Teknika kromatografikoak 2

KROMATOGRAFIAN eta ESPEKTROSKOPIAN SAKONTZEN

AURKIBIDEA

01 Kromatografia Motak

02 Parametro kromatografikoak

03 Espektroskopia

01

Kromatografia Motak

Fase geldikorraren antolaketaren arabera

• KROMATOGRAFIA LAUA
• KROMATOGRAFIA ZUTABEAN

WikiMedia Commons Irudia Egilea: Alexiots A. Zlatich (CC-BY-SA)

Kromatografia Zutabean

Kromatografia Laua

Fase geldikorra zutabe batean (irudian info gehiago)

Fase geldikorra euskarri lau batean (irudian info gehiago)

Bereizte mekanismoaren arabera

• Adsortzio
• Banatze
• Ioi-truke
• Afinitate
• Baztertze

Adsortzio Kromatografia

Fase mugikorrean dauden gasak edo likidoak fase geldikorra osatzen duen solidoaren gainazalean adsortzio selektibo bat eginez atxikitzen dira

WikiMedia Commons Irudia Egilea: Daniele Pugliesi (CC-BY-SA)

Banatze Kromatografia

Fase geldikorreko likidoak fase mugikorreko osagaiak atxikitzen ditu fase horretan. Fase mugikorreko osagaiak fase geldikorrean duten disolbagarritasunaren arabera, banaketa-legearen arabera banatzen dira (K: banatze koefizientea)

WikiMedia Commons Irudia Egilea: Perdula (CC-BY-SA)

K = Cs/Cm

Cs: fase geldikorreko solutu-kontzentrazioaCm: fase mugikorreko solutu-kontzentrazioa

Baztertze Kromatografia

Afinitate Kromatografia

Io-truke Kromatografia

WikiMedia Commons Irudia (CC-BY)Egilea: Takometer

WikiMedia Commons Irudia (CC-BY-SA)Egilea: Wyatt Pyzynski

Kromatografia moteei buruzko informazioa gehiago

02

Parametro kromatografikoak

Parametro orokorrak

• Eluzio-denbora
• Denbora hila
• Atxikipen-faktorea

WikiMedia Commons Irudia (CC-BY-SA)Egilea: Heliagon

Eluzio-denbora Fase geldikorra zeharkatzeko behar den denbora Denbora hila Atxiki gabeko espeziearen migrazio-denbora/fase mugikorra zutabetik igarotzeko behar den denbora Atxikipen-faktorea Substantziak egindako distantzia zati eluitzaileak egindako distantzia.

GERUZA FINEKO KROMATOGRAFIAREN PARAMETROAK

• Kromatografia Laua
• Adsortzio Kromatografia
• Solido-Likido Kromatografia

Irudiaren egilea: A. N. Pila et al.

Rf: Atzerapen-faktorea

Osagai bakoitzaren mugikortasun erlatiboa neurtzen du ahalik eta gehienarekiko, hau da, fase mugikorraren aurrealdeak egindako distantziarekiko. Substantzia baten Rf-a beti da 1 edo txikiagoa.

Adibidea irudian:

• Osagai 1: Rf = a / D
• Osagai 2: Rf = b / D
• Osagai 3: Rf = c / D

Rf: Atzerapen-faktorea

KROMATOGRAFIA ZUTABEAN OHIKO PARAMETROAK

• Kromatografia Zutabean
• Afinitate, Banatze, Baztertze edo io-truke Kromatografia
• Likido-Likido edo gas-likido Kromatografia

WikiMedia Commons Irudia (CC-BY-SA)Irudiaren egilea: Andra MIhali

Gailur-kromatografiko baten ezaugarriak

Detektagailuak erregistratzen duen kromatograma baten zatia. Osagai bakar bat (edo ebatzi gabeko 2 osagai edo gehiago) eluitzen denean gailurrak agertzen dira Gailurra definitzeko parametroak:

• Atxikitze-denbora (tR)

tontorrak markatzen duen denbora

• Gailurraren garaiera (h)
• Gailurraren zabalera (w)

garaiera erdian hartzen da

• Gailurren azalera

Bestelako parametroak

Zutabe baten bereizmena (Rs)bi analito (A eta B) bereizteko gaitasunaren neurri kuantitatiboa. Gailurra zenbat eta zabalagoa bereizmen okerragoa.

