8.17 wyd. Jedność e

Odpowiedzialni za Kościół.

Hierarchiczna struktura Kościoła

01

Szukam tego, co ważne

Modlitwa

Zaśpiewajmy piosenkę.

Kościół to nie tylko dom z kamieni i złota. Kościół żywy i prawdziwy to jest serc wspólnota. Jedno serce, jedna dusza, to jest serc wspólnota. Gdzie się zbierze dwóch lub trzech, dobro mając na celu, tam przebywa Chrystus żywy, tworząc jedność z wielu. Jedno serce, jedną duszę, tworząc jedność z wielu. Kto się dzieli tym, co ma, z potrzebującymi, ten wypełnia Ewangelię, niebo czyni z ziemi. Jedno serce, jedną duszę, niebo czyni z ziemi.

kliknij w ikonkę,by włączyć dzwięk

Kościół okiem współczesnego świata

Czerpiecie informacje na temat Kościoła z różnych mediów: radia, telewizji, Internetu i rozmów z innymi osobami. Obraz Kościoła jest przedstawiany bardzo różnie, czasem pozytywnie, a innym razem negatywnie. Posłuchajcie wywiadu Natalii Podosek z aktorem Jackiem Borusińskim, który mówi, czym jest dla niego Kościół. Wywiad znajduje się na kolejnym slajdzie.

Kościół okiem współczesnego świata

czytanie wywiadu z podziałem na role

link do materiału poza prezentacją

02

ROZWAŻAM I ZDOBYWAM

Rodzaje powołania w Kościele

czytanie Pisma Świętego (Ef 4,11-13)

Hierarchiczna struktura Kościoła nie jest wymysłem ludzkim. Oczywiście Kościół przez wieki ewoluował, zmieniał i udoskonalał swoje struktury, jednak kształt Kościoła jako hierarchii ma swoje źródła i uzasadnienie w nauczaniu Pana Jezusa i pierwszych apostołów. Kościół do dzisiaj jest wierny temu nauczaniu.

kliknij w księgę, by wyświetlić tekst biblijny

Hierarchiczna struktura Kościoła

Hierarchia Kościoła w węższym znaczeniu odnosi się do papieża i kolegium biskupów, a w szerszym także do prezbiterów, diakonów i wszelkich stopni kościelnych (np. akolita, lektor). Zadaniem hierarchii jest prowadzenie Kościoła do Chrystusa. Powiemy dziś o strukturze Kościoła oraz osobach, które na mocy święceń przyjmują odpowiedzialność za jego funkcjonowanie w wymiarze duchowym i prawnym. Będziecie pracować w sześciu grupach. Waszym zadaniem będzie napisać, na podstawie poszczególnych tekstów, krótką charakterystykę wskazanego stopnia hierarchii oraz zadania tworzących go osób. Teksty dla grup znajdują się na kolejnym slajdzie.

Hierarchiczna struktura Kościoła

grupa 3

grupa 1

grupa 2

grupa 6

grupa 4

grupa 5

Przykładowe rozwiązanie znajduje się pod ikonką aktywną

Hierarchiczna struktura Kościoła

Wszyscy – od Stolicy Apostolskiej aż po najmniejszą parafię – tworzymy Chrystusowy Kościół. Struktura Kościoła pokazuje nam, że każdy w Kościele ma swoje miejsce i zadania do spełnienia. Im wyższy urząd w hierarchii Kościoła, tym większa odpowiedzialność. Zadaniem Stolicy Apostolskiej i Kurii Rzymskiej jest dbać o Kościół na całym świecie. Konferencje episkopatu troszczą się o Kościół w danym kraju, np. metropolia zajmuje się sprawami kilku diecezji, a diecezja – parafiami na jej terenie. Należy wspomnieć także, że w trosce o dobro Kościoła papież Paweł VI ustanowił synod biskupów. Jest to instytucja ustanowiona, aby umocnić jedność i współpracę biskupów całego świata ze Stolicą Apostolską przez wspólną refleksję nad stanem Kościoła i rozwiązywanie problemów związanych z jego misją.

