Want to create interactive content? It’s easy in Genially!

Get started free

POZYTYWIZM - wprowadzeni

am.koniecpolska

Created on January 28, 2024

Start designing with a free template

Discover more than 1500 professional designs like these:

Hanukkah Presentation

Vintage Photo Album

Nature Presentation

Halloween Presentation

Tarot Presentation

Vaporwave presentation

Women's Presentation

Transcript

wprowadzenie do

Pozytywizmu

realizm, naturalizm, epoka pary i elektryczności, literatura postyczniowa

Anna Koniecpolska

(w Europie zachodniej - nurty literackie i artystyczne:)

Pozytywizm

Realizm

(w Europie zachodniej - tylko filozofia)

od łacińskiego realis 'rzeczywisty';kierunek w sztuce, który zakładał: wierność realiom, konieczność obiektywizmu,autentyczność wykreowanego świata,prawdopodobieństwo...

Auguste Comte, "Kurs filozofii pozytywnej", publikowany w latach 1832-1840. To, co pozytywne:- ścisłe, bo dokładnie wyznaczone; - pewne, bo potwierdzone i uzasadnione; - użyteczne, bo służące dobru ogółu.

Naturalizm

od łacińskiego naturalis 'przyrodniczy, naturalny'; istnieje wyłącznie rzeczywistość materialna (natura), bez zewnętrznej racji istnienia; nie unikamy brzydoty, rozkładu

Filozofia

August Comte

Charles Darwin

- przyrodnik, geolog, - twórca teorii ewolucji:1859: "O powstawaniu gatunków" - z pochodzenia Anglik

- filozofia pozytywna,- scjentyzm (nauki przyrodnicze są najważniejsze!)- Francuz.

Herbert spencer

John Stuart Mill

- organicyzm (społeczeństwo jest jak organizm, te same prawa rządzą biologią i socjologią), ewolucjonizm (stały rozwój) - Anglik.

- utylitaryzm (cenne jest to, co pozyteczne), - szczęście = przyjemność, brak cierpienia,- szczęście jednostki wpływa na ogół, - Anglik.

Hipolit taine

Karol Marks

- determinizm: wszystkie zdarzenia mają konkretną przyczynę i skutek;- przeciwnik ewolucjonizmu, - Francuz.

- marksizm: nieustannie walczą klasy posiadająca i wyzyskiwana - napisał "Kapitał"- "byt określa świadomość", zwolennik rewolucji- z pochodzenia Niemiec, Żyd.

organicyzm

Filozofia

społeczeństwo działa jak żywy organizm

ewolucjonizm

każdy element rzeczywistości podlega stałemu, stopniowemu rozwojowi

empiryzm

kierunek w teorii poznania, wg którego wiedza wynika z doświadczenia i z badań

pozytywizm

Herbert Spencer

podląd, wg którego najważniejsze są nauki przyrodnicze i ścisłe

scjentyzm

marksizm

przekonanie o nieustannej walce 2 klas: posiadaczy i wyzyskiwanych

Auguste Comte

Karol Marks

utylitaryzm

determinizm

cenne jest to, co przynosi pożytek (korzyść) jak największej liczbie osób

wszelkie zmiany w dziejach są skokowe, zdarzenia warunkowane są związkiem przyczynowo-skutkowym

John Stuart Mill

Hippolyte Taine

Literatura

Stendhal

Fiodor dostojewski

- Wspomnienia z domu umarłych- "Zbrodnia i kara"- "Idiota", "Bracia karamazow"- Rosjanin

- prekursor realizmu w literaturze, wolnomularz - Francuz,- "Czerwone i czarne",- "O miłości".

Lew tołstoj

Honoriusz Balzac

- "Wojna i pokój", - "Anna Karenina", - Rosjanin.

- "Ojciec Goriot" (cykl "Komedia ludzka"),- wszystkie powieści miłosne (omnes fabulae amatoriae) umieszczone zostały w indeksie. - Francuz.

gustaw flaubert

Karol dickens

- "Pani Bovary", "Salamo" - obie umieszczone na indeksie ksiąg zakazanych dekretem z 1864 - Francuz.

