"Rodem Warszawianin, sercem Polak, a talentem obywatel świata."
Życie i Twórczość
Fryderyka Chopina
magdalena Józefowska
Drodzy uczniowie!
Przygotowując się do konkursu, dokładnie prześledźcie tę prezentację. Klikajcie na znaki przedstwiające nuty, kamery, klawiatury oraz punkt w górnym prawym rogu, który wskaże dodatkowe informacje, filmy, muzykę lub obrazy.
Fryderyk Chopin
to jeden z najwybitniejszych kompozytorów świata. Czołowy przedstawiciel romantyzmu w muzyce. Był Polakiem, choć nosił francuskie nazwisko, a kiedy żył, Polski nie zaznaczano na mapach. Jego ojczyzna na 123 lata znalazła się pod panowaniem obcych państw. Mimo tak trudnych czasów Fryderyk Chopin zrobił ogromną karierę, rozsławiając tradycje swojej ojczyzny na całym świecie.Przed jego muzyką chyliły czoła najbardziej znane osobistości XIX wieku - królowie, księżniczki, arystokraci i artyści. Największe sale koncertowe pełne były ludzi marzących, by posłuchać jego gry. W bardzo młodym wieku osiągnął wielki sukces. Do dziś utwory Chopina są podziwiane i znane na całym świecie. Jak tego dokonał? Co takiego jest w jego muzyce?
Narodziny Fryderyka
Fryderyk Franciszek Chopin urodził się w 22 lutego/1 marca 1810 roku, a więc ponad 200 lat temu, w Żelazowej Woli. Żelazowa Wola to mała wieś na Mazowszu, położona nad rzeką Utratą, oddalona o ponad 50km od Warszawy, w okolicy Sochaczewa.
Rodzina Chopinów
Ojciec Fryderyka - Mikołaj Chopin (z pochodzenia Francuz) był guwernerem (nauczycielem) u rodziny Skarbków (właścicieli Żelazowej Woli), tam również mieszkała matka Fryderyka - Tekla Justyna z Krzyżanowskich (zubożała kuzynka Skarbków). W 1810r. państwo Chopinowie z Ludwiką i półrocznym Fryderykiem przenieśli się jednak do Warszawy, gdzie ojciec rodziny otrzymał posadę nauczyciela języka francuskiego oraz gospodarza pensjonatu dla chłopców. Fryderyk przejął od ojca solidne wykształcenie i nienaganne maniery. Wraz z trzema siostrami: Ludwiką, Izabellą i przedwcześnie zmarłą Emilią, rowzijał zainteresowania astystyczne, rysował, inscenizował rodzinny teatrzyk, muzykował. Fryderyk rósł, biegał i bawił się z siostrami. Był bardzo pogodnym dzieckiem, chcociaż często chorował.
Chopin i jego pierwsze kontakty z muzyką
200 lat temu nie było odtwarzaczy, płyt, Internetu, radia i telewizji. Jeśli ludzie chcieli posłuchać muzyki, musieli albo pójść na koncert, albo mogli wykonać muzykę samodzielnie. Dlatego umiejętność gry na różnych instrumentach była wówczas popularna, ludzie także więcej śpiewali. Również w domu Chopinów wspólnie muzykowano: matka grała na fortepianie i pięknie śpiewała, ojciec grał na flecie i skrzypcach. Fryderyk więc od najmłodszych lat miał styczność z muzyką. Gry na fortepianie najpierw uczyła go siostra Ludwika.Świetnie się bawili grając wspólnie. Niekiedy do dzieci przyłączali się rodzice. Wspólne muzykowanie było ulubionym zajęciem rodziny małego Fryderyka.
Mały Geniusz!
W wieku 6 lat Fryderyk zaczął pobierać lekcje gry u Wojciecha Żywnego. Jego geniusz objawił się bardzo wcześnie. Ważną rolę odegrało w tym niewątpliwie domowe wychowanie, tradycja słuchania muzyki, uczestnictwo w życiu koncertowym Warszawyi nauczyciel. W wieku 7-lat wydana drukiem została jego pierwsza kompozycja - "Polonez g-moll". Jako 7 - latek komponował też marsze wosjkowe. Zazwyczaj młodzi pianiści pojawiający się na koncertach mają za sobą co najmniej kilkanaście lat ćwiczeń pod okiem nauczyciela. Fryderyk uczył się u Wojciecha Żywnego zaledwie przez 6 lat. Prawie równocześnie z nauką gry zaczął improwizować i zapisywać swoje utwory. Już po roku nauki, jako 7-latek skomponował polonezy i marsze wojskowe. 12-letni Frycek zadedykował swojego Poloneza As-dur pierwszemu nauczycielowi na jego imieniny. Oprócz wybitnych zdolności muzycznych, Chopin posiadał także talent literacki, aktorski i plastyczny. Przyjrzyjcie się laurce jaką 6-letni Fryderyk narysował dla ojca z okazji imienin.
Pierwsze koncerty
Fryderyk bardzo szybko robił postępy w grze na fortepianie. Błyskawicznie przyswajał nuty oraz wiadomości o muzyce. Słuchał o Bachu, Mozarcie, Haydnie. Pan Wojciech Żywny widział w swoim uczniu ogromny talent i nie zanudzał go grą tych samych gam, ale zachęcał do wymyślania własnych utworów (co Frycek robił całymi godzinami).
Wkrótce wieść o niesamowitych zdolnościach małego pianisty rozeszła się po całej Warszawie. Swoje pierwsze koncerty Fryderyk Chopin dawał w prywatnych domach ważnych rodzin. Najznakomitsi arystokraci zapraszali go do swoich domów.Z dźwięków, które słyszał na salonach szczególnie ukochał sobie polonezy. Podobała mu się ich dostojność. Frycek w szlachcie tańczącej w rytm tej muzyki widział polską siłę, honor i odwagę. Komponował więc polonezy, aby Polacy słuchając ich, znów byli dumni ze swojej ojczyzny.
W rytmie poloneza
Wysłuchaliście wcześniej Poloneza g-moll. Teraz wsłuchajcie się w Poloneza B-dur, skompownowanego przez Fryderyka 1817roku,a zapisanego przez jego ojca Mikołaja. A teraz wyklaszczmy rytm poloneza:
W dowód uznania
Pod koniec 1819 roku zjechała do Warszawy na koncert wspaniała śpiewaczka włoska, sopran koloraturowy, Angelica Catalani (1780-1849).Po wysłuchaniu gry młodziutkiego Chopina, urzeczona jego niezwykłym talentem, obdarowała go hojnym prezentem w postaci złotego zegarka kieszonkowego z wygrawerowaną dedykacją: "Pani Catalani dla Fryderyka Chopina mającego 10 lat" i datą "A Varsovie le 3 Janvier 1820". Obecnie ten cenny eksponat jest w posiadaniu Muzeum Fryderyka Chopina w Warszawie.
Fryderyk w Liceum Warszawskim
Do 13 roku życia Fryderyk uczył się w domu pod okiem ojca. Następnie rozpoczął naukę w Liceum Warszawskim, gdzie pracował jego ojciec. Okazało się, że pan Mikołaj nauczył zdolnego syna tak dużo, że ten od razu został przyjęty do czwartej klasy liceum. Również pan Wojciech stwierdził, iż przekazał Fryderykowi już wszystko, co sam potrafił i mały pianista powinien podjąć poważną edukację muzyczną. Chłopiec zaczął sie więc uczyć komponowania muzyki pod okiem Józefa Elsnera - wykładowcy Szkoły Głównej Muzyki w Warszawie.
