'Yonki' elikadura
meka, 2024-2025
«Zibilizazioa zure erosketen beharrean dago, eta horregatik asmatu ditu produktuak, ogitik hasi eta drogetara arte. Behar duzuna baino gehiago kontsumitzea haien interesekoa da, horrela beti egongo zarelako haiekin zorretan, eta beste batzuk izango dira lapurretan dabiltzanak».
Def Con Dos – Muere en paz
AURKIBIDEA
Nor gara
ZER EGINGO DUGU?
HELBURUAK
U16. ELIKADURAREN MUNDUKO EGUNA
FAO ETA AGROEKOLOGIA
ALBISTEAK
Sarrera
Metodologia
ARAZOETAN OINARRITUTAKO IKASKUNTZA
Lan-sekuentzia
TENPORALIZAZIOA
URRATSAK
Sakontzeko
BALIABIDEAK ETA IRAKURGAIAK
01
Gizarte-aldaketa eragin nahi dugu, eraikuntzaren, proposamenaren eta aplikazioaren bitartez. Pentsamendu kritikotik, esparru teorikotik eta giza eskubideen eta lankidetza eraldatzailearen aukeren prozesu eta estrategia alternatiboetatik abiatzen gara, bizitzaren jasangarritasunerantz joatea ahalbidetzen dutenetatik..
Gure elkartearen helburua elikadura-eredu industrial globalizatua aldatzea da, elikadura-subiranotasuna eta elikadurarako eskubidea lortzeko, eredu horrek gu gaixotu, ingurunea suntsitu eta landa komunitateak beren lurraldetatik kanporatzen baititu..
Nor gara?
BIDEZKO ELIKADURA ETA HEGOA
+ info
+ info
ZER EGINGO DUGU?
PROPOSAMENAK DISEINATZEA
ANALISI KRITIKOA
KOMUNIKATZEA DIBULGATZEA
LABURPENA
Berrikuntzek hobeto bat egingo dute tokiko erronkekin batera sortzen direnean elkarlanezko prozesuen bidez.
Edukia sintetizatzea eta gako-hitzak erabiltzea, ulertzen eta pentsamendu kritikoa garatzen laguntzeko.
Iritsi behar dela uste duzuen guztiaren zatia menderatzea eta eraginkortasunez komunikatzeko estrategiak bilatzea.
HELBURUAK
Ikastetxeko hezkuntza-komunitate osoari gure dietako elikagai osasungaitz askoren osagaiak eta kalteak ezagutaraztea, bai eta egoera hori arazotzat jo eta desnaturalizatzea ere, kasu batzuetan elikagaiak desagerrarazteko alternatibak proposatzea, edo beste batzuetan elikagaiak murriztea.
Zentroan ekintzak burutzea elikadura jasangarri, hurbil eta orekatuaren garrantziaz kontzientziatzeko, gizartearentzat garrantzitsuak diren zenbait arazo (gosea, pobrezia, malnutrizioa, osasun txarra, ustiapena, larrialdi klimatikoa, etab.) leuntzeko.
01
02
02
SARRERA
BA AL ZENEKIEN... biztanleriaren zati handi batek jaten dituen ia elikagai guztiak gai kimiko eta sintetiko eta petrolio kopuru izugarriarekin ekoizten direla? Janaria irensteaz gain, zure osasunari eta planetaren osasunari eragiten dioten toxiko asko hartzen ditugu. Baina posible al da petroliorik ez jatea?
#ComemosSostenible komunikazio kanpainaren infografia (GOSA-Madrid)
Environmental Health News
Behi-izurria desagerraraztea
Urriak 16, Elikaduraren Munduko Eguna
Elikadura eta Nekazaritzarako Baliabide Fitogenetikoei buruzko Tratatua
Elikadura Kodea (Codex Alimentarius)
Arrantza Arduratsurako Jokabide Kodea
Elikaduraren Munduko Eguna 1979an sortu zuen Nekazaritza eta Elikadurari buruzko Nazio Batuen Erakundearen Konferentziak, eta Nazio Batuek 1980ko abenduko 35-70 Ebazpenean aldarrikatu zuten. Urriaren 16a aukeratu zuten, 1945. urteko egun hartan FAO sortu baitzen.
Lurra, arrantza eta basoen jabetza izateari buruzko gidalerroak
FAOREN GERTAERAK
Elikagaien Segurtasunerako Munduko Batzordea
Ibaietako itsutasuna ezabatzea Mendebaldeko Afrikan
Asiako Iraultza Berdea
Nekazaritza Merkatuari buruzko Informazio Sistema (AMIS)
Gosearen aurkako borroka Latinoamerikan eta Kariben
- .Aniztasuna.
- Sinergiak.
- Efizientzia.
- Erresilientzia.
- Birziklatzea.
- Ezagutzak elkarrekin sortzea eta trukatzea.
- Giza balioak eta gizarte-balioak,
- Elikadura-kultura eta -tradizioak (testuinguru-alderdiak agerian uzten dituztenak).
- Ekonomia zirkular eta solidarioa.