- "Opowieść wigilijna"- "Klub Pickwicka", "Oliver Twist", - "David Copperfield"- Anglik.

Realizm

= odzwierciedlenie rzeczywistości

"Powieść to zwierciadło, przechadzające się po gościńcu" /Stendhal, "Czerwone i czarne"/

Sztuka

Aleksander Gierymski, "Piaskarze"1887

Gustave Courbet, "Kamieniarze" 1849

Realizm

co łączy te obrazy? omów elementy:temat - bohaterowie - praca

Tło politycznospołeczne

polska

europa

1864-ok. 1890- upadek powstania styczniowegoi represje po nim:zsyłki na Sybir, konfiskaty majątków, rusyfikacja, - uwłaszczanie chłopów / upadek szlachty,- rozwój nauki i techniki,- urbanizacja -> migracja ludności wiejskiej do miast!

1842 - ok. 1889- rozwój nauki i techniki,- narodziny kapitalizmu i powstanie nowych klas społecznych: burżuazji i proletariatu, - urbanizacja - napływ ludności z wsi do miast

wynalazki

  • 1839 - dagerotyp (fotografia),
  • 1853 - lampa naftowa (Ignacy Łukasiewicz),
  • 1860 - silnik spalinowy (Etienne Lenoire),
  • 1867 - dynamit (Alfred Nobel),
  • 1876 - telefon (Aleksander Bell),
  • 1878 - metal lżejszy od powietrza (prof. Geist),
  • 1879 - żarówka (Thomas Edison),
  • 1882 - odkrycie prądków gruźlicy (Robert Koch),
  • 1885 - szczepionka przeciw wściekliźnie (Luis Pasteur)

* jeden z wymienionych wynalazków pochodzi z powieści realistycznej - który? Z jakiej powieści?

upadek powstania

romantycy

pozytywiści

idea "ojczyny intymnej",trzeba zachować obraz Polski w sercu, idealizowanie obrazu powstania, przechowanie tradycji.

potrzeba budowy życia publicznego, kształtowanie świadomości obywatelskiej, krytyczyny stosunek wobec przeszłości.

Artur Grottger,Pożegnanie powstańca (1866)

Dwie opcje wśród pozytywistów

Kraków, Galicja

Warszawa

krakowscy stańczycy: potępili powstanie, potępili romantyczne spiskowanie, wyznawali lojalizm, konserwatywni gospodarczo.

pozytywiści warszawscy:mobilizacja społeczeństwa, odnowa gospodarki, ugodowi wobec Rosji z konieczności, nadzieja w postępie cywilizacyjnym, egalitaryzm.

"Teka stańczyka" - zbiór pamfletów - od błazna ostatnich Jagiellonów

emancypacja kobiet

Praca organiczna

zakładała ogólny rozwój cywilizacyjny wszystkich zamieszkujących polskie ziemie; unowocześnienie rolnictwa, handlu, rozwinięcie przemysłu.

kobiety pozostawione same sobie musiały utrzymywać rodziny, chociaż nie były do tego przygotowywane. Nauka praktycznych umiejętności nie należała do programu nauki kobiet.

Praca u podstaw

Asymilacja Żydów

postulat szerzenia edukacji i świadomości narodowej (oraz higieny!) wśród najuboższych; program zakłądał alfabetyzację ludu, wprowadzenie opieki medycznej i miał podnieść poziom życia najuboższych.

Żydzi na ziemiach polskich działali głównie na polu rzemiosła, przemysłu i handlu. Asymialacja zakłądała integracje norodową i kulturową Żydów z ludnością polską.

Józef Chełmoński, "Babie lato”, 1875

Gustave Courbet, "Kamieniarze" 1849

Realizm

Realizm

Józef Chełmoński Powrót z balu (Sanna) | 1879

Aleksander Gierymski, "Żydówka z pomarańczami", 1881

Historyzm

Jan Matejko, "Stańczyk" 1862

Jan Matejko, "Kazanie Skargi" 1864

Dziękuję

Anna Koniecpolska