Wakacje Fryderyka
Na wsi odkrywa folklor muzyczny ziemi mazowieckiej, kujawskiej oraz dobrzyńskiej, których nuty i motywy coraz częściej pojawiają się w jego utworach. Powstają liczne mazurki oraz pierwsze pieśni, np. "Życzenie" napisane w 1829r. Tę pieśń wpisał Chopin do sztambucha Emilii Elsnerównie - córce swojego nauczyciela, ale wkrótce była śpiewana w całej Warszawie i na emigracji.
Fryderyk wyjeżdzał poza miasto na wieś. Między innymi bywał u swojego kolegi Dominika Dziewanowskiego w Szafarni - to mała miejscowość oddalona o nieco ponad 40km od Torunia. Wakacyjne przygody relacjonował w listach redagowanych do rodziców w formie gazety. Rozwiążcie rebus, by dowiedzieć się jak nazwał te gazetę!Następnie przeczytajcie fragmenty listów.
Inspiracje folklorem
Pobyty na wsi miały też na celu podreperować nadszarpnięte długim przeziębieniem zdrowie Fryderyka. 14-letni chłopiec spędził tam całe lato. Spacerował po łąkach i lasach, zachwycony pięknem polskiej przyrody. Oprócz urzekających krajobrazów odkrył jeszcze... muzykę!Pewnego dnia wraz z rodziną przyjaciela udał się na dożynki do sąsiedniego Oborowa.Trafili na wiejską zabawę. Frycek z zachwytem wpatrywał się w kolorowe, tańczące pary. Muzykanci grali na rozstrojonych skrzypacach jakiegoś niezwykłego mazurka, a nogi same rwały się do tańca!
Fryderyk miał wielką ochotę, aby przyłaczyć się do grajków. Jeden z nich podał mu swój instrument, który nieco przypominał skrzypce i wiolonczelę. Fryderyk pociągał smyczkiem po strunie, a instrument wydał niski dźwięk. Z uśmiechem zaczął grać w rytm melodii wykonywanej przez muzykantów. Grał tak godzinę, aż ostatania struna basetli (tak nazywał się instrument) pękła. Bardzo podobały się Fryderykowi te skoczne melodie. Stały się one inspiracją do napisania wielu utworów. Posłuchajmy Mazurka D-dur.
Młodość Fryderyka
Fryderyk stawał się coraz bardziej popularny. Zachwycano się jego utworami, a najbardziej znamienite osobostości chciały, by dla nich grał. Był uwielbiany przez cara Rosji - Aleksandra I. Gra młodego pianisty tak go urzekła, że podarował mu brylantowy pierścień. Podczas jedengo z koncertów Fryderyk zauważył piękną sopranistkę - Konstancję Gładkowską. Dziewczyna nie zwracała na młodzieńca uwagi, chociaż ten za wszelką cenę starał się jej przypodobać. Wyjawił jej swoje uczucia, a Konstancja pokochała młodego i wrażliwego kompozytora. Fryderyk często akompaniował jej na fortepianie i przysłuchiwał się jej anielskiemu głosowi. Pewnego dnia ofiarował jej swój sygnet. W ten sposób młodzi się potajemnie zaręczyli.
Ostatnie lata w Polsce
Ostatnie dwa lata pobytu Chopina w Polsce, to czas intensywnego zwiedzania, odkrywania piękna ziemi ojczystej, historycznych zabytków: w Golubiu - Dobrzyniu, Toruniu, Krakowie, Ojcowie, Wieliczce, Antoninie, Gdańsku, Dusznikach - Zdroju i wreszcie w Żelazowej Woli... Jakby czuł. że jest to jego pożegnanie z Ojczyzną.
Wciąż zapraszany na salony był ulubieńcem Wielkiego Księcia Konstantego, Zamojskich, Potockich, Radziwiłłów, grywał także w Kościele Sióstr Wizytek w Warszawie. Wszędzie budził zachwyt kunsztem i talentem.
Młodość Chopina przypada na czas zrywów patriotycznych oraz szczególnego kultu Ojczyzny. Choć pozornie nie interesował się polityką, bardzo boleśnie odczuwał niewolę. Sława Fryderyka zaczyna docierać za granicę. Młodego kompozytora zapraszano na koncerty do Berlina, Pragi, Drezna i Wiednia. Wszędzie wróżnono mu wielką karierę. Fryderyk wracał do Warszawy pełen wrażeń, a jego rodzice przeczuwali, że niedługo będą musieli pożegnać się z synem, bo tylko za granicą będzie mógł w pełni rozwinąć swój talent. Tutaj osiągnał już wszystko, chociaż miał dopiero 20 lat.
Młody warszawiak w podróży
Miejsca, które odwiedzał młody Fryderyk rozsiane są po całkiem dużym obszarze. Rok, w którym Chopin odwiedzał dane miejsca, pokrywa się z datą powstania konkretnego utworu. Nie komponował w podrózy, ale prawdopodobnie do pracy zasiadał już w Warszawie, po powrocie z wycieczek. Zwróćcie uwagę na różnorodność emocji zawartych w kompozycjach. Obejrzyjcie film o podróżach Chopina. Zapiszcie imiona i nazwiska osób związanych z odwiedzanymi przez niego miejscami.
Gatunki uprawiane przez Chopina
Gatunki uprawiane przez Chopina
Wyjazd Fryderyka z Polski
Za namową ojca Fryderyk postanawia opuścić Polskę i wyjechać w dłuższą podróż po Europie. Konstancja nie chciała stawać na drodze kariery swego ukochanego, chociaż wiedziała, że może go już nigdy więcej nie zobaczyć. 11 pażdziernika 1830r. w Teatrze Narodowym odbył się pożegnalny koncert Fryderyka. Po wspólnym występie Konstancja wręczyła Chopinowi niewielki pamiętnik, a w nim zapisany jej ręką wiersz. 2 listopada 1830r. Fryderyk opuścił ojczyznę wyjeżdżając z Warszawy do Wiednia. Do swojego bagażu zapakował niewielki pojemnik z polską ziemią...
Fryderyk Chopin na emigracji
Początkowo Chopin zatrzymał się w Wiedniu. Tam dowiedział sięo wybuchu powstania listopadowego, a wkrótce też o klęsce rodaków w Warszawie. Kompozytor chciał natychmiast wracać, by jak inni Polacy walczyć za ojczyznę. Przyjaciele przekonywali go jednak, że losy Polski są niepewne i być może nie uda się już wyjechać Fryderykowi z kraju. Został więc w Wiedniu, często żałując swojej decyzji. Ukojenie znajdował w muzyce, dzięki której dawał ujście swojej rozpaczy. Po upadku powstania skomponował etiudę c-moll - zwaną także "Rewolucyjną".
Z tęsknoty za ojczyzną...
Podczas pobytu w Wiedniu Chopina dręczyła samotność i tęknota za krajem. Pisał o tym w listach do przyjaciół, a smutek utrwalał także w komponowanej muzyce.Wyjątkowo trudnym okresem były dla niego święta Bożego Narodzenia. Jest wigilia 1830roku. W Warszawie trwa powstanie listopadowe, w którym walczą przyjaciele Fryderyka, a on sam z dala od domu tworzy w Katedrze św. Stefana w Wiedniu . W napisanym wtedy scherzo h-moll nawiązał do melodii znanej polskiej kolędy. Wysłuchajcie fragmentu kompozycjii podajcie jej tytuł.
