8. FORMA JURIDIKOA

8. FORMA JURIDIKOa

HASI

Edukia hemendik moldatua: Guirao, Antonio. «Flipped EIE». https://sites.google.com/site/flippedeie/.

aurkibidea

5. SOZIETATE MUGATUAK

12. Sozietate kolektiboa

1. · FORMA JURIDIKOA ERATZEKO KONTUAN HARTU BEHARREKO IRIZPIDEAK

13. Sozietate Komanditarioa

6. ENPRESA BERRIA SOZIETATE MUGATUA

1.1. Bazkideak

14. Forma juridiko nagusien abantailak eta desabantailak.

7. Sozietate anonimoa

1.2. Kapitala

1.3. Erantzukizuna

8. Lan-sozietatea

1.4. Zergak

15. FRANKIZIAK

9. Kooperatiba-sozietatea

2. · ENPRESABURU INDIBIDUALA

16. ITURRIAK

10. Sozietate zibila

3. · LANGILE AUTONOMOA

17. LIZENTZIA

4. Erantzukizun Mugatuko Ekintzailea

11. Ondasun-erkidegoa

8. Forma juridikoa

3. UD: MERKATU IKERKETA

ZEINTZUK DIRA ENPRESA MOTAK?

IKUSGELA BIDEOA

8. Forma juridikoa

1. BAZKIDE-KOPURUA

Forma juridikoa? SA, SM, KOOP, ENPRESABURU INDIBIDUALA...

BAZKIDE KOPURUA

FORMA JURIDIKOA

Gutxienez 1

Erantzukizun mugatuko sozietatea

Gutxienez 1 Gehienez: 5

Erantzukizun mugatuko sozietatea enpresa berria

Gutxienez 1

Sozietate anonimoa

Gutxienez 3

Lan-sozietatea

Gutxienez 2

Ondasun-erkidegoa

Lan elkartuko kooperatiba

Gutxienez 3

1 bakarrik

Enpresaburu indibiduala

8. Forma juridikoa

1. BAZKIDE-KOPURUA

2. KAPITALA

Forma juridikoa? SA, SM, KOOP, ENPRESABURU INDIBIDUALA...

GUTXIENEKO KAPITAL SOZIALA

FORMA JURIDIKOA

Ez dago legezko gutxienekorik

Enpresaburu indibiduala

3.005,06 €

Erantzukizun mugatuko sozietatea

Gutxienez: 3.012 €Gehienez: 120.202 €

Erantzukizun mugatuko sozietatea enpresa berria

60.101,21 €

Sozietate anonimoa

3.005,06 €

Lan-sozietatea

Ez dago legezko gutxienekorik

Ondasun-erkidegoa

Lan elkartuko kooperatiba

Ez dago legezko gutxienekorik

8. Forma juridikoa

1. BAZKIDE-KOPURUA

2. KAPITALA

Forma juridikoa? SA, SM, KOOP, ENPRESABURU INDIBIDUALA...

3. ERANTZUKIZUNA

ERANTZUKIZUN MUGAGABEA

ERANTZUKIZUN MUGATUA

8. Forma juridikoa

1. BAZKIDE-KOPURUA

Forma juridikoa? SA, SM, KOOP, ENPRESABURU INDIBIDUALA...

2. KAPITALA

3. ERANTZUKIZUNA

4. ZERGAK

Sozietateak:

Autonomoak, enpresaburu indibidualak, sozietate zibila eta ondasun-erkidegoa:

Sozietateen gaineko zerga. Tasa orokorra % 25 da, nahiz eta murrizketa batzuk egon. Adibidez:

• Ekintzaileak: zerga-oinarria positiboa den lehen zergaldia
• Lehen 300.000 €: % 15
• Gainerakoa: % 20
• Fiskalki babestutako kooperatibak: % 20

PFEZ Aldakorra diru-sarreren arabera (gehienez % 45ekoa)

8. Forma juridikoa

2. Enpresaburu indibiduala

Adinez nagusia, edo emantzipatua, edo ordezkarien bidezkoa. Jarduera norberaren izenean. PFEZaren bidez ordaintzen du zerga.

Abantailak

- Izapideak azkar eta erraz egitea. - Ez du gutxieneko kapitalik behar.

