały się dwie karty z nazwiskami, imionami, wyznaniem (głównie „rz.-kat.”), adresami (takimi jak Smocza, Stawki, Pawia, Gęsia czy Okopowa), a także danymi o zatrudnieniu rodziców uczniów i uczennic (ślusarz, druciarz, posługaczka, bez pracy). Jakże szczątkowe są te informacje, a jak sugestywne. Wyłania się z nich cała mapa życia Śródmieścia, w szczególności Dzielnicy Północnej. Nie zamieszkiwali jej wyłącznie Żydzi, o czym wymownie przypomina dziennik.
Maszynopis wspomnienia Edwardy (Etli) Bomsztyk
18.05.1953
Więcej o obiekcie
Perspektywa niższych warstw społecznych – pogardzanego „motłochu” – jest więc silnie reprezentowana przez obiekty w naszej kolekcji, pośrednio albo bezpośrednio. Obiektem, który wyraża ją wprost, jest fragmentaryczny życiorys Etli Bomsztyk, przedwojennej służącej i działaczki komunistycznej walczącej o prawa „robotnic domowych”. Mocno wybrzmiewa ten aspekt zwłaszcza we wstępie jej opowieści. Z różnych materiałów źródłowych i opracowań biograficznych znamy adresy domów, w których Bomsztyk pracowała na przełomie lat 20. i 30.: na Pawiej, Gęsiej, Stawkach. Z adresem Nalewki 32 wiąże się historia założycielskiego zebrania jednego ze związków zawodowych (Związku Sług Żydowskich, powstałego w 1919).
Monika Powalisz (scen.), Olga Wróbel (rys.),
Plansze do komiksu «Przemiana»
akwarela, 2011
Więcej o obiekcie
To ulice, których nazwy pojawiały się w dzienniku lekcyjnym i wokół których krążyła nasza prezentacja Warszawy. Pełne gniewu i bólu głosy wykluczonych przypominają o cieniach miasta.
Tekst: Przemysław Kaniecki
Biogram autora: Przemysław Kaniecki (ur. 1982) – kurator zbiorów w Muzeum POLIN, adiunkt na Wydziale „Artes Liberales” Uniwersytetu Warszawskiego; naukowo zajmuje się powojenną kulturą polską (literatura, film, także komiks; w muzeum jest m.in. kuratorem kolekcji plansz komiksowych), opublikował m.in. książkową rozmowę z Tadeuszem Konwickim „W pośpiechu” (2011), zredagował katalog „Przynoszę rzecz, przynoszę historię. Rozmowy z darczyńcami” (wspólnie z Judytą Pawlak, 2016)
Redakcja i korekta: Marta Elas
Fotografie i reprodukcje: Iwo Książek, Lech Sandzewicz
Oprawa graficzna: Karolina Królak
Realizację wystawy wirtualnej dofinansowała Fundacja Citi Handlowy im. L. Kronenberga.
Realizację wystawy wirtualnej dofinansowało Federalne Ministerstwo Spraw Zagranicznych Niemiec w ramach działania „Pamięć, Edukacja, Dostępność”.
Wykorzystano fragment mapy Warszawy z około 1939, wyd. Świt, Zakł. Graf. B. Wierzbicki i S-ka, zbiory Biblioteki Narodowej w Warszawie.
16. Slajd 16 z 29
1. Slajd 1 z 29
17. Slajd 17 z 29
2. Slajd 2 z 29
18. Slajd 18 z 29
3. Slajd 3 z 29
19. Slajd 19 z 29
4. Slajd 4 z 29
20. Slajd 20 z 29
5. Slajd 5 z 29
21. Slajd 21 z 29
6. Slajd 6 z 29
22. Slajd 22 z 29
7. Slajd 7 z 29
23. Slajd 23 z 29
8. Slajd 8 z 29
24. Slajd 24 z 29
9. Slajd 9 z 29
25. Slajd 25 z 29
10. Slajd 10 z 29
26. Slajd 26 z 29
11. Slajd 11 z 29
27. Slajd 27 z 29
12. Slajd 12 z 29
28. Slajd 28 z 29
13. Slajd 13 z 29
14. Slajd 14 z 29
29. Slajd 29 z 29
15. Slajd 15 z 29
16. Slajd 16 z 29
1. Slajd 1 z 29
17. Slajd 17 z 29
2. Slajd 2 z 29
18. Slajd 18 z 29
3. Slajd 3 z 29
19. Slajd 19 z 29
4. Slajd 4 z 29
20. Slajd 20 z 29
5. Slajd 5 z 29
21. Slajd 21 z 29
6. Slajd 6 z 29
22. Slajd 22 z 29
7. Slajd 7 z 29
23. Slajd 23 z 29
8. Slajd 8 z 29
24. Slajd 24 z 29
9. Slajd 9 z 29
25. Slajd 25 z 29
10. Slajd 10 z 29
26. Slajd 26 z 29
11. Slajd 11 z 29
27. Slajd 27 z 29
12. Slajd 12 z 29
28. Slajd 28 z 29
13. Slajd 13 z 29
14. Slajd 14 z 29
29. Slajd 29 z 29
15. Slajd 15 z 29
16. Slajd 16 z 29
1. Slajd 1 z 29
17. Slajd 17 z 29
2. Slajd 2 z 29
18. Slajd 18 z 29
3. Slajd 3 z 29
19. Slajd 19 z 29
4. Slajd 4 z 29
20. Slajd 20 z 29
5. Slajd 5 z 29
21. Slajd 21 z 29
6. Slajd 6 z 29
22. Slajd 22 z 29
7. Slajd 7 z 29
23. Slajd 23 z 29
8. Slajd 8 z 29
24. Slajd 24 z 29
9. Slajd 9 z 29
25. Slajd 25 z 29
10. Slajd 10 z 29
26. Slajd 26 z 29
11. Slajd 11 z 29
27. Slajd 27 z 29
12. Slajd 12 z 29
28. Slajd 28 z 29
13. Slajd 13 z 29
14. Slajd 14 z 29
29. Slajd 29 z 29
15. Slajd 15 z 29
16. Slajd 16 z 29
1. Slajd 1 z 29
17. Slajd 17 z 29
2. Slajd 2 z 29
18. Slajd 18 z 29
3. Slajd 3 z 29
19. Slajd 19 z 29
4. Slajd 4 z 29
20. Slajd 20 z 29
5. Slajd 5 z 29
21. Slajd 21 z 29
6. Slajd 6 z 29
22. Slajd 22 z 29
7. Slajd 7 z 29
23. Slajd 23 z 29
8. Slajd 8 z 29
24. Slajd 24 z 29
9. Slajd 9 z 29
25. Slajd 25 z 29
10. Slajd 10 z 29
26. Slajd 26 z 29
11. Slajd 11 z 29
27. Slajd 27 z 29
12. Slajd 12 z 29
28. Slajd 28 z 29
13. Slajd 13 z 29
14. Slajd 14 z 29
29. Slajd 29 z 29
15. Slajd 15 z 29
16. Slajd 16 z 29
1. Slajd 1 z 29
17. Slajd 17 z 29
2. Slajd 2 z 29
18. Slajd 18 z 29
3. Slajd 3 z 29
19. Slajd 19 z 29
4. Slajd 4 z 29
20. Slajd 20 z 29
5. Slajd 5 z 29
21. Slajd 21 z 29
6. Slajd 6 z 29
22. Slajd 22 z 29
7. Slajd 7 z 29
23. Slajd 23 z 29
8. Slajd 8 z 29
24. Slajd 24 z 29
9. Slajd 9 z 29
25. Slajd 25 z 29
10. Slajd 10 z 29
26. Slajd 26 z 29
11. Slajd 11 z 29
27. Slajd 27 z 29
12. Slajd 12 z 29
28. Slajd 28 z 29
13. Slajd 13 z 29
14. Slajd 14 z 29
29. Slajd 29 z 29
15. Slajd 15 z 29
16. Slajd 16 z 29
1. Slajd 1 z 29
17. Slajd 17 z 29
2. Slajd 2 z 29
18. Slajd 18 z 29
3. Slajd 3 z 29
19. Slajd 19 z 29
4. Slajd 4 z 29
20. Slajd 20 z 29
5. Slajd 5 z 29
21. Slajd 21 z 29
6. Slajd 6 z 29
22. Slajd 22 z 29
7. Slajd 7 z 29
23. Slajd 23 z 29
8. Slajd 8 z 29
24. Slajd 24 z 29
9. Slajd 9 z 29
25. Slajd 25 z 29
10. Slajd 10 z 29
26. Slajd 26 z 29
11. Slajd 11 z 29
27. Slajd 27 z 29
12. Slajd 12 z 29
28. Slajd 28 z 29
13. Slajd 13 z 29
14. Slajd 14 z 29
29. Slajd 29 z 29
15. Slajd 15 z 29
16. Slajd 16 z 29
1. Slajd 1 z 29
17. Slajd 17 z 29
2. Slajd 2 z 29
18. Slajd 18 z 29
3. Slajd 3 z 29
19. Slajd 19 z 29
4. Slajd 4 z 29
20. Slajd 20 z 29
5. Slajd 5 z 29
21. Slajd 21 z 29
6. Slajd 6 z 29
22. Slajd 22 z 29
7. Slajd 7 z 29
23. Slajd 23 z 29
8. Slajd 8 z 29
24. Slajd 24 z 29
9. Slajd 9 z 29
25. Slajd 25 z 29
10. Slajd 10 z 29
26. Slajd 26 z 29
11. Slajd 11 z 29
27. Slajd 27 z 29
12. Slajd 12 z 29
28. Slajd 28 z 29
13. Slajd 13 z 29
14. Slajd 14 z 29
29. Slajd 29 z 29
15. Slajd 15 z 29
16. Slajd 16 z 29
1. Slajd 1 z 29
17. Slajd 17 z 29
2. Slajd 2 z 29
18. Slajd 18 z 29
3. Slajd 3 z 29
19. Slajd 19 z 29
4. Slajd 4 z 29
20. Slajd 20 z 29
5. Slajd 5 z 29