- Gobernantza arduratsua.
FAO eta Agroecologia
Agroekologia ikuspegi integratua da, eta aldi berean kontzeptu eta printzipio ekologiko eta sozialak aplikatzen ditu elikadura eta nekazaritza sistemen diseinuan eta kudeaketan. Landareen, animalien, gizakien eta ingurumenaren arteko elkarrekintzak optimizatzea du helburu, elikadura-sistema bidezkoa eta jasangarria lortzeko landu behar diren alderdi sozialak kontuan hartuta aldi berean.
10 ELEMENTU GAKOAK
Pestizidek gizakiaren osasunean dituzten ondorio kaltegarriak
Laburbilduz...
03
METODOLOGÍA
ARAZOETAN OINARRITUTAKO IKASKUNTZA
Ikerketa talde-lanean egitea sustatzen du, eta ikasleak beren ikaskuntzaren protagonista bihurtzen ditu.
Ikasleak dira beren ikaskuntzaren protagonistak.
ARAZOETAN OINARRITUTAKO IKASKUNTZA
Arazo garrantzitsuak erabiltzen ditu ikaskuntzaren hari gidari gisa.
Ikaskuntza autonomoa eta kolaboratiboa sustatzen du.
definizioa
Edukiei garrantzia ematen die, baina baita ikerketa- eta ikaskuntza-prozesuari ere.
Pentsamendu kritikoa, sormena eta komunikaziorako gaitasuna garatzea du helburu.
Lana erraztu, gidatu edo kontsultak jasotzen ditu.
ikuspegia
Egoera problematiko garrantzitsua eta fikziozkoa. Ez da beharrezkoa irtenbidea topatzea.
produktua
ARAZOETAN OINARRITUTAKO IKASKUNTZA
Arreta handiagoa jartzen da ikaskuntza prozesuetan, irtenbideetan baino.
prozesua
Arazoa lantzeko, arrazoitzeko eta ezagutza aplikatzeko gaitasuna erabiltzen dira.
irakasleen eginkizuna
elementuak
Lana erraztu, gidatu edo kontsultak jasotzen ditu.
talde-lana
Hiru eta bost pertsona artean, talde heterogeneoak.
04
LAN-SEKUENTZIA
Bost urrats, hamabi eskola-ordu
Taldekako aurkezpena - feedbacka
Ikasketarako eremuak detektatu eta horien analisiak egitea
ERAKUSKETA IKASTETXEAN
Taldeko sorkuntza
taldeko lana
Komunikazioa
Analisia
Egitura
Lehen kontaktua
Diseinua
Eztabaida
Entsegua
Ikastetxeko erakusketarako ideiak eta ekintzak garatzea
Ondorioak bateratzea
Gelakideei/ordezkariei aurkezpena egitea
Arazoa banaka eta taldeka aztertzea
LAN-SEKUENTZIA
LEHEN KONTAKTUA
360º-KO EZTABAIDA
30'
Ba al zenekien jaten dituzun ia elikagai guztiak (zuk eta biztanleriaren zati handi batek ere bai) gai kimiko eta sintetiko eta petrolio kopuru izugarriarekin ekoizten direla? Edo, bestela esanda: janaria irensteaz gain, zure osasunari eta planetaren osasunari eragiten dioten gai toxiko asko hartzen ditugu.
TALDEKO LANA
60'
Egin bat zure taldearekin, eztabaidan atera diren interes/eremuetatik abiatuta, eta jarraitu sakontzen.Aurkezpen labur batean azaldu zer egin zaizuen deigarri irakurgai(et)an, eta haiei erreferentzia egin.
Gaian sakondu beharra dugu: irakurri, bilatu, ikusi bideo txukunak, bildu erreferentziak. Gorde dena txostena egiteko!
2. saiorako, taldekide bakoitzak asteko menu bat ekarriko du etxetik idatzita, eta, guztien artean, aztertu beharreko menu bat aukeratuko duzue.Zertan jarriko duzue arreta?
Ohiko menu bat aztertzea
Jende arruntak jaten duena, etxekoa, landutako zenbait dimentsiotan duen eragina neurtzeko
60'
Talde bakoitzarentzat: azterketa egiteko aukeratu duzuen menua aztertzeko tresna batzuk proposatzen dizkizuegu.
ZUEN USTEZ, NOLA JATEN DU JENDEAK?
IKUS DEZAGUN!
TALDEKO LANA
120'
Ikastetxerako proposamenak diseinatu eta egitea, hala nola bideoak, kartelak, erakusketak, jolasak, kanpainak... Pentsatu pixkanaka ikastetxeko ikaskideei egingo diezuen ekintzaren aurkezpen/erakusketa formatua.
FAOren lehiaketa ere baduzue. Animatu eta parte hartu (gehienezko adina 19 urte)!
+ info
ComidAprueba, Vida Sana fundazioarena
Talde bakoitzak txosten bat egingo du, eta sekuentzia honen amaieran entregatuko du. Jarraibide hauek bete ditzakezue:
CO2-aren kalkulagailua, Amigos de la Tierra GKErena
JARDUNBIDE ETA EKINTZA ON BATZUEN ADIBIDEAK:
Zer gertatuko litzateke ikastetxetik makina automatikoak kenduko bagenitu?