Desabantailak

- Erantzukizun mugagabea du. - Irabazi asko izanez gero, zerga-tasa handia du. - Ezin du bazkiderik izan. Arrazoi fiskalengatik edo sinpletasunagatik justifikatu dezake bere hautaketa.

8. Forma juridikoa

3. Langile autonomoa

Autonomoen Gizarte Segurantzako Erregimen Berezian alta eman behar du.

8. Forma juridikoa

4. Erantzukizun Mugatuko Ekintzailea (EME)

2013ko Ekintzaileen Legea. Erantzukizuna mugatzea. Ohiko etxebizitza 300.000 € arte (hiriak > 1,5 milioi biztanle = 500.000 €).

BALDINTZAK

• Egoitza dagokion merkataritza erregistroan eta jabetza erregistroan inskribatzea.
• Erantzukizunetik kanpo utzitako ohiko etxebizitzak ez du eraginik izan behar enpresa- edo lanbide-jardueran.

8. Forma juridikoa

4. ERANTZUKIZUN MUGATUKO EKINTZAILEA

MUGA EZ DA LUZATUKO HONAKO KASUETAN:

• Erantzukizun mugatuko ekintzaile gisa eratu aurretik hartutako zorrak, eta muga erregistroetan inskribatzea.
• Iruzur edo arduragabekeria larria hirugarrenekiko betebeharrak betetzean; betiere, epai irmo edo lehiaketa bidez erruduntzat jotzen bada.

• Lanekoak edo enpresakoak ez diren zorrak.
• Zerga-betebeharretatik edo Gizarte Segurantzatik eratorritako zorrak.

BETEBEHARRAK: Dokumentazioan "EME" siglen izen-abizenak eta identifikazio fiskaleko datuak eranstea. Hala badagokio, urteko kontuak auditoretzan jartzea, eta merkataritza erregistroan gordailutzea.

8. Forma juridikoa

5. SOZIETATE MUGATUAK

• Partaidetzatan banatutako kapitala.
• Partaidetzen transmisioa librea da bazkideen artean, eta horien eta haien ezkontidearen, aurrekoen eta ondorengoen artean. Beste pertsona batzuei pasatu behar bazaie, estatutuetan edo legean ezarritako mugen mende egongo da.

Partaidetzak dituztenen eskubideak:

• Batzar Orokorrean erabakitzeko ahalmena Parte-hartze 1 = boto 1
• Etekinetako partaidetza Partaidetza-kopuruaren arabera (dibidendua)
• Beste bazkide batzuen partaidetzak lehentasunez erosteko eskubidea

bazkideen artean banatu beharreko etekina

DIBIDENDUA=

partaidetza kopurua

8. Forma juridikoa

SOZIETATE MUGATUAREN EZAUGARRIAK:

• Erantzukizuna: mugatua
• Gutxieneko bazkideak: 1 (bazkide bakarra izanez gero, Pertsona Bakarreko Sozietate Mugatua, SMU)
• Gutxieneko kapitala: 3.005, 06 €. Erabat ordainduta fundazioaren unean. Partizipazioetan banatuta daude, eta ezin dira askatasunez eskualdatu.
• Zerga-ordainketa: sozietateen gaineko zerga
• Gizarte Segurantza: araubide orokorra edo autonomoak, egoeraren arabera

8. Forma juridikoa

6. ENPRESA BERRIA SOZIETATE MUGATUA:

• Azkarrago eratzen da.
• Kontabilitate-eredu sinpleagoa du.
• SMaren ezaugarri berberak, honako hauek izan ezik:
• Gehienez: 5 bazkide. Pertsona fisikoak izan behar dira.
• Gutxieneko kapitala 3.012 €, eta gehienekoa 120.202 €.
• Izena: 2 abizen eta bazkide sortzaileetako baten izena, eta ondoren kode bat. Horrez gain, Enpresa Berria Sozietate Mugatua ere agertu beharko da, edo EBSM.

8. Forma juridikoa

7. Sozietate anonimoa

• Akziotan banatutako kapitala.
• Edozein bazkidek nahi duenari eta nahi duenean saldu diezazkioke akzioak.