Odpowiedzialność ludzi Kościoła

Na każdym ze stopni hierarchii Kościoła są osoby odpowiedzialne za powierzone im zadania. Napiszecie w grupach krótką notatkę o tych osobach i ich zadaniach. Tym razem będziecie pracować w pięciu grupach. Teksty dla grup znajdują się na kolejnym slajdzie.

Odpowiedzialność ludzi Kościoła

grupa 3

grupa 1

grupa 2

grupa 4

grupa 5

Przykładowe rozwiązanie znajduje się pod ikonką aktywną

Odpowiedzialność ludzi Kościoła

Zadania wymienionych urzędów i osób mają podwójny wymiar. Pierwszy to wymiar duchowy, czyli troska o wiarę powierzonych ludzi. Drugi to wymiar prawny, łączący się z zarządzaniem daną wspólnotą Kościoła oraz instytucjami kościelnymi. Nie można nigdy odłączyć zarządzania od troski o prawidłowy rozwój wiary. W hierarchii Kościoła odpowiedzialność wzrasta tym bardziej, im wyższy urząd. Papież odpowiedzialny jest za działalność duszpasterską i prawną nuncjuszy, metropolitów i biskupów, ale także za wiarę każdego człowieka, który należy do Kościoła. To ogromna odpowiedzialność przed Bogiem, który powołał go do tej misji.

Odpowiedzialność ludzi Kościoła

Zadaniem hierarchii Kościoła jest prowadzić wszystkich wierzących do jedności wiary i pełnego spotkania z Chrystusem. To prowadzenie dokonuje się we wspólnym dążeniu do celu, którym jest życie wieczne z Bogiem. Siedzibą najwyższych władz Kościoła jest Watykan. Jest to najmniejsze państwo świata pod względem powierzchni i oraz liczby ludności. Na jego terenie swoją rezydencję ma papież i funkcjonują tam urzędy Stolicy Apostolskiej.

03

Zostaję ubogacony i działam

Zadania jałmużnika papieskiego

Wśród różnych urzędów Stolicy Apostolskiej jest urząd jałmużnika papieskiego. Do jego zadań należy udzielanie w imieniu papieża jałmużny potrzebującym. Gdy papież Franciszek mianował jałmużnikiem ks. kard. Konrada Krajewskiego, powiedział mu: „Biurko nie jest dla ciebie – możesz je nawet sprzedać. Nie czekaj, aż ludzie będą pukać do twoich drzwi, to ty masz szukać ubogich”. Dlatego papieski jałmużnik stał się „jałmużnikiem w drodze” i stara się spotkać osobiście z ludźmi tam, gdzie żyją; jeździ do szpitali, domów starców, stołówek i przytułków. Kardynał Krajewski podaje konkretne przykłady swojej pracy: „Jeżeli ktoś prosi o pomoc w zapłaceniu rachunku, nie wysyłam pieniędzy, ale osobiście je zawożę, aby ludzie poczuli, że papież poprzez swego jałmużnika jest blisko nich; jeżeli ktoś, kto czuje się samotny lub opuszczony, prosi o pomoc, ja muszę jechać do niego, aby go uściskać – w ten sposób poczuje ciepło papieża, a za tym i ciepło Kościoła Chrystusowego”.

Pomoc biednym moim obowiązkiem

– Jakimi problemami zajęlibyście się, obejmując urząd jałmużnika papieskiego? – Kto potrzebuje pomocy na terenie naszej diecezji lub parafii?

Pomoc biednym moim obowiązkiem

Wzorując się na pracy jałmużnika papieskiego, opracujcie projekt pomocy ludziom żyjącym w ubóstwie. Musicie wziąć pod uwagę potrzeby materialne i duchowe osób, którym będziecie pomagać. Nie może to być tylko pomoc finansowa.

