Virtual exchange: aan de slag

Virtual Exchange: Aan de slag

Implementatie

Oriëntatie

Ontwerp

Introductie

Internationaliseringsmogelijkhedenin de opleiding

Engagement

Inhoud

Partners

Samenwerking

Doelgroep

Financiering

Conclusie

Eindcompetenties

Studiefiche

Werkvormen en opdrachten

Begeleiding en monitoring

Terugblik

Digitale leeromgeving en tools

Tijdsschema

Tijdsschema

deel je ervaringen

Feedback en evaluatie

Digitale leeromgeving en tools

Kies samen met je partner(s) een online platform of digitale tool die geschikt is voor communicatie en samenwerking. Het is aangeraden om gratis, open-source tools te gebruiken in plaats van het Learning Management System (LMS) van een van de partners vanwege mogelijke toegankelijkheidsproblemen. Veelgebruikte tools voor video conferencing zijn MS Teams, Zoom en Google Meet. Voor het delen van bestanden bestaan er o.a. Google Drive, OneDrive, en Dropbox. Daarnaast zijn er veel digitale tools om interacties te ondersteunen, zoals polls, quizzen, word clouds, whiteboards, prikborden. Zie bijvoorbeeld . Andere opties zijn Mentimeter, Padlet, Miro, Microsoft Whiteboard... Ongeacht de tool(s) die je uiteindelijk kiest, is het voornaamste dat beide lesgevers zich comfortabel genoeg voelen met de technologie en dat het institutioneel beleid het gebruik ervan toelaat (cf. dataveiligheid). Voor bepaalde asynchrone aspecten van de Virtual Exchange kan je de keuze voor specifieke tools eventueel aan de studenten overlaten. Zorg ervoor dat alle digitale middelen en bronnen toegankelijk zijn voor elke student: denk aan een voldoende krachtige internetverbinding, ondertiteling bij video's, tekstbeschrijvingen bij afbeeldingen en een goed kleurcontrast.

Wooclap

Begeleiding en monitoring

Spreek af wie, wanneer en hoe je het werk van de studenten en hun leerproces zal begeleiden en monitoren. Bekijk met de partner(s) hoe jullie voor alle studenten een veilige en activerende leeromgeving kunnen creëren: hoe zullen jullie omgaan met dysfunctionele groepen, met ongepaste reacties (bijv. kwetsende of stereotiepe opmerkingen) tijdens discussies of hoe ga je studenten activeren wanneer ze onvoldoende participeren? Dit is immers een gedeelde verantwoordelijkheid. Lees meer via

heterogene studentengroepen: hoe ga je daarmee om?

Internationaliseringsmogelijkheden in de opleiding

Identificeer inhouden en competenties die kunnen verrijkt worden met behulp van online internationale samenwerking. Hier zijn een paar vragen die je kunnen helpen om te bepalen hoe Virtual Exchange de inhoud van je vak en de leerervaring van je studenten kan verbeteren:

• Welke onderdelen van je vak zouden verbeterd worden als studenten de implicaties ervan konden bespreken met internationale medestudenten in een andere geografische locatie?
• Welke onderdelen van je vak zouden minder benadrukt kunnen worden en welke zouden meer op de voorgrond kunnen treden om ruimte te maken voor uitgebreide discussie en samenwerking?
• Hoe zou het hebben van meerdere of verschillende culturele perspectieven het begrip van je studenten over de vakinhoud verrijken en je les dynamischer maken?
• Zijn er projecten die de verschillende studentencohorten samen kunnen ontwikkelen of zijn er foto's, video's of andere studiematerialen die studenten kunnen uitwisselen en intercultureel bespreken?