Pod niebem Paryża
Pod koniec 1830 roku decyzją rodziny Fryderyk wyjeżdża z Wiednia i przez Linz, Salzburg, Monachium i Stuttgard udaje się do Francji. Dziesięć miesięcy później dociera do Paryża, gdzie osiada na stałe. Tam Chopin prowadził intensywne życie: często koncertował i udzielał lekcji gry na fortepianie. Skomponował też wiele nowych utworów. Niektóre z utworów tego wielkiego artysty nawiązywały do polskiej muzyki ludowej, inne były przykładami dzieł muzyki salonowej. Artysta cieszył się wielką sławą - jako twórca wyróżniający się własnym, niepowtarzalnym stylem oraz jako doskonały pianista, który unowocześnił technikę gry na fortepianie. Zaprzyjaźnił się z innymi kompozytorami: Franciszkiem Lisztem, Feliksem Mendelssohnem. Zyskuje uznanie i podziw w oczach krytyków, a pianista niemiecki - Robert Schuman mówi o Chopinie: "Kapelusze z głów, Panowie! Oto geniusz!
Na fotografii próba rekonstrukcji jego wyglądu autorstwa Hadi Karimi, sporządzona w 2020r. na podstawie zachowanych fotografii i maski pośmiertnej.
Wielka Emigracja i Hôtel Lambert
Choć Fryderyk odnosił w Paryżu coraz większe sukcesy, to wciąż bardzo tęsknił za Polską. Powracał do beztroskich chwil spędzonych w Szafarni, Żelazowej Woli oraz do warszawskich ulic. Martwił się sytuacją, jaka panuje w ojczyźnie. Zaprzyjaźnił się z innymi Polakami mieszkającymi w Paryżu. Wielu z nich zostało zmuszonych przez zaborców do opuszczenia swoich rodzinnych ziem. W stolicy Francji znaleźli schronienie. Fryderyk pomgał rodakom np. grając koncerty, z których dochód przeznaczony był na działalność obozu politycznego założonego tam na emigracji. Wspólnie z z polskimi przyjaciółmi marzył o powrocie do kraju, wyrwania go z rąk zaborców i jego dawnej świetności.
Juliusz Słowacki
Adam Mickiewicz
Cyprian Kamil Norwid
Zygmunt Krasiński
Adam Czartoryski
Znów w podróży
Kariera pianistyczna dość mocno przytłoczyła Chopina. W 1835 roku wycofał się z estrady mówiąc Lisztowi: "Ja się nie nadaję do występów publicznych, audytorium mnie onieśmiela". Stęskniony za rodziną wyjeżdza więc w sierpniu do Karlsbadu (Karlovy Vary) w Czechach. Po raz pierwszy od wyjazdu z Warszawy spotyka się tam z ukochanymi rodzicami i spędza z nimi szczęśliwy miesiąc. W drodze powrotnej odwiedza Dieczyn, a następnie Drezno. W Dreźnie zatrzymuje się u rodziny Wodzińskich z Kujaw; ich synowie mieszkali w Warszawie w pensjonacie Mikołaja Chopina. To właśnie tam poznaje Marię Wodzińską. Sympatia między nimi narasta, a Fryderyk wpisuje dziewczynie do sztambucha kilka swoich kompozycji. Po roku, kiedy widzą się ponownie w Marienbadzie Fryderyk oświadcza się Marii i zostaje "na próbę" przyjęty przez jej rodziców pod warunkiem dbania o zdrowie. Rodzice Marii kilka razy widują się jeszcze z rodzicami Chopina, ale finalnie odrzucają jego kandydaturę pod pretekstem złego stanu zdrowia.
Chopin i jego kobiety
Maria Wodzińska
Jane Stirling
George Sand
Konstancja Gładkowska
Wielka miłość - nie od pierwszego spojrzenia
Fryderyk Chopin i George Sand (a włściwie Amantine Lucile Aurore Dupin, primo voto Dudevant) spędzili razem blisko dziesięć lat. Początkowo jednak wirtuoz w ogóle nie przejawiał zainteresowania słynną pisarką. Twierdził wręcz, że „było w niej coś odpychającego”. Francuzka potrzebowała wielu miesięcy, aby zdobyć jego serce. Nie znamy dokładnej daty pierwszego spotkania Fryderyka Chopina i Amantine Dudevant, która w historii literatury zapisała się pod pseudonimem George Sand. Nastąpiło ono najprawdopodobniej w pierwszej połowie grudnia 1836 roku u ich wspólnego przyjaciela Franciszka Liszta.Francuzka była zafascynowana znanym już wtedy w całej Europie pianistą znad Wisły. "Chopin jednak, jako że nie lubił kobiet-literatek, wielka literacka sława George Sand nie imponowała mu wcale, gdyż sam był jeszcze większą znakomitością, to zaś, co słyszał o jej męskim sposobie życia, (…) również nie odpowiadało jego upodobaniom."
Szczęśliwe lata
Związek Sand i Chopina rozpoczął się prawdopodobnie dopiero w kwietniu 1838 roku. Wtedy to po jednym z wystąpień pianisty Francuzka wręczyła mu karteczkę, na której napisała „Ktoś Pana uwielbia”. Odtąd widywano ich już razem. Artysta często odpoczywał w jej posiadłości w Nohant. Wspólnie odbyli też podróż na hiszpańską wyspę Majorkę, gdzie spędzili całą zimę na przełomie 1838 i 1839 roku. George sprowadziła tam nawet fortepian, aby Fryderyk mógł komponować.
Starsza o sześć lat od Chopina George Sand była – jak na ówczesne standardy – prawdziwą skandalistką. Kilka lat wcześniej porzuciła męża i samotnie wychowywała syna oraz córkę. Jednocześnie, chcąc zaistnieć w patriarchalnym świecie literatury, zaczęła posługiwać się męskim pseudonimem. Na tym jednak nie poprzestała. Łamała skostniałe normy społeczne nosząc męskie stroje oraz paląc cygara, co szczególnie gorszyło wyznawców konserwatywnych zasad.
Od burzliwego romansu do przyjaźni
Od 1839 do 1946 roku Fryderyk spędzał w Paryżu większość roku, Nohant zaś stawało się jego domem każdego lata. Miejsce to przypominało mu malownicze Żelazową Wolę i Szafarnię. George Sand pisała w swojej posiadłości kolejne powieści i sztuki teatralne, a Chopin komponował muzykę. Stworzył tam wiele wybitnych utwórów. Często zapraszali do Nohant swoich przyjaciół. Oprócz Franciszka Liszta, czy malarza Eugene Delacroix odwiedzała ich też siostra Chopina - Ludwika,która szybko zaprzyjaźniła się z George. W roku 1846 związek kompozytora z pisarką zostaje zakończony. Przez jakiś czas pozostają jeszcze przyjaciółmi, ale ich kontakt jest coraz słabszy. Fryderyk popada w konflikt z Maurice - synem Aurory. Staje po stronie Solange - córki ukochanej, która była skłócona z matką i to staje się gwoździem do trumny ich związku. Mimo rozstania Sand miała sentyment do kompozytora. W listach do wspólnych znajomych często pytała o niego.