Infografiei esker, oso modu grafikoan uler ditzakegu problematikak, alternatibak... baliabide egokia dira (22, 23. eta 24. or.).
Umore pixka batek beti lortzen du arreta, baina kontuz, erraza da-eta txantxara pasatzea...
Formatu klasiko eta formalagoak ere emaitza onak ematen ditu.
PLASTÍVOROS
GURE ELIKADURAKO OSAGAI TOXIKOENARI BURUZKO EGIA
Txosten honetan infografia asko daude, eta horietatik ideiak atera ditzakezue.
Bestela, oso egokia izan daiteke gai bat hartu eta kartelak egitea...
Infografiak egitea, inkestak, estatistikak, datu interesgarriak eta esperientzi arrakastatsuak oinarri hartuta...
Eta zuk, zer deritzozu?
Talde bakoitzaren proposamenak aurkeztea (I)
TALDE HANDIREN LANA
Talde bakoitzaren proposamenak aurkeztea, elkarrekin eztabaidatzea eta hausnartzea (irakasleen eta ikaskideen feedbacka), gogoeta horietako bakoitzetik ateratako ikaskuntzekin, zalantzekin, aldrebeskeriekin, hobetzeko puntuekin...
Zer topatu duzue petrolioa jaten ari garela ziur izatearen aukerari buruz?
Zuen ustez, zer arazo sortzen ditu ikusi duzuen jonki (mendeko) elikatze-eredu horrek?
Zein zentzutan da bi norabidekoa elikaduraren eta nekazaritzaren arteko mendekotasuna?
Zuen ustez, nolakoa litzateke mundua toxikorik gabeko elikagaiak baleude?
Zuen ustez, zein neurritan da hori posible? Nork irabaziko/galduko luke?
Estrategia politikoei dagokienez (planak, nazioarteko akordioak, 2030 Agenda), zer eragin-mota dute horiek gizartearentzat garrantzitsuak diren arazoetan?
Zeri buruz hitz egingo dugu?
Talde bakoitzaren proposamenak aurkeztea (II)
Proposamenen entseguak, irakasleen laguntzarekin. Badakizue zer eta nola aurkeztuko eta defendatuko duzuen egindako lana, eta, beraz, egun handia baino lehen egingo duzue tarteko saio hau.
posible al da petroliorik ez jatea?
Eguna heldu zen!
16 octubre
((Gogoan izan!: Elikaduraren Munduko Eguna) Ikastetxeak ekintzak aurkeztea Elikaduraren Munduko Egunaren testuinguruan. Gonbidatutako ikasle bakoitzak txantiloi bat izango du ekintza bakoitzaren edukia eta eragina baloratzeko, bertatik ikaskuntzak ateratzen jarraitzeko.
Ireki hau:
IRAKURKETAK ETA BALIABIDEAK
04
SAKONTZEKO
WEB GRAFÍA
"Elikadura-ohitura egokiek eragina dute gure immunitate-sistemaren osasunean" Larraitz Aragon
BIDEOAK
"Beste elikadura sistema bat behar dugu" Goiuri Alberdi
ELKARRIZKETAK
'Una buena alimentación para todos, hoy y mañana'. FAO
¿Qué efectos tienen los pesticidas en la salud humana? Ana Hernanadez
¿Cómo evitar la exposición a los microplástios que acaban en nuestra comida? eldiario.es
'Alimentación adicta al petroleo' Esther Vivas
'Ámame encarnecidamente'. Manu Coeman
'Estos 20 alimentos contienen petróleo y toxinas'. Sarah Barkley
‘Ensaladas en bolsa, cóctel de pesticidas’. Justicia Alimentaria
'Alimentos y petroleo, una alimentación dependiente'. Clara Sánchez Guevara
¿Alimentarnos sin petróleo? Javier Guzmán
Aumenta el riesgo de cáncer asociado a la exposición a pesticidas en la agricultura
'Atlas de los pesticidas'. Publicación conjunta
'Alimentarnos sin petroleo'. Javier Guzmán
EBALUAKETA
amaiera
irakasleen eginkizuna
erraztea, laguntzea eta dinamizatzea
- LANA DISEINATZEA ETA PLANIFIKATZEA
- LANDUKO DIREN CURRICULUM-PUNTUAK IDENTIFIKATZEA.
- BESTE IRAKASLE BATZUEKIN KOORDINATZEA.
- ARAZOA HAUTATZEN ETA BIDERATZEN LAGUNTZEA.
- IKASLEAK MOTIBATZEA ETA HAIEN INTERESEKIN KONEKTATZEA.
- PROZESUAREN EPEAK ETA FASEAK EZARTZEA.
- ZALANTZAK ARGITZEA.
- EBALUAZIO-SISTEMA BAT EZARTZEA, IKASKUNTZA-PROZESUARI ETA EMAITZARI ERREPARATU ETA IKASLEAK BARNE HARTZEKO.
