LITERATURA
Bidaiak
Batxilergoko lehenengo maila
Bidaiak literaturan © 2024 by Oihana Cabello Elorriaga is licensed under Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International
Aurkibidea
Zuek bete beharreko diapositibak
Euskal lurraldeak eta bidaia literarioa
6. diapositiba
7. diapositiba
Bidaia tragikoen kontakizun zaharrak (baladak, bertsoak)
8. diapositiba
14. diapositiba
15. diapositiba
17. diapositiba
18. diapositiba
Euskal lurraldeak eta bidaia literarioa 1. Aberri tradizionalarekiko atxikimendu erromantikoa
KONTUAN IZAN, erromantikoak zirela ez pertsonekiko (baita ere...) baina testu/poemetan aberriarekiko maitasuna kontatzen / adierazten hasi ziren. Bilatu: Zer da aberria? Azaldu idatziz zure hitzekin! Erromantizismoan abertzaletasuna indartu zen, eta ekoizpen literarioetan (literatura testuetan) euskal geografiari buruz idazten zuten. Euskal nortasun tradizionalaren alde egiten zuten eta lurraldetasunaren/aberriaren errepresentazio idilikoak eta afektiboak indarra hartu zuen. ZERGATIK? ZER GERTATZEN DA GARAI HORRETAN EUSKAL HERRIAN? 1Industrializazioa (iraultza industriala, industriak sortzea...); 2 industriak agertzen dira, eta hiriak sendotzen dira (industria horiek hirietan kokatzen direlako); 3 gerra karlistak (ezegonkortasuna, arazo politikoa, ekonomikoak...);4 Foruak galtzen dituzte (eskubideak, erabakimena)... Horrek guztiorrek eragina izan zuen euskaldunen sentimenduan. SENTIMENDU ABERTZALEA SORTU ETA INDARTZEN DA!
+ info
Euskal lurraldeak eta bidaia literarioa 1. Aberri tradizionalarekiko atxikimendu erromantikoa
Beraz, paisaia naturalaren eta kultura tradizionalaren edertasuna goratzen dute (hau da, beraientzat 'la hostia' zela eta hori kontatzen zuten). Sorterriarekiko atxikimendua (lotura) nabarmentzen zuten (exageratu). NORK? Jose María Iparragirrek (besteak beste, baina bere lana aztertuko dugu).
+ info
+ info
Euskal lurraldeak eta bidaia literarioa 2. Euskal lurraldeak eta bidaia literarioa
Industria garatu zen, eta horrek zer ekarri zuen? Ba jendea hirira joatea (bizitzera edo lan egitera). Nekazal guneetan, edo kostako herri txikietan bizi zirenak, industria berri horretan behar zuten eskulana betetzera joan ziren. Beraz, hiriko paisaiak eta bizimoduak gero eta leku handiagoa hartu zuten. Paisaia berri hori betiko paisaiarekin kontrajartzen zen (nekazal/arrantza guneekin). Berria vs tradizionala. ONDORIOZ, gune tradizionalarekiko 'nostalgia' antzeko bat sortu zen gizartean: harekiko ikuspegi erromantiko bat. Locus amenus hori gailendu zen, eta beatus ille topikoa zabaldu zen.
+ info
Locus amenus
BILATU INFORMAZIOA (Interneten edo liburuan): Zer da locus amenus Agirreren Garoa eleberrian? ADIBIDEAK EMAN!!
Beatus ille
BILATU INFORMAZIOA (Interneten edo liburuan): Zer da locus amenus Agirreren Garoa eleberrian? ADIBIDEAK EMAN!!
Euskal lurraldeak eta bidaia literarioa 2. Euskal lurraldeak eta bidaia literarioa
Bi topiko horietatik (locus amenus eta beatus ille), estetika bat sortu zen, euskal literaturan ere islada edo eragina izan zuena: kostumbrismoa edo ohiturazko estetika. Hortik sortu zen literaturan ohitura-eleberria (nobela). Garai horretan kokatu behar ditugu Txomin Agirreren Kresala (1906) eta Garoa (1912) lanak. Garoan nekazaritza munduko paisaiak eta ohiturak kontatuko dira, eta Kresalan arrantzale mundukoak. Aipatu behar da, gainera, nekazal eta arrantza gune horiek deskribatzerakoan, han bizi ziren pertsonak ere agertuko direla eleberrietan. Eta locus amenus edo gune horietan bizi ziren pertsonak nolakoak ziren? gizon eta emakume zintzoak eta fededunak (eta horrela deskribatuko ditu Agirrek ere Garoan eta Kresalan)
+ info
ARIKETAK
XVIII-XIX. mendeetan....
