Eskola presentazioa

Landa eremuko animaliak

Natura!!

Eskola Presentazioa

Edurtzeta Perez Jaunsolo

Sartu

Natura eginez!!!

Haur Hezkuntzako taldeak egindako lana

Eskola eremuan aurkitu ditugun landare eta animalien zerrendak hauek dira

Sartu!

Animaliak eta Landareak

Eskola eremuan aurkitu ditugun animalia eta landareak behatu , aztertu eta azkenik eskola osatzen duten gela bakoitzari izena jarri diogu.

landareak

Eskola landa eremuan hainbat landare aurkitu ditugu.

1- Haritzak

7- Intxaurondoak

6- Ereinotzak

5- Pagoak

4- Lizarrak

3- Arteak

2- Gaztainondoak

Landaredia

8- Cortaderia; Landarea hau espezie inbaditzaia denez ez dugu gure eskolako gelen izenen hartean sartu.

Aurrera

Eskola landaredia aztertzen

Gure eskola, Urdaibai erresebaren erdigunean kokatzen da. Hau dela eta, guk ere gure eskolako biodibertzitatea zaindu nahi dugu. Aurkitu ditugun zuhaitzak, hauek izan dira: Haritzak, Gaztainondoak, Arteak, Lizarrak, Pagoak, Ereinotzak eta Intxaurondoak. 8 hespezie hauek oso ondo zainduta daudela ikusi ditugu. Honetaz gain, zaintza taldeak sortu ditugu. Talde bakoitzak dagokion zaintza egin dezan.

+ Ikusi!

Zuhaitzen zaintzan zer egin

Eskolako zuhaitzak zaindu eta babaestu egingo ditugu. Horretarako, talde arduradunak sortun ditgu. Talde hauen zeregina:

+ info

Aurrera

Guztion hartean natura maitatu dezagun

Aurrera

Intzektuak

Eskola landa eremuan hainbat intzektu aurkitu ditugu.

Aurrera

1- Tximeletak

2- Marigorringoak

3- Kakarraldoak

4- Kokobolak

5- Inurrriak

6- Karakolal

7- Bareak

Intzektuak

zaindu ditzagun hezpezie guztiak!!!

8- Zizareak

Aurrera

Animaliak nola zaindu

Eskolako intzektuak zaindu eta babaestu egingo ditugu. Horretarako, talde arduradunak sortun ditgu. Talde hauen zeregina:

+ info

Aurrera

Zen da gure izena?

Aurrera

Talde bakoitzaren izena

LHko Taldeak

Taula honetan ikusiko duzue talde bakoitzak zein izen izango duen.

Aurrera

HHko Taldeak

HHko taldeak osatzen dituzteen gelak izen berri hauek izango dituzte.

Aurrera

HHko taldeen izen berriak

Kakarraldoa HH3 a

Marigorringoa HH2 b

Tximeleta HH2 a

Kokobola HH3 b

Aurrera

HH ko izen berriak

Bareak HH5 a

InurriakHH4 a

Zizareak HH5 b

Karakolak HH4 b

Aurrera

Haritza

Haritza sendotazun eta iraunkortazunaren sinboloa da. Mundukan zehar kultura askok gurtu izan dute baina Euskal Herrian batez ere oso maitatua izan da. Gernikako arbola dugu honen adibide garrantzitsuena. Espezie honen barrian hainbat mota jasotzen ditu. Zuhaitz iraunkorrak dira eta 500 urte ere bizi daiztezke. Bere fuitua eskurra da eta bere hostoak borobilduak izaten dira.

Atzera

Gaztainondoa

Jatorriz, Europa mediterraneoko zuhaitza da. Badirudi greziarrak izan zirela gaztainondoa lehenak landatzen. Erromatarrek, aldiz, zuhaitz hori Europako erdialdera eta iparraldera zabaldu zuten. Izen zientifikoa (Castanea sativa) Greziako hiri zahar baten izenetik dator, Kastanis. Sativa hitzak, aldiz, landatua erran nahi du. Erdi Aroan, monjeak arduratu ziren zuhaitza zabaltzeaz, oinarrizko elikagaia baitzen ("ogiaren zuhaitza" erraten zitzaion), baina europarrak Ameriketara iristearekin batera, artoak eta patatak hartu zuten gaztainaren tokia.