Doelgroep

Breng de studentengroepen die zullen deelnemen aan beide instellingen in kaart. Hou er rekening mee dat de achtergrond, voorkennis, taalkennis en digitale vaardigheden van studenten een invloed hebben op het succes van Virtual Exchange. Bespreek het profiel van de studenten met de partner(s) en bepaal de begincompetenties. Bekijk hoe mogelijke hiaten in voorkennis, taalkennis en digitale vaardigheden opgevangen kunnen worden en welke begeleiding eventueel voorzien kan worden voor meer kwetsbare studenten. Breng ook zeker de sterktes van studenten bij elke partner in kaart: waar zijn de studenten al goed in en welke perspectieven, kennis en vaardigheden hebben zij te bieden? Heterogene groepen creëren meerwaarde in je Virtual Exchange. Denk vooraf dus na over de en grootte van de groepen.

groepsindeling

DEEL JE ERVARINGEN

Nadat het project is afgerond, kan je de ervaring delen met collega's en je netwerk van institutionele partners en zo de goede praktijken voor internationalisering van het opleidingsprogramma bevorderen. Overweeg om enkele studentengetuigenissen op te nemen voordat het project wordt afgesloten. Hebben de studenten resultaten geproduceerd die je met anderen kunt delen? Hoe kun je de ervaring delen met het management en collega's? Tot slot kan je zelfs overwegen om een publicatie te produceren met je partner.(s).

2. Engagement

In deze fase bereid je de studenten voor op het effectief samenwerken in interculturele teams aan een project. Organiseer daartoe inleidende comparatieve discussies of oefeningen (bijv. vergelijken van culturele en contextuele verschillen, methodologieën, paradigma’s en denkkaders,…) in duo’s of groepjes. Verdeel de groepen. Bespreek de projectmatige opdracht waaraan de studenten in team zullen werken. Geef daarbij heldere instructies en schep duidelijke verwachtingen.

Werkvormen en opdrachten

Spreek af welke werkvormen je zal gebruiken. Het kan zinvol zijn om eerst een hoorcollege (in een traditioneel lesformat) te geven om noodzakelijke kennis over te brengen of voorkennis op te frissen. Ontwerp comparatieve en collaboratieve opdrachten die zinvol en relevant zijn voor beide studentengroepen. Ga verder dan ‘beschrijf’ en vergelijk’ – zorg dat studenten elkaar echt nodig hebben om de opdracht te voltooien. Laat studenten bijvoorbeeld samenwerken aan een gezamenlijk eindproduct waarbij eventuele complementaire achtergrondkennis ingezet kan of moet worden. Denk ook na over zowel synchrone als asynchrone manieren van samenwerken voor de studenten: naast synchrone samenkomsten kunnen zij ook asynchroon online samenwerken. Lees meer via .

basics van een opleidingsonderdeel vormgeven

Eindcompetenties

Formuleer samen met de lesgever van de partnerinstelling welke eindcompetenties de studenten moeten bereikt hebben op het einde van de Virtual Exchange. Besteed niet alleen aandacht aan disciplinespecifieke competenties, maar ook aan . Zorg dat de beoogde kennis, vaardigheden en attitudes van de Virtual Exchange aansluiten op de eindcompetenties van het vak waarin het kadert. Het is belangrijk om na te denken over hoe je de eindcompetenties zal beoordelen, maar ook over hoe je oefenkansen zal aanbieden voor elke eindcompetentie. Lees meer via .

generieke competenties

basics van een opleidingsonderdeel vormgeven

Inhoud

De samenwerking met een of meerdere internationale partners vraagt om een aanpassing van de inhoud van je vak. Preciseer in samenspraak met de partner(s) het specifieke topic waarrond je een VE wil ontwerpen en zorg ervoor dat het topic relevant is voor beide groepen studenten. Met Virtual Exchange kan je inzetten op complementariteit: studenten krijgen dan extra of nieuwe leerinhoud aangereikt op basis van de expertise van elke partner. Dat is echter niet noodzakelijk. Virtual Exchange kan ook nieuwe perspectieven bieden op bestaande leerinhouden. Het biedt immers een uitgelezen kans om multiperspectivisme in praktijk te brengen, bv. door een probleemstelling vanuit verschillende culturele en nationale contexten te bekijken of door studenten vergelijkende oefeningen en opdrachten te geven. Virtual Exchange biedt op die manier ook ruimte om studenten kritisch te laten reflecteren over dominante (westerse) paradigma’s en gekende concepten, theorieën en kennissystemen.Interdisciplinaire partnerschappen stimuleren studenten om hun kennis in te zetten in nieuwe vakgebieden, bevorderen creatief denken en leiden tot innovatieve oplossingen. Het daagt hen ook uit om specialistische concepten uit te leggen aan niet-vakgenoten.

