Copia - genetika

Azido nukleikoak

DNA

RNA

Azido Desoxirribonukleikoa

Azido Erribonukleikoa

Azido nukleikoak

Nukleotido izeneko unitateen elkarketak dira, kateak eratzen dituzte.

Nukleotido

Hiru molekulaz osatua: 1. Fosfato taldea P 2. Glukosa bat (azukrea)DNA: desoxirribosa RNA: erribosa3. Base nitrogenatua

Nukleotidoak elkartzean kate polinukleotidikoak eratzen dituzte

DNA

• Gluzidoa : desoxirribosa
• Base Nitrogenatuak: A, T, C, G
• Kate bikoitza (antiparaleloak)
• Zelula eukaritoetan nukleoan mitokondrioetan eta kloroplastoetan
• Funtzioa:
• Informazio genetikoa gorde eta transmititu
• Infor. genetikoa adierazi

DNA-ren base nitrogenatuak

• Adenina
• Timina
• Zitosina
• Guanina

RNA

• Gluzidoa : erribosa
• Base Nitrogenatuak: A, Uraziloa, G eta C
• Kate bakarra
• Zelula eukaritoetan nukleoan, zitosolean, erribosometan
• Funtzioa:

• Infor. genetikoa adierazi proteinen sintesiaren bitartez.
• RNA motak: RNAmezularia (RNAm), tranferentziako RNA (RNAt) eta RNA erribosomikoa (RNA r)

ERREPLIKAZIOA

DNAaren bi kopia sortzen dira Prozesu erdikontserbakorra

Entzima batek(helikasa) bi kateak banatzen ditu. Base nitrogenatuen arteko loturak puskatuz

Kate bakoitzak molde modura jokatzen du. Beste entzima batek (Polimerasa) nukleotido berriak elkartuko ditu

Prozesua amaitzean DANren bi kopia berdin berdinak izango ditugu

DNA-TIK PROTEINETARA

Zer da proteina bat?

Aminoazidoz osatutako makromolekulen izen generikoa. Bizidun guztien osagai dira.

DNA-TIK PROTEINETARA

Aminoazidoak

20 aminoazido desberdin

DNA-TIK PROTEINETARA

DNA-TIK PROTEINETARA

ITZULPENA

TRANSKRIPZIOA

• Erribosomak RNAm-en informazioa irakurri
• RNAt-rekin lagutzaz proteinak eratu

• DNA-ren informazioa transkribitu egiten da RNAmezularia sortuz.
• RNAm nukleotik atera egiten da

DNA-TIK PROTEINETARA

TRANSKRIPZIOA

1. Entzima batek (polimerasa) interesatzen den genearen DNAren zatia banatzen du.

DNA-TIK PROTEINETARA

DNAren informazioa transkribatu

TRANSKRIPZIOA

2. Entzima honek libre dauden nukleotidoak erabiliz, RNAm kate bat eratuko du. (gogoratu RNAk ez duela Timinarik, horren partez Uraziloa jartzen du)

DNA-TIK PROTEINETARA

RNA mezularia

TRANSKRIPZIOA

3. RNAm nukleotik ateratzen da zitoplasmara

DNA-TIK PROTEINETARA

erribosoma

ITZULPENA

RNA mezularia

1. Itzulpena Erribosometan ematen da. 2. Erribosomak RNAm-aren baseak hirunaka irakurtzen ditu. Hirukote horiei kodoi deituko diegu.

DNA-TIK PROTEINETARA

ITZULPENA

RNA t transferentziazkoa

3. RNAt-ak aminoazidoak ekartzen dituzte erribosometara

DNA-TIK PROTEINETARA

ITZULPENA

3. RNAt-ak alde batean antikodoia du RNAm-ko kodoiarekin aklopatuko dena.Antikodoi bakoitza aminoazido zehatz bat darama.

Anticodoia

DNA-TIK PROTEINETARA

aa elkartu

ITZULPENA

3. AA-k elkarrekin lotuko dira proteina eratuz

DNA-TIK PROTEINETARA

proteina

DNA-TIK PROTEINETARA

KODE GENETIKOA

MUTAZIOAK

Mutazioak DNAren aldaketak dira

Noiz gertatzen dira?

• Erreplikazioan
• Kromosomen banaketan (mitosi/meiosi)

MUTAZIOAK

Jatorriaren arabera

ERAGINDAKOAK

• Agente mutagenoekin kontaktua (erradiazioa, subtantzia kimikoak...)

ESPONTANEOAK Ez du kanpo eragilerik parte harten. Adib erreplikazio akats bat.

MUTAZIOAK

Zein zelulari eragiten dioten arabera

MUTAZIO SOMATIKOAK

• Zelula somatikoei (gametoak ez beste danak) eragiten diete
• Ez dira heredagarriak

MUTAZIO GERMINALAK edo HEREDAGARRIAK

• Gametoei eragiten diete
• Ondorengoei transmititzen zaizkie

MUTAZIOAK

Material genetikoan aldaketa eragin duen mekanismoaren arabera

MUTAZIO KROMOSOMIKOAK (kromosomari eragiten dio)

• Estrukturalak
• Numerikoak

MUTAZIO GENIKOAK (gen bati eragiten dio)

• Ordezkatzea
• Gehitzea edo tartekatzea
• Galtzea edo delezioa

MUTAZIOAK

Material genetikoan aldaketa eragin duen mekanismoaren arabera

MUTAZIO GENIKOAK

• Ordezkatzea
• Gehitzea edo tartekatzea
• Galtzea edo delezioa

MUTAZIOAK

MUTAZIO GENIKOAK: ordezkapena

MUTAZIOAK

MUTAZIO GENIKOAK: galtzea edo gehitzea

MUTAZIOAK

MUTAZIO KROMOSOMIKOAK: ESTRUKTURALAK

Kromosomaren egiturari eragiten diote

MUTAZIOAK

MUTAZIO KROMOSOMIKOAK: numerikoak

Kromosomen kopuruan agertzen dira aldaketak

MUTAZIOAK

MUTAZIO KROMOSOMIKOAK: numerikoak

Aplikazioak

BIOTEKNOLOGIA

Bioteknologia disziplina anitzeko zientzia bat da. Bioteknologiak organismoak (mikroorganismoak, batez ere) erabiltzen ditu gizakiarentzat onuragarriak diren produktuak edo zerbitzuak eskuratzeko.

+ Info

Intsulinaren sintesia

Terapia genikoa

klonazioa

Laborategi birtuala

klonazio terapeutikoa