21. Slajd 21 z 29
6. Slajd 6 z 29
22. Slajd 22 z 29
7. Slajd 7 z 29
23. Slajd 23 z 29
8. Slajd 8 z 29
24. Slajd 24 z 29
9. Slajd 9 z 29
25. Slajd 25 z 29
10. Slajd 10 z 29
26. Slajd 26 z 29
11. Slajd 11 z 29
27. Slajd 27 z 29
12. Slajd 12 z 29
28. Slajd 28 z 29
13. Slajd 13 z 29
14. Slajd 14 z 29
29. Slajd 29 z 29
15. Slajd 15 z 29
16. Slajd 16 z 29
1. Slajd 1 z 29
17. Slajd 17 z 29
2. Slajd 2 z 29
18. Slajd 18 z 29
3. Slajd 3 z 29
19. Slajd 19 z 29
4. Slajd 4 z 29
20. Slajd 20 z 29
5. Slajd 5 z 29
21. Slajd 21 z 29
6. Slajd 6 z 29
22. Slajd 22 z 29
7. Slajd 7 z 29
23. Slajd 23 z 29
8. Slajd 8 z 29
24. Slajd 24 z 29
9. Slajd 9 z 29
25. Slajd 25 z 29
10. Slajd 10 z 29
26. Slajd 26 z 29
11. Slajd 11 z 29
27. Slajd 27 z 29
12. Slajd 12 z 29
28. Slajd 28 z 29
13. Slajd 13 z 29
14. Slajd 14 z 29
29. Slajd 29 z 29
15. Slajd 15 z 29
16. Slajd 16 z 29
1. Slajd 1 z 29
17. Slajd 17 z 29
2. Slajd 2 z 29
18. Slajd 18 z 29
3. Slajd 3 z 29
19. Slajd 19 z 29
4. Slajd 4 z 29
20. Slajd 20 z 29
5. Slajd 5 z 29
21. Slajd 21 z 29
6. Slajd 6 z 29
22. Slajd 22 z 29
7. Slajd 7 z 29
23. Slajd 23 z 29
8. Slajd 8 z 29
24. Slajd 24 z 29
9. Slajd 9 z 29
25. Slajd 25 z 29
10. Slajd 10 z 29
26. Slajd 26 z 29
11. Slajd 11 z 29
27. Slajd 27 z 29
12. Slajd 12 z 29
28. Slajd 28 z 29
13. Slajd 13 z 29
14. Slajd 14 z 29
29. Slajd 29 z 29
15. Slajd 15 z 29
16. Slajd 16 z 29
1. Slajd 1 z 29
17. Slajd 17 z 29
2. Slajd 2 z 29
18. Slajd 18 z 29
3. Slajd 3 z 29
19. Slajd 19 z 29
4. Slajd 4 z 29
20. Slajd 20 z 29
5. Slajd 5 z 29
21. Slajd 21 z 29
6. Slajd 6 z 29
22. Slajd 22 z 29
7. Slajd 7 z 29
23. Slajd 23 z 29
8. Slajd 8 z 29
24. Slajd 24 z 29
9. Slajd 9 z 29
25. Slajd 25 z 29
10. Slajd 10 z 29
26. Slajd 26 z 29
11. Slajd 11 z 29
27. Slajd 27 z 29
12. Slajd 12 z 29
28. Slajd 28 z 29
13. Slajd 13 z 29
14. Slajd 14 z 29
29. Slajd 29 z 29
15. Slajd 15 z 29
16. Slajd 16 z 29
1. Slajd 1 z 29
17. Slajd 17 z 29
2. Slajd 2 z 29
18. Slajd 18 z 29
3. Slajd 3 z 29
19. Slajd 19 z 29
4. Slajd 4 z 29
20. Slajd 20 z 29
5. Slajd 5 z 29
21. Slajd 21 z 29
6. Slajd 6 z 29
22. Slajd 22 z 29
7. Slajd 7 z 29
23. Slajd 23 z 29
8. Slajd 8 z 29
24. Slajd 24 z 29
9. Slajd 9 z 29
25. Slajd 25 z 29
10. Slajd 10 z 29
26. Slajd 26 z 29
11. Slajd 11 z 29
27. Slajd 27 z 29
12. Slajd 12 z 29
28. Slajd 28 z 29
13. Slajd 13 z 29
14. Slajd 14 z 29
29. Slajd 29 z 29
15. Slajd 15 z 29
16. Slajd 16 z 29
1. Slajd 1 z 29
17. Slajd 17 z 29
2. Slajd 2 z 29
18. Slajd 18 z 29
3. Slajd 3 z 29
19. Slajd 19 z 29
4. Slajd 4 z 29
20. Slajd 20 z 29
5. Slajd 5 z 29
21. Slajd 21 z 29
6. Slajd 6 z 29
22. Slajd 22 z 29
7. Slajd 7 z 29
23. Slajd 23 z 29
8. Slajd 8 z 29
24. Slajd 24 z 29
9. Slajd 9 z 29
25. Slajd 25 z 29
10. Slajd 10 z 29
26. Slajd 26 z 29
11. Slajd 11 z 29
27. Slajd 27 z 29
12. Slajd 12 z 29
28. Slajd 28 z 29
13. Slajd 13 z 29
14. Slajd 14 z 29
29. Slajd 29 z 29
15. Slajd 15 z 29
16. Slajd 16 z 29
1. Slajd 1 z 29
17. Slajd 17 z 29
2. Slajd 2 z 29
18. Slajd 18 z 29
3. Slajd 3 z 29
19. Slajd 19 z 29
4. Slajd 4 z 29
20. Slajd 20 z 29
5. Slajd 5 z 29
21. Slajd 21 z 29
6. Slajd 6 z 29
22. Slajd 22 z 29
7. Slajd 7 z 29
23. Slajd 23 z 29
8. Slajd 8 z 29
24. Slajd 24 z 29
9. Slajd 9 z 29
25. Slajd 25 z 29
10. Slajd 10 z 29
26. Slajd 26 z 29
11. Slajd 11 z 29
27. Slajd 27 z 29
12. Slajd 12 z 29
28. Slajd 28 z 29
13. Slajd 13 z 29
14. Slajd 14 z 29
29. Slajd 29 z 29
15. Slajd 15 z 29
16. Slajd 16 z 29
1. Slajd 1 z 29
17. Slajd 17 z 29
2. Slajd 2 z 29
18. Slajd 18 z 29
3. Slajd 3 z 29
19. Slajd 19 z 29
4. Slajd 4 z 29
20. Slajd 20 z 29
5. Slajd 5 z 29
21. Slajd 21 z 29
6. Slajd 6 z 29
22. Slajd 22 z 29
7. Slajd 7 z 29
23. Slajd 23 z 29
8. Slajd 8 z 29
24. Slajd 24 z 29
9. Slajd 9 z 29
25. Slajd 25 z 29
10. Slajd 10 z 29
26. Slajd 26 z 29
11. Slajd 11 z 29
27. Slajd 27 z 29
12. Slajd 12 z 29
28. Slajd 28 z 29
13. Slajd 13 z 29
14. Slajd 14 z 29
29. Slajd 29 z 29
15. Slajd 15 z 29
16. Slajd 16 z 29
1. Slajd 1 z 29
17. Slajd 17 z 29
2. Slajd 2 z 29
18. Slajd 18 z 29
3. Slajd 3 z 29
19. Slajd 19 z 29
4. Slajd 4 z 29
20. Slajd 20 z 29
5. Slajd 5 z 29
21. Slajd 21 z 29
6. Slajd 6 z 29
22. Slajd 22 z 29
7. Slajd 7 z 29
23. Slajd 23 z 29
8. Slajd 8 z 29
24. Slajd 24 z 29
9. Slajd 9 z 29
25. Slajd 25 z 29
10. Slajd 10 z 29
26. Slajd 26 z 29
11. Slajd 11 z 29
27. Slajd 27 z 29
12. Slajd 12 z 29
28. Slajd 28 z 29
13. Slajd 13 z 29
14. Slajd 14 z 29
29. Slajd 29 z 29
15. Slajd 15 z 29
16. Slajd 16 z 29
1. Slajd 1 z 29
17. Slajd 17 z 29
2. Slajd 2 z 29
18. Slajd 18 z 29
3. Slajd 3 z 29
19. Slajd 19 z 29
4. Slajd 4 z 29
20. Slajd 20 z 29
5. Slajd 5 z 29
21. Slajd 21 z 29
6. Slajd 6 z 29
22. Slajd 22 z 29
7. Slajd 7 z 29
23. Slajd 23 z 29
8. Slajd 8 z 29
24. Slajd 24 z 29
9. Slajd 9 z 29
25. Slajd 25 z 29
10. Slajd 10 z 29
26. Slajd 26 z 29
11. Slajd 11 z 29
27. Slajd 27 z 29
12. Slajd 12 z 29
28. Slajd 28 z 29
13. Slajd 13 z 29
14. Slajd 14 z 29
29. Slajd 29 z 29
15. Slajd 15 z 29
16. Slajd 16 z 29
1. Slajd 1 z 29
17. Slajd 17 z 29
2. Slajd 2 z 29
18. Slajd 18 z 29
3. Slajd 3 z 29
19. Slajd 19 z 29
4. Slajd 4 z 29
20. Slajd 20 z 29
5. Slajd 5 z 29
21. Slajd 21 z 29
6. Slajd 6 z 29
22. Slajd 22 z 29
7. Slajd 7 z 29
23. Slajd 23 z 29
8. Slajd 8 z 29
24. Slajd 24 z 29
9. Slajd 9 z 29
25. Slajd 25 z 29
10. Slajd 10 z 29
26. Slajd 26 z 29
11. Slajd 11 z 29
27. Slajd 27 z 29
12. Slajd 12 z 29
28. Slajd 28 z 29
13. Slajd 13 z 29
14. Slajd 14 z 29
29. Slajd 29 z 29
15. Slajd 15 z 29
16. Slajd 16 z 29
1. Slajd 1 z 29
17. Slajd 17 z 29
2. Slajd 2 z 29
18. Slajd 18 z 29
3. Slajd 3 z 29
19. Slajd 19 z 29
4. Slajd 4 z 29
20. Slajd 20 z 29
5. Slajd 5 z 29
21. Slajd 21 z 29
6. Slajd 6 z 29
22. Slajd 22 z 29
7. Slajd 7 z 29
23. Slajd 23 z 29
8. Slajd 8 z 29
24. Slajd 24 z 29
9. Slajd 9 z 29
25. Slajd 25 z 29
10. Slajd 10 z 29
26. Slajd 26 z 29
11. Slajd 11 z 29
27. Slajd 27 z 29
12. Slajd 12 z 29
28. Slajd 28 z 29
13. Slajd 13 z 29
14. Slajd 14 z 29
29. Slajd 29 z 29
15. Slajd 15 z 29
16. Slajd 16 z 29
1. Slajd 1 z 29
17. Slajd 17 z 29
2. Slajd 2 z 29
18. Slajd 18 z 29
3. Slajd 3 z 29
19. Slajd 19 z 29
4. Slajd 4 z 29
20. Slajd 20 z 29
5. Slajd 5 z 29
21. Slajd 21 z 29
6. Slajd 6 z 29
22. Slajd 22 z 29
7. Slajd 7 z 29
23. Slajd 23 z 29
8. Slajd 8 z 29
24. Slajd 24 z 29
9. Slajd 9 z 29
25. Slajd 25 z 29
10. Slajd 10 z 29