George była dla Chopina muzą i najlepszą opiekunką, dbała o niego i jego zdrowie wzorowo. Wielu jednak oskarżało ją o to, że przyspieszyła śmierć genialnego Polaka, zrywając z nim. Czy jednak jego życie bez jej "parasola ochronnego" nie zakończyłoby się jeszcze wcześniej?
Choroba Chopina
Zdrowie Fryderyka pogarszało się. Miał chore płuca, często się przeziębiał, męczył go uporczywy kaszel. W czasie zimna, deszczu uporczywie poszukiwał ciepła i słońca, aby jego dolegliwości nie pogłebiały się. Stąd właśnie wyjazd na Majorkęz George Sand. Już podczas pobytu na tej hiszpańskiej wyspie Chopin ponownie zachorował na gruźlicę. Leczyło go wielu lekarzy, stawiając przeróżne diagnozy. Z obawy na chorobę Fryderyka mieszkańcy wyspy traktowali ich z największą wrogością i nie chcieli wynająć im lokum, bojąc się zarażenia. Przez jakiś czas mieszkali więc w opuszczonym klasztorze w Valdemossie.
Jego uczniowie potwierdzali, że Chopin "często przekładał lekcje, był cierpiący, blady, słaby i wiele kaszlał". Lekarze zalecali, aby przebywał w mieszkaniu słonecznym, dobrze ogrzewanym. Niestety choroba od 1844 roku przeszła już w stan stale zaostrzający się, a jego stan zdrowia z dnia dzień był coraz gorszy. Trzydziestokilkuletni kompozytor miał 170 cm wzrostu i ważył zaledwie 44 kg.
Jane Stirling
W ostatnim okresie życia Chopina ważną dla niego rolę odegrała jego uczennica, szkotka - Jane Stirling. Wiedząc o problemach finansowych kompozytora, zorganizowała mu pobyt w Wielkiej Brytanii. Koncerty i lekcje tam udzielane miały podreperować jego budżet. Przez siedem miesięcy od kwietnia do listopada 1848 roku, Chopin prowadził dość forsowny tryb życia, który wyczerpał jego już wątłe siły. Po powrocie do Paryża zaprzestał udzielać lekcji i komponować.
Po śmierci Chopina Stirling była nazywana "wdową po Chopinie" choć sam pianista twierdził, że nie było między nimi uczucia. Szkotka sfinansowała pogrzeb i nagrobek mistrza, dając kolejny raz dowód przywiązania do Fryderyka. Zadbała również o to, by przedmioty kompozytora (fortepian, rękopisy) trafiły do rodziny w Warszawie. Opłaciła także przyjazd siostry Chopina - Ludwiki do Francji.
Chopin i jego kobiety
Maria Wodzińska
Jane Stirling
George Sand
Konstancja Gładkowska
U schyłku życia
W sierpniu 1849 roku do Paryża przybyła pełna najgorszych obaw Ludwika, siostra Chopina. Otrzymała od brata list, w którym błagał ją o przyjazd. Wiedziała już, że jest bardzo chory. 30 sierpnia zebrało się konsylium najwybitniejszych lekarzy, które orzekło, że choroba artysty jest zanadto rozwinięta, a chory za słaby, by dało się go uratować. W ostatnich tygodniach odziedzali go przyjaciele, arystokraci, uczniowie, rodacy i dziennikarze. Fryderyk wyznaczył sobie zadanie, by każdemu powiedzieć serdeczne słowo.
Przed śmiercią polecił zniszczyć wszystkie niewydane i niedkończone utwory. Na szczęście do tego nie doszło.Fryderyk Franicszek Chopin zmarł 17 października ok. drugiej w nocy w ramionach ukochanej siostry, w stanie skarajnego wycieńczenia. Miał zaledwie 39 lat. Pogrzeb kompozytora odbył się 30 października. Była bardzo uroczysty, a cały Paryż przybył, by złożyć hołd wielkiemu Polakowi.
"Wydawało się, jakby słońce przybladło... "
Pogrzeb kompozytora odbył się 30 października 1849 roku. Był bardzo uroczysty, a cały Paryż przybył, by złożyć hołd wielkiemu Polakowi. Podczas mszy, na którą przybyło około czterech tysięcy osób, wykonywano trzy utwory autorstwa Fryderyka: marsz żałobny z "Sonaty b-moll" oraz dwa preludia. Chopina pochowano na paryskim cmentarzu Père-Lachaise. Trumna została spuszczona do grobu w kompletnej ciszy bowiem kompozytor pragnął skromnego pochówku. Do jego grobu złożono także pojemnik z polską ziemią. Pomnik Chopina odsłonięto rok po śmierci. Wyszedł on spod dłuta Clesingera. Płaskorzeźba przedstawia profil pianisty, u góry zaś spoczywa muza opłakująca kompozytora.
" Tam skarb twój, gdzie serce twoje..."
Fryderyk Chopin będąc na emigracji, odmówił zgłoszenia się po paszport w ambasadzie rosyjskiej, dlatego nie mógł już nigdy wrócić do domu rodzinnego. Skazał się w ten sposób na dożywotnią emigrację, ale jego życie pokazuje, jak blisko był związany z krajem, z Polakami. Został pochowany na paryskim cmentarzu Pere-Lachaise. Ostatnią wolą czyli życzeniem kompozytora było to, że by po śmierci jego serce wróciło do Warszawy. To życzenie spełniła siostra Ludwika, która z narażeniem życia przewiozła serce Chopina przez granicę austriacko-rosyjską. Serce w urnie zostało wmurowane w filar kościoła św. Krzyża na Krakowskim Przedmieściu w Warszawie. Cyprian Kamil Norwid zamieścił taki nekrolog w „Dzienniku Polskim”: „Rodem Warszawianin, sercem Polak, talentem świata obywatel Fryderyk Chopin, zszedł z tego świata[...].”
Pamięć o Fryderyku Chopinie
Mimo, iż Fryderyk Chopin zmarł bardzo młodo, na zawsze zapisał się w historii muzyki. Pozostawił ponad 200 kompozycji. Jego sława trwa do dziś. Utwory polskiego muzyka grane są w Europie, Ameryce, a nawet w dalekiej Azji, gdzie jest niezwykle popularny. Istnieje wiele instytucji, które prowadzą badania dotyczące życia i twórczości Chopina oraz prezentują jego dorobek kolejnym pokoleniom. Polski kompozytor jest patronem ogromnej liczby szkół.W miejscach, w których przebywał muzea pielęgnują pamięć o nim. Jego imieniem zostało nazwane warszawskie lotnisko, wiele sal koncertowych, a nawet obiekty znajdujące się w przestrzeni kosmicznej - krater na Merkurym oraz planetoida okrążająca Słońce. Stworzono mnóstwo jego pomników. Stał się inspiracją do powstania wielu filmów. Spośród wydarzeń poświęconych pamięci artysty najważniejsze to Międzynarodowy Konkurs Pianistycznyim. Fryderyka Chopina, który odbywa się w Warszawie co 5 lat.
"Impro Frycek - czyli Chopin, jakiego nie znacie"
10
Koniec
Garść ciekawostek!
Sprawdź się w teście!