Akziodunen eskubideak:

• Batzar Orokorrean erabakitzeko ahalmena. Akzio-kopuruaren arabera.
• Etekinen partizipazioa. akzio-kopuruaren araberakoa da (dibidendua).
• Lehentasunezko harpidetza-eskubidea. Kapitala handituz gero, akzio berriak erosteko lehentasunezko eskubidea dute.

8. Forma juridikoa

SOZIETATE ANONIMOAREN EZAUGARRIAK:

• Zerga-ordainketa: SZ
• Gizarte Segurantza: autonomoen erregimena edo erregimen orokorra, egoeraren arabera
• Izena: librea, eta, ondoren, Sozietate Anonimoa edo SA siglak

• Erantzukizuna: mugatua
• Gutxieneko bazkideak: 1 (bakarra den kasuetan, sozietate anonimo unipertsonala, SAU)
• Gutxieneko kapitala: 60.101 ,21 €. Osorik sinatuta fundazioaren unean, eta % 25 ordainduta. Akziotan banatutako kapitala

8. Forma juridikoa

8. Lan-sozietatea

• Kapitalaren % 50 + lanaldi osoan dauden langile mugagabeena da.
• Laguntzak, diru-laguntzak edo zerga-hobariak dituzte.
• 2 mota: lan sozietate anonimoa (LSA) eta lan sozietate mugatua (LSM).
• Bazkide batek ere ezin du kapitalaren 1/3 baino gehiago izan.

8. Forma juridikoa

LAN-SOZIETATEETAKO KIDEAK

C) SOLDATAPEKO LANGILEAK

B) BAZKIDE EZ-LANGILEAK

• Ez dute kapitalean parte hartzen.
• Urtean lan egindako ordu-kopurua ezin da bazkide langileen ordu-kopuruaren % 15 baino handiagoa izan, 25 langiletik beherakoetan izan ezik, horietan gehienekoa % 25 baita.
• Ehuneko horretan ez dira sartzen aldi baterako kontratua duten langileak.

A) BAZKIDE- LANGILEAK

• Kapitala besterik ez dute ekartzen. Akzioak (LSA) edo partaidetzak (LSM) baino ez dituzte.

• Lanaldi osoko kontratu mugagabea.
• Kapitalaren % 50 baino gehiago dute.

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Mauris bibendum ligula ipsum, quis aliquet ipsum imperdiet vel.

8. Forma juridikoa

LAN-SOZIETATEEN EZAUGARRIAK

Erantzukizuna

Mugatua

Gutxieneko bazkideak

Gutxieneko kapitala

60.101,2 € LSA batentzat, eta 3.005,06 € LSM batentzat

Erregimen orokorra edo autonomoena, funtzioen arabera

Gizarte Segurantza

Zerga-ordainketa

Sozietateen gaineko zerga

Izena

Librea, eta, haren atzetik, LSA edo LSM

8. Forma juridikoa

Txirpi SA enpresak jarduera amaitzea erabaki du. Kontratu mugagabea duten hamabi langileetatik seik enpresarekin geratzea erabaki dute. Batek kapitalaren % 45 jarri nahi du, eta gainerakoek, gainerako % 55a, zati berdinetan. Gainera, enpresako gainerako langileek kontratu mugagabea izatea nahi dute. A) Beharrezko baldintzak beteko al lituzkete lan-sozietate bat sortzeko? B) Gainerako langileei kontratu mugagabea egin diezaiekete?

JARDUERA:

8. Forma juridikoa

9. Kooperatiba-sozietatea

• Enplegu-formula egonkorra da, bazkideak elkartu egiten baitira beren lan-beharrak ahalik eta baldintzarik onenetan asetzeko.
• Erakunde demokratikoa da, eta erabakiak bazkide langileen artean hartzen dira, bakoitzak boto bat baitu, jarritako kapitala edozein dela ere.
• Langileak, aldi berean jabeak direnez, motibatuagoak eta inplikatuagoak daude enpresan.

8. Forma juridikoa

Kooperatiba-sozietateaREN PRINTZIPIOAK

Ezin dira erakunde politiko, erlijioso edo sindikal baten mende egon.

Atxikimendu askea. Beraz, kooperatibaren kapitala aldakorra da, handitu egiten da bazkide-kopurua handitzean, eta jaitsi egiten da jaisten denean.

