ERRONKA DEMOGRAFIKOAK

XXI. MENDEKO ERRONKA DEMOGRAFIKOAK

BIZTANLERIA

• Biztanleria-erroldak

• Udal-errolda eta erregistro zibila

• Jaiotza-tasa, ugalkortasuna, heriotza-tasa, saldo begetatiboa, migrazio-saldoa.

HAZKUNDE DEMOGRAFIKOA

• Hiru talde

• Talde horietako bakoitzaren ehunekoa guztizko biztanleriarekiko zein den kontuan

ZAHARTZEA

• Adierazleak

• Helmugaren arabera

• Lekualdaketaren iraupenaren arabera

Título aquí

• Lekualdaketaren iraupenaren arabera

MIGRAZIOAK

• Biztaeria-dentsitatea

• Eskualde oso populatuak eta hutsune zabalak

BIZTANLERIAN ALDE HANDIAK

• Landa-ingurunea jendez hustea, hirien mesedetan

• Geldialdi demografikoa

• Biztanleria zahartzen ari da

erronka demografikoak

• Euskadik 2,2 milioi biztanle baino gehiago

• Immigrazioa eta emigrazioa areagotzen ari dira

• Biztanleria batez ere hiriguneetan metatzen da

GARAZI IBARRETXE JAIO

• 2022ko azaroan 8000 milloi biztanle
• Mendearen erdialdean 9.700 milioi
• Munduko biztanleria hazi azken lau hamarkadetan.
• Erritmoa moteldu
• Diru-sarrera ertain-baxuak edo baxuak dituzten herrialdeak dira gehien hazi
• Herrialde garatuetako jaiotza-tasa baxuak ez du bermatzen belaunaldi aldaketa
• Gobernuak, jaiotzak bultzatzeko politika eta neurrien bidez, pizgarriak ematen ditu umeak izateko
• Diru-laguntzak jaiotako ume bakoitzeko, gurasoei lanaldia murrizteko erraztasunak seme-alaben zaintzarako, haurtzaindegi-zerbitzua doan.
• herrialde oso populatuetan kontrako neurriak

Migratzea, pertsonen eskubide unibertsala

• Herrialdeek arautu eta kasu askotan geldiarazi egiten dituzte migrazio-fluxuak.
• Migratzaileek eskulana ekartzen dute eta zergekin Estatuaren gizarte-gastuak finantzatzen lagundu baina herrialdearen langabezia-egoera okertu ere
• Modu masiboan iristen badira, Estatuak indartu egin behar ditu gizarte-zerbitzuak, arreta emateko eta hiriko azpiegiturak hobetzeko
• Estatuak, pertsonek askatasunez mugitzeko duten eskubidea eta herrialdearen beharrizanak uztartu, migrazio-fluxuak modu eraginkorrean eta gizatasunez kudeatu eta beste Estatuekin lankidetza-ahaleginak egin behar dituzte, migratzaileentzat baldintza seguruak eta bidezko arauak lortzeko.

Dentsitatea

• Lurralde batean jende asko bizitzeak ez du esan nahi lurralde hori dentsitate aldetik oso pupulatua dagoenik
• Guztizko biztanleria eta biztanleria-dentsitatea kontzeptu desberdinak dira
• Lurralde txiki batean pertsona asko bizi badira, biztanleria dentsitatea handia izango da, baina pertsona kopuru hori bera lurralde zabal batean banaturik bizi bada, biztanleria dentsitatea txikia izango da.

• Jaiotza-tasa: Denbora-tarte jakin batean biztanlerian zenbat jaiotza
• Ugalkortasuna: Herri jakin baten emakume batek batez beste izango dituen seme-alaben kopurua
• Heriotza-tasa: Denbora-tarte jakin batean herrialde jakin batean zenbat heriotza.
• Saldo begetatiboa: Jaiotza-tasa eta heriotza-tasa oinarritzat hartuta, biztanleria hazi edo gutxitu den kalkulatzea. Jaiotakoak hildakoak baino gehiago badira, biztanleriak gora egiten du, eta hildakoak jalotakoak baino gehiago badira, biztanleriak behera egiten du.
• Migrazio-saldoa: Migrazioetan, batetik, pertsonek beren herrialdea uzten dute beste batera joateko (emigranteak), eta, bestetik, pertsonak beste herrialde batetik edo beste lurralde batetik iristen dira (immigranteak). Urtebeteko epean immigrante kopuruaren eta emigrante kopuruaren arteko aldea da migrazio-saldoa.

