KOBALTOA
Co
Azala
Aurkidea
Sarrera
Etimologia
Propietateak
Erabilera
Arriskuak
Kopurua naturan
Ordezkatzaileak
Abantailak
Bibliografia
Ikerketa hontan kobaltoaren erabilera ikertuko dugu mugikor eta bestelako gailu elektronikoetan. Aurrekoaz gain, baita haren eskasia ere ikertuko dugu, zenbat dagoen, non aurkitu, haren propietateak… Ikerketa honen helburua inguratzen gaituen elementu bat hobeto ezagutzea da, haren propietateak eta erabilerak aztertuz gure ingurunea gehiago ulertzeko.
Etimologia
Beste batzuen iritziz, berriz ere Kobold iratxoarekin erlazionatua dago, baina beste modu batean: kobaltoa gure gorputzarentzat kaltegarria zenez, Koboldekin erlazionatzen zuten meatzariek, izan ere, Kobold gauza txarren irudikapen bat zen.
Erdi Aroan, Kobold iratxoaren izena jarri zioten meatzaileek, kondairek esaten dutenaren arabera, Kobold-ek meatzairiek lortutako zilarra kobaltoagatik aldatzen zuen kobaltoa baliorik gabeko minerala kontsideratzen zelako.
Propietateak
Kobaltoaren zenbaki atomikoa 27 da eta masa atomikoa 58,933u da, 4. periodoko 9. taldean kokatua dago taula periodikoan eta trantsizio-metal bat da. Bere konfigurazio elektronikoa 1s2 2s2 2p6 3s2 3p6 3d7 4s2 da. Kobaltoaren ezaugarri nagusiak egonkortasun ona duela, antikorrosiboa dela, gogortasun aparta duela eta tenperatura altuak jasateko ahalmena duela dira.
Erabilera
Kobaltoa mugikorretan eta bestelako makinetan erabili ohi da haien bateriak eratzeko, bateria horiei bateria elektroniko deritzogu eta litio ioiz osaturik daude; kobaltoaren papera bateria hauetan litioaren energia (energia kimikoa) gordetzeko propietateak hobetzea eta optimizatzea da, bateria barruan dagoen energia kimiko hori prozesu baten bidez energia elektriko bihurtzen da guk erabili ahal izateko. Datozen urteetan kobaltoaren ustiapen izugarria egin beharko da munduan, aipatu dugun bezala, beharrezkoa baita gailu elektronikoetan, batez ere auto elektrikoetan.
Erabilera
Kobaltoa ezinbestekoa da bateriaren autonomia zehazteko, hau da, zenbat denbora iraun dezakeen bateriak berriz ere kargatu gabe, kobalto gabeko bateria batekin alderatua 3 aldiz ahalmen handiago du kobaltozkoak. Ordea, kobaltozko baterien autonomia aparta izan arren, bateriek bizitza baliagarri txikia dute beste bateria mota batzuekin alderatuak.
Arriskuak
Kobaltoak arrisku asko izan ditzake, baina kontuz manipulatzen bada ez litzateke arazorik egon beharko: kobalto hautsa nahiko sukoia da; Co-60 kobalto isotopoak gamma erradiazioa askatzen du eta erradioaktibitatearekin lotutako arazoak sortzen ditu (minbizia…); arnas-bideetan gaixotasunak eragin ditzake (asma, neumonia…); goranahia, ikusmen arazoak, bihotzeko arazoak eta bestelakoak hau kontsumitzean…
Kopurua naturan
Kobaltoa gaur egun ere nahiko eskasa da, ezin da bakarrik aurkitu, beste mineral bati atxikita, normalean nikelari atxikita. Lurrazalean gutxi gorabehera %0,001 kobalto dago, nikela berriz %0,02, burdinaren portzentaia berriz %5,6koa da. Urte gutxitan kobalto eskasiaren ondorioak jasango ditugula aurreikusi dute zientzialariek.