1960ko eta 1970eko hamarkadetako Iraultza Berdea lagungarria izan zen ehunka milioi lagunek gosea pasa ez zezaten, bereziki Asian. Horren zergatia elikagaien ekoizpenaren aurrekaririk gabeko hazkundea izan zen, hau da, zereal hobetuen barietateen laborantza masiboaren ondoriozko elikagaien ekoizpena handitu zelako, bereziki garia eta arroza, eta laboreak ekoizteko praktika modernoak hartu zirelako.
1960-1970
COCINANDO FUTURO. Cuida el mundo con el que comes. Por ONGD CERAI
Norena da hazi bat? Bildu zen herrialdekoa, gordetzen duenarena, edo gizateriaren ondarea da? Elikadura eta Nekazaritzarako Baliabide Fitogenetikoei buruzko Nazioarteko Tratatua 2004an sartu zen indarrean, eta landare-biodibertsitatearen edozein osagairen kontserbazioa, erabilera jasangarria, eskuragarritasuna eta onurak banatzea arautzen ditu elikadurarako eta nekazaritzarako.
2004
1974an OMEk, FAOk, UNDPk eta Munduko Bankuak abiarazitako programa bati esker, onkozerkosia edo «ibaietako itsutasuna» desagerrarazi zen Afrika mendebaldeko hamar bat herrialdetan. Borrokak bizirik dirau munduko beste zenbait lekutan.
1974
Decrecimiento en un minuto y más allá... Por Currusco
1. ERANSKINA, txostenerako:Azala (izenburua eta azpititulua, data, irudi esanguratsua edo aipua eta egilea) eta azalaren barnealdea (egileen izenak, ikastetxearen izena, tutorea, ikasten ari den graduaren izena) Aurkibidea Sarrera (2-3 orrialde), aztertutako eremua barne hartzen duena (arazoa/erronka), Una alimentación adicta al petróleo artikulutik abiatuta. Justifikazioa. Testuinguruari buruzko esparru teorikoa (bizpahiru orrialde): krisi ekosoziala, gizarte-aldaketarako tresnak eta estrategiak, akordioak (tokikoak eta nazioartekoak), GJHak, klima-aldaketa arintzeko politikak, etab. Kontsultatutako beste artikulu batzuen izenburuak jaso beharko dituzte (bizpahiru) Arazo/erronkarako proposatutako ekintzak. Fitxa-formatua izan daiteke: izenburua, helburua, zer publikori bideratua dagoen, non gauzatuko den, estrategiak, urratsak eta materialak. Hautatutako ekintza: argudioak, garapena eta praktikan jartzeko urratsak (orrialde bat). Ondorioak eta azken hausnarketa (orrialde bat)
Bibliografía (APA 7th Style)
Nazioarteko agentzien eta herrialde parte-hartzaileen arteko plataforma, elikagaien munduko merkatuetan gardentasuna eta ekintza politikoen koordinazioa sustatzen baitute, merkatuaren arriskuei erantzuteko.
19XX
1974an OMEk, FAOk, UNDPk eta Munduko Bankuak abiarazitako programa bati esker, onkozerkosia edo «ibaietako itsutasuna» desagerrarazi zen Afrika mendebaldeko hamar bat herrialdetan. Borrokak bizirik dirau munduko beste zenbait lekutan.
1974
Eragile ugarik negoziatu zituzten borondatezko gidalerro horiek, gizarte zibilak eta sektore pribatuak barne. Mundu mailako erreferentzia dira, eta baliabide naturalak administratzeko balio diete gobernuei.
2014
Onartu eta hogeita bost urtera, printzipio- eta arau-sorta hori inoiz baino egokiagoa da. Printzipio horiei esker, hainbat tresna sortu dira arrantzaren eta akuikulturaren kontserbazioa, kudeaketa eta garapena hobetzeko.
1995
Mende erdi baino gehiagoz, Codex Alimentarius arau-multzoak nabarmen lagundu du kontsumitzailearen osasuna babesten eta elikagaien merkataritzan jardunbide leialak ziurtatzen. FAOren eta OMEren arteko aliantza arrakastatsu honen helburua elikagaien munduko merkataritzaren oztopoak ezabatzea da, eta, aldi berean, elikagaien kaltegabetasuna bermatzea.
1963
Un programa lanzado en 1974 por la OMS, la FAO, PNUD y el Banco Mundial permitió erradicar la oncocercosis o “ceguera del río” en una decena de países de África occidental. La lucha persiste en otras partes del mundo.
1974
Dietetika eta Nutrizioko 2. mailako ikasleek egindako ekimena Miguel Barandiaran ikastetxean, Leioan (2020-2021 ikasturtea)
BERARIAZKO KONPROMISOA Lan-prozesua modu parte-hartzailean zehaztea eta erantzukizun zehatzak hartzea. TALDEKAKO ANALISIA Aurretiazko ezagutzak partekatzea eta ikertu beharreko gaiak proposatzea. ZEREGINEN BANAKETA EKITATIBOA
Guztiek egingo dute dena. Batzuetan, laguntza emango dute; beste batzuetan, berriz, laguntza jaso.
