Klimaren faktore eta elementuen eskema

KLIMEN ANIZTASUNA

FAKTORE GEOGRAFIKOAK

FAKTORE TERMODINAMIKOAK

KLIMAREN ELEMENTUAK

EGURALDI ATMOSFERIKOA ETA KLIMA

6 ELEMENTU

2 BEREIZI

4 FAKTORE

EGURALDI ATMOSFERIKOA

KLIMA

ZIRKULAZIOA ALTUERAN

GAINAZALEKO ZIRKULAZIOA

• Atmosferak leku jakin batean duen batez besteko egoera da
• Klimatoligia: klima aztertzen duen zientzia

ERLIEBEA

ITSASOAREN ERAGINA

• Espainia: ipar hemisferioko inguru epelean, ondorioz lau urtaro: Negua, Udaberria, Uda, Udazkena

• Kanariar Uharteak: tropikotik gertuago, ondorioz, ez daude urtaroen harteko aldaketa handirik.

LATITUDEA

• Iberiar Penintsularen inguruan ezaugarri termiko desberdinak dituzte:

-Ozeano Atlantikoa eta Mediterraneo Itsasoa bereizi.-Afrika eta Europa artean

• Kanarietan eragin asko Afrikako kostaldetik gertu

KOKAPENA

Altitudea: gora egin--> tenperatura 0,65 grado igo 100 m-ko tartetan. Kokapena: Periferiako sistema menditsuek itsasoaren eragina gelditu. Mendien kokapena:itsasoko aire masa mendebaldetik sartu, eta muturreko tenperatura egon. Mendien orientazioa: prezipitazio orografikoak eta fÖehn efektua.

Zabalerangatik, itsasoaren ergina urria. Kostaldeak nahiko zuzen eta labartsuak, ez du etagin handiegirik. Artixpielagoetan berriz, itsasoak eragin handia

ZIRKULAZIOA ALTUERAN

• Jet stream: haize indartsua, egitura tubularra. Goi eta behe presioak banatu. Aire zorrotada moteltzean uhinak sortu.
• Zorrotada-korrontea lurrazaleko eguraldian eragin.
• Korronte abiadura: aldakorra. Jet stream azkar dabilean mugimendu tubularrean mugitu, mendebaldetik ekialdera.
• Abiadurak beharaka, uhindurak sortu, aire-anasen korronteak mugitu eta tenperatura aldaketak eman
• Urteroko desplazamenduak. Espainian neguan.Tanta Hotza:
• Poloko haize masa beroarekin elkartu eta elkartzean euriak sortu.

• Atmosferak leku jakin batean duen batez besteko egoera da
• Klimatoligia: klima aztertzen duen zientzia

• Atmosferak leku jakin batean duen batez besteko egoera da
• Klimatoligia: klima aztertzen duen zientzia

• Atmosferak leku jakin batean duen batez besteko egoera da
• Klimatoligia: klima aztertzen duen zientzia

• Atmosferak une eta leku jakin batean duen egoera da
• Meterologia: eguraldia aztertzen duen zientzia da.

Ekintza zentroak: zirkulazio atmosferiko goi- eta behe presioko inguruak.

• Antizikloia: Goi presio= 1016 Htp +.Eguraldi egonkorra eta prezipitazio eza
• Depresio/borraska: Behe presio=1015 Htp - .Eguraldi kaxkarrak eta prezipitazioak

Presio atmosferikoa: Airearen tenperatura eta altitudearen arabera aldatu

EKINTZA ZENTROA

• Azoreetako antizikloia
• Atlantikoko antizikloi polarra
• Eskandinaviako antizikloia
• Penintsulako barrualdeko antizikloia

ANTIZIKLOIEN EKINTZA ZENTROA

DEPRESIOEN EKINTZA ZENTROA

• Islandiako depresioa
• Genovako golkoko depresioa
• Afrika iparraldeko depresioa
• Penintsularen barnealdekoa

• Fronteen bi aldeetan airearen propietateak modu bortitzetan eman
• Espainian,garrantzitsuena fronte polarra, aire tropikalaren eta polarrarenaren masak banatu
• Bi frronteko depresioak eratzean, prezipitazioak sortu

FRONTEAK

AIRE MASAK

• Intsolazioa: Lurrazalak jasotako eguzki-erradiazioaren kantitatea.

• Hodeitzak: Zerua estali eta airean dauden ur eta izotzez osasutatako partikulen metaketak

INTSOLAZIOA ETA HODEIZAK

• Altitudeak: Altuera handiagoa= tenperatura baxuagoa
• Itsasoaren eraginak: Kontraste termikoa leunagoa
• Latitudeak:Iparralderago tenperatura jeitsi
• Anplitude termikoa: hilabete epelena eta hotzenaren arteko aldea. 0º azpitik

AIREAREN TENPERATURA

• Hezetasuna: Aireko ur-lurruna
• Lainoak: Ur tantak atmosferaren beheko geruzan geratzean

- Irradiaziozkoak: Lurzoruak beroa galtzean, neguko berezko lainoa- Adbekziozkoak: Aire masa heze eta epelak lurzoru hotzera iristean

• Gandua: Laino lehorra. Atmosferako beheko geruzetan hauts partikula fin ugari pilatzean sortu.

HEZETASUNA, LAINOAK, GANDUA

• Presioa atmosferikoak: Aireak lurrazalaren gainean egiten duen presioa. Barometroarekin neurtu.

• Haizea: Aireak lurrazaletik egiten dituen mugimendu horizontalak

PRESIOA ETA HAIZEA

Hodeietatik datorren ura erortzea modu solido/ likidoan neurtu. 1. Orografikoak: Erliebearen araberakoak 2. Konbektiboak: Lurzorua berotzean. 3. Fronte-prezipitazioak: Ezaugarri desberdineko aire masaen elkar ukitzean

PREZIPITAZIOAK

LURRUNTZEA, EBAPOTRANSIPRAZIOA, DORTASUNA

• Lurruntzea: Ura, ur lurrun bihurtzea
• Ebapotranspirazioa: Lurrazalak hezetasuna galtzea
• Idortasuna: Inguru jakin batan beroaren eta hezetasunaren artean dagoen lotura.