Teksty łatwe do czytania

Teksty łatwedo czytania dla seniorówi osóbz niepełnosprawnością intelektualną

ETR

Materiały powiązane

Termin ETR

Czym jest niepełnosprawność intelektualna?

Problemy osób wymagających ETR

Filmy

Przygotowanie tekstu ETR

Poradniki

Język inkluzywny

Prawo

ETR- easy to read [and understand]

Easy to read and understand (z ang.) – łatwy do czytania [i zrozumienia] - jest to tekst napisany w sposób prosty i zrozumiały. W bibliotekach możemy spotkać takie książki. Natomiast chodzi również o uproszczenie przekazu. Ma być to treść dostępna dla wszystkich. ETR jest głównie odpowiedzią na potrzebę dostępu do informacji osób z niepełnosprawnością intelektualną. Może być także przydatny dla osób chorujących psychicznie, osób z demencją starczą lub np. słabowidzących i cudzoziemców. W ETR powstają też materiały edukacyjne.

Spis treści

ETR - logo

Charakterystyczne logo ETR oznacza materiały w wersjach łatwych do czytania i zrozumienia

Spis treści

PSONI

Polskie Stowarzyszenie na rzecz Osób z Niepełnosprawnością Intelektualną od lat publikuje teksty ETR

Przejdź na stronę PSONI

Obejrzyj przykłady

Zobacz publikacje PSONI

Spis treści

Czym jest niepełnosprawność intelektualna?

• oznacza istotne obniżenie ogólnego poziomu funkcjonowania intelektualnego oraz wyraźnie osłabione zdolności do przystosowania się do życia społecznego, ujawniające się przed 18 rokiem życia
• jest stanem trwałym, którego nie można usunąć farmakologicznie ani innymi metodami

Spis treści

Podstawowe problemy z jakimi borykają się osoby wymagające tekstów ETR

• słaba znajomość języka [cudzoziemiec]
• Słaby wzrok [osoby z niedowidzeniem]
• brak umiejętności czytania
• większe niż inni trudności z rozumieniem i uczeniem się nowych rzeczy

Spis treści

Tworzenie tekstu ETR [1]

Jeśli osoby z niepełnosprawnością intelektualną nie otrzymają dobrej informacji, pozostaną na uboczu. Nie będą w stanie włączyć się w to, co dzieje się wokół nich. Będą czekać, aż inni ludzie dokonają wyborów i podejmą za nie decyzje. Dobra informacja to informacja łatwa do przeczytania i zrozumienia

Spis treści

Tworzenie tekstu ETR [2]

Sprawdzanie dostępności tekstu

Standardy europejskie

ABC dostępności

Tekst łatwy do czytania i zrozumienia

Nic o nas bez nas

Wskazówki do tworzenia ETR

Pobierz

Przydatne narzędzia

Spis treści

Pobierz

Wskazówki

• Posługuj się jasnymi, prostymi i łatwymi do zrozumienia wyrazami
• Wytłumacz trudne słowa związane z tematem. Podaj przykłady
• W całym tekście używaj tych samych wyrazów do opisywania tych samych rzeczy.
• Nie używaj metafor.
• Nie używaj słów zapożyczonych z innych języków, chyba że są bardzo dobrze znane w Polsce.
• Nie stosuj znaków specjalnych i skrótów.
• Nie używaj procentów (%) i dużych liczb: 786.987 (dużo – mało).
• Liczby zapisuj cyframi, a nie słownie („12” zamiast „dwanaście”).
• Stosuj format A4.
• Stosuj małą objętość tekstu (liczba stron).
• Używaj dużej wyraźnej czcionki bezszeryfowej (14 lub 16 punktów).
• Nie stosuj ozdobnej czcionki – cieniowanej, obrysowanej, kolorowej, kursywy.
• Nie pisz wyrazów drukowanymi literami.
• Ostrożnie używaj tła.
• Stosuj większe odstępy.
• Nie używaj przypisów.
• Nie używaj skomplikowanej interpunkcji, czyli zbyt dużo przecinków, kropek i innych znaków. Używaj wypunktowań jeśli piszesz o dłuższej liczbie rzeczy.
• Zadbaj o to, by tekst miał przejrzysty spis treści i wyraźne tytuły.
• Tekst wyrównuj do lewej strony (nie justuj go).
• Nie przenoś wyrazów rozdzielając je kreską na końcu wiersza.
• Rozpocznij i zakończ zdanie zawsze na tej samej stronie.
• Podziel tekst na krótkie fragmenty z dużymi odstępami.
• Upewnij się, że ważne informacje są łatwe do znalezienia.
• Ważną informację lub trudne słowo umieść w ramce lub wyróżnij pogrubieniem.
• Wyróżnij główne myśli w punktach.
• Wzbogacaj tekst grafiką – obrazkami, zdjęciami, rysunkami lub symbolami.
• Należy używać tego samego sposobu ilustrowania w całym dokumencie.
• W całym dokumencie używa się tej samej ilustracji dla zobrazowania tego samego obiektu, sprawy czy sytuacji.