GUZTIA EGITEKO DENBORA
Banakako lanerako, taldean lan egiteko eta informazioa partekatzeko tarteak ezarriko dira. PRODUKTUA GARATZEA
Garatuko den lan-mota adostea. KOMUNIKAZIOA Guztiek izan behar dute erantzukizunen bat aurkezpena egitean.
EUS_Alimentacción 'Yonki'
cooperacion.norte
Created on October 1, 2024
Start designing with a free template
Discover more than 1500 professional designs like these:
View
Terrazzo Presentation
View
Visual Presentation
View
Relaxing Presentation
View
Modern Presentation
View
Colorful Presentation
View
Modular Structure Presentation
View
Chromatic Presentation
Explore all templates
Transcript
'Yonki' elikadura
meka, 2024-2025
«Zibilizazioa zure erosketen beharrean dago, eta horregatik asmatu ditu produktuak, ogitik hasi eta drogetara arte. Behar duzuna baino gehiago kontsumitzea haien interesekoa da, horrela beti egongo zarelako haiekin zorretan, eta beste batzuk izango dira lapurretan dabiltzanak». Def Con Dos – Muere en paz
AURKIBIDEA
Nor gara
ZER EGINGO DUGU? HELBURUAK
U16. ELIKADURAREN MUNDUKO EGUNA FAO ETA AGROEKOLOGIA ALBISTEAK
Sarrera
Metodologia
ARAZOETAN OINARRITUTAKO IKASKUNTZA
Lan-sekuentzia
TENPORALIZAZIOA URRATSAK
Sakontzeko
BALIABIDEAK ETA IRAKURGAIAK
01
Gizarte-aldaketa eragin nahi dugu, eraikuntzaren, proposamenaren eta aplikazioaren bitartez. Pentsamendu kritikotik, esparru teorikotik eta giza eskubideen eta lankidetza eraldatzailearen aukeren prozesu eta estrategia alternatiboetatik abiatzen gara, bizitzaren jasangarritasunerantz joatea ahalbidetzen dutenetatik..
Gure elkartearen helburua elikadura-eredu industrial globalizatua aldatzea da, elikadura-subiranotasuna eta elikadurarako eskubidea lortzeko, eredu horrek gu gaixotu, ingurunea suntsitu eta landa komunitateak beren lurraldetatik kanporatzen baititu..
Nor gara?
BIDEZKO ELIKADURA ETA HEGOA
+ info
+ info
ZER EGINGO DUGU?
PROPOSAMENAK DISEINATZEA
ANALISI KRITIKOA
KOMUNIKATZEA DIBULGATZEA
LABURPENA
Berrikuntzek hobeto bat egingo dute tokiko erronkekin batera sortzen direnean elkarlanezko prozesuen bidez.
Edukia sintetizatzea eta gako-hitzak erabiltzea, ulertzen eta pentsamendu kritikoa garatzen laguntzeko.
Iritsi behar dela uste duzuen guztiaren zatia menderatzea eta eraginkortasunez komunikatzeko estrategiak bilatzea.
HELBURUAK
Ikastetxeko hezkuntza-komunitate osoari gure dietako elikagai osasungaitz askoren osagaiak eta kalteak ezagutaraztea, bai eta egoera hori arazotzat jo eta desnaturalizatzea ere, kasu batzuetan elikagaiak desagerrarazteko alternatibak proposatzea, edo beste batzuetan elikagaiak murriztea.
Zentroan ekintzak burutzea elikadura jasangarri, hurbil eta orekatuaren garrantziaz kontzientziatzeko, gizartearentzat garrantzitsuak diren zenbait arazo (gosea, pobrezia, malnutrizioa, osasun txarra, ustiapena, larrialdi klimatikoa, etab.) leuntzeko.
01
02
02
SARRERA
BA AL ZENEKIEN... biztanleriaren zati handi batek jaten dituen ia elikagai guztiak gai kimiko eta sintetiko eta petrolio kopuru izugarriarekin ekoizten direla? Janaria irensteaz gain, zure osasunari eta planetaren osasunari eragiten dioten toxiko asko hartzen ditugu. Baina posible al da petroliorik ez jatea?
#ComemosSostenible komunikazio kanpainaren infografia (GOSA-Madrid)
Environmental Health News
Behi-izurria desagerraraztea
Urriak 16, Elikaduraren Munduko Eguna
Elikadura eta Nekazaritzarako Baliabide Fitogenetikoei buruzko Tratatua
Elikadura Kodea (Codex Alimentarius)
Arrantza Arduratsurako Jokabide Kodea
Elikaduraren Munduko Eguna 1979an sortu zuen Nekazaritza eta Elikadurari buruzko Nazio Batuen Erakundearen Konferentziak, eta Nazio Batuek 1980ko abenduko 35-70 Ebazpenean aldarrikatu zuten. Urriaren 16a aukeratu zuten, 1945. urteko egun hartan FAO sortu baitzen.