26. Slajd 26 z 29
11. Slajd 11 z 29
27. Slajd 27 z 29
12. Slajd 12 z 29
28. Slajd 28 z 29
13. Slajd 13 z 29
14. Slajd 14 z 29
29. Slajd 29 z 29
15. Slajd 15 z 29
16. Slajd 16 z 29
1. Slajd 1 z 29
17. Slajd 17 z 29
2. Slajd 2 z 29
18. Slajd 18 z 29
3. Slajd 3 z 29
19. Slajd 19 z 29
4. Slajd 4 z 29
20. Slajd 20 z 29
5. Slajd 5 z 29
21. Slajd 21 z 29
6. Slajd 6 z 29
22. Slajd 22 z 29
7. Slajd 7 z 29
23. Slajd 23 z 29
8. Slajd 8 z 29
24. Slajd 24 z 29
9. Slajd 9 z 29
25. Slajd 25 z 29
10. Slajd 10 z 29
26. Slajd 26 z 29
11. Slajd 11 z 29
27. Slajd 27 z 29
12. Slajd 12 z 29
28. Slajd 28 z 29
13. Slajd 13 z 29
14. Slajd 14 z 29
29. Slajd 29 z 29
15. Slajd 15 z 29
16. Slajd 16 z 29
1. Slajd 1 z 29
17. Slajd 17 z 29
2. Slajd 2 z 29
18. Slajd 18 z 29
3. Slajd 3 z 29
19. Slajd 19 z 29
4. Slajd 4 z 29
20. Slajd 20 z 29
5. Slajd 5 z 29
21. Slajd 21 z 29
6. Slajd 6 z 29
22. Slajd 22 z 29
7. Slajd 7 z 29
23. Slajd 23 z 29
8. Slajd 8 z 29
24. Slajd 24 z 29
9. Slajd 9 z 29
25. Slajd 25 z 29
10. Slajd 10 z 29
26. Slajd 26 z 29
11. Slajd 11 z 29
27. Slajd 27 z 29
12. Slajd 12 z 29
28. Slajd 28 z 29
13. Slajd 13 z 29
14. Slajd 14 z 29
29. Slajd 29 z 29
15. Slajd 15 z 29
16. Slajd 16 z 29
1. Slajd 1 z 29
17. Slajd 17 z 29
2. Slajd 2 z 29
18. Slajd 18 z 29
3. Slajd 3 z 29
19. Slajd 19 z 29
4. Slajd 4 z 29
20. Slajd 20 z 29
5. Slajd 5 z 29
21. Slajd 21 z 29
6. Slajd 6 z 29
22. Slajd 22 z 29
7. Slajd 7 z 29
23. Slajd 23 z 29
8. Slajd 8 z 29
24. Slajd 24 z 29
9. Slajd 9 z 29
25. Slajd 25 z 29
10. Slajd 10 z 29
26. Slajd 26 z 29
11. Slajd 11 z 29
27. Slajd 27 z 29
12. Slajd 12 z 29
28. Slajd 28 z 29
13. Slajd 13 z 29
14. Slajd 14 z 29
29. Slajd 29 z 29
15. Slajd 15 z 29
16. Slajd 16 z 29
1. Slajd 1 z 29
17. Slajd 17 z 29
2. Slajd 2 z 29
18. Slajd 18 z 29
3. Slajd 3 z 29
19. Slajd 19 z 29
4. Slajd 4 z 29
20. Slajd 20 z 29
5. Slajd 5 z 29
21. Slajd 21 z 29
6. Slajd 6 z 29
22. Slajd 22 z 29
7. Slajd 7 z 29
23. Slajd 23 z 29
8. Slajd 8 z 29
24. Slajd 24 z 29
9. Slajd 9 z 29
25. Slajd 25 z 29
10. Slajd 10 z 29
26. Slajd 26 z 29
11. Slajd 11 z 29
27. Slajd 27 z 29
12. Slajd 12 z 29
28. Slajd 28 z 29
13. Slajd 13 z 29
14. Slajd 14 z 29
29. Slajd 29 z 29
15. Slajd 15 z 29
16. Slajd 16 z 29
1. Slajd 1 z 29
17. Slajd 17 z 29
2. Slajd 2 z 29
18. Slajd 18 z 29
3. Slajd 3 z 29
19. Slajd 19 z 29
4. Slajd 4 z 29
20. Slajd 20 z 29
5. Slajd 5 z 29
21. Slajd 21 z 29
6. Slajd 6 z 29
22. Slajd 22 z 29
7. Slajd 7 z 29
23. Slajd 23 z 29
8. Slajd 8 z 29
24. Slajd 24 z 29
9. Slajd 9 z 29
25. Slajd 25 z 29
10. Slajd 10 z 29
26. Slajd 26 z 29
11. Slajd 11 z 29
27. Slajd 27 z 29
12. Slajd 12 z 29
28. Slajd 28 z 29
13. Slajd 13 z 29
14. Slajd 14 z 29
29. Slajd 29 z 29
15. Slajd 15 z 29
16. Slajd 16 z 29
1. Slajd 1 z 29
17. Slajd 17 z 29
2. Slajd 2 z 29
18. Slajd 18 z 29
3. Slajd 3 z 29
19. Slajd 19 z 29
4. Slajd 4 z 29
20. Slajd 20 z 29
5. Slajd 5 z 29
21. Slajd 21 z 29
6. Slajd 6 z 29
22. Slajd 22 z 29
7. Slajd 7 z 29
23. Slajd 23 z 29
8. Slajd 8 z 29
24. Slajd 24 z 29
9. Slajd 9 z 29
25. Slajd 25 z 29
10. Slajd 10 z 29
26. Slajd 26 z 29
11. Slajd 11 z 29
27. Slajd 27 z 29
12. Slajd 12 z 29
28. Slajd 28 z 29
13. Slajd 13 z 29
14. Slajd 14 z 29
29. Slajd 29 z 29
15. Slajd 15 z 29
16. Slajd 16 z 29
1. Slajd 1 z 29
17. Slajd 17 z 29
2. Slajd 2 z 29
18. Slajd 18 z 29
3. Slajd 3 z 29
19. Slajd 19 z 29
4. Slajd 4 z 29
20. Slajd 20 z 29
5. Slajd 5 z 29
21. Slajd 21 z 29
6. Slajd 6 z 29
22. Slajd 22 z 29
7. Slajd 7 z 29
23. Slajd 23 z 29
8. Slajd 8 z 29
24. Slajd 24 z 29
9. Slajd 9 z 29
25. Slajd 25 z 29
10. Slajd 10 z 29
26. Slajd 26 z 29
11. Slajd 11 z 29
27. Slajd 27 z 29
12. Slajd 12 z 29
28. Slajd 28 z 29
13. Slajd 13 z 29
14. Slajd 14 z 29
29. Slajd 29 z 29
15. Slajd 15 z 29
16. Slajd 16 z 29
1. Slajd 1 z 29
17. Slajd 17 z 29
2. Slajd 2 z 29
18. Slajd 18 z 29
3. Slajd 3 z 29
19. Slajd 19 z 29
4. Slajd 4 z 29
20. Slajd 20 z 29
5. Slajd 5 z 29
21. Slajd 21 z 29
6. Slajd 6 z 29
22. Slajd 22 z 29
7. Slajd 7 z 29
23. Slajd 23 z 29
8. Slajd 8 z 29
24. Slajd 24 z 29
9. Slajd 9 z 29
25. Slajd 25 z 29
10. Slajd 10 z 29
26. Slajd 26 z 29
11. Slajd 11 z 29
27. Slajd 27 z 29
12. Slajd 12 z 29
28. Slajd 28 z 29
13. Slajd 13 z 29
14. Slajd 14 z 29
29. Slajd 29 z 29
15. Slajd 15 z 29
16. Slajd 16 z 29
1. Slajd 1 z 29
17. Slajd 17 z 29
2. Slajd 2 z 29
18. Slajd 18 z 29
3. Slajd 3 z 29
19. Slajd 19 z 29
4. Slajd 4 z 29
20. Slajd 20 z 29
5. Slajd 5 z 29
21. Slajd 21 z 29
6. Slajd 6 z 29
22. Slajd 22 z 29
7. Slajd 7 z 29
23. Slajd 23 z 29
8. Slajd 8 z 29
24. Slajd 24 z 29
9. Slajd 9 z 29
25. Slajd 25 z 29
10. Slajd 10 z 29
26. Slajd 26 z 29
11. Slajd 11 z 29
27. Slajd 27 z 29
12. Slajd 12 z 29
28. Slajd 28 z 29
13. Slajd 13 z 29
14. Slajd 14 z 29
29. Slajd 29 z 29
15. Slajd 15 z 29
16. Slajd 16 z 29
1. Slajd 1 z 29
17. Slajd 17 z 29
2. Slajd 2 z 29
18. Slajd 18 z 29
3. Slajd 3 z 29
19. Slajd 19 z 29
4. Slajd 4 z 29
20. Slajd 20 z 29
5. Slajd 5 z 29
21. Slajd 21 z 29
6. Slajd 6 z 29
22. Slajd 22 z 29
7. Slajd 7 z 29
23. Slajd 23 z 29
8. Slajd 8 z 29
24. Slajd 24 z 29
9. Slajd 9 z 29
25. Slajd 25 z 29
10. Slajd 10 z 29
26. Slajd 26 z 29
11. Slajd 11 z 29
27. Slajd 27 z 29
12. Slajd 12 z 29
28. Slajd 28 z 29
13. Slajd 13 z 29
14. Slajd 14 z 29
29. Slajd 29 z 29
15. Slajd 15 z 29
Mobile - Inne śródmieście międzywojennej Warszawy
Lukasz Sciebior
Created on December 2, 2024
Start designing with a free template
Discover more than 1500 professional designs like these:
View
Smart Presentation
View
Practical Presentation
View
Essential Presentation
View
Akihabara Presentation
View
Flow Presentation
View
Terrazzo Presentation
View
Dynamic Visual Presentation
Explore all templates
Transcript
INNE ŚRÓDMIEŚCIE MIĘDZYWOJENNEJ WARSZAWY
Przemysław Kaniecki
Kolekcje pamiątek osobistych pokazują świat z perspektywy jednostkowej, prywatnej. Ukazują nam konkretnych ludzi, ale też przypominają o przestrzeniach i ich różnych mieszkańcach, użytkownikach. Unaoczniają przestrzeń, pozwalają wyobrazić sobie człowieka. Dopełniają w ten sposób panoramę wiedzy i refleksji o minionym świecie. Przyjrzyjmy się takiego rodzaju pamiątkom z kolekcji Muzeum POLIN – kilku wybranymobiektom związanym z międzywojenną Warszawą. Wzbogacą one, każdy na swój sposób, znany nam z innych źródeł obraz Warszawy.