Txertatu erantzun bakoitzean irudi egokiren bat
Nolakoa izan daiteke bortxazko bidaia bat?
Nolakoa izan daiteke plazerezko bidaia bat?
Euskal lurraldeak eta bidaia literarioa 3. Plazerezko eta bortxazko bidaiak
Bidaiatzen dugunean, nondik abiatzen gara normalean? Etxetik, herritik, sorterria. Eta etxea, herria edo sorterria, leku ezagunak dira, leku erosoak... Sorterrian bizi izan gara, eta hazi. Han eraiki da bidaiariaren nortasuna, bere identitatea. Baina bidaiatzean, beste leku batetara doa, eta hori ezagutuko du: beste lurralde bat, beste paisaia bat, beste kultura bat, beste pertsona batzuk.... Orain arte gure sorterrian 'Ni' eta 'Gu' izan dena, ez da leku berri horretan izango.
+ info
Euskal lurraldeak eta bidaia literarioa 3. Plazerezko eta bortxazko bidaiak
Gaur egun plazerarekin eta turismoarekin lotzen ditugu bidaiak. Baina bidaiak bortxazkoak edo nahitaezkoak ere izan daitezke. Kasu horietan, bidaia horiek kontatzerakoan, narrazioak kutsu nostalgikoa eta malenkoniatsua izango du. Bestalde, bidaia turistikoak ez dira beti gorabeheratsuak izaten, eta askotan urrutira joan gabe ere bidaia aberasgarriak egiten dira. Turismoa egitea eta bidaiatzea bereiztea dakar horrek, zenbait kasutan.
BILATU HIZTEGIAN ONDO ULERTZEN EZ DITUZUN HITZAK
+ info
Bidaia tragikoen kontakizun zaharrak 1. Euskal baladen iraganeko kondairak
info
Bidaia tragikoen kontakizun zaharrak 1. Euskal baladen iraganeko kondairak
Euskal baladak ahozko literaturaren barruan sartzen dira. Eta, zer gertatzen da ahoz sortu diren poema, kantu, baladekin? Ba ahoz sortuak direnez, askotan ez da jakiten noizkoak diren.Historialariek diote, euskal baladen lehenengo testigantzak XVI. mendekoak direla. Baina horiek dira testigantzak, eta baliteke lehenago ere ahozko poemak edo kantuak sortu izana, nahiz eta horien testigantzarik edo frogarik ez izan. BERAZ, euskal kulturan eta euskal literaturan jaso ditugun baladak, gutxienez, XVI. mendekoak dira. ZER DIRA BALADAK? Poema baten egitura duten kantuak, eta istorio bat kontatzen dute. Istorio bat izateak zer esan nahi du? Ba narrazio bat dutela bere baitan, zerbait narratzen dute.
EUSKAL BALADAK
Bereterretxen kantoria
Atharratzeko gazteluko kantua
Egun bereko alarguntsa
Baladak aztertuz...
Aurreko diapositiban dituzun hiru baladetatik bat aukeratu eta kantatzen denari buruzko hausnarketa egin (zurea egin, ez Internetek edo chat GPTk esaten dizuna).
GAKOAK
Baladak aztertuz...
Orain, gaur egungo balada bat aukeratu (bidaia bat kontatzen duena, bidaiatzearekin zerikusia duena, sorterriarekin, aberriarekin...) eta egin zure hausnarketa (zurea egin, ez Internetek edo chat GPTk esaten dizuna). Desberdintasunik al dago XIX. mendeko eta gaur egungo baladekin? Azaldu!!
GAKOAK
Bidaia tragikoen kontakizun zaharrak 2. Emigratzearen penak eta pozak
Euskal herritarrak, historian zehar, kanpora joan izan dira edo emigratu behar izan dute. Horretarako arrazoiak askotarikoak izan dira: egoera ekonomikoa edo pokitikoa (lana, gerrak...)... Gure historian ezagunak diren bi leku daude: Ternua eta Nevada.Ternua Kanadako ekialdean dagoen uhartea da, eta hango ekonomia arrantzan eta arrantzatik eratorritako industrian oinarritzen da gehienbat. EUSKALDUNAK ERE IZAN ZIREN TERNUAN.