ORIËNTATIE

Zorg ervoor dat je jouw Virtual Exchange ruim voor de startdatum plant. Voor je eerste Virtual Exchange is het aangeraden om minstens één semester te rekenen voor de oriëntatiefase, waarin je enkele belangrijke overwegingen maakt.

Financiering

Financiële ondersteuning kan nuttig zijn om Virtual Exchanges op te zetten, uit te voeren en te verduurzamen. Zo kan je er bijvoorbeeld een fysiek partnerbezoek mee bekostigen. Iedere faculteit beschikt over een (beperkt) budget om internationalisation@home-activiteiten te financieren. Informeer hiervoor bij je . Binnen de faculteit kunnen er nog andere financieringsmogelijkheden bestaan (bijv. OIP). Voor samenwerking met ENLIGHT partners kan je een beroep doen op de . EU-financieringsprogramma’s, in het bijzonder het Erasmus+-programma, bieden ook mogelijkheden om Virtual Exchange-projecten te financieren, weliswaar steeds onder bepaalde voorwaarden. Contacteer voor meer info en ondersteuning.

Facultaire Commissie voor Internationalisering (FCI)

ENLIGHT calls

eu-educationprojects@ugent.be

4. Conclusie

Ten slotte zullen de teams van studenten het resultaat van hun samenwerking in opdrachten presenteren of delen (in een door de lesgevers overeengekomen format). Zorg dat studenten kritisch reflecteren over de inhoudelijke resultaten én de interculturele aspecten van de samenwerking. Voorzie een goede conclusie van de Virtual Exchange na de formele evaluatie.

1. Introductie

Goed begonnen is half gewonnen. Voorzie bij de start een kennismakings- en testsessie. In deze sessie gaan studenten nog niet onmiddellijk aan de slag, maar kunnen ze eerst kennismaken met elkaar. Pijl naar verwachtingen en voorzie voldoende tijd voor enkele waarbij studenten ook elkaars achtergrond leren kennen. Dat is geen overbodige luxe aangezien studenten uit sterk verschillende (onderwijs)contexten komen. Vertrouwen opbouwen is essentieel! In deze eerste sessie kan je studenten ook al laten experimenteren met de digitale tools en leeromgeving, bv. aan de hand van een kleine opdracht, oefening of discussie. Merk je dat nog niet alle studenten toegang hebben of goed met de tools overweg kunnen, dan heb je nog de mogelijkheid om (technisch) wat zaken bij te sturen of te verduidelijken vooraleer de studenten echt aan het werk gaan. Tot slot, schep je hier een helder kader voor studenten met duidelijke afspraken over zaken zoals de weekplanning, evaluatie, werkwijze en taalgebruik. Verduidelijk de meerwaarde van Virtual Exchange aan je studenten en leg de link met de eindcompetenties van je vak.

