9. IKAS-EGOER

elektrizitatea

NATURA, GIZARTE ETA KULTURA INGURUNEAREN EZAGUTZA

ASIER MIGUEL GARCIA

MARKO LEGALA

Ikastetxearen Hezkuntza Proiektua (IHP): ikastetxe baten nortasuna, balioak, helburuak, bai antolamendu- eta funtzio-egiturak definitzen duen dokumentua.

157/2022 Errege Dekretua, martxoaren 1ekoa, Lehen Hezkuntzako gutxieneko irakaskuntzak eta antolamendua ezartzen dituena.

IKASTETXEA

3/2020 Lege Organikoa, abenduaren 29koa, Hezkuntzari buruzko maiatzaren 3ko 2/2006 Lege Organikoa aldatzen duena (LOMLOE)

Aurreko guztia urteko programazioan islatuko da eta honen ikas-egoeretan. Irakasleak diseinatutako jarduerak dira, aniztasuna kontuan izanda sortutakoak.

LEGEDIA

IKASGELAN

77/2023 Dekretua, maiatzaren 30ekoa, Oinarrizko Hezkuntzaren curriculuma zehaztu eta Euskal Autonomia erkidegoan ezartzeko

Ikasle baten garapena edo aurrerapenak espero direnak ez badira, indartze neurriak proposatuko dira eta beharrezkoak diren kasuetan egokitzapenak egin beharko zaizkie.

118/1998 Dekretua, ekainaren 23koa, HPBak dituzten ikasleei hezkuntza-erantzuna ematea antolatzen duena, eskola ulerkor eta integratzailearen esparruan

IKASLEAK

elektrizitatea

2. maila. Natura, gizarte eta kultura ingurunearen ezagutza. 12 saio.

MAILA

ELEKTRIZITATEAREN GAIA JORRATUKO DA

IKASGAIA

SAIO KOPURUA

TESTUINGURUA

Elektrizitateak bizi garen mundu moderno honetan inguratzen gaitu. Gaur egungo ia edozein aparatu edo makina hartaz elikatzen da, gure unibertsoaren funtsezko indarretako bat izateaz gain. Energia elektrikorik gabe ez litzateke posible izango gaur egun gizarteak daraman bizimodua. Garbigailua, telebista, berogailua, hozkailua... eta energia elektrikoaren hainbat eta hainbat adibide. Horregatik, oso garrantzitsua da elektrizitatearen alderdi eta ezaugarri guztiak ezagutzea. Txikitatik energia aurrezten hezteak bizitza osoan eraginkorragoak izaten lagunduko die; gainera, planetaren energia-eraginkortasunarekin eta iraunkortasunarekin konpromiso handiagoa duen gizarte bat sortzen lagunduko diegu.

ERRONKA

Ikasle bati irabiagailu bat oparitu dizkiote urtebetetzeagatik sukaldatzea gustatzen zaiolako, baina beste ikaskide bati esan dioez dakiela oso ondo nola erabili. Irakasleak, bere zalantza entzutean, datorren egunean etxetresna elektrikoen jarraibideak ekartzeko eskatu dio. Irakasleak esan die etxetresna elektrikoek gure eguneroko zereginetako batzuk errazten dituztela, nahiz eta askotan ez dakigun nola funtzionatzen duten, eta horregatik honako galdera hauek egin dizkie: Zer etxetresna elektriko ezagutzen dituzue? Zein da gailu bakoitzaren erabilera? Zer zati ditu? Nola mantentzen da?

EKOIZPENA

Jarraibideen eskuliburua

garapen iraunkorreko helburuak

ARGUDIAKETA KURRIKULARRA

ZERTARAKO?

Ikasleak norberaren testuingurutik inguru unibertsalera bizitzeko ondo prestatuak egon daitezen.

Funtsezko konpetentziak

Konpetentzietan oinarritutakoa da.

