Want to create interactive content? It’s easy in Genially!

Get started free

GIZARTE INFOGRAFIA// Mare Izagirre 3.D

Mare Izagirre

Created on February 20, 2024

Start designing with a free template

Discover more than 1500 professional designs like these:

Advent Calendar

Tree of Wishes

Witchcraft vertical Infographic

Halloween Horizontal Infographic

Halloween Infographic

Halloween List 3D

Magic and Sorcery List

Transcript

Lehen mundu gerra

Aurrekariak

XIX eta XX mendeen artean Europan bi bloke militar osatu ziren: ALIANTZA HIRUKOITZA Frantzia, Britainia Handia eta Errusia. ENTENTE HIRUKOITZA Alemania, Italia eta Austria-Hungaria.

- Alemaniaren aliantzak (1870-1890) -Bake armatua (1890-1914) -1914ko udako krisia

Gerraren garapena

Gatazka hasita zegoenean, aliantzetan aldaketak izan ziren. - Otomandar imperioa eta Bulgaria inperio zentralei batu zitzaizkien. - Italia, Errumania, Grezia, Estatu Batuak, Txina eta Japonia Entente Hirukoitzarekin elkartu ziren. Gerrak 1914tik 1918ra iraun zuen, eta fase ezberdinetan banatzen da.

1914
1917 1918

Gerraren ondorioak

Europa lehen mundu gerraren aurretik
Europa lehen mundu gerraren ondoren
Posizioen gerra

1914-1917

Fase hontan defentsa taktikak lubakiak izan ziren eta soldaduen hainbat ilabete pasa zituzten bizimodu gogor hartan. Alemaniarrek eta Britainiarrek mendebaldeko frontea hautsi nahi zuten, Verdungo eta Sommeko guduetan, 1916an. Mediterraneoan Britainiarrak Turkiako leku klabeak hartzen saiatu ziren, baina Gallipoliko gerran egin zuten porrot. Alemaniak Afrikako koloniak galdu zituen britainiarrengatik, eta Asiakoak japoniarrengatik.

Mugimenduen gerra

Alemaniaren asmoa Frantzia ahalik eta azkarren menperatzea zen, gero Errusiari erasotzeko baina Frantziak geldiarazi egin zituen Marneko guduan. Errusiak alemaniaren aurkako erasoaldia egin zuen, gudu anitz galduz, baina Frantzia salbatzea lortu zuen Alemania desbideratuz.

1917 urte erabakigarria

Ekialdeko frontea gainbehera etorri zen Iraultza Boltxebikearengatik, horregatik Errusia gatazkatik erretiratu zen. Estatu Batuak aliantzaren aldera sartu ziren gatazkan.

1918ko erasoa eta amaiera

Alemaniak bakea sinatu zuen Errusiarekin, eta mendebaldeko frontean zentratu zen. Erantzun gisa Frantziak fronte guztietan egin zuen eraso. Inperio zentralek ezin izan zioten eutsi, eta lehenik Turkia, gero Austria eta azkenik Alemania errenditu ziren. 1918ko azaroaren 11n amnistizioa sinatu zuten Alemaniak eta Aliatuek. Gerra amaitu egin zen.

Munduan galera handiak ekarri zituen. Atal demografikoari dagokionez, gerrak 10 milioi hildako eta 20 milioi zauritu baino gehiago eragin zituen. Galera materialei dagokionez, Frantzia, Belgika eta Italia izan ziren herrialde kaltetuenak, fronte egonkorrenak haien lurraldeetan baitzeuden. Gerrak sortutako gastuak ordaintzeko, herrialde askok maileguak eskatu zituzten atzerrian, batez ere Estatu Batuetan, eta ondorioz, gerra amaitutakoan Europako herrialdeetan zorpetzea oso altua zen.

Parisko bakea (1919-1920)

Parisko bake izenez ezagutzen da herrialde irabazleek sinatutako itun multzoa. Parisko bakearen erabaki nagusiak Estatu Batuek, Frantziak, Erresuma Batuak eta Italiak hartu zituzten, eta herrialde galtzaileak baldintza jakin batzuk onartzera behartu zituzten. Honen helburu nagusiak hauek izan ziren: - Alemaniari suspertzen ez uztea, potentzia handia ez bihurtzeko. - Irabazleen artean botereen oreka lortzea, batez ere Balkanetan eta kolonietan. - Errusia komunista isolatua eukitzea. Konferentzia hartan Nazioen Elkartea sortzea erabaki zen. Hau Estatu Batuetako Wilson presidenteak sustatu zuen eta bere helburua bakea mantentzea eta herrialdeen arteko gatazkak negoziazio bidez konpontzea zen.

Lurralde aldaketak

Alemaniako, Austro-Hungariako eta Otomandar inperioak desagertu egin ziren eta lurralde asko galdu zituzten.

Parisko bake itun desberdinetan, Alemania eta haren aliatuak gerraren erantzule bakartzat jo ziren. Horregatik, Alemania gerra-ordain ikaragarriak ordaitzera kondenatu zuten. Gainera armadako kideak 100.000 soldaduetara mugatu zitzaizkion, Renania zonaldea desmilitarizatzeaz gain.