ARIKETA
INFORMAZIOA BILATU ETA ERANTZUN
02
03
01
Islandian ere euskaldunek gure arrastoa utzi genuen: Euskoislandiera edo algokin-euskara (Islandiera-euskara pidgina)
Eta zertara joan ziren Nevadara?
Zertara joan ziren euskaldunak Ternuara?
Bidaia tragikoen kontakizun zaharrak 2. Emigratzearen penak eta pozak
Miñan liburua irakurri duzue?Nor da Ibrahima balde? Eta, nor da Amets Arzallus? Ze harreman dago bien artean?
ERANTZUNAK IDATZI
Ikusi bideo hauek :
Bideoak ikusi ondoren, hausnartu: Idatzi zein diren Ibrahimaren eta Yusen kasuan, emigratzearen penak eta pozak
'Hermanito' (Miñan)
Yus Nacer (Ur Handitan)
Primeran!
Lan ona!! Orain, zuen portfolioak irakaslearekin partekatu behar dituzue
- oihana.cabello@zaraobe.net
- Classroom bidez
ZUK ZEUK IKASI
Txomin Agirreren Garoa eta Kresala lanetan kostunbrismoa isaltzen da. Euskal ohiturek garrantzia hartzen dute narrazioan. Gakoa: Bilatu Interneten zer den kostunbrismoa, eta nola islatu zen kulturan eta literaturan.
- ARIKETA: 210 eta 211 orrialdeetan dauden testuak irakurri, argazkiei erreparatu eta egin 4, 5 eta 6. ariketak.
BALADAK
- Errefuxiatuarena (Izaro eta Mikel Urdangarin)
- Maite dut (Urtz)
- Nire lurrari (Ken Zazpi)
- Urepel (Gatibu)
- Itzulera (Zetak)
- Amaren besoetan (Sorotan Bele)
- ...
GAKOAK
- Gaia identifikatu
- Pertsonaiak identifikatu
- Zein da haien arteko harremana?
- Leku-izenik (toponimoa) aipatzen da?
- Zein lekuri egiten dio erreferentzia kantuak?
- Gogoan izan: locus amenus, beatus ille, erromantizismoa, industrializazioa.....
Zuk zeuk ikasi
Nor izan zen Jose María Iparragirre? Bere bizitzari buruz zer dakizu?Nola lotzen duzu bere bizitza, bere obrak eta garai hartako gizartea? Gakoa: Literaturak eta garai hartako gizarteak lotura zuzena dute.
- Bisitatu: https://eu.wikipedia.org/wiki/Jose_Maria_Iparragirre
Literatura. Bidaiak
OIHANA CABELLO
Created on September 9, 2024
Start designing with a free template
Discover more than 1500 professional designs like these:
View
Smart Presentation
View
Practical Presentation
View
Essential Presentation
View
Akihabara Presentation
View
Pastel Color Presentation
View
Visual Presentation
View
Relaxing Presentation
Explore all templates
Transcript
LITERATURA
Bidaiak
Batxilergoko lehenengo maila
Bidaiak literaturan © 2024 by Oihana Cabello Elorriaga is licensed under Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International
Aurkibidea
Zuek bete beharreko diapositibak
Euskal lurraldeak eta bidaia literarioa
6. diapositiba
7. diapositiba
Bidaia tragikoen kontakizun zaharrak (baladak, bertsoak)
8. diapositiba
14. diapositiba
15. diapositiba
17. diapositiba
18. diapositiba
Euskal lurraldeak eta bidaia literarioa 1. Aberri tradizionalarekiko atxikimendu erromantikoa
KONTUAN IZAN, erromantikoak zirela ez pertsonekiko (baita ere...) baina testu/poemetan aberriarekiko maitasuna kontatzen / adierazten hasi ziren. Bilatu: Zer da aberria? Azaldu idatziz zure hitzekin! Erromantizismoan abertzaletasuna indartu zen, eta ekoizpen literarioetan (literatura testuetan) euskal geografiari buruz idazten zuten. Euskal nortasun tradizionalaren alde egiten zuten eta lurraldetasunaren/aberriaren errepresentazio idilikoak eta afektiboak indarra hartu zuen. ZERGATIK? ZER GERTATZEN DA GARAI HORRETAN EUSKAL HERRIAN? 1Industrializazioa (iraultza industriala, industriak sortzea...); 2 industriak agertzen dira, eta hiriak sendotzen dira (industria horiek hirietan kokatzen direlako); 3 gerra karlistak (ezegonkortasuna, arazo politikoa, ekonomikoak...);4 Foruak galtzen dituzte (eskubideak, erabakimena)... Horrek guztiorrek eragina izan zuen euskaldunen sentimenduan. SENTIMENDU ABERTZALEA SORTU ETA INDARTZEN DA!