IKAS-EGOERA

Konpetentzia espezifikoak

FUNTSEZKO KONPETENTZIAK

Funtsezko konpetentziak ikasleek arrakastaz aurrera egin ahal izateko eta beren bizitzan zehar erronka eta desafio nagusiei aurre egin ahal izateko ezinbestekotzat jotzen diren jardunak dira. Irteera profilarekin estu lotuta daude, zeren irteera profila ikasle guztiek Oinarrizko Hezkuntza amaitzean erdietsi behar duten konpetentzien garapen-maila da. Aurretik aipatu denez, Oinarrizko Hezkuntzan zehar irteera-profila osatzen duten funtsezko konpetentzia guztiak garatzen joango dira. Kurtso hasieran, zehaztuko da zein funtsezko konpetentzia ebaluatuko den ikasgai bakoitzean. Natura, gizarte eta kultura ingurunearen ezagutza arloan honako hauek ebaluatuko dira:

• Konpetentzia digitala.

• Herritartasunerako konpetentzia.

ZELAN EBALUATUKO DIRA FUNTSEZKO KONPETENTZIAK?

KONPETENTZIA DIGITALA

HERRITARTASUNERAKO KONPETENTZIA

KONPETENTZIAK ESPEZIFIKOAK

Ikasleek arlo eta jakintzagai bakoitzaren oinarrizko jakintzak behar diren jardueretan edo egoeretan jokatu ahal izateko beharko dituzten jardunei egiten die erreferentzia. Natura, gizarte eta kultura ingurunearen ezagutza arloan hiru konpetentzia espezifiko ebaluatuko ditugu. Lehen hiruhilekoan, lehen konpetentzia espezifikoa ebaluatuko da. Bigarrenean, lehenengo konpetentziarekin batera bigarren bat ere ebaluatuko da eta azken hiruhilekoan, aurreko biekin batera hirugarren bat ebaluatuko da.

Natura-, gizarte-eta kultura-ingurunearen jarraitutasunak eta aldaketak behatzea, ulertzea eta interpretatzea, kausalitate- , aldiberekotasun-eta ondorengotza-erlazioak aztertuta, elementuen eta gertaeren arteko harremanak azaltzeko eta baloratzeko, eta iraunkortasun-irizpideen arabera jokatzeko.

DESKRIPTORE OPERATIBOAK

ZERTARAKO?

Funtsezko konpetentziak garatu diren edo ez neurtzeko eta konpetentzia horren garapen maila noraino garatu den errazago jakiteko.

Gure etxeetan ditugun tresna elektrikoak identifikatzea eta aztertzea, IKTen erabileraren bidez informazioa eta ezagutzak bilatzeko eta partekatzeko estrategiak eta tresnak erabiliz, gailu horiek egiten dituzten zereginak balioesteko eta lan horiek eskuz egitea eskatuko lukeen ahalegina ebaluatzeko.

Helburuak ezartzea eta lortzea modu kooperatiboan, ikaskideen iritziak eta erritmoak errespetatuz, elkarrekin bizitzen eta lana aurrera eramaten ikasteko.

HELBURU didaktikoak

Ikasleen beharra asetzeko sortu dira eta ikas-egoeraren amaieran erdiestea espero diren lorpenak dira.

Konpetentzia espezifikoak nahiko orokorrak direnez, gehiago zehazten dira helburu didaktikoen bitartez.

ZERTARAKO?

ZERGATIK?

OINARRIZKO JAKINTZAK

ZER DIRA?

Helburu didaktikoen lehenengo osagaiak dira, hau da, helburuen “Zer ikasi?” atala eta gaitasunak eskuratzeko eta eguneroko arazo-egoera konpontzeko baliabide bat dira. Oinarrizko jakintzak, helburuak eta konpetentziak garatzeko estrategiak dira, beraz ebaluazioaren xedea ez da inoiz izango edukien lorpena ezartzea, baizik eta, hauen erabilera estrategikoa konpetentziak lortzeko.

ebaluazio adierazleak

Konpetentzia espezifikoak bezala ebaluazio irizpideak oso orokorrak dira, beraz sortu ditugun helburu didaktikoak neurtzeko ebaluazio adierazleak zheaztu dira. Helburu bakoitzak hiru ebaluazio adierazle izango ditu, helburuaren hiru osagaiak neurtu ahal iateko, ZER lortuko duen, jorratuko den edukia, NOLA lortuko duen, erabiliko den metodologia eta ZERTARAKO lortu behar duen, transferentzia.

1. Helburu didaktikoarekin lotutako adierazleak:

• Gure etxeetan ditugun tresna elektrikoak dentifikatzen eta aztertzen ditu.

