Plaka tektonikoa eta kontinenteen jitoa
Plaka tektoniken teoria
Lurrazaldeformazioak
Wegenerren teoria
Ertz Motak
Plaka motak
Ozeanoen hedapena
Wegenerren teoria
Gaur egunean mundua 6 kontinentetan banatuta ezagutu arren 1912an, Alfred Wegener, meteorologo alemaniarrrak mundua hasiera batean superkontinente bategatik osatuta zegoela baieztatu zuen hurrengo frogak erabiliz: -Geografikoak: Hego Amerikak eta Afrikak ahokatu egiten zuelaz nabarmendu zen. -Geologikoak: Arroka mota desberdinak aurkitu ziren itsasoaz banaturiko kontinente desberdinetan. -Paleontologikoak: Kontinente desberdinetan mota berdineko fosilak aurkitu ziren. -Paleoklimatikoak: Aurkintza desberdinekin kontinente desberdinetan aintzinean klima berdinak egon zirela aurkitu zen. Teoria ezeztu zen errotazio indar baxuagatik baina plaka tektonikoak aurkitzean Wegenerrek bere errekonozimendua jaso zuen.
Plaka teknokiko motak
Plaka tektonikoak bi motatan sailkatu litezke, plaka ozeanikoak, plaka kontinentalak eta mistoak. -Plaka Ozeanikoak: Ozeano eta itsasoak okupatzen dituzte eta lurrazal ozeanikoak osatuta daude. Plaka kontinentalak baino dentsitate gehiago dute. -Plaka kontinentalak: Kontinenteak okupatzen dituzten plakak dira eta lurrazal kontientalaz osotuta daude. Dentsitate gutxiago dute lurrazal ozeanikoa baino. -Plaka Mistoak: Lurraz kontinental eta ozeanikoaz osoturiko plakak dira
Ertz Motak
Plaka tektonikoek bere artean ertzak sortzen dituzte, zeintzuetan aktibitate sismiko eta bolkaniko gehien gertatzen da. Mota desberdinetan sailka ditzakeguz. -Ertz dibergenteak: Ertz mota hauek plaka ozeanikoen artean ematen dira eta hauek euren artean aldentzeko joera dute, magma kanporatuz eta lur berria sortuz. Ozeanoak handitu egiten dira Ertz konbergenteak: Bi plakek elkarren aurka talka egiten dutenean ematen da. Ertz hauek osotzen dituzten plaken arabera sailkatzen dira hauek ere
- Bi ozeaniko: Dentsitate handiagoko plaka beherantz doa eta txikikoa gora. Honela sumendiak sortzen dira eta adibidez Japon mota honetako ertzetatik sortu zen.
- Kontinental bat eta ozeaniko bat: Ozeanikoa dentsuagoa denez barrurantz sartzen da eta kontinentala goian geratzen da. Ertz hauekin lurrak gorantz egiterakoan mendikateak sortzen dira, adibez Andeak.
- Bi kontinental: Dentsitate handiagokoa behean sartzen da eta gutxiagokoa goian. Kasu honetan ere lurra altzatzean mendikateak sortzen dira, Himalaia adibide bezala.
-Ertz pasiboak: Bi plaka kontinentalen artean ematen da, eta hauek irristatu egiten dira. Irristatze honek lurrikara handiak sor ditzake. San Andreseko faila ertz pasiboen eraginez sortutakoa da.
Plaka tektonikoen teoria
60. hamarkadan garatutako teoria honek litosfera plaka desberdinez osatutako geruza bat dela esaten du. Plaka hauek higidura desberdinak dituzte lurraren nukleoak sortzen duen bero konbekzioaren ondorioz.
Hondo ozeanikoen hedapena
Ozeanoen hedapena dortsal ozeanikoetan ematen da. Bertan plaka tektonikoek sortzen dituzten ertz dibergenteak, elkarregandik aldendu egiten dira. Honela lurraren barrualdeko magma askatu egiten da, eta lurrazal ozeaniko gehiago sortzen du.Ozeano Atlantikoa urtean 3tik 5 cm-ra handitzen da eta Ozeano Barea 5etik 10cm-ra.
Lurrazalaren deformazioak
Plaka tektonikoen ertzetan arroka deformazioak gertatu ohi dira. Hauetan sailkatzen dira: -Tolesturak: Ertz konbergenteetan arrokak elkar bultzatuak direnean lurrazalean tolesturak eman ohi dira. Failak: Arroken desplazamendu bat ematerakoan eta arroken erresistentzia gainditzean arrokak hautsi egiten dira haustudurak sortuz. -Diaklasak: Failen antzera baina desplazamendurik gabe -Hondoratzea: Arrokak kasu batzuetan hondoratzeak sortu ahal dituzte. -Goratzea: Ertz konbergenteek talka egitean dentsitate gutxieneko plaka goratzea egiten du.