• 2022ko azaroan 8000 milloi biztanle
• Mendearen erdialdean 9.700 milioi
• Munduko biztanleria hazi azken lau hamarkadetan.
• Erritmoa moteldu
• Diru-sarrera ertain-baxuak edo baxuak dituzten herrialdeak dira gehien hazi
• Herrialde garatuetako jaiotza-tasa baxuak ez du bermatzen belaunaldi aldaketa
• Gobernuak, jaiotzak bultzatzeko politika eta neurrien bidez, pizgarriak ematen ditu umeak izateko
• Diru-laguntzak jaiotako ume bakoitzeko, gurasoei lanaldia murrizteko erraztasunak seme-alaben zaintzarako, haurtzaindegi-zerbitzua doan.
• herrialde oso populatuetan kontrako neurriak

Biztanleria hiriguneetan metatzen da

• Europar Batasunean biztanleriaren %75 hirietan bizi da. Zenbait herrialdetan, hala nola Maltan, Belgikan, Herbeheretan eta Luxenburgon, % 90etik gora. Espainian biztanleen %80 inguru bizi da hirietan, eta Euskadin. % 72 inguru.
• Landa-inguruneetan adineko biztanleen ehunekoa handiagoa da hirietan baino; izan ere, gazte eta heldu askok hirietara migratu du.

Eskualde oso populatuak eta hutsune zabalak

• Dentsitate handieneko eskualdeen (kostaldeko eta ibai handien ondoko eskualdeen) ezaugarriak,klima epela, erliebe leuna eta lur emankorrak, ur ugari eta jarduera ekonomiko bizia dira.
• Poloetako eskualdeak, basamortuak eta oihan ekuatorialak dira munduko basamortu demografiko nagusiak dituzten ezaugarriak, klima oso gogorrak dira, tenperatura oso altu edo baxuekin. Gainera, muturreko lehortasuna edo hezetasun handia eta iraunkorra eta lurzoru pobreak dira, nekazaritzarako desegokiak.

Migratzea, pertsonen eskubide unibertsala

• Herrialdeek arautu eta kasu askotan geldiarazi egiten dituzte migrazio-fluxuak.
• Migratzaileek eskulana ekartzen dute eta zergekin Estatuaren gizarte-gastuak finantzatzen lagundu baina herrialdearen langabezia-egoera okertu ere
• Modu masiboan iristen badira, Estatuak indartu egin behar ditu gizarte-zerbitzuak, arreta emateko eta hiriko azpiegiturak hobetzeko
• Estatuak, pertsonek askatasunez mugitzeko duten eskubidea eta herrialdearen beharrizanak uztartu, migrazio-fluxuak modu eraginkorrean eta gizatasunez kudeatu eta beste Estatuekin lankidetza-ahaleginak egin behar dituzte, migratzaileentzat baldintza seguruak eta bidezko arauak lortzeko.

Euskadik 2,2 milioi biztanle baino gehiago ditu.

• 1981 eta 2016 artean, zenbait fase egon ziren. Batzuetan biztanleriak gora egiten zuen, eta beste batzuetan behera.
• 2016tik aurrera, hazkunde demografikoak gora egin zuen eta 2019an maila historikoa izan zuen. Migrazio-saldo positiboak konpentsatu egiten zuen saldo begetatibo negatiboa.
• COVID-19aren pandemiak migrazio-saldu positiboa txikitu zuen, eta saldo begetatibo negatiboa handitu. Biztanleria- saldoak behera egin zuen.
• Euskadi da Espainian biztanleria zaharrena duen bosgarrena. Bizkaia da lurralde zahartuena, eta Araba, gazteena.

• .

Landa-ingurunea

• Biztanle kopuruan alde handiak daude, batez ere landa-ingurunearen eta hiriguneen artean. Planetako lurralde zatirik handiena landa-ingurunea da, baina munduko biztanleriaren %55, hirietan bizi da
• Hiriek abantailak dituzte. Zerbitzu gehiago, enplegu aukera gehiago, enpresa handien eta gobernu-erakundeen bulegoak eta garraio eta komunikazio azpiegitura hobeak
• Landa-ingurunea elikagaiak ekoizten ditu biztanle guztientzat eta Ingurumenaren degradazioa murrizten laguntzen du. Helburua landa inguruneak husteko joera geldiaraztea da eta neurri ekonomiko eta sozialak garatzea biztanleak erakartzeko.

Migratzea, pertsonen eskubide unibertsala

• Herrialdeek arautu eta kasu askotan geldiarazi egiten dituzte migrazio-fluxuak.
• Migratzaileek eskulana ekartzen dute eta zergekin Estatuaren gizarte-gastuak finantzatzen lagundu baina herrialdearen langabezia-egoera okertu ere
• Modu masiboan iristen badira, Estatuak indartu egin behar ditu gizarte-zerbitzuak, arreta emateko eta hiriko azpiegiturak hobetzeko
• Estatuak, pertsonek askatasunez mugitzeko duten eskubidea eta herrialdearen beharrizanak uztartu, migrazio-fluxuak modu eraginkorrean eta gizatasunez kudeatu eta beste Estatuekin lankidetza-ahaleginak egin behar dituzte, migratzaileentzat baldintza seguruak eta bidezko arauak lortzeko.