• Teknologia berriak arduraz erabiltzen ditu eta ikerketarako hainbat material erabiltzen du.

• Zereginen onurak zerrendatzen ditu.

2. Helburu didaktikoarekin lotutako adierazleak:

• Helburuak ezartzen ditu eta helburuak modu kooperatiboan lortzen ditu.
• Ikaskideen iritziak eta erritmoak errespetatzen ditu.
• Taldeko kideekin elkarbizi eta lana aurrera ateratzen du.

METODOLOGIA

Helburua gela talde misto eta heterogeneoetan antolatzea, ikasleek elkarrekin lan egitea eta elkarrekin koordinatuta ikastea da, irakasleek proposatu eta gidatutako jarduerak, zereginak eta arazoak ebazteko.

IKASKUNTZA KOOPERATIBOA

Ikasle-bikoteak osatzean datza, harreman asimetrikoekin eta helburu komun, ezagun eta partekatuarekin (edukien irakaskuntza eta ikaskuntza). Metodologia horietan, ikasleek bikote edo talde txikietan lan egiten dute, elkarri irakaskuntza-laguntza esplizitua emateko.

Gure ikasleari “kontalari” rolak asko lagunduko du bere antolakuntzan, mugen identifikazioan eta horien hausnarketan, autonomian eta segurtasun arloan ere.

berdinen arteko tutoretza

Hezkuntza-ebaluazioa etengabeko prozesu pertsonalizatua da irakaskuntza- ikaskuntza sistemaren barruan. Gure irakasle-lana da gure ikasleek gaitasunak garatzea eta eskuratzea, eguneroko bizitzako hainbat esparru eta egoeratan aurre egiteko gai izan daitezen. Horregatik gaitasunak ebaluatzen dira.

EBALUAZIOA

ZER DA?

UNEAREN ETA XEDEAREN ARABERA

NOLA?

HASIERAKOA

AMAIERAKOA

JARRAIA

Sortutako ebaluazio-sistema baten bidez, globala, jarraia, hezitzailea eta sistematikoa dena. Horrela, ikasleen indarguneak eta ahulguneak identifikatzeko gai izango gara, eta azken horiek indartu ahal izango ditugu.

ERAGILEAK

• Autoebaluazioa
• Koebaluazioa
• Heteroebaluazioa

HEZITZAILEA

JARRAIA

GLOBALA

SISTEMATIKOA

EBALUAZIO TRESNAK

3. BEHAKETA TAULA

2. KONTROL ORRIA

1. DIANA

EBALUAZIO TRESNAK

5. ERRUBRIKA

4. METAKOGNIZIO ESKAILERA

Ikaskuntzaren Diseinu Unibertsalaren (IDU)

ANIZTASUNAREN TRATAERA

Hezkuntza-eredu bat hartuko dugu oinarritzat, ikaskuntza-oztopoak ezabatzen eta/edo minimizatzen dituena, hainbat hezkuntza-ibilbide, ikaskuntza-estilo, trebetasun eta hezkuntza-premia dituzten ikasleei erantzuna emateko gai diren elementu alternatiboak txertatzen duena

ZER DA INKLUSIOA?

Hezkuntza inklusiboa, haur guztiek kalitatezko hezkuntza, aukera berdintasunekoa, guztiontzako bidezkoa eta ekitatekoa izatea bermatzen duena da, bakoitzaren behar desberdinak asetzen dituena, bakoitzaren egoera bereziaren arabera, ikasle guztientzako bikaintasun maila lortzen saiatzen duena.

IKASGELA

sekuentziazioa

Garapen-FaseaGF

Hasierako FaseaHF

Amaierako Fasea AF

Azken ekoizpena

Aurrezagutzak eta erronka

Teoria eta praktika

hf - gf - am

1. Komunikazio gunean erronka aurkeztuko zaie.
2. Aurrezagutzak aktibatzeko, pentsatzeko gunera joango dira argazki batzuk bilatzen, bakoitzak bat hartuko du eta argazkia aztertu beharko dute.
3. Brainstorming teknikaren bidez ideiak komunikatu eta arbelean jasoko dira.
4. Guztion artean, ideiak mapa mental batean bilduko dira.
5. Amaitzeko, azken ekoizpena zein izango den azalduko zaie.

hf - gf - am

1. Gaiari sarrera emateko “” bideo ikusiko da.

1. Ondoren, azalpen txiki bat emango zaie energia eta elektrizitateari eta uraren egoerei buruz.
2. Talde txikian jolas bat egin beharko dute, non uraren objetu ezberdinak agertzen diren argazkiak dagokion gailuarekin erlazionatu beharko duten.