Atzera

Artea

Mediterraneoko zuhaitz tipikoa da. Euskal Herrian ere autoktonoa da, eta klima mediterraneoa duten aldeetan aurkitzen da batez ere. Bestalde, arte arbolaz osatutako gunea artadia da.

Atzera

Lizarra

45 espezie deskribatu dira genero honen barruan. Gehienak, ipar-hemisferioko gune epel eta subtropikaletan banatzen dira. Ipar Amerika (20 espezie) eta Asia (20 espezie) dira banaketa handiena erakusten duten lurraldeak. Europa, Asia mendebaldean (5 espezie) eta Afrika Ipar mendebaldean (2 espezie) generoaren errepresentazioa txikiagoa da. Euskal Herrian lau espezie nagusi aurki ditzakegu; Fraxinus ornus L., Fraxinus pennsylvanica Marshall espezie aloktonoak eta Fraxinus excelsior L. eta Fraxinus angustifolia Vahl. espezie autokotonoak; azken biak dira, halaber, gure lurraldean banaketa geografikorik zabalena dutenak. Banaketari dagokionez, F. excelsior kantaurialdean arrunta da eta F. angustifolia berriz, gehiago hedatzen da eskualde mediterranearrean.

Atzera

Pagoa

Zuhaitzaren euskal izena latinezko fagum izenetik dator. Bestalde, euskalkietan, euskara baturako hartu den pago forma orokorrenaz gainera, bago, fago eta phago formak ere daudePagoak Euskal Herri guztian haurkitu ditzakegu baina batez ere Nafarroako Irati parke naturalean.

Atzera

Ereinotza

Zuhaitzak orokorrean txikiak dira, 10-12 metro eskasera iristen direnak. Adaburu trinko eta erregularra, oinetik adarkatzen dena. Enbor zuzena, azal mehe eta leunekoa, kolore grisaska edo arreska. Adar tenteak eta adaxkak glabroak eta lustredunak dituzte.

Atzera

Intxaurrondoa

Intxaurrondoa (Juglans) zuhaitz genero bat da. Tamaina handiko zuhaitzak dira, itzalpe handikoak eta zur oso onekoak, fruitua intxaurra dutenak (Juglans regia). Adaburua nahiko behean izaten du. Adarkera bera biribila edo luzexka izan dezake. Enborra eta adarrak azal leun zurixkakoak ditu gaztea denean, latzagoak eta ilunagoak gero. Hosto elkartua izaten du, arrautza itxurako hosto-atal erorkorrez osatua, lorea sexu banakoa, eta gerba egiturakoa arra. Lur sakon eta azpi gozoa dutenetan hazten da. Berez Persia eta Kaukasokoa da, baina gaur egun negu epel samarra egiten duen Europako eskualde guztietan hazten da. Ematen duen fruituagatik eta duen zur bikainagatik lantzen da. Intxaurrondoa hosto-erorkorra da, eta zur gogorra du.

Atzera

Tximeletak

Tximeletak neguan hibernatu eta udaberrian berriz esnatzen dira, guztira 10 hilabetez bizi daitezke. Modu berean, Monarken kumak 8 eta 9 hilabetez bizi daitezke Kaliforniatik Mexikora bidaiatzen diren bitartean. Hala ere, salbuespen horiek kenduta, normalean 14-30 egun baino ez dute bizirik irauten. Gaitzerdi, udan hainbat kuma sortzen dituztenez, badirudi beti presente daudela.

Atzera

Marigorringoak

Marigorringoak intsektu familia bat dira, izen ugarikoa: amona mantangorria, amona gonagorria, katalingorria eta marigorria dira erabilienak (marigorringorekin batera), baina badira beste hainbat eregonagorria, maria gonagorria, mariana gonagorria, martin karraka, matxingorria, poxpolingorria... Animalia txikiak dira, 1 mm eta 10 mm bitartekoak. Gorriak edo horiak dira, eta orban beltz txikiak dituzte hegalen estalkietan. Hankak, burua eta antenak beltzak dituzte. Mota batzuk osorik beltzak edo grisak dira, eta aditu ez direnentzat zaila izan daiteke coccinellidae familiakoak direla hautematea. Era berean, aditu ez denak aise nahasiko ditu beste intsektu batzuk marigorringoekin. Mundu osoan daude hedatuta, eta 5.000 espezie baino gehiago sailkatu dira. Europan. Gehienetan, ordea, intsektu onuragarriak direla uste izaten du jendeak, nekazaritzarako kaltegarri diren zenbait intsektuz elikatzen baitira marrigorringo batzuk.