ijsbrekers

Feedback en evaluatie

Bespreek samen met de partnerlesgever de mogelijkheden voor formatieve en summatieve evaluaties. Formatief evalueren is bijzonder waardevol bij Virtual Exchange, aangezien je daarmee eventuele hiaten in de kennis kan opsporen in een heterogene studentengroep. Digitale tools, bv. online testen, kunnen hierbij erg nuttig zijn. Aangezien het vak vaardigheden behandelt die minder vaak aan bod komen in het reguliere curriculum, bv. samenwerken in een internationale context, is het belangrijk om oefenkansen te bieden zonder dat daar punten aan verbonden zijn. Geef bijvoorbeeld concrete handvaten rond hoe vaak samenkomen, hoe verslag maken, hoe rollen verdelen tijdens een overleg etc. Daarbij is het essentieel om gerichte feedback te geven, waarbij ook een waardevolle toevoeging kan zijn in de internationale setting. Bij summatieve evaluatie is het belangrijk om goede afspraken te maken met de partnerlesgever. Hoewel het niet noodzakelijk is om de punten gezamenlijk toe te kennen, is het wel sterk aan te raden om vooraf met je partner(s) de evaluatiecriteria en het gebruik van eventuele rubrics te bespreken. Idealiter wordt de Virtual Exchange op dezelfde manier beoordeeld en voor hetzelfde aantal studiepunten erkend bij de verschillende partneruniversiteiten. Dit zorgt voor gelijke inspanningen en verwachtingen in de studentengroep. Ook samenwerkingsvaardigheden kunnen summatief beoordeeld worden, bv. via portfolio, videoverslag of peerassessment. Zo begrijpen studenten ook dat samenwerking een essentieel onderdeel is van de Virtual Exchange.

peerfeedback

TERUGBLIK

Het is belangrijk om de tijd te nemen om het project te evalueren -zo kan je toekomstige soortgelijke activiteiten verbeteren en je bevindingen delen. Zijn er specifieke lessen geleerd? Hoe verliep de samenwerking met de partner? Vraag studenten om feedback en bespreek samen met de partnerlesgever(s) de sterke en zwakke punten van de Virtual Exchange. Gebruik die inzichten om de volgende editie van het project te verbeteren. Wat was het kwaliteitsniveau van het project? Wat waren de ervaringen van de studenten?

Tijdsschema

Tijd is een belangrijke overweging bij internationale samenwerking: landen hebben vaak andere academische kalenders en kunnen zich in verschillende tijdszones bevinden. Bepaal de totale duur van de Virtual Exchange, gaande van enkele weken tot een volledig semester. 4-6 weken is het aangeraden minimum, omdat het even duurt voordat studenten vertrouwen opbouwen. Zoek vervolgens naar een passend tijdsvenster waarbinnen, indien mogelijk, synchrone online lesmomenten met beide studentengroepen kunnen worden georganiseerd. Stel bij voorkeur een weekplanning op, waarin je in detail weergeeft hoe en wanneer studenten samenwerken, welke taken een synchrone groepsinspanning vereisen en welke taken asynchroon parallel kunnen worden uitgevoerd.

onderwijstaal

Studiefiche

Een bestaand vak aanpassen voor Virtual Exchange houdt wellicht een wijziging in van de eindcompetenties, werk- en/of evaluatievormen etc. Je moet in dat geval dus de studiefiche van het betreffende opleidingsonderdeel in Oasis actualiseren (deadline = 1 juni AJ-1, sommige faculteiten hanteren ook een interne deadline). Je doorloopt een . . . Wordt de onderwijstaal gewijzigd, volg dan (deadline = 1 januari AJ-1). De creatie van een nieuw vak impliceert een . Bespreek dit eerst binnen je OC. Nadien vraag je als verantwoordelijke lesgever aan de CKO om een cursuscode en studiefiche aan te maken voor het opleidingsonderdeel dat je wenst aan te bieden (deadline = 1 januari AJ-1). Hou rekening met de regels inzake onderwijstaal van opleidingsonderdelen (meer informatie in het ). Je doorloopt een uitgebreidere goedkeuringsprocedure. Onderwijstaal: In een Nederlandstalig vak kan er een beperkt deel van de lessen en studiematerialen in het Engels worden aangeboden. Zolang de meerderheid van de lessen in het Nederlands verloopt, hoeft de onderwijstaal van het vak niet te wijzigen. Uiteraard moet wel redelijk met die taalwissel worden omgesprongen. Moet de onderwijstaal wel wijzigen, dan volg je (deadline = 1 januari AJ-1). Let op: Wanneer je de aanbodsessies aanmaakt, kan je aanvinken dat de lessen, de periodegebonden evaluatie en de niet-periodegebonden evaluatie online plaatsvinden.