1. Bukatzeko, guztion artean, landutako hiztegia arbelean bilduko dugu.

hf - gf - am

1. Talde txikian aurreko saioan bildutako oinarrizko hitzen argazkiak jasoko dituzte, bai marrazkia, bai seinu hizkuntzan zeinatzeko modua.
2. Horrekin, giltzari bat sortuko dute.

hf - gf - am

1. Liburuaren laguntzaz elektrizitatea egiten duen ibilbidearen inguruko istorio bat irakurriko dute.
2. Ondoren galdera batzuk erantzun beharko dituzte.
3. Talde txikian arkatzak erdira teknika erabiliz, fitxa bat bete beharko dute elektrizitatearen ezaugarriei buruzko eskema bat osatuz.

hf - gf - am

1. 1, 2 eta 4 metodologiak erabiliz etxean dauden elektrodomestikoei buruz ikertuko dute.
2. Horien zerrenda bat sortuko dute.

hf - gf - am

1. IKTak erabiliz elektrodomestiko bati buruz ikertu behar dute.
2. Ikusizko horma-irudi bat sortu beharko dute non mapa kontzeptual bat islatu beharko dute, 4 bandatako mapa kontzeptualaren metodologia erabiliz.
3. Murala amaitu eta ikaskideen aurrean erakutsi eta komunikatuko da.

hf - gf - am

1. Fitxa bat beteko dute taldekideen rolekin, eginbeharrekin, materialekin.
2. Ideiekin eta saioetan bildutako informazio guztiarekin liburuxka sortzen hasiko dira eskolako beste ikasleak kontzientziatzeko.
3. Bukatzean pasabideko mahai batean jarriko dira eta erakusketa bat antolatuko da talde bakoitzak bere ekoizpena komunikatu dezan.

hf - gf - am

transferentzia

1. Ikasleak 1.mailako ikasleen geletara joango dira uraren zikloa zertan datzan azaltzera eta ura aurrezteko gomendioak emango dizkiete baita ere.

bibliografia

• 157/2022 Errege Dekretua, martxoaren 1ekoa, Lehen Hezkuntzako gutxieneko irakaskuntzak eta antolamendua ezartzen dituena.

• 118/1998 Dekretua, ekainaren 23koa, hezkuntza-premia bereziak dituzten ikasleei eman beharreko hezkuntza-erantzuna eskola muinbakar eta integratzailearen esparruan antolatzen duena.
• 3/2020 Lege Organikoa, abenduaren 29koa, Hezkuntzari buruzko maiatzaren 3ko 2/2006 Lege Organikoa aldatzen duena. Estatuko Aldizkari Ofiziala, 340, 2020ko abenduaren 30ekoa, 122868-122953. (LOMLOE)
• 77/2023 DEKRETUA, maiatzaren 30koa, Oinarrizko Hezkuntzaren curriculuma zehaztu eta Euskal Autonomia Erkidegoan ezartzen duena.
• Duran, D. eta Martínez Rodríguez, I. (2004). Berdinen arteko tutoretza. Hezkuntza berrikuntza, 75, 63-68.
• Garamendi, B. (2013). Hezkuntza, hizkuntza politika eta cultura saileko hezkuntza berriztapeneko zuzendariaren argibideak, hezkuntza laguntzako premia espezifikoak dituzten ikasleek errazago ikasteko eta ikasle horien hezkuntza eta gizarte inklusioa errazago gauzatzeko metodologiak erabiltzeari buruzkoa. Gazteiz.
• Hezkuntza eta lanbide heziketako ministerioa (2023). Etorkizuneko gela. Hezkuntza- teknologien eta irakasleen prestakuntzaren institutu nazionala.
• Ikastetxea. (2023). Ikastetxeko Hezkuntza Proiektua. [Barne-dokumentua. Argitaratu gabe].
• Skinner, B. F., & Ardilla, R. (1975). Sobre el conductismo (pp. 158-159). Fontanella.