Prezentacja - Fryderyk Chopin
Magdalena
Created on March 2, 2024
Start designing with a free template
Discover more than 1500 professional designs like these:
View
Essential Learning Unit
View
Akihabara Learning Unit
View
Genial learning unit
View
History Learning Unit
View
Primary Unit Plan
View
Vibrant Learning Unit
View
Art learning unit
Explore all templates
Transcript
"Rodem Warszawianin, sercem Polak, a talentem obywatel świata."
Życie i Twórczość
Fryderyka Chopina
magdalena Józefowska
Drodzy uczniowie!
Przygotowując się do konkursu, dokładnie prześledźcie tę prezentację. Klikajcie na znaki przedstwiające nuty, kamery, klawiatury oraz punkt w górnym prawym rogu, który wskaże dodatkowe informacje, filmy, muzykę lub obrazy.
Fryderyk Chopin
to jeden z najwybitniejszych kompozytorów świata. Czołowy przedstawiciel romantyzmu w muzyce. Był Polakiem, choć nosił francuskie nazwisko, a kiedy żył, Polski nie zaznaczano na mapach. Jego ojczyzna na 123 lata znalazła się pod panowaniem obcych państw. Mimo tak trudnych czasów Fryderyk Chopin zrobił ogromną karierę, rozsławiając tradycje swojej ojczyzny na całym świecie.Przed jego muzyką chyliły czoła najbardziej znane osobistości XIX wieku - królowie, księżniczki, arystokraci i artyści. Największe sale koncertowe pełne były ludzi marzących, by posłuchać jego gry. W bardzo młodym wieku osiągnął wielki sukces. Do dziś utwory Chopina są podziwiane i znane na całym świecie. Jak tego dokonał? Co takiego jest w jego muzyce?
Narodziny Fryderyka
Fryderyk Franciszek Chopin urodził się w 22 lutego/1 marca 1810 roku, a więc ponad 200 lat temu, w Żelazowej Woli. Żelazowa Wola to mała wieś na Mazowszu, położona nad rzeką Utratą, oddalona o ponad 50km od Warszawy, w okolicy Sochaczewa.
Rodzina Chopinów
Ojciec Fryderyka - Mikołaj Chopin (z pochodzenia Francuz) był guwernerem (nauczycielem) u rodziny Skarbków (właścicieli Żelazowej Woli), tam również mieszkała matka Fryderyka - Tekla Justyna z Krzyżanowskich (zubożała kuzynka Skarbków). W 1810r. państwo Chopinowie z Ludwiką i półrocznym Fryderykiem przenieśli się jednak do Warszawy, gdzie ojciec rodziny otrzymał posadę nauczyciela języka francuskiego oraz gospodarza pensjonatu dla chłopców. Fryderyk przejął od ojca solidne wykształcenie i nienaganne maniery. Wraz z trzema siostrami: Ludwiką, Izabellą i przedwcześnie zmarłą Emilią, rowzijał zainteresowania astystyczne, rysował, inscenizował rodzinny teatrzyk, muzykował. Fryderyk rósł, biegał i bawił się z siostrami. Był bardzo pogodnym dzieckiem, chcociaż często chorował.
Chopin i jego pierwsze kontakty z muzyką
200 lat temu nie było odtwarzaczy, płyt, Internetu, radia i telewizji. Jeśli ludzie chcieli posłuchać muzyki, musieli albo pójść na koncert, albo mogli wykonać muzykę samodzielnie. Dlatego umiejętność gry na różnych instrumentach była wówczas popularna, ludzie także więcej śpiewali. Również w domu Chopinów wspólnie muzykowano: matka grała na fortepianie i pięknie śpiewała, ojciec grał na flecie i skrzypcach. Fryderyk więc od najmłodszych lat miał styczność z muzyką. Gry na fortepianie najpierw uczyła go siostra Ludwika.Świetnie się bawili grając wspólnie. Niekiedy do dzieci przyłączali się rodzice. Wspólne muzykowanie było ulubionym zajęciem rodziny małego Fryderyka.
Mały Geniusz!
W wieku 6 lat Fryderyk zaczął pobierać lekcje gry u Wojciecha Żywnego. Jego geniusz objawił się bardzo wcześnie. Ważną rolę odegrało w tym niewątpliwie domowe wychowanie, tradycja słuchania muzyki, uczestnictwo w życiu koncertowym Warszawyi nauczyciel. W wieku 7-lat wydana drukiem została jego pierwsza kompozycja - "Polonez g-moll". Jako 7 - latek komponował też marsze wosjkowe. Zazwyczaj młodzi pianiści pojawiający się na koncertach mają za sobą co najmniej kilkanaście lat ćwiczeń pod okiem nauczyciela. Fryderyk uczył się u Wojciecha Żywnego zaledwie przez 6 lat. Prawie równocześnie z nauką gry zaczął improwizować i zapisywać swoje utwory. Już po roku nauki, jako 7-latek skomponował polonezy i marsze wojskowe. 12-letni Frycek zadedykował swojego Poloneza As-dur pierwszemu nauczycielowi na jego imieniny. Oprócz wybitnych zdolności muzycznych, Chopin posiadał także talent literacki, aktorski i plastyczny. Przyjrzyjcie się laurce jaką 6-letni Fryderyk narysował dla ojca z okazji imienin.
Pierwsze koncerty
Fryderyk bardzo szybko robił postępy w grze na fortepianie. Błyskawicznie przyswajał nuty oraz wiadomości o muzyce. Słuchał o Bachu, Mozarcie, Haydnie. Pan Wojciech Żywny widział w swoim uczniu ogromny talent i nie zanudzał go grą tych samych gam, ale zachęcał do wymyślania własnych utworów (co Frycek robił całymi godzinami).
Wkrótce wieść o niesamowitych zdolnościach małego pianisty rozeszła się po całej Warszawie. Swoje pierwsze koncerty Fryderyk Chopin dawał w prywatnych domach ważnych rodzin. Najznakomitsi arystokraci zapraszali go do swoich domów.Z dźwięków, które słyszał na salonach szczególnie ukochał sobie polonezy. Podobała mu się ich dostojność. Frycek w szlachcie tańczącej w rytm tej muzyki widział polską siłę, honor i odwagę. Komponował więc polonezy, aby Polacy słuchając ich, znów byli dumni ze swojej ojczyzny.
W rytmie poloneza
Wysłuchaliście wcześniej Poloneza g-moll. Teraz wsłuchajcie się w Poloneza B-dur, skompownowanego przez Fryderyka 1817roku,a zapisanego przez jego ojca Mikołaja. A teraz wyklaszczmy rytm poloneza:
W dowód uznania
Pod koniec 1819 roku zjechała do Warszawy na koncert wspaniała śpiewaczka włoska, sopran koloraturowy, Angelica Catalani (1780-1849).Po wysłuchaniu gry młodziutkiego Chopina, urzeczona jego niezwykłym talentem, obdarowała go hojnym prezentem w postaci złotego zegarka kieszonkowego z wygrawerowaną dedykacją: "Pani Catalani dla Fryderyka Chopina mającego 10 lat" i datą "A Varsovie le 3 Janvier 1820". Obecnie ten cenny eksponat jest w posiadaniu Muzeum Fryderyka Chopina w Warszawie.