Napiszcie: – Jaka jest potrzebna w tym przypadku pomoc? – Jak ją zorganizować? – W jaki sposób ją przekazać, by nikogo nie urazić? – Jakimi słowami dodać otuchy potrzebującym pomocy?

grupa 4

grupa 5

grupa 6

grupa 3

grupa 2

grupa 1

04

Ćwiczenia

ćwiczenia zad. 1. str. 36.

podpowiedź

ćwiczenia zad. 2. str. 36.

podpowiedź

ćwiczenia zad. 3. str. 36.

podpowiedź

ćwiczenia zad. 4. str. 36-37.

ćwiczenia zad. 5. str. 37.

podpowiedź

Sprawdź swoją wiedzę!

05

zadanie modlitwa

Zadanie

1. Odszukaj na stronie internetowej Nuncjatury Apostolskiej w Polsce, jakie są zadania nuncjusza apostolskiego. Wypisz w zeszycie przynajmniej pięć. 2. Przez najbliższy tydzień módl się w intencji osób odpowiedzialnych za Kościół.

Modlitwa końcowa

Pomódlmy się w intencji pasterzy Kościoła, a szczególnie za obecnego papieża, naszego biskupa i proboszcza. „Zdrowaś Maryjo”.

przygotowanie prezentacji

2024

Źródło grafiki:

grafika wygenerowana przez AI

bank zdjęć własnych wydawnictwa

(...) aby przysposobili świętych do wykonywania posługi dla budowania Ciała Chrystusowego, aż dojdziemy wszyscy razem do jedności wiary i pełnego poznania Syna Bożego, do człowieka doskonałego, do miary wielkości według Pełni Chrystusa.

Współczesny obraz Kościoła jest redukowany wyłącznie do hierarchii kościelnej. Słowa krytyki często biorą się z niewiedzy, czym jest hierarchia w Kościele i czemu służy. Choć spełnia ona istotną rolę, to jednak Kościół jest zdecydowanie czymś więcej. Dziś zastanowimy się, dlaczego hierarchia jest Kościołowi potrzebna i jaką rolę spełnia we wspólnocie wierzących.

Grupa 6 Parafia – podstawowa jednostka organizacyjna Kościoła, jest przede wszystkim wspólnotą wiernych. Zwierzchnikiem parafii jest proboszcz, któremu mogą pomagać księża wikariusze. Centralnym ośrodkiem życia parafii jest kościół parafialny. Tworzenie parafii należy do biskupa diecezjalnego. Zadaniem parafii jest tworzenie wspólnoty wiary, liturgii i miłości, bycie znakiem Boga w świecie, udzielanie pomocy potrzebującym... Parafia powinna posiadać własną pieczęć oraz własny zbiór dokumentów.Napiszcie krótką charakterystykę wskazanego stopnia hierarchii oraz zadania tworzących go osób.

Grupa 4 Pomocy oczekuje ojciec wychowujący samotnie dzieci. Chciałby podjąć pracę, ale nie może zostawić dwójki małych dzieci samych w domu.

Grupa 5 Pomocy oczekują rodzice wychowujący niepełnosprawne dziecko, które potrzebuje nieustannej rehabilitacji.

Grupa 3 Konferencja episkopatu – instytucja zrzeszająca biskupów danego kraju, mająca na celu koordynację prac biskupów i współpracę w rozwiązywaniu wspólnych problemów. Do konferencji episkopatu należą ordynariusze diecezji oraz ich biskupi pomocniczy. Konferencja episkopatu ma prawo wydawania dekretów i decyzji na polecenie Stolicy Apostolskiej.Napiszcie krótką charakterystykę wskazanego stopnia hierarchii oraz zadania tworzących go osób.