Kooperatiban lan egiten duten eta kapitala ematen duten pertsonak bakarrik izan daitezke bazkide.

Bazkide guztiek eskubide eta betebehar berberak dituzte. Erabakiak demokratikoki hartzen dira: bazkide bat, bozka bat.

Soberakinaren banaketa, kooperatiba-itzulera izenekoa, bazkide bakoitzak bere eragiketetan duen partaidetzaren arabera egin behar da.

8. Forma juridikoa

KOOPERATIBETAKO KIDEAK

BAZKIDE LAGUNTZAILEAK

BAZKIDE KOOPERATIBISTAK

SOLDATAPEKOAK

• Pertsona fisikoak edo juridikoak izan daitezke, estatutuetan hala aurreikusten bada.
• Laguntzaileek kapitala jartzen dute.
• Bere ekarpenek ezin dute kapitalaren % 45 baino gehiago izan.

• 16 urtetik gorako 3 kide gutxienez, estatutuetan ezarritako kapitala jartzen dute.
• Gizarte-Segurantzan alta emanda badaude, Erregimen Orokorraren edo Autonomoen Erregimenaren artean aukera dezakete.

• Kooperatibak kontratatutako langileak dira.

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Mauris bibendum ligula ipsum, quis aliquet ipsum imperdiet vel.

8. Forma juridikoa

KOOPERATIBEN EZAUGARRIAK

Erantzukizuna

Mugatua

Gutxieneko bazkideak

Gutxieneko kapitala

Ez dago (estatutuetan ezarrita)

Gizarte Segurantza: erregimen orokorra edo autonomoak (estatutuen arabera), baina denak berdin

Gizarte Segurantza

Zerga-ordainketa

Sozietateen gaineko zerga

Izena

Librea, Koop.S. laburdurarekin batera

8. Forma juridikoa

Euskal Herrian kooperatiba ugari daude.

Adibidez, OLATUKOOPek enpresa komunitario eta kooperatiba ugari biltzen ditu.

Mondragon kooperatiba.

8. Forma juridikoa

Irabazi asmorik gabeko kooperatibak ere badaude. Kasu horretan, dirua baldintzak hobetzeko eta proiektua indartzeko erabiltzen da, bazkideen artean banatu gabe.

8. Forma juridikoa

10. Sozietate Zibila

2 pertsona edo gehiagok dirua, ondasunak edo industria partekatzen dituzte, gero irabaziak banatzeko helburuarekin. Business Angels direlakoek baino kapital gehiago ematen dute.

8. Forma juridikoa

SOZIETATE ZIBILAREN EZAUGARRIAK

Erantzukizuna

Mugagabea

Gutxieneko bazkideak

Gutxieneko kapitala

Ez dago

Autonomoen erregimena

Gizarte Segurantza

Zerga-ordainketa

PFEZ (bazkide bakoitzak)

Izena

Librea, SZP sigla gehituta (Sozietate Zibil Partikularra)

8. Forma juridikoa

11. Ondasun-erkidegoa

Jabetza edo eskubide jakin bat, zatitu gabe, hainbat pertsonarena denean.

8. Forma juridikoa

ONDASUN-ERKIDEGOAREN EZAUGARRIAK

Erantzukizuna

Mugagabea

Gutxieneko bazkideak

Gutxieneko kapitala

Ez dago

Autonomoen erregimena.

Gizarte Segurantza

Zerga-ordainketa

PFEZ (bazkide bakoitzak)

Librea, eta haren atzetik, Ondasun Erkidegoa edo OE siglak

Izena

8. Forma juridikoa

12. Sozietate Kolektiboa

Gizarte pertsonalista. Bazkide batek ere ezin du bere partaidetza eskualdatu besteen baimenik gabe.

BI BAZKIDE MOTA

BAZKIDE KOLEKTIBOAK

INDUSTRIAKO BAZKIDEAK

Kapitala ematen dute (ondasunak edo dirua). Sozietatea kudeatzen dute.

Autonomoen Erregimenean alta eman behar dute.

Lana baino ez dute ekartzen, ez dute kudeaketan parte hartzen. Mozkinetan ekarpen txikieneko bazkidearen zenbateko berean parte hartzen dute.

Autonomoen Erregimenean alta eman behar dute.

Erantzukizun mugatua dute, besterik hitzartu ez bada.