Fryderyk w Liceum Warszawskim
Do 13 roku życia Fryderyk uczył się w domu pod okiem ojca. Następnie rozpoczął naukę w Liceum Warszawskim, gdzie pracował jego ojciec. Okazało się, że pan Mikołaj nauczył zdolnego syna tak dużo, że ten od razu został przyjęty do czwartej klasy liceum. Również pan Wojciech stwierdził, iż przekazał Fryderykowi już wszystko, co sam potrafił i mały pianista powinien podjąć poważną edukację muzyczną. Chłopiec zaczął sie więc uczyć komponowania muzyki pod okiem Józefa Elsnera - wykładowcy Szkoły Głównej Muzyki w Warszawie.
Wakacje Fryderyka
Na wsi odkrywa folklor muzyczny ziemi mazowieckiej, kujawskiej oraz dobrzyńskiej, których nuty i motywy coraz częściej pojawiają się w jego utworach. Powstają liczne mazurki oraz pierwsze pieśni, np. "Życzenie" napisane w 1829r. Tę pieśń wpisał Chopin do sztambucha Emilii Elsnerównie - córce swojego nauczyciela, ale wkrótce była śpiewana w całej Warszawie i na emigracji.
Fryderyk wyjeżdzał poza miasto na wieś. Między innymi bywał u swojego kolegi Dominika Dziewanowskiego w Szafarni - to mała miejscowość oddalona o nieco ponad 40km od Torunia. Wakacyjne przygody relacjonował w listach redagowanych do rodziców w formie gazety. Rozwiążcie rebus, by dowiedzieć się jak nazwał te gazetę!Następnie przeczytajcie fragmenty listów.
Inspiracje folklorem
Pobyty na wsi miały też na celu podreperować nadszarpnięte długim przeziębieniem zdrowie Fryderyka. 14-letni chłopiec spędził tam całe lato. Spacerował po łąkach i lasach, zachwycony pięknem polskiej przyrody. Oprócz urzekających krajobrazów odkrył jeszcze... muzykę!Pewnego dnia wraz z rodziną przyjaciela udał się na dożynki do sąsiedniego Oborowa.Trafili na wiejską zabawę. Frycek z zachwytem wpatrywał się w kolorowe, tańczące pary. Muzykanci grali na rozstrojonych skrzypacach jakiegoś niezwykłego mazurka, a nogi same rwały się do tańca!
Fryderyk miał wielką ochotę, aby przyłaczyć się do grajków. Jeden z nich podał mu swój instrument, który nieco przypominał skrzypce i wiolonczelę. Fryderyk pociągał smyczkiem po strunie, a instrument wydał niski dźwięk. Z uśmiechem zaczął grać w rytm melodii wykonywanej przez muzykantów. Grał tak godzinę, aż ostatania struna basetli (tak nazywał się instrument) pękła. Bardzo podobały się Fryderykowi te skoczne melodie. Stały się one inspiracją do napisania wielu utworów. Posłuchajmy Mazurka D-dur.
Młodość Fryderyka
Fryderyk stawał się coraz bardziej popularny. Zachwycano się jego utworami, a najbardziej znamienite osobostości chciały, by dla nich grał. Był uwielbiany przez cara Rosji - Aleksandra I. Gra młodego pianisty tak go urzekła, że podarował mu brylantowy pierścień. Podczas jedengo z koncertów Fryderyk zauważył piękną sopranistkę - Konstancję Gładkowską. Dziewczyna nie zwracała na młodzieńca uwagi, chociaż ten za wszelką cenę starał się jej przypodobać. Wyjawił jej swoje uczucia, a Konstancja pokochała młodego i wrażliwego kompozytora. Fryderyk często akompaniował jej na fortepianie i przysłuchiwał się jej anielskiemu głosowi. Pewnego dnia ofiarował jej swój sygnet. W ten sposób młodzi się potajemnie zaręczyli.
Ostatnie lata w Polsce
Ostatnie dwa lata pobytu Chopina w Polsce, to czas intensywnego zwiedzania, odkrywania piękna ziemi ojczystej, historycznych zabytków: w Golubiu - Dobrzyniu, Toruniu, Krakowie, Ojcowie, Wieliczce, Antoninie, Gdańsku, Dusznikach - Zdroju i wreszcie w Żelazowej Woli... Jakby czuł. że jest to jego pożegnanie z Ojczyzną.
Wciąż zapraszany na salony był ulubieńcem Wielkiego Księcia Konstantego, Zamojskich, Potockich, Radziwiłłów, grywał także w Kościele Sióstr Wizytek w Warszawie. Wszędzie budził zachwyt kunsztem i talentem.
Młodość Chopina przypada na czas zrywów patriotycznych oraz szczególnego kultu Ojczyzny. Choć pozornie nie interesował się polityką, bardzo boleśnie odczuwał niewolę. Sława Fryderyka zaczyna docierać za granicę. Młodego kompozytora zapraszano na koncerty do Berlina, Pragi, Drezna i Wiednia. Wszędzie wróżnono mu wielką karierę. Fryderyk wracał do Warszawy pełen wrażeń, a jego rodzice przeczuwali, że niedługo będą musieli pożegnać się z synem, bo tylko za granicą będzie mógł w pełni rozwinąć swój talent. Tutaj osiągnał już wszystko, chociaż miał dopiero 20 lat.
Młody warszawiak w podróży
Miejsca, które odwiedzał młody Fryderyk rozsiane są po całkiem dużym obszarze. Rok, w którym Chopin odwiedzał dane miejsca, pokrywa się z datą powstania konkretnego utworu. Nie komponował w podrózy, ale prawdopodobnie do pracy zasiadał już w Warszawie, po powrocie z wycieczek. Zwróćcie uwagę na różnorodność emocji zawartych w kompozycjach. Obejrzyjcie film o podróżach Chopina. Zapiszcie imiona i nazwiska osób związanych z odwiedzanymi przez niego miejscami.
Gatunki uprawiane przez Chopina
Gatunki uprawiane przez Chopina
Wyjazd Fryderyka z Polski
Za namową ojca Fryderyk postanawia opuścić Polskę i wyjechać w dłuższą podróż po Europie. Konstancja nie chciała stawać na drodze kariery swego ukochanego, chociaż wiedziała, że może go już nigdy więcej nie zobaczyć. 11 pażdziernika 1830r. w Teatrze Narodowym odbył się pożegnalny koncert Fryderyka. Po wspólnym występie Konstancja wręczyła Chopinowi niewielki pamiętnik, a w nim zapisany jej ręką wiersz. 2 listopada 1830r. Fryderyk opuścił ojczyznę wyjeżdżając z Warszawy do Wiednia. Do swojego bagażu zapakował niewielki pojemnik z polską ziemią...
Fryderyk Chopin na emigracji
Początkowo Chopin zatrzymał się w Wiedniu. Tam dowiedział sięo wybuchu powstania listopadowego, a wkrótce też o klęsce rodaków w Warszawie. Kompozytor chciał natychmiast wracać, by jak inni Polacy walczyć za ojczyznę. Przyjaciele przekonywali go jednak, że losy Polski są niepewne i być może nie uda się już wyjechać Fryderykowi z kraju. Został więc w Wiedniu, często żałując swojej decyzji. Ukojenie znajdował w muzyce, dzięki której dawał ujście swojej rozpaczy. Po upadku powstania skomponował etiudę c-moll - zwaną także "Rewolucyjną".
Z tęsknoty za ojczyzną...