Grupa 4 Biskup – sprawuje władzę w powierzonej mu diecezji. Jego władza ma swoje źródło w przyjętym sakramencie święceń, a prawo do jej wykonywania nadaje papież. Zadaniem biskupa jest troszczyć się o wszystkich wiernych powierzonych jego pieczy. Biskup powinien dbać o przestrzeganie wszystkich przepisów kościelnych, by w funkcjonowanie diecezji nie wkradły się nadużycia, zwłaszcza w zakresie posługi słowa, sprawowania sakramentów i sakramentaliów, kultu Boga i świętych...

papież

nuncjusz

metropolita

biskup

proboszcz

Wśród różnych posług jałmużnika papieskiego można wymienić np. pomoc finansową, której udziela bezdomnym koczującym na stacjach kolejowych w Rzymie. Za jego pośrednictwem papież wsparł budowę windy w szkole dla niepełnosprawnych dzieci w Poznaniu i przekazał pieniądze na operację półtorarocznej Julki z Lubartowa. To niewielki fragment działań jałmużnika papieskiego. Pieniądze, które rozdaje jałmużnik, pochodzą w znacznej części z opłat za pergaminy z błogosławieństwem papieskim. Urząd jałmużnika papieskiego jest również dla nas przypomnieniem, że każdy, kto należy do Kościoła Chrystusa, jest zobowiązany do pomagania potrzebującym.

(oprac. na podst.: W. Rędzioch, Dobroczynne ramię papieża...)

Zadaniem jałmużnika papieskiego jest udzielanie jałmużny potrzebującym w imieniu papieża. Stara się on spotkać osobiście z ludźmi tam, gdzie żyją: jeździ do szpitali, domów starców, stołówek i przytułków.

Grupa 3 Metropolita – zwierzchnik metropolii. Zadania metropolity wobec diecezji należących do metropolii to między innymi: dbanie o zachowanie wiary i dyscypliny kościelnej, składanie relacji papieżowi, wyznaczanie administratora diecezji, opiniowanie kandydata na urząd biskupa.

On też ustanowił jednych apostołami, innych prorokami, innych ewangelistami, innych pasterzami i nauczycielami, aby przysposobili świętych do wykonywania posługi dla budowania Ciała Chrystusowego, aż dojdziemy wszyscy razem do jedności wiary i pełnego poznania Syna Bożego, do człowieka doskonałego, do miary wielkości według Pełni Chrystusa.

Grupa 1 Papież jest biskupem Rzymu, następcą św. Piotra, głową Stolicy Apostolskiej, widzialnym zastępcą Chrystusa w Kościele. Papież ma najwyższą władzę w zakresie nauczania Kościoła, która wyraża się w ogłaszaniu dogmatów (prawd wiary), a także w formie nauczania zwykłego. Otrzymuje charyzmat nieomylnego nauczania w sprawach wiary i moralności.

– W jakim celu zostali powołani apostołowie, pasterze i nauczyciele w Kościele? – Dokąd wspólnie dążymy?

Grupa 2 Nuncjusz apostolski jest reprezentantem papieża i Stolicy Apostolskiej wobec Kościoła w danym kraju i władz państwowych. Ranga nuncjusza odpowiada randze ambasadora. Do zadań nuncjusza należą: umacnianie stosunków między Stolicą Apostolską a władzami państwa, do którego został posłany; czuwanie nad stanem Kościoła w danym kraju i informowanie o nim Stolicy Apostolskiej; przedstawianie papieżowi kandydatów na biskupów oraz gromadzenie informacji na ich temat.

– Jakie imię nosi obecny papież? – Jak nazywa się diecezja, do której należymy? – Jak się nazywa biskup (nazywają biskupi) naszej diecezji? – Jaka jest pełna nazwa parafii, do której należycie? – Jak nazywa się proboszcz (i księża) pracujący w waszej parafii?

Grupa 5 Proboszcz – duszpasterz i zarządca parafii mianowany przez biskupa. Do podstawowych obowiązków proboszcza należą: troska o wierność parafian wo- bec nauczania Kościoła i ich życie sakramentalne, wspieranie potrzebujących, opieka nad chorymi i umierającymi oraz – jeżeli tego wymaga konieczność – upominanie. We wszystkie niedziele i święta nakazane proboszcz zobowiązany jest do odprawienia Mszy za powierzonych sobie parafian. Proboszcz jest również odpowiedzialny za właściwe prowadzenie ksiąg parafialnych i dokumentacji parafii, za archiwum parafii oraz jej pieczęć.