Erantzukizun subsidiarioa (sozietateak ordaintzen ez badu, haiek ordaintzen dute); solidarioa (zor osoa eska dakioke horietako edozeini); mugagabea (zorren erantzule dira, oraingo eta etorkizuneko ondasun guztiekin).

8. Forma juridikoa

SOZIETATE KOLEKTIBOAREN EZAUGARRIAK

Bazkide kolektiboak, mugagabea; industrialak, mugatua (kontrako itunik ezean)

Erantzukizuna

Gutxieneko bazkideak

Gutxieneko kapitala

Ez dago

Autonomoen erregimena

Gizarte Segurantza

Zerga-ordainketa

Sozietateen gaineko zerga

Bazkide kolektiboen izen-abizenak agertu behar dira, edo horietako batena bakarrik, eta, jarraian, “eta konpainia” edo kia, ondoren, SK siglak

Izena

8. Forma juridikoa

13. Sozietate Komanditarioa

2 bazkide mota:

• Ez dute kudeatzen sozietatea.
• Jarritako kapitalera mugatzen da erantzukizuna.

SOZIO KOMANDITARIOAK

• Sozietatea kudeatzen dute.
• Erantzukizun subsidiarioa, solidarioa eta mugagabea dute.
• Erregimen autonomoan alta eman behar dute.

BAZKIDE KOLEKTIBOAK

8. Forma juridikoa

2 sozietate komanditario mota

Akzioen bidezko sozietate komanditarioa

Sozietate komanditario sinplea

Bazkide komanditarioek ekintzen bidez egiten dute ekarpena.

HIZTEGIA: Akzioa: sozietate baten kapitalaren zati alikuota da, sozietate horren edukitzaileari sozietate horren irabazietan parte hartzeko eskubidea ematen diona. Zati alikuota: kopuru zehatz batean errepikatzen den kantitatea da.

8. Forma juridikoa

SOZIETATE KOMANDITARIOAREN EZAUGARRIAK:

Bazkide kolektiboak, mugagabea; bazkide komanditarioak, mugatua

Erantzukizuna

Gutxieneko bazkideak

2 (kolektiboa eta komanditarioa)

Gutxieneko kapitala

Komanditario sinpleak ez du; komanditarioak, akzioen arabera, 60.101,21 €

Gizarte Segurantza

Bazkide kolektiboek autonomoen erregimena

Zerga-ordainketa

Sozietateen gaineko zerga

Bazkide kolektiboen izen-abizenak agertu behar dira, edo horietako batena bakarrik, jarraian, “eta konpainia” edo kia, ondoren, eta S.kom edo A.b.s.kom siglez lagunduta egon behar dute.

Izena

8. Forma juridikoa

JARDUERA

Egin laburpen-taula bat aztertu ditugun forma juridikoen ezaugarri nagusiekin (erantzukizuna, bazkide-kopurua, gutxieneko edo gehieneko kapitala, zerga-ordainketa eta izena).

8. Forma juridikoa

14. Forma juridiko nagusien abantailak eta desabantailak.

BANAKAKO ENPRESABURUA

ABANTAILAK

DESABANTAILAK

• Erantzukizun mugatua du.
• Eraketaren eta kudeaketaren pisua pertsona bakar bati dagokio.
• Enpresaburua ezkonduta badago, ezkontideak ere erantzukizuna har dezake.

• Eratze-izapide sinpleagoak.
• Ez da gutxieneko kapitalik eskatzen.
• PFEZgatik % 25 baino gutxiago ordaintzen bada, Sozietateen gaineko zerga baino hobea izango da.
• Enpresariak erabateko kontrola du enpresaren gainean.
• Sortzeko laguntza publikoak daude.

8. Forma juridikoa

SOZIETATE ANONIMOA

ABANTAILAK

DESABANTAILAK

• Akzioen transmisio erraza
• Erantzukizun mugatua

• Gutxieneko kapitala: 60.101,21 €
• Eratze-kostu handiak
• Kapitalaren sozietateak kontrol eskasa
• Funtzionamendu-konplexutasun handiagoa
• Kontu-auditoriak kasu jakin batzuetan

8. Forma juridikoa

KOOPERATIBA-SOZIETATEA

ABANTAILAK

DESABANTAILAK

• Modu parte-hartzaileena eta demokratikoena.
• Laguntza eta hobari espezifikoak.
• "Fiskalki babestutako kooperatiba" kalifikazioa lor daiteke, hau da, sozietateen gaineko zergaren % 20 (% 25 beste enpresa-mota batzuentzat), % 10era irits daitekeena eta beste zerga batzuetan hainbat abantaila dituena.