Atxikitze-Faktorea/Ahalmen-Faktorea (k) balio optimoak 1 eta 5 artekoa izan behar du

• tR: atxikitze - denbora
• tM: denbora - hila

Selektibitate-Faktorea(α)Bi osagain atxikitze-faktoreen erlazioa. Selektibitatea nolakoa den erakusten du. α=1 bada, ez dago bereizketarik.

KROMATOGRAFIA-ZUTABEAN, bi adibide

HPLC (High Performance liquid Chromatography) and GC (Gas-Chromatography)

UltraMorea (UV)

10. UltraMorea (UV) da espektroskopian oinarritzen den detektagailu ohikoena

9. HPLC Zutabea. GC zutabeak finagoak eta luzeagoak dira

WikiMedia Commons Irudia (CC-BY-SA). Egilea: Setreset

03

Espektroskopia

INFRAGORRI ESPEKTROSKOPIA

ZER DA ESPEKTROSKOPIA?

UV-VIS bezala, xurgapen-espektroskopia mota bat da. Materia erradiazio IR-a xurgatzen duenean mugimendua sortzen da (errotazioa/bibrazioa)

Teknika espektroskopiko guztietan argiak materiarekin interakzionatzen du

03

01

02

UV-VIS ESPEKTROSKOPIA

UV edo ikusgaia xurgatzeko gai diren talde funtzionalei kromoforoak deitzen zaie. Horiek argia xurgatzen dutenean beren elektroiak kitzikadura egoera batera pasatzen dira

Orain nahaste batean dauden osagaiak banantzeko eta identifikatzeko gai zara

¡Eskerrik asko!

5A_2-Kromatografian-sakontzen by Ana B. Benito is licensed under

UV-Ikusgai espektroskopia

Xurgapen-espektroskopia mota bat da

Substantzia edo molekulak dituen talde funtzionalen arabera, laginak proportzio batean edo bestean xurgatuko ditu argi ultramore edo ikusgaiaren izpiak Gainontzeko argia transmitituko da eta detektagailu egoki baten bitartez erregistratuko da, uhinaren luzeraren (nm) funtzio gisa

Molekula batean dauden talde funtzionalak identifikatzeko erabiltzen da

IR-ren OINARRIA BIBRAZIO MOTAK

Bibrazioen oinarrizko bi kategoria bereiz daitezke: tentsioarena eta flexioarena. Tentsio-bibrazioak bi atomoren arteko loturaren ardatzean zehar dagoen distantzia interatomikoan gertatzen diren aldaketak dira. Flexio-bibrazioak bi lotura osatzen dituzten angelu-aldaketek sortzen dituzte.

ESPEKTRO ELEKTROMAGNETIKOA

Uhin luzera (𝜆) desberdinak --> energia desberdina

Argiari dagokion energia gai da lotura molekularretako zenbait elektroi kitzikatzeko eta elektroi horiek energia xurgatuko dute. Substantzia edo molekulak dituen talde funtzionalen arabera, laginak proportzio batean edo bestean xurgatuko ditu argi ultramore edo ikusgaiaren izpiak. Gainontzeko argia transmitituko da eta detektagailu egoki baten bitartez erregistratuko da, uhinaren luzeraren (nm) funtzio gisa.

ADIBIDEAK

• Mikro- uhinak (10 mm -1 m)
• Infragorria (700nm -1mm)
• Ikusgai (400nm - 700 nm)
• Ultramorea (400nm - 100 nm)