Atzera

Kakarraldoak

Kakalardoak 360.000 espezie dituen intsektu ordena bat da. Animalia erreinuan dagoen ordenarik handiena da, Lepidoptera, Hymenoptera eta Dipteraren aurretik. Onddoak bezainbeste espezie daude edo ugaztunak baino 66 aldiz gehiago.

Atzera

Kokobola

Kokobolak edo kukurutxak (ikus kukurutx artikulua izen arruntarekin ezagutzen diren bestelakoak ulertzeko) krustazeo suborden bat da, egitura sendo eta segmentatukoa. Exoeskeleto luzea dute eta hamalau hanka artikulatu. Isopodaren barruan sailkatzen dira eta 5.000 espezie inguru ezagutzen dira.

Atzera

Inurriak

Inurriek gorputzaren mugimenduaz jatekoa non dagoen, alarma elkarri jotzen diote… elkarri jakinarazten diote. Narrastiek, anfibioek eta beste intsektu batzuek langileak jan ditzakete.

Atzera

Karakolak

Barraskiloa, barakuilua, karakoila edo karakola oskola duten eta ez hankarik ez besorik ez duten gasteropodo moluskuei ematen zaien izen orokorra da. Gorputza likatsua du eta bi antena. Normalean hezetasunean agertzen da. Gehienak belarjaleak dira, baina batzuk orojale edota haragijale dira. Arrautzak erruten ditu, hau da, obiparoak dira. Milaka espezie dira, batzuk lehorrekoak, beste batzuk ur gezakoak, eta beste batzuk itsasokoak.

Atzera

Bareak

Barea maskorrik ez duten edo barne-maskor bestigiala duten arionidoen eta limazidoen familiako molusku gastropodoen izen arrunta da. Maskordunek, berriz, barraskilo dute izena. Taldea parafiletikoa da, hau da, superfamilia askok osatua.

Atzera

Zizarea

Zizareak batzuk, lur hezetan bizi dira, baita area edo lokatza bezalako habitatetan ere. Oligochaeta ur gezatan bizi diren animalien adibide dira, hala nola ibai eta aintziretan. Bestalde, itsasoa, hau da, ur gazia, zizare espezie askoren habitata da. Beste zizare batzuk, aldiz, parasitikoak dira, hau da, animalia edo gizakien gorputz barnean bizi dira. Dena den, aipatu beharra dago zizareen bizitza zaila izan daitekeela, askotan beste animalia batzuen harrapakinak baitira, hau da, beste animalia batzuk zizareak ehizatzen baitituzte ondoren jateko. Zizareen harrapakinik arriskutsuenak satorrak direla beraien elikagai nagusiak baitira. Horrez gain, ingurumen faktoreek eragina daukate zizareen bizimoduan, izan ere faktoreak egokiak ez direnean zizareak hil daitezke. Hori dela eta, zizareak batez beste 5-10 urte bizi izaten dira.

Atzera

gURE ESKOLA!

Eskerrik Asko

zaintza taldeak

6.Mailako A eta B taldeak.5.Mailako A eta B taldeak. 4.Mailako A eta B taldeak. 3. Mailako A, B eta C taldeak. Zuhaitzen saintzaz arduratuko dira. Landareak dauden ingurua babestu eta behar dituzten beharrez arduratuko dira. Bakoitzari dagokion txartela jarriko diote.

Nola zaindu?

Inforrna bilatu.Egin beharreko saintzen zerrenda egin. Lana banatu. Egindakoaren erregistroa bete.

Nola eta nortzuk zaindu?

HHko taldeak eskola inguruan dauden intzektuak babesteko plana egingo dugu.Informazioa bilatu.Egin beharreko zaintzen zerrenda egin. Lana banatu. Egindakoaren erregistroa bete.