Lurra, arrantza eta basoen jabetza izateari buruzko gidalerroak
FAOREN GERTAERAK
Elikagaien Segurtasunerako Munduko Batzordea
Ibaietako itsutasuna ezabatzea Mendebaldeko Afrikan
Asiako Iraultza Berdea
Nekazaritza Merkatuari buruzko Informazio Sistema (AMIS)
Gosearen aurkako borroka Latinoamerikan eta Kariben
FAO eta Agroecologia
Agroekologia ikuspegi integratua da, eta aldi berean kontzeptu eta printzipio ekologiko eta sozialak aplikatzen ditu elikadura eta nekazaritza sistemen diseinuan eta kudeaketan. Landareen, animalien, gizakien eta ingurumenaren arteko elkarrekintzak optimizatzea du helburu, elikadura-sistema bidezkoa eta jasangarria lortzeko landu behar diren alderdi sozialak kontuan hartuta aldi berean.
10 ELEMENTU GAKOAK
Pestizidek gizakiaren osasunean dituzten ondorio kaltegarriak
Laburbilduz...
03
METODOLOGÍA
ARAZOETAN OINARRITUTAKO IKASKUNTZA
Ikerketa talde-lanean egitea sustatzen du, eta ikasleak beren ikaskuntzaren protagonista bihurtzen ditu.
Ikasleak dira beren ikaskuntzaren protagonistak.
ARAZOETAN OINARRITUTAKO IKASKUNTZA
Arazo garrantzitsuak erabiltzen ditu ikaskuntzaren hari gidari gisa.
Ikaskuntza autonomoa eta kolaboratiboa sustatzen du.
definizioa
Edukiei garrantzia ematen die, baina baita ikerketa- eta ikaskuntza-prozesuari ere.
Pentsamendu kritikoa, sormena eta komunikaziorako gaitasuna garatzea du helburu.
Lana erraztu, gidatu edo kontsultak jasotzen ditu.
ikuspegia
Egoera problematiko garrantzitsua eta fikziozkoa. Ez da beharrezkoa irtenbidea topatzea.
produktua
ARAZOETAN OINARRITUTAKO IKASKUNTZA
Arreta handiagoa jartzen da ikaskuntza prozesuetan, irtenbideetan baino.
prozesua
Arazoa lantzeko, arrazoitzeko eta ezagutza aplikatzeko gaitasuna erabiltzen dira.
irakasleen eginkizuna
elementuak
Lana erraztu, gidatu edo kontsultak jasotzen ditu.
talde-lana
Hiru eta bost pertsona artean, talde heterogeneoak.
04
LAN-SEKUENTZIA
Bost urrats, hamabi eskola-ordu
Taldekako aurkezpena - feedbacka
Ikasketarako eremuak detektatu eta horien analisiak egitea
ERAKUSKETA IKASTETXEAN
Taldeko sorkuntza
taldeko lana
Komunikazioa
Analisia
Egitura
Lehen kontaktua
Diseinua
Eztabaida
Entsegua
Ikastetxeko erakusketarako ideiak eta ekintzak garatzea
Ondorioak bateratzea
Gelakideei/ordezkariei aurkezpena egitea
Arazoa banaka eta taldeka aztertzea
LAN-SEKUENTZIA
LEHEN KONTAKTUA
360º-KO EZTABAIDA
30'
Ba al zenekien jaten dituzun ia elikagai guztiak (zuk eta biztanleriaren zati handi batek ere bai) gai kimiko eta sintetiko eta petrolio kopuru izugarriarekin ekoizten direla? Edo, bestela esanda: janaria irensteaz gain, zure osasunari eta planetaren osasunari eragiten dioten gai toxiko asko hartzen ditugu.
TALDEKO LANA
60'
Egin bat zure taldearekin, eztabaidan atera diren interes/eremuetatik abiatuta, eta jarraitu sakontzen.Aurkezpen labur batean azaldu zer egin zaizuen deigarri irakurgai(et)an, eta haiei erreferentzia egin.
Gaian sakondu beharra dugu: irakurri, bilatu, ikusi bideo txukunak, bildu erreferentziak. Gorde dena txostena egiteko!
2. saiorako, taldekide bakoitzak asteko menu bat ekarriko du etxetik idatzita, eta, guztien artean, aztertu beharreko menu bat aukeratuko duzue.Zertan jarriko duzue arreta?
Ohiko menu bat aztertzea
Jende arruntak jaten duena, etxekoa, landutako zenbait dimentsiotan duen eragina neurtzeko
60'
Talde bakoitzarentzat: azterketa egiteko aukeratu duzuen menua aztertzeko tresna batzuk proposatzen dizkizuegu.
ZUEN USTEZ, NOLA JATEN DU JENDEAK? IKUS DEZAGUN!
TALDEKO LANA
120'
Ikastetxerako proposamenak diseinatu eta egitea, hala nola bideoak, kartelak, erakusketak, jolasak, kanpainak... Pentsatu pixkanaka ikastetxeko ikaskideei egingo diezuen ekintzaren aurkezpen/erakusketa formatua.