Sfotografowana na balkonie wujostwa Koralów, na wysokim piętrze wielkomiejskiej kamienicy, Halina Róża z Baruchów patrzy na ul. Nowosienną (niebawem przemianowaną na Sienkiewicza). Za nią widoczne są okna najwyższych pięter kamienicy naprzeciwko (przy ul. Jasnej 8), a po prawej dach sławnego gmachu wydawnictwa Gebethnera i Wolffa (budynek nie został odbudowany po wojnie). Widzimy też jednak gołe ściany sąsiednich kamienic, od strony oficyn, niewidoczne zapewne z eleganckich ulic Śródmieścia.
Fotografia Haliny z Baruchów na balkonie Koralów
około 1918
Więcej o obiekcie
Feliks Matuszelański
Album pamiątkowy
1920-1945
A to inna nietypowa fotografia, która pokazuje dachy i szczytowe kondygnacje warszawskich budynków. Taśmy filmu sensacyjnego „Rywale” niestety nie przetrwały wojny, jednak w pamiątkowych albumach kamerzysty Feliksa Matuszelańskiego zachowały się reporterskie zdjęcia, które dokumentowały pracę filmowców w niecodziennych lokacjach Warszawy.
Pamiątka ze spaceru po Warszawie: Barbara Grzelachowska z synem Jerzym na Lesznie (widok w kierunku rogu ulic Bielańskiej i Tłomackie). Rodzina nie była żydowska, Jerzy Grzelachowski przekazał jednak to zdjęcie do kolekcji Muzeum POLIN, bo przypadkowo uchwycona została na nim inna osoba – Żyd w tradycyjnym stroju. Daje to wyobrażenie o codzienności warszawskiej ulicy, na której – o czym często nie pamiętamy – zwykłymi przechodniami byli Żydzi w chałatach.
Fotografia z ul. Leszno
około 1935
Więcej o obiekcie
Fotografia ze spaceru Misi Langbart wykonana w narożniku pl. Trzech Krzyży. W podpisie skierowanym do siostry, Dory, sfotografowana podkreśla szykowność swojego stroju. Trudno odczytać skrótowy zapis wytwórcy futra. Być może jest to wskazanie sławnego sklepu Maksymiliana Apfelbauma z Marszałkowskiej 125. Podpis kończy uwaga bardzo wyniosła – nawet jeśli była pisana z przymrużeniem oka – wobec innych przechodniów: „motłochu”. Z perspektywy czasu fascynujący są dla nas właśnie ci przechodnie – nie mniej niż efektowne futro, mufka, kapelusz Misi i zaśnieżone kamienice. Ktoś jedzie na saniach przy hałdzie śniegu. Przy innym pojeździe stoi woźnica. Kobieta, która idzie śpiesznie po lewej, zauważa, że wchodzi w ujęcie i – w przeciwieństwie do głównej portretowanej – patrzy w obiektyw.
Fotografia Misi Langbart na pl. Trzech Krzyży
lata 20. XX w. (?)
Dwa pamiątkowe zdjęcia, które Mania Żelazna zabrała ze sobą, gdy wyjeżdżała w połowie lat 30. do Palestyny. Pierwsze, wykonane wczesną wiosną, przedstawia grupę przyjaciół nad Wisłą, przy nieistniejącym dziś moście Kierbedzia, wówczas jednym z symboli miasta. Na fotografii widoczna jest też drewniana konstrukcja, po której można było zejść nad rzekę od strony ogrodów Zamku Królewskiego. I jeszcze jedna rzecz, która może dziś zaskakiwać: grupa siedzi na jakiejś łódce. W tamtych czasach po Wiśle pływało wiele różnych łodzi.
Fotografia grupy osób na tle mostu Kierbedzia
1934
Więcej o obiekcie
Fotografia siedmiu osób przed pracownią rękawiczek: E. Talikowska/B. Bentman
1934
Więcej o obiekcie
Na drugim zdjęciu widoczna jest, możemy się domyślać, rodzina Mani przed sklepem na Marszałkowskiej 140. „Skład z rękawiczkami i galanterią skórzaną” Emilii Talikowskiej, a później spółki Talikowskiej i Bentmana, znajdował się na tej prestiżowej ulicy przez wiele dekad. W kadrze zdjęcia uchwycono część kompozycji wystroju witryny przy efektownym szyldzie.
Wieszaki ze sklepów: Magazyn Krawiecki Ubiorów Męskich i Damskich H.Abendsztern, Warszawska Fabryka Konfekcji Celib, Fabryczny Skład Wyrobów Drzewnych G. Lebensold, Skład Futer i Wytworów Konfekcji Futrzanej B. Szwec
1918–1939
Więcej o obiektach
Informacje o firmach – gdzie się znajdowały, kto był ich właścicielem, o produkowały – znamy ze źródeł archiwalnych i bibliotecznych: z książek adresowych, telefonicznych, reklam w gazetach, akt ocalałych w archiwach. Wieszaki firmowe jako źródło historyczne nie różnią się, mogłoby się wydawać, od reklam prasowych, a jednak te przedmioty przemawiają do nas w inny sposób. Dzięki swojej materialności wydają się jakby częścią miejsc, w których je sprzedawano czy dodawano do kupowanych towarów – sklepów na Elektoralnej, Długiej, Granicznej. Aż dwa wieszaki w naszych zbiorach pochodzą ze sklepu Berka (Berla) i Hany Szweców z Nalewek.
Wieszak z Wytwórni Okryć Damskich Igol
nie po 1939
Więcej o obiekcie
Zaświadczenie dotyczące Joela Łazebnika
6.09.1939
(stan przed konserwacją)
Niekiedy obiekty z zupełnie różnych źródeł i kolekcji „spotykają się” w magazynie muzealnym i dopełniają wzajemnie: na przykład okazuje się, że dwa przedmioty pochodzą z tego samego miejsca albo bohaterowie różnych kolekcji byli sąsiadami czy wyjeżdżali na te same obozy letnie. W taki sposób jeden z wieszaków „dopełnił” obiekt z kolekcji archiwalnej: dokument dotyczący Joela Łazebnika. Łazebnik do końca sierpnia 1939 r. pracował w wytwórni Icka Goldsztajna, znanej z ogłoszeń z archiwalnych gazet i spisów adresowych (funkcjonowała zresztą w dwóch miejscach: początkowo na Długiej, później na Senatorskiej). Bliżej firma objawia się nam poprzez jednostkowy dokument – świadectwo pracy Łazebnika – a dzięki wieszakowi ukazuje się nam w swojej fragmentarycznej materialności.
Zarząd Miejski w m.st. Warszawie
Dwa potwierdzenia zgłoszenia zmiany adresu w obrębie m.st. Warszawy
lipiec 1937
Więcej o obiektach
Inne archiwalium przemawia do nas w szczególny sposób dzięki swojej ulotności, fragmentaryczności i przypadkowości zachowania. Potwierdzenia meldunku na ul. Granicznej znalazły się wśród dokumentów, które Pessa (Paulina) z d. Justman i Aron (Artur) Włodawerowie zabrali ze sobą na tułaczkę po Związku Radzieckim.
Podwórzami ich kamienicy można było przejść do Ogrodu Saskiego. Znajdowała się ona naprzeciw domu, w którym przez wiele lat, przypuszczalnie także po wojnie, funkcjonował sklep z artykułami drewnianymi i żelaznymi, w tym wieszakami, założony przez Godla Lebensolda.
