AINTZINAKO JOKOAK TALDE 1.

Aintzinako jokoak

Aitana, Jeremi, Ibai eta Ur

Amerika

EUropa

ASIA

Ozeanía

Aurkibidea

AMerika

Amerikako kultura garrantzitzuenetako bat zen non mota asko zeuden hala nola; mayak, aztekak,indigenak, apatzeak... Amerikaren kulturak bitan zatituta zegoen IparAmerika eta HegoAmerika; hauek naiz eta kontinente berdinekoak izan oso desberdinak ziren.

AURKIBIDEA

tiahuanokoen joko tradizionala

Tiahuanacos zeuden bitartean ia ez zeuden jolasik eta beraien denbora gehiena lan egiten gastatzen zuten. Baino pixkat gerorago “Pukllay Sapu” izeneko jolasa asmati zuten.

PUKLLAY SAPU

Pukllay Sapu Andeetako joko tradizionala da, Peru eta Boliviako "Quechua" eta aimara herrien artean sortua. Quetchuaz, "Pukllay" jokoa esan nahi du eta "Sapu" igela da. Igelaren irudia ahoa irekitarekin mahai baten erdian dagoena, berari fitxak botatzean datza. Kolonaurreko sustraiak dituen joko bat da, errituekin eta jaiekin lotua, eta zorte ona sinbolizatzen duena.

Aurkibidea

Inken joko tradizionalak

iInken inperioan hainbat jolas mota ezberdin zeuden: Mahi jolasak, Pilota jolasak, Harroka jolasak...

aukay jolasa:

Edozein aisialdi bezala, bi pertsona edo gehiagorekin jolasteko aukera zegoen; Horretarako bost arte zenbatzen jakitea baino ez zen behar (Inka dadoak zituen zifra kopurua), egurra edo oihal baten gainean marraztutako taula bat eta koloretako babarrunak erabiltzen ziren. Jolasaren helburua besteen fitxak arrapatzea eta zure muturrera eramatea da.

aurkibidea

mAIEN JOKO TRADIZIONALAK

Maiek denbora pasatzeko hainbat jolas zituzten hala nola: pilota maia, Kimbomba, Tinjoroch, Puluc...

PULUC JOLASA:

NONDIK DATOR?

NOLA JOLASTEN DA?

Jokalari bakoitza 5 piezarekin hasten da eta helburua aurkariaren piezak harrapatzea , mugimenduak txandakatuz. Horretarako, filetan banatutako manta edo tablero bat erabiltzen da, 9, 11, 13, 15, 20 edo 21 ilarak egoten ziren. Tableroaren mutur bakoitzean 5 piezak hasierako posizioan jartzen dira. Ondoren, dadoak adierazten duenaren arabera aurrera egiten duzu

Ikertzaile batzuen arabera, Puluc jolasa Patolli jokoaren "berriketa" bat da, Teotihuacanen sortua eta antzekotasun batzuk dituena patolli jokoarekin. Baina beste teoria batzuk diote jatorriz maia dela, Espainiaren Konkistatik bizirik iraun zuen mahai-joko mesoamerikar bakanetako bat.

AURKIBIDEA

Asia

AURKIBIDEA

Europa

Europako imperioetako kultura

AURKIBIDEA

Europa

Jolasak

aurkibidea

OzEANiA

HISTORIA DE OCEANIA

¿Tienes una idea?

Usa este espacio para añadir una interactividad genial. Incluye texto, imágenes, vídeos, tablas, PDFs… ¡incluso preguntas interactivas! Tip premium: Obten información de cómo interacciona tu audiencia:

• Visita las preferencias de Analytics;
• Activa el seguimiento de usuarios;
• ¡Que fluya la comunicación!

¿Tienes una idea?

Usa este espacio para añadir una interactividad genial. Incluye texto, imágenes, vídeos, tablas, PDFs… ¡incluso preguntas interactivas! Tip premium: Obten información de cómo interacciona tu audiencia:

• Visita las preferencias de Analytics;
• Activa el seguimiento de usuarios;
• ¡Que fluya la comunicación!

konane

- Jatorria: Taula joko estrategiko hau jatorriz Hawaiikoa da eta kolonaurreko garaitik jokatzen zela uste da.

- Nola jokatzen da: 8x8 laukiko taula batean jokatzen da. Jokalariek fitxak mugitzen dituzte batetik bestera, aurkariaren fitxak harrapatuz. - Garrantzia: Hawaiiko komunitateen artean, Konane joko kultural eta sozial garrantzitsutzat jotzen zen. Haurrek eta helduek jolasten zuten.

terni lapilli

Historia Terni lapilli hiru lerroka jokua bezala da, erromatarrek, erromako imperioaren ikur bereziak erabiltzen zuten jokua jolasteko Nola jolasten da? -bi pertsonak jolasten dute, normalean ikur bereziekin jolasten zuten, baina baita ere beste gauzekin jolastu ahal zuten hiru arrokekin lehengo lerro bat egiten zuena irabazten zuen.