FAOren lehiaketa ere baduzue. Animatu eta parte hartu (gehienezko adina 19 urte)!
+ info
ComidAprueba, Vida Sana fundazioarena
Talde bakoitzak txosten bat egingo du, eta sekuentzia honen amaieran entregatuko du. Jarraibide hauek bete ditzakezue:
CO2-aren kalkulagailua, Amigos de la Tierra GKErena
JARDUNBIDE ETA EKINTZA ON BATZUEN ADIBIDEAK:
Zer gertatuko litzateke ikastetxetik makina automatikoak kenduko bagenitu?
Infografiei esker, oso modu grafikoan uler ditzakegu problematikak, alternatibak... baliabide egokia dira (22, 23. eta 24. or.).
Umore pixka batek beti lortzen du arreta, baina kontuz, erraza da-eta txantxara pasatzea...
Formatu klasiko eta formalagoak ere emaitza onak ematen ditu.
PLASTÍVOROS
GURE ELIKADURAKO OSAGAI TOXIKOENARI BURUZKO EGIA
Txosten honetan infografia asko daude, eta horietatik ideiak atera ditzakezue.
Bestela, oso egokia izan daiteke gai bat hartu eta kartelak egitea...
Infografiak egitea, inkestak, estatistikak, datu interesgarriak eta esperientzi arrakastatsuak oinarri hartuta...
Eta zuk, zer deritzozu?
Talde bakoitzaren proposamenak aurkeztea (I)
TALDE HANDIREN LANA
Talde bakoitzaren proposamenak aurkeztea, elkarrekin eztabaidatzea eta hausnartzea (irakasleen eta ikaskideen feedbacka), gogoeta horietako bakoitzetik ateratako ikaskuntzekin, zalantzekin, aldrebeskeriekin, hobetzeko puntuekin...
Zer topatu duzue petrolioa jaten ari garela ziur izatearen aukerari buruz? Zuen ustez, zer arazo sortzen ditu ikusi duzuen jonki (mendeko) elikatze-eredu horrek? Zein zentzutan da bi norabidekoa elikaduraren eta nekazaritzaren arteko mendekotasuna? Zuen ustez, nolakoa litzateke mundua toxikorik gabeko elikagaiak baleude? Zuen ustez, zein neurritan da hori posible? Nork irabaziko/galduko luke? Estrategia politikoei dagokienez (planak, nazioarteko akordioak, 2030 Agenda), zer eragin-mota dute horiek gizartearentzat garrantzitsuak diren arazoetan?
Zeri buruz hitz egingo dugu?
Talde bakoitzaren proposamenak aurkeztea (II)
Proposamenen entseguak, irakasleen laguntzarekin. Badakizue zer eta nola aurkeztuko eta defendatuko duzuen egindako lana, eta, beraz, egun handia baino lehen egingo duzue tarteko saio hau.
posible al da petroliorik ez jatea?
Eguna heldu zen!
16 octubre
((Gogoan izan!: Elikaduraren Munduko Eguna) Ikastetxeak ekintzak aurkeztea Elikaduraren Munduko Egunaren testuinguruan. Gonbidatutako ikasle bakoitzak txantiloi bat izango du ekintza bakoitzaren edukia eta eragina baloratzeko, bertatik ikaskuntzak ateratzen jarraitzeko. Ireki hau:
IRAKURKETAK ETA BALIABIDEAK
04
SAKONTZEKO
WEB GRAFÍA
"Elikadura-ohitura egokiek eragina dute gure immunitate-sistemaren osasunean" Larraitz Aragon
BIDEOAK
"Beste elikadura sistema bat behar dugu" Goiuri Alberdi
ELKARRIZKETAK
'Una buena alimentación para todos, hoy y mañana'. FAO
¿Qué efectos tienen los pesticidas en la salud humana? Ana Hernanadez
¿Cómo evitar la exposición a los microplástios que acaban en nuestra comida? eldiario.es
'Alimentación adicta al petroleo' Esther Vivas
'Ámame encarnecidamente'. Manu Coeman
'Estos 20 alimentos contienen petróleo y toxinas'. Sarah Barkley
‘Ensaladas en bolsa, cóctel de pesticidas’. Justicia Alimentaria
'Alimentos y petroleo, una alimentación dependiente'. Clara Sánchez Guevara
¿Alimentarnos sin petróleo? Javier Guzmán
Aumenta el riesgo de cáncer asociado a la exposición a pesticidas en la agricultura
'Atlas de los pesticidas'. Publicación conjunta
'Alimentarnos sin petroleo'. Javier Guzmán
EBALUAKETA
amaiera
irakasleen eginkizuna
erraztea, laguntzea eta dinamizatzea
1960ko eta 1970eko hamarkadetako Iraultza Berdea lagungarria izan zen ehunka milioi lagunek gosea pasa ez zezaten, bereziki Asian. Horren zergatia elikagaien ekoizpenaren aurrekaririk gabeko hazkundea izan zen, hau da, zereal hobetuen barietateen laborantza masiboaren ondoriozko elikagaien ekoizpena handitu zelako, bereziki garia eta arroza, eta laboreak ekoizteko praktika modernoak hartu zirelako.