Pamiętnik Pauliny Włodawer
1980–1982
Więcej o obiekcie
„Oczywiście wiem i zawsze mnie o tym przekonywano, że powojenna Warszawa była znacznie piękniejsza, rozleglejsza i bo ja wiem, co jeszcze, niż ta dawna. Ale tak prawdziwie uczuciowy stosunek to ja miałam do tej mojej starej Warszawy, do tego mojego miasta, w którym się urodziłam i z którego właściwie prawie nie wyjeżdżałam. Nie wiem, czy było piękne, było gwarne, pełne życia i było tak naprawdę moje własne (jakoś nigdy nie miałam już tego uczucia dla powojennej stolicy)”. Tak pisała o Warszawie wiele lat po wojnie Paulina (Pessa) Włodawer. Nostalgiczny wpis pochodzi z fragmentów jej pamiętnika, w których opisywała płonące we wrześniu 1939 ulice. A był to przecież dopiero pierwszy z trzech wielkich płomieni, przynoszących śmierć miastu i jego mieszkańcom.
Fotografia Kacmanów i Rabinowiczów w parku
1937–1939
Więcej o obiekcie
Mieszkająca w Lublinie Fajga Rabinowiczowa przyjechała z dziećmi zimą 1937/1938 lub 1938/1939 w odwiedziny do siostry, Chany z d. Terbiler, do Warszawy. Na spacerze rodzina zrobiła sobie wspólne zdjęcie. Nie wiemy, wokół którego ze śródmiejskich obszarów zieleni – nielicznych zresztą – ciągnął się widoczny na zdjęciu płot. Chana Terbiler (po mężu Kacman), tak jak Paulina Włodawer, uniknęła Zagłady w Związku Radzieckim. W przeciwieństwie do pozostałej w Polsce rodziny.
Fotografia Hanny Woch przy fontannie na pl. Bankowym
lata 30. XX w.
Więcej o obiekcie
Zdjęcie ze spaceru po okolicach Ogrodu Saskiego innej bohaterki naszej kolekcji: Hani Woch (po wojnie Rajber; przetrwała Zagładę ukrywana przez swoją babcię ze strony ojca, która nie była Żydówką). Hania stoi przy fontannie, która znajdowała się wówczas przy pl. Bankowym, czyli nieco na północ od ul. Granicznej i Ogrodu Saskiego. Fontanna ta przesunięta została po wojnie w stronę Pałacu Mostowskich.
Gimnazjum Żeńskie Cecylii Goldman-Landauowej w Warszawie
Legitymacja szkolna Felicji Blumental
1923
Więcej o obiekcie
Mniej więcej tam, gdzie obecnie stoi fontanna, ciągnęła się przed wojną ulica Przejazd (dziś nieistniejąca). Mieściło się przy niej bardzo ważne, nie tylko dla żydowskiej Warszawy, Gimnazjum Żeńskie Cecylii Goldman-Landauowej. Uczęszczało do niego kilka bohaterek naszej kolekcji, w tym późniejsza pianistka Felicja Blumental. Wśród jej archiwaliów zachowały się m.in. legitymacje (matrykuły), a także niektóre zeszyty – piękne dokumenty sławnej absolwentki, jednocześnie pamiątki po tej słynnej szkole.
Fotografia przedstawiająca prawdopodobnie Ewelinę z Mameloków i Gustawa Paprockich
przełom XIX i XX w.
Więcej o obiekcie
Cecylia Goldman-Landauowa prowadziła gimnazjum (później gimnazjum i liceum) od początku XX wieku. Szkołę tę założyła Julia z Eisenbaumów Paprocka w latach 50. XIX w. Była to pierwsza w Warszawie szkoła dla dziewcząt żydowskich. W zbiorze zdjęć Haliny Róży z Baruchów, której portret otwiera tę wystawę, znajduje się tajemnicze zdjęcie, zapewne z przełomu XIX i XX w., podpisane: „prawdopodobnie Ewelina i Gustaw Paproccy”. Oto przykład, jak różne obiekty z różnych zespołów „spotykają się” ze sobą w kolekcji, niespodziewanie się dopełniając. Okazuje się, że obok pamiątek po gimnazjum dysponujemy być może pamiątką po rodzinie, która je założyła. Gustaw Paprocki był bowiem synem Julii Paprockiej. Ewelina z domu Mamelok była szwagierką Haliny Róży.
Fotografia Sary Tenenbaum i młodego mężczyzny (narzeczonego?)
1926–1932
Więcej o obiekcie
Równolegle do ul. Przejazd ciągnęły się Nalewki, jedna z głównych ulic Dzielnicy Północnej, bodaj zresztą w ogóle najważniejsza. Obok ogromnej liczby sklepów, wytwórni i warsztatów funkcjonowało na niej wiele zakładów fotograficznych, do których zachodzili bohaterowie i bohaterki naszej kolekcji.
Fotografia portretowa Sary Tenenbaum
Fotografia Krysersztejna
1926–1932
1926–1932
Więcej o obiekcie
Więcej o obiekcie
Ich fotografie zachowały się w kolekcji Mani Żelaznej. Mania przed swoim wyjazdem do Palestyny, a także potem, w listach z drugiej połowy lat 30., otrzymywała od rodziny i przyjaciół wiele pamiątkowych fotografii.
Zapewne niemal wszyscy sportretowani zostali zamordowani w Zagładzie. Zdjęcia upamiętniają ich, a jednocześnie są materialnymi śladami po studiach żydowskich fotografów.
Fotografia Perl Ajz[…]
1926–1932
Więcej o obiekcie
Fotografia do dokumentów młodego mężczyzny w półprofilu
1926–1932
Więcej o obiekcie
Z atelier Sz. (?) Millera (Nalewki 34) pochodzi kilka zdjęć z tego zespołu. Są one opatrzone różnymi pieczątkami, które zmieniały się z biegiem lat.
atelier Borensztejn
Fotografia portretowa młodego mężczyzny w półprofilu
nie przed 1931
Więcej o obiekcie
atelier Rys
Fotografia Sabiny (Grünberżanki?) i Hilka (Hilela?; nazwisko nieznane)
1932
Więcej o obiekcie
atelier Rys
Fotografia Reginy Ostrzegi
1935–1939?
Więcej o obiekcie
Fotograf Ch. Borensztejn miał swój zakład w sąsiednim domu, też po parzystej stronie ulicy, pod adresem Nalewki 32. Zakład Rys, którego właścicielem był M. Byk, działał pod adresem Nalewki 26.
atelier Murillo
Fotografia kobiety i mężczyzny z karty 13 albumu Garnków
przed 1936(?)
Więcej o obiekcie
Studia fotograficzne, zapewne także te wymieniane wyżej, były w większości dość zgrzebne. Uświadamiają nam to szczegóły, które można dostrzec na różnych odbitkach, takie jak przetarcia stanowiących tło plansz czy kurtyn, czasem nieznaczne uszkodzenia rekwizytów. Na portretach pełnopostaciowych zwracają niekiedy uwagę deski podłogi przykryte poprzecieraną wykładziną – jak na tym zdjęciu, z innego zbioru, przedstawiającym nieznaną z nazwiska parę. Wykonano je w atelier, które zapewne mieściło się przy ul. Leszno.
Fanny Vaucher
„Nalewki” / „La rue Nalewki”
akwarela, 2016
Więcej o obiekcie
Nalewki mają bogatą reprezentację wizualną w archiwach fotograficznych. Na podstawie zdjęć Fanny Vaucher wykonała ilustrację do wydanego w 2016 r. przewodnika historycznego po Warszawie. Nie mogło w nim zabraknąć tej jednej z najważniejszych handlowych ulic miasta.
Olga Wróbel (rys.)
Zobaczyłem ciasnotę podwórek, brud, odrapane ściany…
akwarela, 2011
Więcej o obiekcie
Nalewki namalowała też Olga Wróbel, akcentując z kolei aspekt nędzy wielu tutejszych drobnych rzemieślników i mieszkańców. Nowela komiksowa Wróbel i Moniki Powalisz „Przemiana” stanowiła adaptację autentycznych wspomnień Abrahama Rotfarba, dziecka z ubogiej rodziny żydowskiej.
W swojej przedwojennej relacji, przesłanej do wileńskiego JIWO (Żydowskiego Instytutu Naukowyego, Jidyszer Wisnszaftlecher Institut), opisał moment, kiedy dojmująco uzmysłowił sobie realia otaczającego go świata. Dalsza część opowieści Abrahama to skarga na doznawaną dyskryminację i odrzucenie przez polską kulturę, w której czuł się zadomowiony.
Nieznana warszawska szkoła powszechna
Dziennik szkolny III klasy
1937–1938
Więcej o obiekcie
Okolice te, także ich biedę, znamy z innego jeszcze archiwalium – korespondującego z historią Abrahama Rotfarba. To dziennik lekcyjny z jednej z tutejszych szkół. Wśród ponad 60 (!) osób klasy III znajdujemy dwójkę dzieci żydowskich. Dziennik zachował się jako podkładka introligatorska do pamiątki pierwszej komunii świętej dziewczynki z Pruszkowa. Introligator, jeszcze podczas wojny, wykorzystał jako plecy do ramki większą część kart dziennika i obie okładki (choć niestety bez m.in. strony wskazującej numer i adres szkoły).
Zachowały się dwie karty z nazwiskami, imionami, wyznaniem (głównie „rz.-kat.”), adresami (takimi jak Smocza, Stawki, Pawia, Gęsia czy Okopowa), a także danymi o zatrudnieniu rodziców uczniów i uczennic (ślusarz, druciarz, posługaczka, bez pracy). Jakże szczątkowe są te informacje, a jak sugestywne. Wyłania się z nich cała mapa życia Śródmieścia, w szczególności Dzielnicy Północnej. Nie zamieszkiwali jej wyłącznie Żydzi, o czym wymownie przypomina dziennik.
Maszynopis wspomnienia Edwardy (Etli) Bomsztyk
18.05.1953
Więcej o obiekcie
Perspektywa niższych warstw społecznych – pogardzanego „motłochu” – jest więc silnie reprezentowana przez obiekty w naszej kolekcji, pośrednio albo bezpośrednio. Obiektem, który wyraża ją wprost, jest fragmentaryczny życiorys Etli Bomsztyk, przedwojennej służącej i działaczki komunistycznej walczącej o prawa „robotnic domowych”. Mocno wybrzmiewa ten aspekt zwłaszcza we wstępie jej opowieści. Z różnych materiałów źródłowych i opracowań biograficznych znamy adresy domów, w których Bomsztyk pracowała na przełomie lat 20. i 30.: na Pawiej, Gęsiej, Stawkach. Z adresem Nalewki 32 wiąże się historia założycielskiego zebrania jednego ze związków zawodowych (Związku Sług Żydowskich, powstałego w 1919).