Podczas pobytu w Wiedniu Chopina dręczyła samotność i tęknota za krajem. Pisał o tym w listach do przyjaciół, a smutek utrwalał także w komponowanej muzyce.Wyjątkowo trudnym okresem były dla niego święta Bożego Narodzenia. Jest wigilia 1830roku. W Warszawie trwa powstanie listopadowe, w którym walczą przyjaciele Fryderyka, a on sam z dala od domu tworzy w Katedrze św. Stefana w Wiedniu . W napisanym wtedy scherzo h-moll nawiązał do melodii znanej polskiej kolędy. Wysłuchajcie fragmentu kompozycjii podajcie jej tytuł.
Pod niebem Paryża
Pod koniec 1830 roku decyzją rodziny Fryderyk wyjeżdża z Wiednia i przez Linz, Salzburg, Monachium i Stuttgard udaje się do Francji. Dziesięć miesięcy później dociera do Paryża, gdzie osiada na stałe. Tam Chopin prowadził intensywne życie: często koncertował i udzielał lekcji gry na fortepianie. Skomponował też wiele nowych utworów. Niektóre z utworów tego wielkiego artysty nawiązywały do polskiej muzyki ludowej, inne były przykładami dzieł muzyki salonowej. Artysta cieszył się wielką sławą - jako twórca wyróżniający się własnym, niepowtarzalnym stylem oraz jako doskonały pianista, który unowocześnił technikę gry na fortepianie. Zaprzyjaźnił się z innymi kompozytorami: Franciszkiem Lisztem, Feliksem Mendelssohnem. Zyskuje uznanie i podziw w oczach krytyków, a pianista niemiecki - Robert Schuman mówi o Chopinie: "Kapelusze z głów, Panowie! Oto geniusz!
Na fotografii próba rekonstrukcji jego wyglądu autorstwa Hadi Karimi, sporządzona w 2020r. na podstawie zachowanych fotografii i maski pośmiertnej.
Wielka Emigracja i Hôtel Lambert
Choć Fryderyk odnosił w Paryżu coraz większe sukcesy, to wciąż bardzo tęsknił za Polską. Powracał do beztroskich chwil spędzonych w Szafarni, Żelazowej Woli oraz do warszawskich ulic. Martwił się sytuacją, jaka panuje w ojczyźnie. Zaprzyjaźnił się z innymi Polakami mieszkającymi w Paryżu. Wielu z nich zostało zmuszonych przez zaborców do opuszczenia swoich rodzinnych ziem. W stolicy Francji znaleźli schronienie. Fryderyk pomgał rodakom np. grając koncerty, z których dochód przeznaczony był na działalność obozu politycznego założonego tam na emigracji. Wspólnie z z polskimi przyjaciółmi marzył o powrocie do kraju, wyrwania go z rąk zaborców i jego dawnej świetności.
Juliusz Słowacki
Adam Mickiewicz
Cyprian Kamil Norwid
Zygmunt Krasiński
Adam Czartoryski
Znów w podróży
Kariera pianistyczna dość mocno przytłoczyła Chopina. W 1835 roku wycofał się z estrady mówiąc Lisztowi: "Ja się nie nadaję do występów publicznych, audytorium mnie onieśmiela". Stęskniony za rodziną wyjeżdza więc w sierpniu do Karlsbadu (Karlovy Vary) w Czechach. Po raz pierwszy od wyjazdu z Warszawy spotyka się tam z ukochanymi rodzicami i spędza z nimi szczęśliwy miesiąc. W drodze powrotnej odwiedza Dieczyn, a następnie Drezno. W Dreźnie zatrzymuje się u rodziny Wodzińskich z Kujaw; ich synowie mieszkali w Warszawie w pensjonacie Mikołaja Chopina. To właśnie tam poznaje Marię Wodzińską. Sympatia między nimi narasta, a Fryderyk wpisuje dziewczynie do sztambucha kilka swoich kompozycji. Po roku, kiedy widzą się ponownie w Marienbadzie Fryderyk oświadcza się Marii i zostaje "na próbę" przyjęty przez jej rodziców pod warunkiem dbania o zdrowie. Rodzice Marii kilka razy widują się jeszcze z rodzicami Chopina, ale finalnie odrzucają jego kandydaturę pod pretekstem złego stanu zdrowia.
Chopin i jego kobiety
Maria Wodzińska
Jane Stirling
George Sand
Konstancja Gładkowska
Wielka miłość - nie od pierwszego spojrzenia
Fryderyk Chopin i George Sand (a włściwie Amantine Lucile Aurore Dupin, primo voto Dudevant) spędzili razem blisko dziesięć lat. Początkowo jednak wirtuoz w ogóle nie przejawiał zainteresowania słynną pisarką. Twierdził wręcz, że „było w niej coś odpychającego”. Francuzka potrzebowała wielu miesięcy, aby zdobyć jego serce. Nie znamy dokładnej daty pierwszego spotkania Fryderyka Chopina i Amantine Dudevant, która w historii literatury zapisała się pod pseudonimem George Sand. Nastąpiło ono najprawdopodobniej w pierwszej połowie grudnia 1836 roku u ich wspólnego przyjaciela Franciszka Liszta.Francuzka była zafascynowana znanym już wtedy w całej Europie pianistą znad Wisły. "Chopin jednak, jako że nie lubił kobiet-literatek, wielka literacka sława George Sand nie imponowała mu wcale, gdyż sam był jeszcze większą znakomitością, to zaś, co słyszał o jej męskim sposobie życia, (…) również nie odpowiadało jego upodobaniom."
Szczęśliwe lata
Związek Sand i Chopina rozpoczął się prawdopodobnie dopiero w kwietniu 1838 roku. Wtedy to po jednym z wystąpień pianisty Francuzka wręczyła mu karteczkę, na której napisała „Ktoś Pana uwielbia”. Odtąd widywano ich już razem. Artysta często odpoczywał w jej posiadłości w Nohant. Wspólnie odbyli też podróż na hiszpańską wyspę Majorkę, gdzie spędzili całą zimę na przełomie 1838 i 1839 roku. George sprowadziła tam nawet fortepian, aby Fryderyk mógł komponować.
Starsza o sześć lat od Chopina George Sand była – jak na ówczesne standardy – prawdziwą skandalistką. Kilka lat wcześniej porzuciła męża i samotnie wychowywała syna oraz córkę. Jednocześnie, chcąc zaistnieć w patriarchalnym świecie literatury, zaczęła posługiwać się męskim pseudonimem. Na tym jednak nie poprzestała. Łamała skostniałe normy społeczne nosząc męskie stroje oraz paląc cygara, co szczególnie gorszyło wyznawców konserwatywnych zasad.
Od burzliwego romansu do przyjaźni
Od 1839 do 1946 roku Fryderyk spędzał w Paryżu większość roku, Nohant zaś stawało się jego domem każdego lata. Miejsce to przypominało mu malownicze Żelazową Wolę i Szafarnię. George Sand pisała w swojej posiadłości kolejne powieści i sztuki teatralne, a Chopin komponował muzykę. Stworzył tam wiele wybitnych utwórów. Często zapraszali do Nohant swoich przyjaciół. Oprócz Franciszka Liszta, czy malarza Eugene Delacroix odwiedzała ich też siostra Chopina - Ludwika,która szybko zaprzyjaźniła się z George. W roku 1846 związek kompozytora z pisarką zostaje zakończony. Przez jakiś czas pozostają jeszcze przyjaciółmi, ale ich kontakt jest coraz słabszy. Fryderyk popada w konflikt z Maurice - synem Aurory. Staje po stronie Solange - córki ukochanej, która była skłócona z matką i to staje się gwoździem do trumny ich związku. Mimo rozstania Sand miała sentyment do kompozytora. W listach do wspólnych znajomych często pytała o niego.