1960-1970
COCINANDO FUTURO. Cuida el mundo con el que comes. Por ONGD CERAI
Norena da hazi bat? Bildu zen herrialdekoa, gordetzen duenarena, edo gizateriaren ondarea da? Elikadura eta Nekazaritzarako Baliabide Fitogenetikoei buruzko Nazioarteko Tratatua 2004an sartu zen indarrean, eta landare-biodibertsitatearen edozein osagairen kontserbazioa, erabilera jasangarria, eskuragarritasuna eta onurak banatzea arautzen ditu elikadurarako eta nekazaritzarako.
2004
1974an OMEk, FAOk, UNDPk eta Munduko Bankuak abiarazitako programa bati esker, onkozerkosia edo «ibaietako itsutasuna» desagerrarazi zen Afrika mendebaldeko hamar bat herrialdetan. Borrokak bizirik dirau munduko beste zenbait lekutan.
1974
Decrecimiento en un minuto y más allá... Por Currusco
1. ERANSKINA, txostenerako:Azala (izenburua eta azpititulua, data, irudi esanguratsua edo aipua eta egilea) eta azalaren barnealdea (egileen izenak, ikastetxearen izena, tutorea, ikasten ari den graduaren izena) Aurkibidea Sarrera (2-3 orrialde), aztertutako eremua barne hartzen duena (arazoa/erronka), Una alimentación adicta al petróleo artikulutik abiatuta. Justifikazioa. Testuinguruari buruzko esparru teorikoa (bizpahiru orrialde): krisi ekosoziala, gizarte-aldaketarako tresnak eta estrategiak, akordioak (tokikoak eta nazioartekoak), GJHak, klima-aldaketa arintzeko politikak, etab. Kontsultatutako beste artikulu batzuen izenburuak jaso beharko dituzte (bizpahiru) Arazo/erronkarako proposatutako ekintzak. Fitxa-formatua izan daiteke: izenburua, helburua, zer publikori bideratua dagoen, non gauzatuko den, estrategiak, urratsak eta materialak. Hautatutako ekintza: argudioak, garapena eta praktikan jartzeko urratsak (orrialde bat). Ondorioak eta azken hausnarketa (orrialde bat)
Bibliografía (APA 7th Style)
Nazioarteko agentzien eta herrialde parte-hartzaileen arteko plataforma, elikagaien munduko merkatuetan gardentasuna eta ekintza politikoen koordinazioa sustatzen baitute, merkatuaren arriskuei erantzuteko.
19XX
1974an OMEk, FAOk, UNDPk eta Munduko Bankuak abiarazitako programa bati esker, onkozerkosia edo «ibaietako itsutasuna» desagerrarazi zen Afrika mendebaldeko hamar bat herrialdetan. Borrokak bizirik dirau munduko beste zenbait lekutan.
1974
Eragile ugarik negoziatu zituzten borondatezko gidalerro horiek, gizarte zibilak eta sektore pribatuak barne. Mundu mailako erreferentzia dira, eta baliabide naturalak administratzeko balio diete gobernuei.
2014
Onartu eta hogeita bost urtera, printzipio- eta arau-sorta hori inoiz baino egokiagoa da. Printzipio horiei esker, hainbat tresna sortu dira arrantzaren eta akuikulturaren kontserbazioa, kudeaketa eta garapena hobetzeko.
1995
Mende erdi baino gehiagoz, Codex Alimentarius arau-multzoak nabarmen lagundu du kontsumitzailearen osasuna babesten eta elikagaien merkataritzan jardunbide leialak ziurtatzen. FAOren eta OMEren arteko aliantza arrakastatsu honen helburua elikagaien munduko merkataritzaren oztopoak ezabatzea da, eta, aldi berean, elikagaien kaltegabetasuna bermatzea.
1963
Un programa lanzado en 1974 por la OMS, la FAO, PNUD y el Banco Mundial permitió erradicar la oncocercosis o “ceguera del río” en una decena de países de África occidental. La lucha persiste en otras partes del mundo.
1974
Dietetika eta Nutrizioko 2. mailako ikasleek egindako ekimena Miguel Barandiaran ikastetxean, Leioan (2020-2021 ikasturtea)
BERARIAZKO KONPROMISOA Lan-prozesua modu parte-hartzailean zehaztea eta erantzukizun zehatzak hartzea. TALDEKAKO ANALISIA Aurretiazko ezagutzak partekatzea eta ikertu beharreko gaiak proposatzea. ZEREGINEN BANAKETA EKITATIBOA Guztiek egingo dute dena. Batzuetan, laguntza emango dute; beste batzuetan, berriz, laguntza jaso.
GUZTIA EGITEKO DENBORA Banakako lanerako, taldean lan egiteko eta informazioa partekatzeko tarteak ezarriko dira. PRODUKTUA GARATZEA Garatuko den lan-mota adostea. KOMUNIKAZIOA Guztiek izan behar dute erantzukizunen bat aurkezpena egitean.