Kopurua naturan
Datuek erakusten dute urtean ustiatzen den kobalto kopurua eta haren portzentaia lurrazalean oso txikiak direla eta nonahi begiratzean kobaltoa duten gailuak ikus ditzakegu: autoak, mugikorrak, ordenagailuak, patineteak… Gaur egun kobalto nahiko eduki arren, etorkizunean askoz gehiago beharko dugula argi dago eta haren eskasiak eta kobaltoa ustiatzen duten herrialdeen egonkortasun politiko besterik ikusita beste irtenbiderenbat aurkitu behar dela argi dago.
Ordezkatzaileak
Lehenago aipatu dudan antzera, kobaltoa ordezkatu dezakeen beste zer edo zer topatu behar da, hauek dira soluzio batzuk, ordea kobaltoaren zenbait propietate sakrifikatu beharko lirateke (hiru elementuek kobaltoaren propietate antzekoak dituzte): Burdina (Fe), Manganesoa (Mn) eta Nikela (Ni)
Abantailak Desabantailak
- Baterien biziiraupen laburra
- Manipilatzeko arriskutsua
- Naturan dagoen Kobalto kopurua.
- Prezioa: Oso garestia da
- Autonomia handiko bateriak eratu daitezke
- Tenperatura altuak jasan ditzake gailu elektronikoetan
- Negutegi efektuko gasak isurtzen dituzte teknologiak erabiltzea sahiesten du.
Bibliografia
https://clickmica.fundaciondescubre.es/conoce/100-preguntas-100-respuestas/la-tabla-smartphone/ https://forococheselectricos.com/2018/01/las-baterias-del-futuro-podrian-sustituir-el-costoso-cobalto-por-hierro-mucho-mas-comun.html https://www.xataka.com/investigacion/asi-otro-coltan-que-sirve-cual-futuro-cobalto-metal-que-hace-posible-que-tu-movil-sea-como-1 https://es.wikipedia.org/wiki/Cobalto# https://www.que-es/cobalto https://es.wikipedia.org/wiki/Anexo:Abundancia_de_los_elementos_químicos_en_la_corteza_terrestre https://www.youtube.com/watch?v=W62t_naOKfk
Kobaltoa: Ikerketa zientifikoa
IK21_HERNANDEZ MARTINEZ LUPE
Created on February 23, 2024
Start designing with a free template
Discover more than 1500 professional designs like these:
View
Essential Dossier
View
Essential Business Proposal
View
Essential One Pager
View
Akihabara Dossier
View
Akihabara Marketing Proposal
View
Akihabara One Pager
View
Vertical Genial One Pager
Explore all templates
Transcript
KOBALTOA
Co
Azala
Aurkidea
Sarrera
Etimologia
Propietateak
Erabilera
Arriskuak
Kopurua naturan
Ordezkatzaileak
Abantailak
Bibliografia
Ikerketa hontan kobaltoaren erabilera ikertuko dugu mugikor eta bestelako gailu elektronikoetan. Aurrekoaz gain, baita haren eskasia ere ikertuko dugu, zenbat dagoen, non aurkitu, haren propietateak… Ikerketa honen helburua inguratzen gaituen elementu bat hobeto ezagutzea da, haren propietateak eta erabilerak aztertuz gure ingurunea gehiago ulertzeko.
Etimologia
Beste batzuen iritziz, berriz ere Kobold iratxoarekin erlazionatua dago, baina beste modu batean: kobaltoa gure gorputzarentzat kaltegarria zenez, Koboldekin erlazionatzen zuten meatzariek, izan ere, Kobold gauza txarren irudikapen bat zen.
Erdi Aroan, Kobold iratxoaren izena jarri zioten meatzaileek, kondairek esaten dutenaren arabera, Kobold-ek meatzairiek lortutako zilarra kobaltoagatik aldatzen zuen kobaltoa baliorik gabeko minerala kontsideratzen zelako.
Propietateak
Kobaltoaren zenbaki atomikoa 27 da eta masa atomikoa 58,933u da, 4. periodoko 9. taldean kokatua dago taula periodikoan eta trantsizio-metal bat da. Bere konfigurazio elektronikoa 1s2 2s2 2p6 3s2 3p6 3d7 4s2 da. Kobaltoaren ezaugarri nagusiak egonkortasun ona duela, antikorrosiboa dela, gogortasun aparta duela eta tenperatura altuak jasateko ahalmena duela dira.
