Iraitz aparatua

iraitz aparatua

1-Izerdi-gur uinak

2-Birikak

Iraitz aparatuaren fisiologia

3-Gibela

4-Gernu-aparatua

Gaixotasun nagusiak eta beraien ohitura osasungarriak

• Glomerulonefritisa

• Giltzurrun-gutxiegitasuna

• Hezueria edo artritis urikoa

• Zistitisa

• Giltzurrun-kalkuluak

Giltzurrun-gutxiegitasuna

-Giltzurrunek funtzionatzeari utzi eta ezin dutenean gernua egin gertatzen da.-Hau dutenek gernu-ekoizpena gutxitzen dute (oliguria) -Akutua edo kronikoa izan daiteke. -Giltzurrun artifizialak erabiltzen dira odola garbitzeko astean hirutan makinarekin odola garbitzen dute.

Ohitura osasungarriak

• Gatz kontsumoa gutxitu
• Fruta eta barazkiak jan egunero
• Edari alkoholikoak sahiestu

Hezueria edo artritis urikoa

-Azido urikoaren gehiegizko kantitatea edukitzean gertatzen da. -Azido urikoa artikulazioetan metatu. -Nolakoa? Erredura modukoa sentitu (batezere otorduak eta gero) -Hipertentsioa eta gibelaren endekapena errazten ditu.

• Ohitura osasungarriak:
• Purina duten elikagaiak sahiestu
• Azido urikoaren mailak kontrolatzen dituzten elikagai batzuk kontsumitu

Gernu-bideak

FUNTZIOA: Gernua giltzurrunetatik kanpo-ingurunera eramatea. 3 atal ditu.

1. Ureterrak
2. Gernu-maskuria
3. Uretra

Ziszitisa

-Infekzio baten ondorioz gernu maskuriaren paretek hantura dutenean gertatzen da.-Batzuetan uretra eta ureterretan garatzen dira infekzioak ere, batezere emakumeetan, izateko posibilitatea handiagoa delako.-SINTOMAK:

1. Mina pixa egitean
2. Pixak usain handia izatea...

Ohitura osasungarriak

• Ura edan
• Alkohola, tabakoa sahiestu
• Pixa jarraian egin
• Kotoizko azpiko arropa erabili

Izerdi guruinak

-Funtzio iraizlea bete. -Larruazaleko dermisean pilatuta dauden hodi-meheak dira. - Pilo edo glomerulu bakoitzetik hodi bat ateratzen da azaleko poro bateraino. -Jariatutako likidoa izerdia da -Egunean kanporatzen den izerdia hainbat faktoreen arabera aldatzen da.

Giltzurrunak

Babarrun itxura eta 10 cm

-Bizkarrezurraren gerrialdeko bi aldeetan dauden kolore gorri iluneko bi organo dira. -Barrualdeko ertzak bizkarrezurrerantz doa, eta hemen giltzurrunaren odol-hodien sarrera eta irteera daude. -Giltzurrun bakoitzaren gaineko aldean giltzurrun gaineko guruina dago. -Eskuineko giltzurruna ezkerraldekoa baino laburragoa eta lodiagoa da, gibelari lekua uzteko. Giltzurrunak 3 zati ditu.

Glomerulonefritisa

-Glomerulua hondaturik dagoenan gertatzen da. -Hemen gertatzen da gernu fabrikazioaren fasea, hots iragazketa, ez da behar bezala egiten.Hainbat sintoma:

1. Hematuria: Globulu gorriak askatu, beraz gernuak kolore gorrixka hartu.
2. Protenuria: Proteinak gernuan.
3. Hipertentsio arteriala: NaCl galdu.

Ohitura osasungarriak:

• Dieta osasugarria izan
• Ariketa fisikoa egin
• Likido gutxiago edan
• Kaltzio gehigarriak hartu
• Medikamentuak hartu hipertentsio arteriala jaisteko.

Giltzurrun-kalkuluak

1. -Giltzurrunen barruan mineralez osatutako "harriek" eragiten dute.

-Gehienak kaltzioz osatuta daude-Pelbisean osatzen dira, hortik beheko giltzurrun bideetatik jaitsi egiten dira egundoko mina eraginez.-SINTOMAK:

1. Min handia bizkar eta sahietsetan
2. Mina pixa egitean
3. ...

Ohitura osasungarriak

• Ur asko edan
• Analgesikoak hartu
• Gatza gutxitu
• Kaltzioa duten elikagaiak murriztu