Plastikoak

PLASTIKOAK

Alain, Lennis, Egoi eta Ilyas.

AURkibidea

5- Sailkapena: Termoplastikoak

1- Plastikoen Propietateak

6- Sailkapena: Termoegonkorrak

2- Abantailak eta Desabantailak

7- Sailkapena: Elastomeroak

3- Plastikoen Kudeaketa

8- Sailkapena: Bioplastikoak

4- Plastikoen Birziklatzea

Plastikoen propietateak

KIMIKOEI ERRES.

6.

KONFORMAGA...

7.

ZAILAK

8.

ESFORTZUEKIK...

9.

FOTODEGRADA...

10

ARINAK

1.-

IRAGAZGAITZAK

2.-

ISOLATZAILE TERMIKOAK

3.-

ISOLATZAILE ELEKTRIKOAK

4.-

ERRESISTENTZIA

5.-

abantailak eta desabantailak

ABANTAILA 3

ABANTAILA 1

DESABANTAILA 2

DESABANTAILA 1

ABANTAILA 2

DESABANTAILA 3

PLAStikoen kuadeaketa

MURRIZTU

BERREABILI

BIRZIKLATU

plastikoen birziklatzea

Zaborren edukiontzi berdera botatzen diren plastikoek zabortegian edo errausketa-instalazioan (non erre egiten diren eta gas toxikoak igortzen dituzten) bukatzen dira. Aldiz, edukiontzi horian uzten ditugun plastikoak birzikla daitezke; horretarako zenbait birziklatze-prozesu daude:

SAILKAPENA: TERMOPLASTIKOAK

MOTAK

AZALPENA

• PET: Polietilen tereftalatoa.
• PEAD: Dentsitate handiko polietilenoa.
• PVC: Polibinil kloruro.
• PEBD: Dentsitate txkiko polietilenoa.
• PP: Polipropilenoa.
• PS: Poliestirenoa.
• PC: Polikarbonatoa.
• PA: Poliamida.
• PMMA: Polimetilmetakrilatoa.
• PTFE: Tefona.

Plastiko termoplastikoak berotasunarekin biguntzen dira eta tenperatura berriro jaisten denean zeukaten zurruntasuna berreskuratzen dute. Barruko egitura elkarren arteko lotura ahulak dituzten polimero linealez osatuta egoteagatik gertatzen da.

sailkapena: termoegonkorrak

Plastiko termoegonkorrak osatzen dituzten polimero kateek elkarrekin norabide guztietan oso gogor lotuta daudenez ez dira berotasunarekin biguntzen. Ondorioz, orokorrean, termoplastikoak baino zurrunagoak eta hauskorragoak dira, eta goi tenperaturekiko erresistentzia handiagoa daukate.

Epoxi Erretxinak

Melamina Erretxinak

Poliester Erretxinak

sailkapena: elastomeroak

Plastiko elastomeroek ezaugarri nagusitzat elastikotasuna daukate. Kanpo indarra ezartzen zaienean erraz deformatzen diren eta gero, kanpo indarra desagertzean, jatorrizko forma berreskuratzen duten plastiko guztiak elastomeroak dira.

KAUTXUA

SILIKONA

POLIURETANOA

SAIlkapena: bioplastikoak

ABANTAILA 1

ABANTAILA 2

AZALPENA

ABANTAILA 3

ABANTAILA 5

ABANTAILA 4

ESKERRIK ASKO IKUSTEAGATIK

Alain, Lennis, Egoi eta Ilyas.

Ez dira biodegradagarriak, beraz, hondakin bihurtzen direnetik ez dira era naturalean desagertzen ehunka urte pasa arte.

FOTODEGRADARRIAK: Eguzkiaren argipean etengabe egotean degradatzen dira eta denborarekin hauskorrago bihurtzen dira.

Produktu kimiko oso korrosiboak ontzira ditzakegu

Euritik babesten gaituzten ehunak fabrika ditzakegu, edo ura zein gasa garraiatzen duten hodiak.

Birziklatze-prozesua asko errazten da norberak norberaren etxean garrantzitsuena den lehen urratsa emanez gero: hondakinak zakarrontzi edo berriro erabiltzeko diren poltsa berezietan zuzen bereizi eta dagokien koloreko edukiontzira eraman…

Inprimatzeko betiko tintak baino gutxiago kutsatzen duten ur-tintak erabiltzea ahalbidetzen dute.

KONFORMAGARRITASUN HANDIKOAK: Berotzean urtzen direnez eta oretsu egoera hartzen dutenez hainbat formako objektu fabrika ditzakegu.

Etxebizitzetako isolatzaile termiko gisa, berotze- zein hozte-sistemetan energia aurrezten laguntzen digute.

Junturak zigilatzeko silikona erabiltzen dugu; adibidez, ura uxatzen duenez eta eguzki-argiarekiko erresistentea denez, leihoetan edota, produktu kimikoekiko erresistentea denez, sanitarioetan...

Material birziklagarriak batzeko edukiontzietara hainbeste plastiko mota heltzen denez, birziklatze-prozesua zailagoa da.

Gaikako Birziklatzea

Pirolisia

Birziklatze ez gaikakoa

Aurrekoa bezalakoa baina plastikoak moten arabera bereizi barik. Merkeena da baina lortzen den plastikoa jatorrizkoa baino kalitate eskasagokoa da eta ezin da erabili, adibidez, elikagaiak ontziratzeko.