Erabilera
Kobaltoa mugikorretan eta bestelako makinetan erabili ohi da haien bateriak eratzeko, bateria horiei bateria elektroniko deritzogu eta litio ioiz osaturik daude; kobaltoaren papera bateria hauetan litioaren energia (energia kimikoa) gordetzeko propietateak hobetzea eta optimizatzea da, bateria barruan dagoen energia kimiko hori prozesu baten bidez energia elektriko bihurtzen da guk erabili ahal izateko. Datozen urteetan kobaltoaren ustiapen izugarria egin beharko da munduan, aipatu dugun bezala, beharrezkoa baita gailu elektronikoetan, batez ere auto elektrikoetan.
Erabilera
Kobaltoa ezinbestekoa da bateriaren autonomia zehazteko, hau da, zenbat denbora iraun dezakeen bateriak berriz ere kargatu gabe, kobalto gabeko bateria batekin alderatua 3 aldiz ahalmen handiago du kobaltozkoak. Ordea, kobaltozko baterien autonomia aparta izan arren, bateriek bizitza baliagarri txikia dute beste bateria mota batzuekin alderatuak.
Arriskuak
Kobaltoak arrisku asko izan ditzake, baina kontuz manipulatzen bada ez litzateke arazorik egon beharko: kobalto hautsa nahiko sukoia da; Co-60 kobalto isotopoak gamma erradiazioa askatzen du eta erradioaktibitatearekin lotutako arazoak sortzen ditu (minbizia…); arnas-bideetan gaixotasunak eragin ditzake (asma, neumonia…); goranahia, ikusmen arazoak, bihotzeko arazoak eta bestelakoak hau kontsumitzean…
Kopurua naturan
Kobaltoa gaur egun ere nahiko eskasa da, ezin da bakarrik aurkitu, beste mineral bati atxikita, normalean nikelari atxikita. Lurrazalean gutxi gorabehera %0,001 kobalto dago, nikela berriz %0,02, burdinaren portzentaia berriz %5,6koa da. Urte gutxitan kobalto eskasiaren ondorioak jasango ditugula aurreikusi dute zientzialariek.
Kopurua naturan
Datuek erakusten dute urtean ustiatzen den kobalto kopurua eta haren portzentaia lurrazalean oso txikiak direla eta nonahi begiratzean kobaltoa duten gailuak ikus ditzakegu: autoak, mugikorrak, ordenagailuak, patineteak… Gaur egun kobalto nahiko eduki arren, etorkizunean askoz gehiago beharko dugula argi dago eta haren eskasiak eta kobaltoa ustiatzen duten herrialdeen egonkortasun politiko besterik ikusita beste irtenbiderenbat aurkitu behar dela argi dago.
Ordezkatzaileak
Lehenago aipatu dudan antzera, kobaltoa ordezkatu dezakeen beste zer edo zer topatu behar da, hauek dira soluzio batzuk, ordea kobaltoaren zenbait propietate sakrifikatu beharko lirateke (hiru elementuek kobaltoaren propietate antzekoak dituzte): Burdina (Fe), Manganesoa (Mn) eta Nikela (Ni)
Abantailak Desabantailak
Bibliografia
https://clickmica.fundaciondescubre.es/conoce/100-preguntas-100-respuestas/la-tabla-smartphone/ https://forococheselectricos.com/2018/01/las-baterias-del-futuro-podrian-sustituir-el-costoso-cobalto-por-hierro-mucho-mas-comun.html https://www.xataka.com/investigacion/asi-otro-coltan-que-sirve-cual-futuro-cobalto-metal-que-hace-posible-que-tu-movil-sea-como-1 https://es.wikipedia.org/wiki/Cobalto# https://www.que-es/cobalto https://es.wikipedia.org/wiki/Anexo:Abundancia_de_los_elementos_químicos_en_la_corteza_terrestre https://www.youtube.com/watch?v=W62t_naOKfk