Monika Powalisz (scen.), Olga Wróbel (rys.),
Plansze do komiksu «Przemiana»
akwarela, 2011
Więcej o obiekcie
To ulice, których nazwy pojawiały się w dzienniku lekcyjnym i wokół których krążyła nasza prezentacja Warszawy. Pełne gniewu i bólu głosy wykluczonych przypominają o cieniach miasta.
Tekst: Przemysław Kaniecki Biogram autora: Przemysław Kaniecki (ur. 1982) – kurator zbiorów w Muzeum POLIN, adiunkt na Wydziale „Artes Liberales” Uniwersytetu Warszawskiego; naukowo zajmuje się powojenną kulturą polską (literatura, film, także komiks; w muzeum jest m.in. kuratorem kolekcji plansz komiksowych), opublikował m.in. książkową rozmowę z Tadeuszem Konwickim „W pośpiechu” (2011), zredagował katalog „Przynoszę rzecz, przynoszę historię. Rozmowy z darczyńcami” (wspólnie z Judytą Pawlak, 2016) Redakcja i korekta: Marta Elas Fotografie i reprodukcje: Iwo Książek, Lech Sandzewicz Oprawa graficzna: Karolina Królak
Realizację wystawy wirtualnej dofinansowała Fundacja Citi Handlowy im. L. Kronenberga.
Realizację wystawy wirtualnej dofinansowało Federalne Ministerstwo Spraw Zagranicznych Niemiec w ramach działania „Pamięć, Edukacja, Dostępność”.
Wykorzystano fragment mapy Warszawy z około 1939, wyd. Świt, Zakł. Graf. B. Wierzbicki i S-ka, zbiory Biblioteki Narodowej w Warszawie.
16. Slajd 16 z 29
1. Slajd 1 z 29
17. Slajd 17 z 29
2. Slajd 2 z 29
18. Slajd 18 z 29
3. Slajd 3 z 29
19. Slajd 19 z 29
4. Slajd 4 z 29
20. Slajd 20 z 29
5. Slajd 5 z 29
21. Slajd 21 z 29
6. Slajd 6 z 29
22. Slajd 22 z 29
7. Slajd 7 z 29
23. Slajd 23 z 29
8. Slajd 8 z 29
24. Slajd 24 z 29
9. Slajd 9 z 29
25. Slajd 25 z 29
10. Slajd 10 z 29
26. Slajd 26 z 29
11. Slajd 11 z 29
27. Slajd 27 z 29
12. Slajd 12 z 29
28. Slajd 28 z 29
13. Slajd 13 z 29
14. Slajd 14 z 29
29. Slajd 29 z 29
15. Slajd 15 z 29
16. Slajd 16 z 29
1. Slajd 1 z 29
17. Slajd 17 z 29
2. Slajd 2 z 29
18. Slajd 18 z 29
3. Slajd 3 z 29
19. Slajd 19 z 29
4. Slajd 4 z 29
20. Slajd 20 z 29
5. Slajd 5 z 29
21. Slajd 21 z 29
6. Slajd 6 z 29
22. Slajd 22 z 29
7. Slajd 7 z 29
23. Slajd 23 z 29
8. Slajd 8 z 29
24. Slajd 24 z 29
9. Slajd 9 z 29
25. Slajd 25 z 29
10. Slajd 10 z 29
26. Slajd 26 z 29
11. Slajd 11 z 29
27. Slajd 27 z 29
12. Slajd 12 z 29
28. Slajd 28 z 29
13. Slajd 13 z 29
14. Slajd 14 z 29
29. Slajd 29 z 29
15. Slajd 15 z 29
16. Slajd 16 z 29
1. Slajd 1 z 29
17. Slajd 17 z 29
2. Slajd 2 z 29
18. Slajd 18 z 29
3. Slajd 3 z 29
19. Slajd 19 z 29
4. Slajd 4 z 29
20. Slajd 20 z 29
5. Slajd 5 z 29
21. Slajd 21 z 29
6. Slajd 6 z 29
22. Slajd 22 z 29
7. Slajd 7 z 29
23. Slajd 23 z 29
8. Slajd 8 z 29
24. Slajd 24 z 29
9. Slajd 9 z 29
25. Slajd 25 z 29
10. Slajd 10 z 29
26. Slajd 26 z 29
11. Slajd 11 z 29
27. Slajd 27 z 29
12. Slajd 12 z 29
28. Slajd 28 z 29
13. Slajd 13 z 29
14. Slajd 14 z 29
29. Slajd 29 z 29
15. Slajd 15 z 29
16. Slajd 16 z 29
1. Slajd 1 z 29
17. Slajd 17 z 29
2. Slajd 2 z 29
18. Slajd 18 z 29
3. Slajd 3 z 29
19. Slajd 19 z 29
4. Slajd 4 z 29
20. Slajd 20 z 29
5. Slajd 5 z 29
21. Slajd 21 z 29
6. Slajd 6 z 29
22. Slajd 22 z 29
7. Slajd 7 z 29
23. Slajd 23 z 29
8. Slajd 8 z 29
24. Slajd 24 z 29
9. Slajd 9 z 29
25. Slajd 25 z 29
10. Slajd 10 z 29
26. Slajd 26 z 29
11. Slajd 11 z 29
27. Slajd 27 z 29
12. Slajd 12 z 29
28. Slajd 28 z 29
13. Slajd 13 z 29
14. Slajd 14 z 29
29. Slajd 29 z 29
15. Slajd 15 z 29
16. Slajd 16 z 29
1. Slajd 1 z 29
17. Slajd 17 z 29
2. Slajd 2 z 29
18. Slajd 18 z 29
3. Slajd 3 z 29
19. Slajd 19 z 29
4. Slajd 4 z 29
20. Slajd 20 z 29
5. Slajd 5 z 29
21. Slajd 21 z 29
6. Slajd 6 z 29
22. Slajd 22 z 29
7. Slajd 7 z 29
23. Slajd 23 z 29
8. Slajd 8 z 29
24. Slajd 24 z 29
9. Slajd 9 z 29
25. Slajd 25 z 29
10. Slajd 10 z 29
26. Slajd 26 z 29
11. Slajd 11 z 29
27. Slajd 27 z 29
12. Slajd 12 z 29
28. Slajd 28 z 29
13. Slajd 13 z 29
14. Slajd 14 z 29
29. Slajd 29 z 29
15. Slajd 15 z 29
16. Slajd 16 z 29
1. Slajd 1 z 29
17. Slajd 17 z 29
2. Slajd 2 z 29
18. Slajd 18 z 29
3. Slajd 3 z 29
19. Slajd 19 z 29
4. Slajd 4 z 29
20. Slajd 20 z 29
5. Slajd 5 z 29
21. Slajd 21 z 29
6. Slajd 6 z 29
22. Slajd 22 z 29
7. Slajd 7 z 29
23. Slajd 23 z 29
8. Slajd 8 z 29
24. Slajd 24 z 29
9. Slajd 9 z 29
25. Slajd 25 z 29
10. Slajd 10 z 29
26. Slajd 26 z 29
11. Slajd 11 z 29
27. Slajd 27 z 29
12. Slajd 12 z 29
28. Slajd 28 z 29
13. Slajd 13 z 29
14. Slajd 14 z 29
29. Slajd 29 z 29
15. Slajd 15 z 29
16. Slajd 16 z 29
1. Slajd 1 z 29
17. Slajd 17 z 29
2. Slajd 2 z 29
18. Slajd 18 z 29
3. Slajd 3 z 29
19. Slajd 19 z 29
4. Slajd 4 z 29
20. Slajd 20 z 29
5. Slajd 5 z 29
21. Slajd 21 z 29
6. Slajd 6 z 29
22. Slajd 22 z 29
7. Slajd 7 z 29
23. Slajd 23 z 29
8. Slajd 8 z 29
24. Slajd 24 z 29
9. Slajd 9 z 29
25. Slajd 25 z 29
10. Slajd 10 z 29
26. Slajd 26 z 29
11. Slajd 11 z 29
27. Slajd 27 z 29
12. Slajd 12 z 29
28. Slajd 28 z 29
13. Slajd 13 z 29
14. Slajd 14 z 29
29. Slajd 29 z 29
15. Slajd 15 z 29
16. Slajd 16 z 29
1. Slajd 1 z 29
17. Slajd 17 z 29
2. Slajd 2 z 29
18. Slajd 18 z 29
3. Slajd 3 z 29
19. Slajd 19 z 29
4. Slajd 4 z 29
20. Slajd 20 z 29
5. Slajd 5 z 29
21. Slajd 21 z 29
6. Slajd 6 z 29
22. Slajd 22 z 29
7. Slajd 7 z 29
23. Slajd 23 z 29
8. Slajd 8 z 29
24. Slajd 24 z 29
9. Slajd 9 z 29
25. Slajd 25 z 29
10. Slajd 10 z 29
26. Slajd 26 z 29
11. Slajd 11 z 29
27. Slajd 27 z 29
12. Slajd 12 z 29
28. Slajd 28 z 29
13. Slajd 13 z 29
14. Slajd 14 z 29
29. Slajd 29 z 29
15. Slajd 15 z 29
16. Slajd 16 z 29
1. Slajd 1 z 29
17. Slajd 17 z 29
2. Slajd 2 z 29
18. Slajd 18 z 29
3. Slajd 3 z 29
19. Slajd 19 z 29
4. Slajd 4 z 29
20. Slajd 20 z 29