Grupa 3 Pomocy oczekuje matka wychowująca samotnie trójkę dzieci. Chciałaby podjąć pracę, ale nie może zostawić dwójki małych dzieci samych w domu.

Stolica Apostolska

Kuria Rzymska

konferencja episkopatu

metropolia

diecezja

parafia

Grupa 5 Diecezja – jest częścią ludu Bożego, powierzoną pieczy pasterskiej biskupa i współpracujących z nim prezbiterów (kapłanów). Biskupa w zarządzaniu wspierają: kuria, synod, konsultorzy, rada kapłańska i rada duszpasterska. Diecezja jest jednostką administracyjną Kościoła katolickiego, której podlegają parafie. Do zadań diecezji należy m.in. organizowanie duszpasterstwa czy odpowiedzialność za funkcjonowanie katechizacji szkolnej i parafialnej.Napiszcie krótką charakterystykę wskazanego stopnia hierarchii oraz zadania tworzących go osób.

Grupa 1 Stolica Apostolska – to określenie urzędu papieskiego wraz z osobą samego papieża oraz wszystkich urzędów Kurii Rzymskiej jako centralnej władzy Kościoła katolickiego. Głównym jej zadaniem jest podejmowanie najwyższych decyzji w sprawach wiary oraz rozstrzyganie spraw związanych z zarządzaniem Kościołem. Napiszcie krótką charakterystykę wskazanego stopnia hierarchii oraz zadania tworzących go osób.

Święty Paweł uczy, że posługa w Kościele polega na prowadzeniu do jedności wiary i pełnego spotkania z Chrystusem. Podkreśla jednak, że mamy iść wszyscy razem. Tylko wtedy będziemy mogli osiągnąć cel. Oznacza to, że powołani do prowadzenia Kościoła nie mogą iść do Chrystusa bez nas, ani też my nie możemy iść bez nich. Wszyscy są potrzebni, byśmy mogli wspólnie poznawać Boga.

Grupa 1 Pomocy oczekuje rodzina wielodzietna (rodzice i 5 dzieci). Ojciec rodziny uległ wypadkowi i od miesiąca leży w szpitalu.

Grupa 6 Pomocy oczekuje grupa dzieci, które mają problemy z nauką. Niestety nie stać ich na korepetycje.

Grupa 2 Kuria Rzymska – to instytucja Stolicy Apostolskiej, której zadaniem jest wspomaganie papieża w wypełnianiu Jego pasterskiej posługi. Składa się z licznych dykasterii (czyli urzędów administracyjnych). Pracownicy Kurii Rzymskiej sprawują władzę w imieniu papieża oraz w oparciu o jego autorytet.Napiszcie krótką charakterystykę wskazanego stopnia hierarchii oraz zadania tworzących go osób.

Grupa 4 Metropolia – składa się z kilku sąsiednich diecezji, jest utworzona w celu współdziałania pasterskiego między biskupami. Zwierzchnikiem metropolii jest metropolita. Władzę w metropolii posiada synod metropolitalny, metropolita oraz konwent biskupów. Do kompetencji konwentu biskupów należy m.in. koordynowanie działalności duszpasterskiej w metropolii i zgłaszanie kandydatów na biskupów.Napiszcie krótką charakterystykę wskazanego stopnia hierarchii oraz zadania tworzących go osób.

Grupa 2 Pomocy oczekują starsi ludzie, małżonkowie, których dzieci wyjechały za granicę. Oboje są niedołężni, a od miesiąca żona leży w szpitalu.

– Co przyczyniło się do odejścia tego aktora od Boga? – Co sprawiło, że powrócił do Kościoła? – Dlaczego może powiedzieć: „Kościół jest mój”? – Co to jest Kościół? – Czym dla was jest Kościół?