Erromatar imperioa

wari

- Jatorria: Wari, Ayo edo Awari izenez ere ezaguna, Mendebaldeko Afrikako mankala-jokoa da, baina Ozeanian ere jokatzen zen. - Nola jokatzen da: Mankalaren antzekoa da, zulo txikiko taula batekin, non jokalariek haziak edo harriak jarri eta mugitzen dituzten. - Garrantzia: Wari oso ezaguna zen Ozeanian Erdi Aroan, eta belaunaldiz belaunaldi transmititzen zen herentzia kulturalaren zati gisa.

Latrunculi

Historia joku hau xakeren bezala zen,Jolasteko taula 7x8 kasillak ziren. baita greziako beste joku zahar batetik dator. Nola jolasten da 2 pertsonak jolasten zuten, piezak desberdinak erabiltzen ziren piezak batzuk bakarrik leku batzuetatik joan ahal ziren eta beste pieza batzuei "jan" behar zuten, pertsona piezak gehiago jan duena irabazten zuen

Erromatar imperioa

Japon

Japon herrialde oso famatua da anime eta ninjengatik, baina jendeak ez dakiena da aro modernoan, munduko inperio temeragarrienetako bat izan zela. Japonen entretenimendu bezala mahai jokoak ere bazeuden, adibidez: Hanafuda ala shogi.

Dadoak

-Historia jokua normalean haurrak jolasten zuten baina baita elduagoak, zure maitea irabazi uzteko erabiltzen zen maitasuna adierazteko. Nola jolasten da?-Dadoekin kalean jolasten zen . 2-3 dado botatzen ziren zenbakien batuketa egiten zen eta zenbaki altuen lortzen zuena irabasten zueen oso motza zen horregatik edozein hordutan jolasten zuten.

GREZIAR IMPERIOA

China

Txinatar antzin inperioa gaur egunerarte kontserbatzen diren monumentu arkitektoniko oso garrantzitsuak ekarri dizkigu, adibidez terrakota gerlariak ala harresi txinatarra. Hauek historian zehar garrantzi handia izan dute, eta munduan zehar garrantzi handia izan dute. Txinatar inperioa oso famatua izan da su artifizialengatik entretenimendu bezala, baina baita ere bazeuden beste gauza batzuk, mahai jokoak bezala: adibidetzat, Go ala Mahjong jarri ditut.

¿India

IIndia beti asiako errialdeetatik famatuenetariko bat izan da. bere kultura eta erlijio politeista oso famatua da munduan zehar. Bere jainko eta jainkosak animali formekin ere oso famatuak dira. Azkenik ere noizbait entzungo zenuke yoga klaseetan kultura hau trasmititzen. Indian munduan zehar zabaldu den mahai joko bat asmatu zen: Partxisa.

Estatu Batuak

BACKGAMMON

Backgammon edo errege taula bi pertsonentzako denbora-pasa bat zen, eta jokalari bakoitzak 15 fitxa ditu eta izan behar dira kontrakoaren kolore ezberdinetakoak. Emaitza dadoen arabera, kontrakoen trebetasun estrategikoen eta probabilitateen kalkuluen araberakoa da.

Backgammon erregistroan dagoen mahai-jokorik zaharrena da ia duela 5000 urte jolasten zela. Uste da Antzinako Egipton, Sumerian edo Mesopotamian sortu zela Persiar Inperioan baino Amerikaraino eraman zuten. Gaur egungo backgammon forma Persian asmatu zen.

Nola jolasten da?

Backgammon joko oso komplexua da. Lasterketa-jokoa da, bere helburua aurkariaren aurretik taulako pieza guztiak kentzea da. Horretarako, beren piezak taulako laukien gainean ibili behar dute, erlojuaren orratzen noranzkoan haien bideak dira eta gurutza daiteke biak. Partida irabazten duen jokalariak puntu bat edo gehiago irabazten ditu. Jolasak aurrera jarraitzen du jokalarietako batek aurretik adostutako puntu kopurura iritsi edo gainditu arte.

Mankala

- Jatorria: Mancala Afrikan sortu eta Ozeaniara zabaldu zen sailkapen- eta banaketa-jokoa da.

- Nola jokatzen den: Taula batean jokatzen da, sakonune edo "zulo" txikiekin, non jokalariek haziak edo harriak jarri eta mugitzen dituzten.

MEXIKO

Mayak eta haien historia

Maia zibilizazioa edo kultura antzinako Mesoamerikan garatu zen zibilizazio nagusietako bat izan zen . Maien zibilizazioa K.A 2000 urtean sortu zen baino beraien goren unea bizi izan zuten K.O 200-950 urteen artea. Kultura oso garrantzitzu bat zen bere idazkera eta zenbaki sistema landuengatik eta egutegiaren erabileragatik, baita bere arte eta arkitektura ikusgarriagatik ere. Antzinako maiak oso ezagunak ziren beraien aurrerapen matematiko eta astronomoengatik. 3 historia uneetan banatzen zen "Preclasico", "Clasico" eta "Posclasico".

