zelula eukariotoa

ZELULA EUKARIOTOA

NUKLEOA

DEFINIZIOA: Mintz bikoitzez eratutako egitura da. Poroak ditu. FUNTZIOA: Material genetikoa babesten du. Honek zelularen funtzionamendua kontrolatu eta proteinen informazioa gordetzen du.

BESIKULAK

DEFINIZIOA:Mintz bakarrez osatutako zaku txikiak dira. Golgi aparatuan edo mintz zelularrean sortuak dira.FUNTZIOA: Substantzia desberdinak gorde edota garraiatu egiten dute (elikagaiak,hondakinak,toxinak...).

GOLGI APARATUA (GA)

DEFINIZIOA: EEP eta EELtik gertu dagoen zaku sistema da. FUNTZIOA: EEtatik datozan proteinak proteinak eta lipidoak eraldatu eta besikulen bidez inguratu

MITOKONDRIOA

DEFINIZIOA: Mintz bikoitzez osatutako indaba formako organuluak dira.FUNTZIOA: Zelula-arnasketa egiten dute: mantenugaiak + O2 = energia bihurtu.

MINTZ PLASMATIKOA

DEFINIZIOA: Zelula inguratzen duen lipidoz osatutako mintza da. Errezeptore batzuk ditu, eta horiei esker, zelulek elkar identifika dezakete FUNTZIOA: Zelula babestu eta substantzien garraioa kontrolatzen du.

ERRIBOSOMAK

DEFINIZIOA: Mintzik gabeko organulu txikiak. Zitioplasman aske, Erretikulu endoplasmatiko pikortsuari edota nukleoari itsatita daude.FUNTZIOA: Proteinak sintetizatu egiten dute

ERRETIKULU ENDOPLASMATIKOA (EE)

DEFINIZIOA: Nukleoa unguratzen duen zaku sistema da.FUNTZIOA: Bi mota daude. Pikortasuna: Erribosomak ditu eta proteinak sortzen du. Leuna: Ez dute erribomoak eta lipidoak sortzen du.

ZITOPLASMA

DEFINIZIOA: Zelularen mintzaren eta nukleoaren artean dagoen guztia da: organuluak + zitosola (disoluzio urtsua) FUNTZIOA: Zeluaren funtzionamendu egokirako substantziak eta baldintzak (gazitasuna,pH,....) ematen du. Bertan zelularen erreakzio kimiko gehienak gertatzen dira (=metabolismoa).

ZITOESKELETOA

DEFINIZIOA: Zitoplasma osoan zabaltzen diren proteina firukarien sare konplexua da.FUNTZIOA: Zelula mota guztietan agertzen da zitoeskeletoa. Zelula eukariotoetan tamaina eta izaera anitzetako zuntzak koordinatzen ditu, zelula prokariotoetan egitura sinpleagoa da. MOTAK: -ZENTROSOMA: Zelularen mugimendu eta zitoeskeletoaren antolakuntzarekin erlazionatuta dago. · Zatiketa zelularrean ardatz mitotikoa antolatzeaz arduratzen da. ZILIOAK ETA FLAGELOAK:Flageloak hainbat organismo zelulabakarrek eta organismo zelulanitzen zelula batzuek dituzten luzakin mugikorrak dira. Zilioen antzera, haien funtzio nagusia zelularen higiduraz arduratzea da; beste kasu batzuetan, hala ere, zelularen inguruan ur-korrenteak sortzen dituzte, zelulak elikagaiak har ditzan.