6. Gaiko Lana
eder solueta
Created on April 9, 2024
Start designing with a free template
Discover more than 1500 professional designs like these:
View
Essential Map
View
Akihabara Map
View
Frayer Model
View
Create Your Story in Spanish
View
Microcourse: Key Skills for University
View
Microcourse: Learn Spanish
View
Resource Bank
Explore all templates
Transcript
Plaka tektonikoa eta kontinenteen jitoa
Plaka tektoniken teoria
Lurrazaldeformazioak
Wegenerren teoria
Ertz Motak
Plaka motak
Ozeanoen hedapena
Wegenerren teoria
Gaur egunean mundua 6 kontinentetan banatuta ezagutu arren 1912an, Alfred Wegener, meteorologo alemaniarrrak mundua hasiera batean superkontinente bategatik osatuta zegoela baieztatu zuen hurrengo frogak erabiliz: -Geografikoak: Hego Amerikak eta Afrikak ahokatu egiten zuelaz nabarmendu zen. -Geologikoak: Arroka mota desberdinak aurkitu ziren itsasoaz banaturiko kontinente desberdinetan. -Paleontologikoak: Kontinente desberdinetan mota berdineko fosilak aurkitu ziren. -Paleoklimatikoak: Aurkintza desberdinekin kontinente desberdinetan aintzinean klima berdinak egon zirela aurkitu zen. Teoria ezeztu zen errotazio indar baxuagatik baina plaka tektonikoak aurkitzean Wegenerrek bere errekonozimendua jaso zuen.
Plaka teknokiko motak
Plaka tektonikoak bi motatan sailkatu litezke, plaka ozeanikoak, plaka kontinentalak eta mistoak. -Plaka Ozeanikoak: Ozeano eta itsasoak okupatzen dituzte eta lurrazal ozeanikoak osatuta daude. Plaka kontinentalak baino dentsitate gehiago dute. -Plaka kontinentalak: Kontinenteak okupatzen dituzten plakak dira eta lurrazal kontientalaz osotuta daude. Dentsitate gutxiago dute lurrazal ozeanikoa baino. -Plaka Mistoak: Lurraz kontinental eta ozeanikoaz osoturiko plakak dira
Ertz Motak
Plaka tektonikoek bere artean ertzak sortzen dituzte, zeintzuetan aktibitate sismiko eta bolkaniko gehien gertatzen da. Mota desberdinetan sailka ditzakeguz. -Ertz dibergenteak: Ertz mota hauek plaka ozeanikoen artean ematen dira eta hauek euren artean aldentzeko joera dute, magma kanporatuz eta lur berria sortuz. Ozeanoak handitu egiten dira Ertz konbergenteak: Bi plakek elkarren aurka talka egiten dutenean ematen da. Ertz hauek osotzen dituzten plaken arabera sailkatzen dira hauek ere
- Bi ozeaniko: Dentsitate handiagoko plaka beherantz doa eta txikikoa gora. Honela sumendiak sortzen dira eta adibidez Japon mota honetako ertzetatik sortu zen.
- Kontinental bat eta ozeaniko bat: Ozeanikoa dentsuagoa denez barrurantz sartzen da eta kontinentala goian geratzen da. Ertz hauekin lurrak gorantz egiterakoan mendikateak sortzen dira, adibez Andeak.
- Bi kontinental: Dentsitate handiagokoa behean sartzen da eta gutxiagokoa goian. Kasu honetan ere lurra altzatzean mendikateak sortzen dira, Himalaia adibide bezala.
-Ertz pasiboak: Bi plaka kontinentalen artean ematen da, eta hauek irristatu egiten dira. Irristatze honek lurrikara handiak sor ditzake. San Andreseko faila ertz pasiboen eraginez sortutakoa da.Plaka tektonikoen teoria
60. hamarkadan garatutako teoria honek litosfera plaka desberdinez osatutako geruza bat dela esaten du. Plaka hauek higidura desberdinak dituzte lurraren nukleoak sortzen duen bero konbekzioaren ondorioz.
Hondo ozeanikoen hedapena
Ozeanoen hedapena dortsal ozeanikoetan ematen da. Bertan plaka tektonikoek sortzen dituzten ertz dibergenteak, elkarregandik aldendu egiten dira. Honela lurraren barrualdeko magma askatu egiten da, eta lurrazal ozeaniko gehiago sortzen du.Ozeano Atlantikoa urtean 3tik 5 cm-ra handitzen da eta Ozeano Barea 5etik 10cm-ra.
Lurrazalaren deformazioak
Plaka tektonikoen ertzetan arroka deformazioak gertatu ohi dira. Hauetan sailkatzen dira: -Tolesturak: Ertz konbergenteetan arrokak elkar bultzatuak direnean lurrazalean tolesturak eman ohi dira. Failak: Arroken desplazamendu bat ematerakoan eta arroken erresistentzia gainditzean arrokak hautsi egiten dira haustudurak sortuz. -Diaklasak: Failen antzera baina desplazamendurik gabe -Hondoratzea: Arrokak kasu batzuetan hondoratzeak sortu ahal dituzte. -Goratzea: Ertz konbergenteek talka egitean dentsitate gutxieneko plaka goratzea egiten du.