Poprzednia strona

Europejskie standardy przygotowania tekstu łatwego do czytaniai zrozumienia

Przeczytaj tekst

Poprzednia strona

Żaden tekst łatwy do czytania nie powinien powstać bez udziału osób z niepełnosprawnością intelektualną, na odpowiednim etapie jego opracowywania

Przeczytaj tekst

Poprzednia strona

Przydatne narzędzia

Słownik - objaśnienia niektórych słów w języku łatwym do czytania

Piktogramy do ilustracji tekstu łatwego do czytania

Tekst łatwy do czytania i zrozumienia. Instrukcja napisana tekstem ETR

Generator krótkich tekstów

Poprzednia strona

Jak sprawdzić przystępność tekstu?

Nautil - sprawdź łatwość tekstu. Można korzystać z pomocy AI

Logios - to bezpłatna aplikacja do oceny trudności języka. Wklej tekst. Wybierz cechy języka do badania

Jasnopis - pozwala sprawdzać krótkie teksty

Poprzednia strona

Język inkluzywny

Według słownika języka polskiego PWN „inkluzywny” oznacza „łączący lub obejmujący jakąś całość, przeznaczony dla wszystkich”. Język inkluzywny to język, którego powinno się używać, aby nie dyskryminować nikogo. Inaczej mówiąc, to język włączający, równościowy – wolny od wszelkich uprzedzeń, stereotypów i aluzji.

Język inkluzywny to także inkluzywny komunikat Inkluzywny komunikat to komunikat zrozumiały dla osób, do których jest kierowany. To, że przekażemy jakąś informację, nie oznacza automatycznie, że zostanie ona zrozumiana.

Spis treści

Język inkluzywny - artykuły

Język inkluzywny nikogo nie wyklucza, uznaje różnorodność i promuje równe szanse.

Czytaj artykuł

Język inkluzywny, czyli jaki? Dlaczego warto mówić inaczej o chorobie i niepełnosprawności?

Czytaj artykuł

Spis treści

Język inkluzywny - artykuły [cd]

Język inkluzywny to takie formułowanie wypowiedzi, by nie wykluczać i nie szkodzić. Obejmuje na przykład unikanie zwrotów rasistowskich i ksenofobicznych

Czytaj artykuł

Język inkluzywny - jak rozmawiać o nim z uczniami?

Język inkluzywny: jak pisać i kiedy go stosować?

Czytaj artykuł

Spis treści

Wersja ETR

Ustawa z 19 lipca 2019 r. o zapewnianiu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami (tekst jednolity Dz.U. 2020 poz. 1062)

Spis treści

Materiały powiązane

http://mililudzie.org/wp-content/uploads/2019/11/2019-Niezbednik-Urzedu-Dostepnego-148x210-light-2.pdf

http://mililudzie.org/wp-content/uploads/2020/11/Niezbednik-Urzedu-Dostepnego-czesc-2.pdf

4 formy informacji

Spis treści

Poradniki

Spis treści

Filmy

Senior w bibliotece. Doświadczenia praktyczki

Dostosowanie instytucji/usług publicznych do potrzeb osób z niepełnosprawnością intelektualną | PJM

Nie upychaj ich w szufladki – o języku włączającym w instytucji kultury

Spis treści

4 różne formy informacji:

• Informacja pisanaSą to ulotki, broszury, raporty
• Informacja elektronicznaSą to informacje zapisane komputerowo, Na przykład informacje na stronach internetowych i płytach CD
• Informacja audioSą to informacje, których możesz wysłuchać na przykład z płyty CD lub przez radio.
• Informacja videoSą to informacje, które możesz obejrzeć w telewizji, lub na ekranie komputera

https://www.power.gov.pl/media/13597/informacja-dla-wszystkich.pdf

Poprzednia strona

Publikacje PSONI

Kwartalnik

Poprzednia strona

Strona publikacji ETR

Strona publikacji ETR