Jatorrizko osagai kimikoak berreskuratzea ahalbidetzen duen prozesu termikoa da; berreskuratutako osagaiekin plastiko berria egin daiteke inolako kalitatea galdu barik. Gutxi erabiltzen da garestia delako.

Plastiko motaren arabera bereizten dira; gero, birrindu, garbitu, urtu eta ia jatorrizko objektuek zeukaten kalitate berdineko objektuak berriro fabrikatzen dira.

Hondakinik onena sortzen ez dena delaren printzipioan oinarrituta, plastikoaren kontsumoa murrizteko eguneroko jardueretan hainbat ekintza har ditzakegu: beharrezkoak ez diren ontzirik gabeko produktuak erostea, erosketak sartzeko berriro erabiltzeko poltsa eraman…

Produktu kimiko oso korrosiboak ontzira ditzakegu.

Kolpeetara erresistenteak diren leihoak, botilak edo betaurrekoen lenteak fabrika ditzakegu.

Produktu kimiko oso korrosiboak ontzira ditzakegu

Kautxuaren malgutasunak ematen dio saskibaloiko baloiari bote handia emateko aukera. Gainera, bere itsaspen handiak eskuetatik laban egitea ekiditen du.

Hotzetik isolatzen gaituzten zuntz sintetikoz eginiko jertseak egin ditzakegu, edo berokuntzan egon ohi diren energia-galerak ekiditeko gure etxebizitza isola dezakegu.

Fabrikazioak gutxiago kutsatzen du eta energia gutxiago kontsumitzen du.

Poliuretano malguaren porositateak eta malgutasun handiak material ezin hobe bihurtzen dute bainu-belakia egiteko.

Oxidatzen ez den (burdina ez bezala) eta, usteltzen ez den (zura ez bezala) lorategiko altzariak betirako eduki ditzakegu.

Plastikozko ontziak edo objektuak erosotasuna ematen digute garraiatzeko eta zamatzeko orduan.

Urtze-puntu baxua izateagatik, fabrikazio prozesuan energia gutxiago kontsumitzen da.

Biodegradagarriak izan daitezke; beraz, konposta egiteko baliagarriak. Horrela hondakin bat landaretarako ongarri bihurtzen dugu.

Termoplastiko mota ugari dago. Haien artean, propietate guztiz ezberdinak izan ditzaketen termoplastikoak daude edo, aldiz, antzeko propietateak dauzkatenak. Honek objektu berdinak hainbat plastiko motekin fabrikatzeko aukera ematen digu. Hala ere, normalean, propietateen eta kostuaren arabera, erabilera bakoitzeko plastiko mota bat besteak baino hobeto egokitzen da. Jarraian termoplastiko ohikoenekin fabrikatutako objektuak ikusiko ditugu. Termoplastikoek errazago bereizteko eta, ondorioz, ondorengo birziklatze-prozesua errazteko zenbakizko kodea daukate.

Altzairuzko kableak plastikoarekin isolatzen baditugu istripu elektrikoetatik babes gaitzakete.

Arinak izateagatik, garraioan energia handia aurrezten dugu, eta erregaiaren kontsumo txikiagoa da.

Plastikoren bat bota aurretik gure buruari galdetu beharko genioke, guk edo beste inork erabiltzen jarrai lezakeen: erabilitako arropak garbiguneetara edo arropak biltzeko puntuetara eraman, dagoeneko erabiltzen ez dugun zerbait bota aurretik gure ezagunei ia nahi duten galdetzea…

Plastiko mota batzuk desagertarazteko errausketa-instalazioetan erretzen badira oso toxikoak izan daitezke.

ESFORTZUEKIKO ERRESISTENTZIA TXIKIKOAK: Ezin ditugu plastikozko egiturak (zubiak, eraikinak...) ezta esfortzu handiak jasan behar dituzten objektuak (esku-eskailerak, bizikletak...) eraiki.

Produktu kimiko oso korrosiboak ontzira ditzakegu

Erretzen badira ez dute gas toxikorik igortzen.

Zurezko hainbat altzari melaminazko (melamina erretxinak) xaflekin estaltzen dira, oso gogorra (ez da marratzen) eta beroarekiko erresistentea (gainean oso bero dauden ontziak ipin ditzakegu) baita.

Epoxi erretxinak bi osagaietako itsasgarrietan erabiltzen ohi dira.

Poliester erretxina eta beira-zuntza nahastatzen baditugu oso arina eta erresistentea den material konposatua lortzen dugu.

Baliabide berriztagarria da, hots, ez da inoiz agortuko.

BIOPLASTIKOAK

Petrolio eta gas naturalen erreserbak noizbait agortuko direla kontutan izanda, etorkizunean birziklatzeak eta bioplastikoen erabilerak gero eta garrantzi handiagoa izango dute. Gaur egun plastiko hauek landareetatik (artua, patata...) lortzen dira. Baina bioplastikoen eragozpenik handienak lur aberatsaren falta eta nekazaritzak eragiten duen ingurumen-inpaktua dira. Horregatik hondakin organikoetatik bioplastikoak lortzeko prozesua (oiloen lumak, bananondoen landare-hondakinak...) ikertzen ari da.