• Bazkide langileen soldata ez da finkoa, kooperatibaren martxaren araberakoa baizik.
• Konplexutasun handiagoa eraketa-izapideetan.

Ekitaldi bakoitzean nahitaezko erreserba-funts bat eta formakuntzarako eta sustapen kooperatiborako funts bat hornitzeko betebeharra

8. Forma juridikoa

15.1. Ekarpenak eta kontraprestazioak

Frankizia-emaileak Produktua + Marka + Know how jasotzen du, eremu geografiko jakin batean negozio hori esklusiboki ustiatzeko lizentzia baten bidez. Trukean, sarrera-kanona izeneko kontraprestazio ekonomikoa ematen du, eta, ondoren, aldizka, "royalty" eta “publizitate-kanona” izeneko beste diru-kopuru batzuk entregatzen jarraituko du.

Frankizia bi alderdiren arteko kontratua da: enpresa edo profesional bat (frankizia-emailea) eta beste enpresa edo profesional bat (frankizia-hartzailea). Horren bidez, lehenak bigarrenari uzten dio produktuak edo zerbitzuak merkaturatzeko sistema propio bat ustiatzeko eskubidea, eta bigarrenak, trukean, kontraprestazio ekonomiko bat ematen dio.

15. Frankiziak

8. Forma juridikoa

15.2. Frankiziei buruzko zenbait kontu

• Frankizia-emaileak frankizia-hartzailea ikuskatu dezake, Know How printzipioa jarraitzen duela eta fakturazioa zuzena dela egiaztatzeko (royalty eta publizitate-kanona horren arabera joan baitaiteke).
• Hitzartu ohi da frankizia-hartzaileak ezin duela ezaugarri bereko negozio bat sortu denbora-tarte batean.

• Enpresa frankizia-emailea ≠ Enpresa frankizia-hartzailea.
• Frankizia-hartzailea bakarra izango da bere eremuan.
• Frankiziaduna Know How edo egiten jakitea kontzeptura egokitu behar da.

8. Forma juridikoa

JARDUERA

• Bilatu Euskal Herriko frankizia nagusiak eta adierazi zeintzuk diren zure negozio-ideiarekin zerikusia izan dezaketenak.
• Aukeratu zure enpresa-proiekturako forma juridikorik egokiena.

8. Forma juridikoa

iturriak

IRUDIAK erabilitako irudi gehienak PIXABAY irudi bankutik hartuta daude, eta Creative Commons lizentzia dute, beste batzuk guk sortuak izan dira. WEBGUNEAK

• Mondragon kooperatiba Youtube:

• Franquicias.net:
• Olatukoop:
• Ikusgela, zeintzuk dira enpresa motak:

BIBLIOGRAFIA

• SALINAS, José Manuel, GÁNDARA, Javier, ALONSO, Araceli (2012) Empresa e Iniciativa Emprendedora. Mc Graw Hill.
• REY, Josep, RIADO José Hidalgo (2009) Empresa e Iniciativa Emprendedora. Edebé.
• CALDAS, Mª Eugenia, CARRION, Reyes, HERAS, Antonio J. (2009) Empresa e Iniciativa Emprendedora. Editex.
• GIL, Luis Felipe (2013) Análisis de las principales nuevas formas jurídicas de la nueva Ley de Emprendedores. Tribuna Mercantil y Emprendedores. Aholkularitza Fiskaleko Europako Institutua.

8. Forma juridikoa

Aitortu-EzKomertziala-PartekatuBerdin (CC BY-NC-SA): ez da baimentzen jatorrizko obraren erabilera komertzialik, ezta eratorritako obrena ere, eta horien banaketa jatorrizko lanak arautzen duen lizentzia berarekin egin behar da.

Edukia hemendik moldatua: Guirao, Antonio. «Flipped EIE». https://sites.google.com/site/flippedeie/.