+ info
Euskal lurraldeak eta bidaia literarioa 1. Aberri tradizionalarekiko atxikimendu erromantikoa
Beraz, paisaia naturalaren eta kultura tradizionalaren edertasuna goratzen dute (hau da, beraientzat 'la hostia' zela eta hori kontatzen zuten). Sorterriarekiko atxikimendua (lotura) nabarmentzen zuten (exageratu). NORK? Jose María Iparragirrek (besteak beste, baina bere lana aztertuko dugu).
+ info
+ info
Euskal lurraldeak eta bidaia literarioa 2. Euskal lurraldeak eta bidaia literarioa
Industria garatu zen, eta horrek zer ekarri zuen? Ba jendea hirira joatea (bizitzera edo lan egitera). Nekazal guneetan, edo kostako herri txikietan bizi zirenak, industria berri horretan behar zuten eskulana betetzera joan ziren. Beraz, hiriko paisaiak eta bizimoduak gero eta leku handiagoa hartu zuten. Paisaia berri hori betiko paisaiarekin kontrajartzen zen (nekazal/arrantza guneekin). Berria vs tradizionala. ONDORIOZ, gune tradizionalarekiko 'nostalgia' antzeko bat sortu zen gizartean: harekiko ikuspegi erromantiko bat. Locus amenus hori gailendu zen, eta beatus ille topikoa zabaldu zen.
+ info
Locus amenus
BILATU INFORMAZIOA (Interneten edo liburuan): Zer da locus amenus Agirreren Garoa eleberrian? ADIBIDEAK EMAN!!
Beatus ille
BILATU INFORMAZIOA (Interneten edo liburuan): Zer da locus amenus Agirreren Garoa eleberrian? ADIBIDEAK EMAN!!
Euskal lurraldeak eta bidaia literarioa 2. Euskal lurraldeak eta bidaia literarioa
Bi topiko horietatik (locus amenus eta beatus ille), estetika bat sortu zen, euskal literaturan ere islada edo eragina izan zuena: kostumbrismoa edo ohiturazko estetika. Hortik sortu zen literaturan ohitura-eleberria (nobela). Garai horretan kokatu behar ditugu Txomin Agirreren Kresala (1906) eta Garoa (1912) lanak. Garoan nekazaritza munduko paisaiak eta ohiturak kontatuko dira, eta Kresalan arrantzale mundukoak. Aipatu behar da, gainera, nekazal eta arrantza gune horiek deskribatzerakoan, han bizi ziren pertsonak ere agertuko direla eleberrietan. Eta locus amenus edo gune horietan bizi ziren pertsonak nolakoak ziren? gizon eta emakume zintzoak eta fededunak (eta horrela deskribatuko ditu Agirrek ere Garoan eta Kresalan)
+ info
ARIKETAK
XVIII-XIX. mendeetan....
Txertatu erantzun bakoitzean irudi egokiren bat
Nolakoa izan daiteke bortxazko bidaia bat?
Nolakoa izan daiteke plazerezko bidaia bat?
Euskal lurraldeak eta bidaia literarioa 3. Plazerezko eta bortxazko bidaiak
Bidaiatzen dugunean, nondik abiatzen gara normalean? Etxetik, herritik, sorterria. Eta etxea, herria edo sorterria, leku ezagunak dira, leku erosoak... Sorterrian bizi izan gara, eta hazi. Han eraiki da bidaiariaren nortasuna, bere identitatea. Baina bidaiatzean, beste leku batetara doa, eta hori ezagutuko du: beste lurralde bat, beste paisaia bat, beste kultura bat, beste pertsona batzuk.... Orain arte gure sorterrian 'Ni' eta 'Gu' izan dena, ez da leku berri horretan izango.
+ info
Euskal lurraldeak eta bidaia literarioa 3. Plazerezko eta bortxazko bidaiak
Gaur egun plazerarekin eta turismoarekin lotzen ditugu bidaiak. Baina bidaiak bortxazkoak edo nahitaezkoak ere izan daitezke. Kasu horietan, bidaia horiek kontatzerakoan, narrazioak kutsu nostalgikoa eta malenkoniatsua izango du. Bestalde, bidaia turistikoak ez dira beti gorabeheratsuak izaten, eta askotan urrutira joan gabe ere bidaia aberasgarriak egiten dira. Turismoa egitea eta bidaiatzea bereiztea dakar horrek, zenbait kasutan.