f facultaire goedkeuringsprocedure

deze stappen

programmawijziging

vademecum

bepaalde procedures

ONTWERP

Een succesvolle Virtual Exchange, die studenten, lesgevers en instellingen ten goede komt, staat of valt met een zorgvuldige planning en een doordacht ontwerp van de module. Onderstaande elementen moeten op voorhand in samenspraak met de partnerlesgever(s) worden afgesproken en vormgegeven. Streef zoveel mogelijk naar een gedeelde verantwoordelijkheid en gelijke inzet in de ontwikkelfase. Stel je flexibel op en wees open over bijv. verschillen in institutionele culturen en hiërarchie. Een fysieke ontmoeting met de partnerlesgever kan productief zijn in de planningsfase.

IMPLEMENTATIE

De planningsfase is voorbij. De meeste Virtual Exchanges kennen een gelijkaardig verloop in vier fasen: introductie, engagement, samenwerking en conclusie. Als het doel is om studenten te activeren en samenwerking te bevorderen, geven de Virtual Exchange-begeleiders het goede voorbeeld: regelmatige afstemming met hun internationale partner(s) is belangrijk!

Partners

Je hebt verschillende opties om een geschikte match te vinden voor een Virtual Exchange. De onderwijsvorm heeft de grootste meerwaarde wanneer studenten met een (voldoende) verschillende culturele achtergrond samenwerken. Daarnaast moet er complementariteit zijn met je vak op het vlak van leerdoelen. Misschien ben je op zoek naar een bepaald geografisch perspectief? Vergeet niet dat interdisciplinair werken ook een optie is!Bestaande partnerschappen: Raadpleeg je eigen netwerk of dat van UGent-collega’s om een Virtual Exchange-partner te vinden. Het helpt zeker als je in het verleden al persoonlijk of facultair samenwerkte, bv. voor een gastles of studentenmobiliteit op die manier is het ijs al gebroken en kan je de kwaliteit waarborgen. FCI/Team Internationale Mobiliteit: Je kan een beroep doen op de medewerkers van je Facultaire Commissie voor Internationalisering (FCI) om in contact te komen met collega’s uit bestaande partnerinstellingen. Het Team Internationale Mobiliteit kan je bovendien helpen om contacten te leggen met partnerinstellingen die van strategisch belang zijn voor de instelling. ENLIGHT: Wil je graag samenwerken met een ENLIGHT-partner rond Virtual Exchange? Je kan zoeken naar specifieke vakken via de of een zoekertje plaatsen via de tool. Het ENLIGHT-team ( ) kan je in contact brengen met lesgevers van de Universiteit van het Baskenland (ES), Universiteit van Bern (CH), Universiteit van Bordeaux (FR), Comenius Universiteit Bratislava (SK), Universiteit van Galway (IE), Universiteit van Göttingen (DE), Rijksuniversiteit Groningen (NL), Universiteit van Tartu (EE) en Universiteit Uppsala (SE). Matchmaking-platformen: Er bestaan diverse platformen waar lesgevers een zoekertje kunnen posten om een geschikte collega uit een andere instelling te vinden: (gratis), (betalend) of (betalend). Ook sociale media zijn een optie.

ENLIGHT Course Catalogue

Partner Search

enlight@ugent.be

COIL Connect

SUNY COIL Global Network

UNICollaboration

3. Samenwerking

De teams gaan in deze fase zelfgestuurd aan de slag met de hoofdactiviteit van de Virtual Exchange. Studenten hebben elkaar nodig en werken samen om te brainstormen, hun kennis toe te passen op een probleemsituatie, iets gezamenlijk te creëren/onderzoeken of diepgaande inhoudelijke discussies te voeren rond het onderwerp. Zo’n projectmatige opdracht biedt studenten een ideale gelegenheid om een praktische toepassing van hun discipline te ervaren.