Joko Tradizionalak

Erromako imperioa

Erromatarren kulturaoso ona zen, bere legeak idatziz jarri zituena lehena izan zen, baita papiroak eta pergaminoak erabiltzen zituzten dokumentatzeko. Erromatarrek errepide eraikitu zuten komunikazioa erraztea eta merkantzia garraiatzeko.

Grezia imperioa

Greziako kultura egoaldean sortu zen baina beste lekuetatik zabaldu zen. Erromako kulturaren garrantzitzuen gauza bat politika zen. Hiriak polisestan antolatzen ziren hau da independenteak ziren, Geroago Europako kulturaren oinarri nagusietako bat bihurtu zen, romaren kulturarekin batera. Grekoaren kultura hainbat etapatan banatzen zen.

Musulmanen imperioa

Musulmanen imperioa VIII mendean eruropara arte hedatu zen, asko anditu zen, bere kulturaren zati garrantzitzuena beraientzat bere erlijioa zen, beraiek islamiarrak ziren.

Colombia

Kultura Inka

Inka zibilizazioa antzinako Perun hasi zen K.a. 1400 eta 1533 urteetan, eta bere inperioa Hego Amerikako mendebaldean zehar hedatu zen, iparraldean Quitotik hegoaldean Santiagoraino. Amerikan ez zen inoiz ikusi inperiorik handiena. Garai hartan munduko handiena Inkena zen. Beraien Hizkuntza ofiziala "Quechua" zen.Beraien arkitekturagatik, nekazaritza sistemagatik, administrazio politikoagatik eta eskualde zabalengatik inperio hau nabarmendu zen.

Inka Inperioa konkistatzaile espainiarren menpe geratu ziren baina haien kulturaren alderdi batzuk bizirik diraute gaur egun hala nola: Machu picchu zibilizazioa edo beste jolas edo tradizio batzuk

jolas tradizionalak

- Lehen populazio-olatua duela 50,000-60,000 urte Asiako hego-ekialdetik migratu zuten Homo sapienseko taldeek protagonizatu zuten, Ginea Berria, Australia eta beste uharte batzuk bezalako eskualdeak kimatuz.

- K.a. 40.000 urte inguruan, gizakiak Ozeaniako mendebaldera iritsiak ziren, Ozeania Hurbila izenera.

- Austronesiaren hedapenak lapitarren kultura neolitikoaren aztarnak utzi zituen eskualde horietan.

Mikronesia eta Polinesia 3 milurtekotan zehar populatu ziren, K.a. 2,000 milurtekotik K.o. 1. milurtekora. C. Zeelanda Berria bezalako tokiak maoriek populatu zituzten IX. eta XIV. mendeen artean.

Tiahuanako kultura

Tiahuanaco Tiahuanacota zibilizazioaren erdigunea izan zen, bere ekonomia nekazaritzan, abeltzaintzan eta arkitekturan oinarritu zuen inka aurreko kultura, eta Collaoko lurraldeak hartzen zituen, Boliviako mendebaldea, Peruko hego-mendebaldea, Argentinako iparraldea eta chileren iparraldearen artean kokatuta zegoen.Tiahuanacos XI. mendearen inguruan desagertu ziren lehorte luzeen eta barne eta kanpoko gatazka posibleen konbinazioaren ondorioz. Gauza hauek beraien hiriak alde batera uztea eta haien gizartea eskualdeko kultura txikietan zatitzea ekarri zuten.

Jolas tradizionalak

Historia Backgamon jokua greziatik dator baina baita beste leku batzuetan jolasten da joku hau bezalakoa adibidez erromatarrek. Ajax eta Aquiles jolastu zutelako dstor jokua. Nola jolasten da? Backgamon jokua jolasteko taulako bi aldeetan 50 pizak zeuden, bi pertson jolastu behar zuten, eta dadu batekin jolasten zuten, lehehngo batek botatzen zuen dadu bat zein ahasten zuen jakiteko, daduak otatzean piezak mugitu behar zuten eta puntu gehiago zuena irabazten zuen

Backgamon

Alquerque

Historia Joku hau 3 lerroa bezalakoa da musulmane dibertitzeko erabiltzen zuten. Nola jolasten da? Joku hau 3 lerro jokuaren bezala da eta baina baita 9 lerro edo 12 lerro jolasten zuten hau da 3 lerro egin ordez 9 edo 12 egin behar zuten. Txanponekin edo harriekin jolasten zuten eta lehengoa lerroa egiten zuena irabazten zuen.

Mesopotamia

Mesopotamia Tigris eta Eufrates ibaiaren artean egon zen aintzin zibilizazio bat izan zen. Zibilizazioa oso famatua da, idazkera asmatu zuten lehenengo zibilizazioa izan zelako.

Mesopotamian leku guztietan bezala joku oso famatu bat egon zen adinekoak jolasteko: Urren jokua ala El Juego de Ur. Joku honetarako bi jokalari behar dira, hauek tablero bat dute, eta 7 fitxa. Fitxa gehienak kanporatzen dituenak irabazten du.