5. Slajd 5 z 29
21. Slajd 21 z 29
6. Slajd 6 z 29
22. Slajd 22 z 29
7. Slajd 7 z 29
23. Slajd 23 z 29
8. Slajd 8 z 29
24. Slajd 24 z 29
9. Slajd 9 z 29
25. Slajd 25 z 29
10. Slajd 10 z 29
26. Slajd 26 z 29
11. Slajd 11 z 29
27. Slajd 27 z 29
12. Slajd 12 z 29
28. Slajd 28 z 29
13. Slajd 13 z 29
14. Slajd 14 z 29
29. Slajd 29 z 29
15. Slajd 15 z 29
16. Slajd 16 z 29
1. Slajd 1 z 29
17. Slajd 17 z 29
2. Slajd 2 z 29
18. Slajd 18 z 29
3. Slajd 3 z 29
19. Slajd 19 z 29
4. Slajd 4 z 29
20. Slajd 20 z 29
5. Slajd 5 z 29
21. Slajd 21 z 29
6. Slajd 6 z 29
22. Slajd 22 z 29
7. Slajd 7 z 29
23. Slajd 23 z 29
8. Slajd 8 z 29
24. Slajd 24 z 29
9. Slajd 9 z 29
25. Slajd 25 z 29
10. Slajd 10 z 29
26. Slajd 26 z 29
11. Slajd 11 z 29
27. Slajd 27 z 29
12. Slajd 12 z 29
28. Slajd 28 z 29
13. Slajd 13 z 29
14. Slajd 14 z 29
29. Slajd 29 z 29
15. Slajd 15 z 29
16. Slajd 16 z 29
1. Slajd 1 z 29
17. Slajd 17 z 29
2. Slajd 2 z 29
18. Slajd 18 z 29
3. Slajd 3 z 29
19. Slajd 19 z 29
4. Slajd 4 z 29
20. Slajd 20 z 29
5. Slajd 5 z 29
21. Slajd 21 z 29
6. Slajd 6 z 29
22. Slajd 22 z 29
7. Slajd 7 z 29
23. Slajd 23 z 29
8. Slajd 8 z 29
24. Slajd 24 z 29
9. Slajd 9 z 29
25. Slajd 25 z 29
10. Slajd 10 z 29
26. Slajd 26 z 29
11. Slajd 11 z 29
27. Slajd 27 z 29
12. Slajd 12 z 29
28. Slajd 28 z 29
13. Slajd 13 z 29
14. Slajd 14 z 29
29. Slajd 29 z 29
15. Slajd 15 z 29
16. Slajd 16 z 29
1. Slajd 1 z 29
17. Slajd 17 z 29
2. Slajd 2 z 29
18. Slajd 18 z 29
3. Slajd 3 z 29
19. Slajd 19 z 29
4. Slajd 4 z 29
20. Slajd 20 z 29
5. Slajd 5 z 29
21. Slajd 21 z 29
6. Slajd 6 z 29
22. Slajd 22 z 29
7. Slajd 7 z 29
23. Slajd 23 z 29
8. Slajd 8 z 29
24. Slajd 24 z 29
9. Slajd 9 z 29
25. Slajd 25 z 29
10. Slajd 10 z 29
26. Slajd 26 z 29
11. Slajd 11 z 29
27. Slajd 27 z 29
12. Slajd 12 z 29
28. Slajd 28 z 29
13. Slajd 13 z 29
14. Slajd 14 z 29
29. Slajd 29 z 29
15. Slajd 15 z 29
16. Slajd 16 z 29
1. Slajd 1 z 29
17. Slajd 17 z 29
2. Slajd 2 z 29
18. Slajd 18 z 29
3. Slajd 3 z 29
19. Slajd 19 z 29
4. Slajd 4 z 29
20. Slajd 20 z 29
5. Slajd 5 z 29
21. Slajd 21 z 29
6. Slajd 6 z 29
22. Slajd 22 z 29
7. Slajd 7 z 29
23. Slajd 23 z 29
8. Slajd 8 z 29
24. Slajd 24 z 29
9. Slajd 9 z 29
25. Slajd 25 z 29
10. Slajd 10 z 29
26. Slajd 26 z 29
11. Slajd 11 z 29
27. Slajd 27 z 29
12. Slajd 12 z 29
28. Slajd 28 z 29
13. Slajd 13 z 29
14. Slajd 14 z 29
29. Slajd 29 z 29
15. Slajd 15 z 29
16. Slajd 16 z 29
1. Slajd 1 z 29
17. Slajd 17 z 29
2. Slajd 2 z 29
18. Slajd 18 z 29
3. Slajd 3 z 29
19. Slajd 19 z 29
4. Slajd 4 z 29
20. Slajd 20 z 29
5. Slajd 5 z 29
21. Slajd 21 z 29
6. Slajd 6 z 29
22. Slajd 22 z 29
7. Slajd 7 z 29
23. Slajd 23 z 29
8. Slajd 8 z 29
24. Slajd 24 z 29
9. Slajd 9 z 29
25. Slajd 25 z 29
10. Slajd 10 z 29
26. Slajd 26 z 29
11. Slajd 11 z 29
27. Slajd 27 z 29
12. Slajd 12 z 29
28. Slajd 28 z 29
13. Slajd 13 z 29
14. Slajd 14 z 29
29. Slajd 29 z 29
15. Slajd 15 z 29
16. Slajd 16 z 29
1. Slajd 1 z 29
17. Slajd 17 z 29
2. Slajd 2 z 29
18. Slajd 18 z 29
3. Slajd 3 z 29
19. Slajd 19 z 29
4. Slajd 4 z 29
20. Slajd 20 z 29
5. Slajd 5 z 29
21. Slajd 21 z 29
6. Slajd 6 z 29
22. Slajd 22 z 29
7. Slajd 7 z 29
23. Slajd 23 z 29
8. Slajd 8 z 29
24. Slajd 24 z 29
9. Slajd 9 z 29
25. Slajd 25 z 29
10. Slajd 10 z 29
26. Slajd 26 z 29
11. Slajd 11 z 29
27. Slajd 27 z 29
12. Slajd 12 z 29
28. Slajd 28 z 29
13. Slajd 13 z 29
14. Slajd 14 z 29
29. Slajd 29 z 29
15. Slajd 15 z 29
16. Slajd 16 z 29
1. Slajd 1 z 29
17. Slajd 17 z 29
2. Slajd 2 z 29
18. Slajd 18 z 29
3. Slajd 3 z 29
19. Slajd 19 z 29
4. Slajd 4 z 29
20. Slajd 20 z 29
5. Slajd 5 z 29
21. Slajd 21 z 29
6. Slajd 6 z 29
22. Slajd 22 z 29
7. Slajd 7 z 29
23. Slajd 23 z 29
8. Slajd 8 z 29
24. Slajd 24 z 29
9. Slajd 9 z 29
25. Slajd 25 z 29
10. Slajd 10 z 29
26. Slajd 26 z 29
11. Slajd 11 z 29
27. Slajd 27 z 29
12. Slajd 12 z 29
28. Slajd 28 z 29
13. Slajd 13 z 29
14. Slajd 14 z 29
29. Slajd 29 z 29
15. Slajd 15 z 29
16. Slajd 16 z 29
1. Slajd 1 z 29
17. Slajd 17 z 29
2. Slajd 2 z 29
18. Slajd 18 z 29
3. Slajd 3 z 29
19. Slajd 19 z 29
4. Slajd 4 z 29
20. Slajd 20 z 29
5. Slajd 5 z 29
21. Slajd 21 z 29
6. Slajd 6 z 29
22. Slajd 22 z 29
7. Slajd 7 z 29
23. Slajd 23 z 29
8. Slajd 8 z 29
24. Slajd 24 z 29
9. Slajd 9 z 29
25. Slajd 25 z 29
10. Slajd 10 z 29
26. Slajd 26 z 29
11. Slajd 11 z 29
27. Slajd 27 z 29
12. Slajd 12 z 29
28. Slajd 28 z 29
13. Slajd 13 z 29
14. Slajd 14 z 29
29. Slajd 29 z 29
15. Slajd 15 z 29
16. Slajd 16 z 29
1. Slajd 1 z 29
17. Slajd 17 z 29
2. Slajd 2 z 29
18. Slajd 18 z 29
3. Slajd 3 z 29
19. Slajd 19 z 29
4. Slajd 4 z 29
20. Slajd 20 z 29
5. Slajd 5 z 29
21. Slajd 21 z 29
6. Slajd 6 z 29
22. Slajd 22 z 29
7. Slajd 7 z 29
23. Slajd 23 z 29
8. Slajd 8 z 29
24. Slajd 24 z 29
9. Slajd 9 z 29
25. Slajd 25 z 29
10. Slajd 10 z 29
26. Slajd 26 z 29
11. Slajd 11 z 29
27. Slajd 27 z 29
12. Slajd 12 z 29
28. Slajd 28 z 29
13. Slajd 13 z 29
14. Slajd 14 z 29
29. Slajd 29 z 29
15. Slajd 15 z 29
16. Slajd 16 z 29
1. Slajd 1 z 29
17. Slajd 17 z 29
2. Slajd 2 z 29
18. Slajd 18 z 29
3. Slajd 3 z 29
19. Slajd 19 z 29
4. Slajd 4 z 29
20. Slajd 20 z 29
5. Slajd 5 z 29
21. Slajd 21 z 29
6. Slajd 6 z 29
22. Slajd 22 z 29
7. Slajd 7 z 29
23. Slajd 23 z 29
8. Slajd 8 z 29
24. Slajd 24 z 29
9. Slajd 9 z 29
25. Slajd 25 z 29
10. Slajd 10 z 29
26. Slajd 26 z 29
11. Slajd 11 z 29
27. Slajd 27 z 29
12. Slajd 12 z 29
28. Slajd 28 z 29
13. Slajd 13 z 29
14. Slajd 14 z 29
29. Slajd 29 z 29
15. Slajd 15 z 29
16. Slajd 16 z 29
1. Slajd 1 z 29
17. Slajd 17 z 29
2. Slajd 2 z 29