BILATU HIZTEGIAN ONDO ULERTZEN EZ DITUZUN HITZAK
+ info
Bidaia tragikoen kontakizun zaharrak 1. Euskal baladen iraganeko kondairak
info
Bidaia tragikoen kontakizun zaharrak 1. Euskal baladen iraganeko kondairak
Euskal baladak ahozko literaturaren barruan sartzen dira. Eta, zer gertatzen da ahoz sortu diren poema, kantu, baladekin? Ba ahoz sortuak direnez, askotan ez da jakiten noizkoak diren.Historialariek diote, euskal baladen lehenengo testigantzak XVI. mendekoak direla. Baina horiek dira testigantzak, eta baliteke lehenago ere ahozko poemak edo kantuak sortu izana, nahiz eta horien testigantzarik edo frogarik ez izan. BERAZ, euskal kulturan eta euskal literaturan jaso ditugun baladak, gutxienez, XVI. mendekoak dira. ZER DIRA BALADAK? Poema baten egitura duten kantuak, eta istorio bat kontatzen dute. Istorio bat izateak zer esan nahi du? Ba narrazio bat dutela bere baitan, zerbait narratzen dute.
EUSKAL BALADAK
Bereterretxen kantoria
Atharratzeko gazteluko kantua
Egun bereko alarguntsa
Baladak aztertuz...
Aurreko diapositiban dituzun hiru baladetatik bat aukeratu eta kantatzen denari buruzko hausnarketa egin (zurea egin, ez Internetek edo chat GPTk esaten dizuna).
GAKOAK
Baladak aztertuz...
Orain, gaur egungo balada bat aukeratu (bidaia bat kontatzen duena, bidaiatzearekin zerikusia duena, sorterriarekin, aberriarekin...) eta egin zure hausnarketa (zurea egin, ez Internetek edo chat GPTk esaten dizuna). Desberdintasunik al dago XIX. mendeko eta gaur egungo baladekin? Azaldu!!
GAKOAK
Bidaia tragikoen kontakizun zaharrak 2. Emigratzearen penak eta pozak
Euskal herritarrak, historian zehar, kanpora joan izan dira edo emigratu behar izan dute. Horretarako arrazoiak askotarikoak izan dira: egoera ekonomikoa edo pokitikoa (lana, gerrak...)... Gure historian ezagunak diren bi leku daude: Ternua eta Nevada.Ternua Kanadako ekialdean dagoen uhartea da, eta hango ekonomia arrantzan eta arrantzatik eratorritako industrian oinarritzen da gehienbat. EUSKALDUNAK ERE IZAN ZIREN TERNUAN.
ARIKETA
INFORMAZIOA BILATU ETA ERANTZUN
02
03
01
Islandian ere euskaldunek gure arrastoa utzi genuen: Euskoislandiera edo algokin-euskara (Islandiera-euskara pidgina)
Eta zertara joan ziren Nevadara?
Zertara joan ziren euskaldunak Ternuara?
Bidaia tragikoen kontakizun zaharrak 2. Emigratzearen penak eta pozak
Miñan liburua irakurri duzue?Nor da Ibrahima balde? Eta, nor da Amets Arzallus? Ze harreman dago bien artean?
ERANTZUNAK IDATZI
Ikusi bideo hauek :
Bideoak ikusi ondoren, hausnartu: Idatzi zein diren Ibrahimaren eta Yusen kasuan, emigratzearen penak eta pozak
'Hermanito' (Miñan)
Yus Nacer (Ur Handitan)
Primeran!
Lan ona!! Orain, zuen portfolioak irakaslearekin partekatu behar dituzue
ZUK ZEUK IKASI
Txomin Agirreren Garoa eta Kresala lanetan kostunbrismoa isaltzen da. Euskal ohiturek garrantzia hartzen dute narrazioan. Gakoa: Bilatu Interneten zer den kostunbrismoa, eta nola islatu zen kulturan eta literaturan.
BALADAK
GAKOAK
Zuk zeuk ikasi
Nor izan zen Jose María Iparragirre? Bere bizitzari buruz zer dakizu?Nola lotzen duzu bere bizitza, bere obrak eta garai hartako gizartea? Gakoa: Literaturak eta garai hartako gizarteak lotura zuzena dute.