Geldialdi demografikoa

• Europar Batasunean 447 milioi pertsona inguru bizi da. Horietatik 47,4 milioi Espainian bizi dira; biztanle kopuruari dagokionez EBko laugarren herrialdea da. Mende honetan, hazkunde demografikoak geldialdia izan du EBn.
• 2021ean, EBk biztanleak galdu zituen (-312.000) bederatzi herrialdetako saldo negatiboaren ondonoz. Gainera, COVID pandemiak heriotza ugari eragin zuen 2020. urtean. 2021 amaieran ere saldoa negatiboa izan zen berriro.
• Espainian, 2013 eta 2016 artean, berriz, eten egin zen hazkunde hori, eta biztanleak gutxitu egin ziren.
• Migrazio-saldo positiboak konpentsatu egiten du saldo begetatibo negatiboa, eta hortik dator hazkundea.

• Mundua zahartzen ari da : gora egiten ari dira adineko pertsonen kopurua eta ehunekoa. Planetako sei biztanletatik bat 65 urtetik gorakoa izango dela aurreikusten da eta 2050erako, hirukoiztu egingo da 80 urtetik gorakoen kopurua.
• Ongizate estatua: Estatuak aberastasuna birbanatzen du eta funtsezko zerbitzu batzuk ematen dizkie herritarrei, haien oinarrizko beharrizanak betetzeko eta pertsona guztien arteko aukera- berdintasuna bermatzeko.
• Gizartea zahartzen bada, langileek gero eta adineko gehiago mantendu behar dituzte beren zergekin, eta Estatuak diru gehiago erabili behar du adinekoen pentsioetan, osasun-arretan eta asistentzia-zentroetan.

ADIERAZLEAK

• Jaiotza-eta heriotza-tasa txikiak, eta, gainera, gutxitu egiten dira: Hala ere, adin handiko pertsonen ehunekoa oso handia bada, heriotza-tasak gora egin
• Bizi-itxaropen gero eta altuagoa: 1950 inguruan, 46 urtekoa. Gaur egun, 73 urtekoa da eta 2050ean aurreikusten da 77 urtekoa
• Migrazioak: Migratzen duten gehienak seme-alabak izateko adinean dauden gazteak dira. Herrialde zaharkitu batera modu masiboan iristen direnean, gaztetu egiten dute gizartea eeta haien jatorrizko herrialdean zahartuko da.

Bizi itxaropenaren hazkundea

MIGRAZIOAK

• Aisialdiarekin loturarik ez duten arrazoiengatik egiten direnak eta bizilekuz aldatzea ekartzen dutenak dira migrazioak
• ​beste herrialde batera unibertsitateko ikasketak egitera edo lanera joatea da migrazioa
• Areagotu da, garraiobideak hobetu eta merkatu dire

• 2022ko azaroan 8000 milloi biztanle
• Mendearen erdialdean 9.700 milioi
• Munduko biztanleria hazi azken lau hamarkadetan.
• Erritmoa moteldu
• Diru-sarrera ertain-baxuak edo baxuak dituzten herrialdeak dira gehien hazi
• Herrialde garatuetako jaiotza-tasa baxuak ez du bermatzen belaunaldi aldaketa
• Gobernuak, jaiotzak bultzatzeko politika eta neurrien bidez, pizgarriak ematen ditu umeak izateko
• Diru-laguntzak jaiotako ume bakoitzeko, gurasoei lanaldia murrizteko erraztasunak seme-alaben zaintzarako, haurtzaindegi-zerbitzua doan.
• herrialde oso populatuetan kontrako neurriak

Biztanleria zahartzen

• Adineko pertsonen ehunekoa %16koa zen 2001ean eta %20,5ekoa hamarkada honen hasieran, eta 80 urte edo gehiago dituzten pertsonen proportzioa bikoiztu egin da.
• 15 urtetik beherako biztanleen ehunekoa murriztu egin da %17tik %15era.
• Biztanleriaren hatez besteko adina 44 urtekoa da, Mendearen hasieran baino 6 urte gehiago.
• Gehien zahartu diren autonomia erkidegoak Asturias (biztanleriaren batez besteko adina 48,3 urte da), Gaztela eta Leon (47.5 urte) eta Galizia (47,2 urte) dira.

Immigrazioa eta emigrazioa areagotzen

• Europar Batasuna da nazioarteko immigrazioaren jomuga nagusietako bat. 2021ean, EBtik kanpo jaiotako 37,5 milioi lagun bizi ziren batasuneko hernaldeetan eta jatorriz EBko beste Estatu kide batekoak ziren 17.8 milioi lagun.
• Alemania da atzerriko biztanle gehien duen herrialdea, eta ondoren, Italia, Frantzia eta Espainia. Immigrazioa areagotzen ari da, baina hogei bat herrialdetan emigrazioa ere bai, Migratzen duten gehienak beren lan-egoera hobetu nahi duten nazionalak dira
• Espainia migratzaileen herrialdea izan da betidanik baina xx. mendearen amaieraz geroztik, immigranteen harrera-herrialdea da batez ere. 2010 eta 2016 urteetan geldiarazi egin zen immigrazioa,baina 2017tik saldoa positiboa da berriro
• Euskadi immigrante tasa txikiena duen autonomia-erkidegoetako bat da. 2021eko migrazio-saldoa positiboa izan zen arren, azken urteetan gero eta handiagoa da gazteen emigrazioa atzerritarren immigrazioa baino.