18. Slajd 18 z 29
3. Slajd 3 z 29
19. Slajd 19 z 29
4. Slajd 4 z 29
20. Slajd 20 z 29
5. Slajd 5 z 29
21. Slajd 21 z 29
6. Slajd 6 z 29
22. Slajd 22 z 29
7. Slajd 7 z 29
23. Slajd 23 z 29
8. Slajd 8 z 29
24. Slajd 24 z 29
9. Slajd 9 z 29
25. Slajd 25 z 29
10. Slajd 10 z 29
26. Slajd 26 z 29
11. Slajd 11 z 29
27. Slajd 27 z 29
12. Slajd 12 z 29
28. Slajd 28 z 29
13. Slajd 13 z 29
14. Slajd 14 z 29
29. Slajd 29 z 29
15. Slajd 15 z 29
16. Slajd 16 z 29
1. Slajd 1 z 29
17. Slajd 17 z 29
2. Slajd 2 z 29
18. Slajd 18 z 29
3. Slajd 3 z 29
19. Slajd 19 z 29
4. Slajd 4 z 29
20. Slajd 20 z 29
5. Slajd 5 z 29
21. Slajd 21 z 29
6. Slajd 6 z 29
22. Slajd 22 z 29
7. Slajd 7 z 29
23. Slajd 23 z 29
8. Slajd 8 z 29
24. Slajd 24 z 29
9. Slajd 9 z 29
25. Slajd 25 z 29
10. Slajd 10 z 29
26. Slajd 26 z 29
11. Slajd 11 z 29
27. Slajd 27 z 29
12. Slajd 12 z 29
28. Slajd 28 z 29
13. Slajd 13 z 29
14. Slajd 14 z 29
29. Slajd 29 z 29
15. Slajd 15 z 29
16. Slajd 16 z 29
1. Slajd 1 z 29
17. Slajd 17 z 29
2. Slajd 2 z 29
18. Slajd 18 z 29
3. Slajd 3 z 29
19. Slajd 19 z 29
4. Slajd 4 z 29
20. Slajd 20 z 29
5. Slajd 5 z 29
21. Slajd 21 z 29
6. Slajd 6 z 29
22. Slajd 22 z 29
7. Slajd 7 z 29
23. Slajd 23 z 29
8. Slajd 8 z 29
24. Slajd 24 z 29
9. Slajd 9 z 29
25. Slajd 25 z 29
10. Slajd 10 z 29
26. Slajd 26 z 29
11. Slajd 11 z 29
27. Slajd 27 z 29
12. Slajd 12 z 29
28. Slajd 28 z 29
13. Slajd 13 z 29
14. Slajd 14 z 29
29. Slajd 29 z 29
15. Slajd 15 z 29
16. Slajd 16 z 29
1. Slajd 1 z 29
17. Slajd 17 z 29
2. Slajd 2 z 29
18. Slajd 18 z 29
3. Slajd 3 z 29
19. Slajd 19 z 29
4. Slajd 4 z 29
20. Slajd 20 z 29
5. Slajd 5 z 29
21. Slajd 21 z 29
6. Slajd 6 z 29
22. Slajd 22 z 29
7. Slajd 7 z 29
23. Slajd 23 z 29
8. Slajd 8 z 29
24. Slajd 24 z 29
9. Slajd 9 z 29
25. Slajd 25 z 29
10. Slajd 10 z 29
26. Slajd 26 z 29
11. Slajd 11 z 29
27. Slajd 27 z 29
12. Slajd 12 z 29
28. Slajd 28 z 29
13. Slajd 13 z 29
14. Slajd 14 z 29
29. Slajd 29 z 29
15. Slajd 15 z 29
16. Slajd 16 z 29
1. Slajd 1 z 29
17. Slajd 17 z 29
2. Slajd 2 z 29
18. Slajd 18 z 29
3. Slajd 3 z 29
19. Slajd 19 z 29
4. Slajd 4 z 29
20. Slajd 20 z 29
5. Slajd 5 z 29
21. Slajd 21 z 29
6. Slajd 6 z 29
22. Slajd 22 z 29
7. Slajd 7 z 29
23. Slajd 23 z 29
8. Slajd 8 z 29
24. Slajd 24 z 29
9. Slajd 9 z 29
25. Slajd 25 z 29
10. Slajd 10 z 29
26. Slajd 26 z 29
11. Slajd 11 z 29
27. Slajd 27 z 29
12. Slajd 12 z 29
28. Slajd 28 z 29
13. Slajd 13 z 29
14. Slajd 14 z 29
29. Slajd 29 z 29
15. Slajd 15 z 29
16. Slajd 16 z 29
1. Slajd 1 z 29
17. Slajd 17 z 29
2. Slajd 2 z 29
18. Slajd 18 z 29
3. Slajd 3 z 29
19. Slajd 19 z 29
4. Slajd 4 z 29
20. Slajd 20 z 29
5. Slajd 5 z 29
21. Slajd 21 z 29
6. Slajd 6 z 29
22. Slajd 22 z 29
7. Slajd 7 z 29
23. Slajd 23 z 29
8. Slajd 8 z 29
24. Slajd 24 z 29
9. Slajd 9 z 29
25. Slajd 25 z 29
10. Slajd 10 z 29
26. Slajd 26 z 29
11. Slajd 11 z 29
27. Slajd 27 z 29
12. Slajd 12 z 29
28. Slajd 28 z 29
13. Slajd 13 z 29
14. Slajd 14 z 29
29. Slajd 29 z 29
15. Slajd 15 z 29
16. Slajd 16 z 29
1. Slajd 1 z 29
17. Slajd 17 z 29
2. Slajd 2 z 29
18. Slajd 18 z 29
3. Slajd 3 z 29
19. Slajd 19 z 29
4. Slajd 4 z 29
20. Slajd 20 z 29
5. Slajd 5 z 29
21. Slajd 21 z 29
6. Slajd 6 z 29
22. Slajd 22 z 29
7. Slajd 7 z 29
23. Slajd 23 z 29
8. Slajd 8 z 29
24. Slajd 24 z 29
9. Slajd 9 z 29
25. Slajd 25 z 29
10. Slajd 10 z 29
26. Slajd 26 z 29
11. Slajd 11 z 29
27. Slajd 27 z 29
12. Slajd 12 z 29
28. Slajd 28 z 29
13. Slajd 13 z 29
14. Slajd 14 z 29
29. Slajd 29 z 29
15. Slajd 15 z 29
16. Slajd 16 z 29
1. Slajd 1 z 29
17. Slajd 17 z 29
2. Slajd 2 z 29
18. Slajd 18 z 29
3. Slajd 3 z 29
19. Slajd 19 z 29
4. Slajd 4 z 29
20. Slajd 20 z 29
5. Slajd 5 z 29
21. Slajd 21 z 29
6. Slajd 6 z 29
22. Slajd 22 z 29
7. Slajd 7 z 29
23. Slajd 23 z 29
8. Slajd 8 z 29
24. Slajd 24 z 29
9. Slajd 9 z 29
25. Slajd 25 z 29
10. Slajd 10 z 29
26. Slajd 26 z 29
11. Slajd 11 z 29
27. Slajd 27 z 29
12. Slajd 12 z 29
28. Slajd 28 z 29
13. Slajd 13 z 29
14. Slajd 14 z 29
29. Slajd 29 z 29
15. Slajd 15 z 29
16. Slajd 16 z 29
1. Slajd 1 z 29
17. Slajd 17 z 29
2. Slajd 2 z 29
18. Slajd 18 z 29
3. Slajd 3 z 29
19. Slajd 19 z 29
4. Slajd 4 z 29
20. Slajd 20 z 29
5. Slajd 5 z 29
21. Slajd 21 z 29
6. Slajd 6 z 29
22. Slajd 22 z 29
7. Slajd 7 z 29
23. Slajd 23 z 29
8. Slajd 8 z 29
24. Slajd 24 z 29
9. Slajd 9 z 29
25. Slajd 25 z 29
10. Slajd 10 z 29
26. Slajd 26 z 29
11. Slajd 11 z 29
27. Slajd 27 z 29
12. Slajd 12 z 29
28. Slajd 28 z 29
13. Slajd 13 z 29
14. Slajd 14 z 29
29. Slajd 29 z 29
15. Slajd 15 z 29
16. Slajd 16 z 29
1. Slajd 1 z 29
17. Slajd 17 z 29
2. Slajd 2 z 29
18. Slajd 18 z 29
3. Slajd 3 z 29
19. Slajd 19 z 29
4. Slajd 4 z 29
20. Slajd 20 z 29
5. Slajd 5 z 29
21. Slajd 21 z 29
6. Slajd 6 z 29
22. Slajd 22 z 29
7. Slajd 7 z 29
23. Slajd 23 z 29
8. Slajd 8 z 29
24. Slajd 24 z 29
9. Slajd 9 z 29
25. Slajd 25 z 29
10. Slajd 10 z 29
26. Slajd 26 z 29
11. Slajd 11 z 29
27. Slajd 27 z 29
12. Slajd 12 z 29
28. Slajd 28 z 29
13. Slajd 13 z 29
14. Slajd 14 z 29
29. Slajd 29 z 29
15. Slajd 15 z 29
16. Slajd 16 z 29
1. Slajd 1 z 29
17. Slajd 17 z 29
2. Slajd 2 z 29
18. Slajd 18 z 29
3. Slajd 3 z 29
19. Slajd 19 z 29
4. Slajd 4 z 29
20. Slajd 20 z 29
5. Slajd 5 z 29
21. Slajd 21 z 29
6. Slajd 6 z 29
22. Slajd 22 z 29
7. Slajd 7 z 29
23. Slajd 23 z 29
8. Slajd 8 z 29
24. Slajd 24 z 29
9. Slajd 9 z 29
25. Slajd 25 z 29
10. Slajd 10 z 29
26. Slajd 26 z 29
11. Slajd 11 z 29
27. Slajd 27 z 29
12. Slajd 12 z 29
28. Slajd 28 z 29
13. Slajd 13 z 29
14. Slajd 14 z 29
29. Slajd 29 z 29
15. Slajd 15 z 29