George była dla Chopina muzą i najlepszą opiekunką, dbała o niego i jego zdrowie wzorowo. Wielu jednak oskarżało ją o to, że przyspieszyła śmierć genialnego Polaka, zrywając z nim. Czy jednak jego życie bez jej "parasola ochronnego" nie zakończyłoby się jeszcze wcześniej?
Choroba Chopina
Zdrowie Fryderyka pogarszało się. Miał chore płuca, często się przeziębiał, męczył go uporczywy kaszel. W czasie zimna, deszczu uporczywie poszukiwał ciepła i słońca, aby jego dolegliwości nie pogłebiały się. Stąd właśnie wyjazd na Majorkęz George Sand. Już podczas pobytu na tej hiszpańskiej wyspie Chopin ponownie zachorował na gruźlicę. Leczyło go wielu lekarzy, stawiając przeróżne diagnozy. Z obawy na chorobę Fryderyka mieszkańcy wyspy traktowali ich z największą wrogością i nie chcieli wynająć im lokum, bojąc się zarażenia. Przez jakiś czas mieszkali więc w opuszczonym klasztorze w Valdemossie.
Jego uczniowie potwierdzali, że Chopin "często przekładał lekcje, był cierpiący, blady, słaby i wiele kaszlał". Lekarze zalecali, aby przebywał w mieszkaniu słonecznym, dobrze ogrzewanym. Niestety choroba od 1844 roku przeszła już w stan stale zaostrzający się, a jego stan zdrowia z dnia dzień był coraz gorszy. Trzydziestokilkuletni kompozytor miał 170 cm wzrostu i ważył zaledwie 44 kg.
Jane Stirling
W ostatnim okresie życia Chopina ważną dla niego rolę odegrała jego uczennica, szkotka - Jane Stirling. Wiedząc o problemach finansowych kompozytora, zorganizowała mu pobyt w Wielkiej Brytanii. Koncerty i lekcje tam udzielane miały podreperować jego budżet. Przez siedem miesięcy od kwietnia do listopada 1848 roku, Chopin prowadził dość forsowny tryb życia, który wyczerpał jego już wątłe siły. Po powrocie do Paryża zaprzestał udzielać lekcji i komponować.
Po śmierci Chopina Stirling była nazywana "wdową po Chopinie" choć sam pianista twierdził, że nie było między nimi uczucia. Szkotka sfinansowała pogrzeb i nagrobek mistrza, dając kolejny raz dowód przywiązania do Fryderyka. Zadbała również o to, by przedmioty kompozytora (fortepian, rękopisy) trafiły do rodziny w Warszawie. Opłaciła także przyjazd siostry Chopina - Ludwiki do Francji.
Chopin i jego kobiety
Maria Wodzińska
Jane Stirling
George Sand
Konstancja Gładkowska
U schyłku życia
W sierpniu 1849 roku do Paryża przybyła pełna najgorszych obaw Ludwika, siostra Chopina. Otrzymała od brata list, w którym błagał ją o przyjazd. Wiedziała już, że jest bardzo chory. 30 sierpnia zebrało się konsylium najwybitniejszych lekarzy, które orzekło, że choroba artysty jest zanadto rozwinięta, a chory za słaby, by dało się go uratować. W ostatnich tygodniach odziedzali go przyjaciele, arystokraci, uczniowie, rodacy i dziennikarze. Fryderyk wyznaczył sobie zadanie, by każdemu powiedzieć serdeczne słowo.
Przed śmiercią polecił zniszczyć wszystkie niewydane i niedkończone utwory. Na szczęście do tego nie doszło.Fryderyk Franicszek Chopin zmarł 17 października ok. drugiej w nocy w ramionach ukochanej siostry, w stanie skarajnego wycieńczenia. Miał zaledwie 39 lat. Pogrzeb kompozytora odbył się 30 października. Była bardzo uroczysty, a cały Paryż przybył, by złożyć hołd wielkiemu Polakowi.
"Wydawało się, jakby słońce przybladło... "
Pogrzeb kompozytora odbył się 30 października 1849 roku. Był bardzo uroczysty, a cały Paryż przybył, by złożyć hołd wielkiemu Polakowi. Podczas mszy, na którą przybyło około czterech tysięcy osób, wykonywano trzy utwory autorstwa Fryderyka: marsz żałobny z "Sonaty b-moll" oraz dwa preludia. Chopina pochowano na paryskim cmentarzu Père-Lachaise. Trumna została spuszczona do grobu w kompletnej ciszy bowiem kompozytor pragnął skromnego pochówku. Do jego grobu złożono także pojemnik z polską ziemią. Pomnik Chopina odsłonięto rok po śmierci. Wyszedł on spod dłuta Clesingera. Płaskorzeźba przedstawia profil pianisty, u góry zaś spoczywa muza opłakująca kompozytora.
" Tam skarb twój, gdzie serce twoje..."
Fryderyk Chopin będąc na emigracji, odmówił zgłoszenia się po paszport w ambasadzie rosyjskiej, dlatego nie mógł już nigdy wrócić do domu rodzinnego. Skazał się w ten sposób na dożywotnią emigrację, ale jego życie pokazuje, jak blisko był związany z krajem, z Polakami. Został pochowany na paryskim cmentarzu Pere-Lachaise. Ostatnią wolą czyli życzeniem kompozytora było to, że by po śmierci jego serce wróciło do Warszawy. To życzenie spełniła siostra Ludwika, która z narażeniem życia przewiozła serce Chopina przez granicę austriacko-rosyjską. Serce w urnie zostało wmurowane w filar kościoła św. Krzyża na Krakowskim Przedmieściu w Warszawie. Cyprian Kamil Norwid zamieścił taki nekrolog w „Dzienniku Polskim”: „Rodem Warszawianin, sercem Polak, talentem świata obywatel Fryderyk Chopin, zszedł z tego świata[...].”
Pamięć o Fryderyku Chopinie
Mimo, iż Fryderyk Chopin zmarł bardzo młodo, na zawsze zapisał się w historii muzyki. Pozostawił ponad 200 kompozycji. Jego sława trwa do dziś. Utwory polskiego muzyka grane są w Europie, Ameryce, a nawet w dalekiej Azji, gdzie jest niezwykle popularny. Istnieje wiele instytucji, które prowadzą badania dotyczące życia i twórczości Chopina oraz prezentują jego dorobek kolejnym pokoleniom. Polski kompozytor jest patronem ogromnej liczby szkół.W miejscach, w których przebywał muzea pielęgnują pamięć o nim. Jego imieniem zostało nazwane warszawskie lotnisko, wiele sal koncertowych, a nawet obiekty znajdujące się w przestrzeni kosmicznej - krater na Merkurym oraz planetoida okrążająca Słońce. Stworzono mnóstwo jego pomników. Stał się inspiracją do powstania wielu filmów. Spośród wydarzeń poświęconych pamięci artysty najważniejsze to Międzynarodowy Konkurs Pianistycznyim. Fryderyka Chopina, który odbywa się w Warszawie co 5 lat.
"Impro Frycek - czyli Chopin, jakiego nie znacie"
10
Koniec
Garść ciekawostek!
Sprawdź się w teście!