n6.36 wyd. Jedność e

Megawychowawca.

Święty Jan Bosko

01

Szukam tego, co ważne

Modlitwa

Poznacie dzisiaj osobę, której całe życie było wypełnione bliskością Maryi Wspomożycielki Wiernych. Zdrowaś Maryjo, łaski pełna, Pan z Tobą. Błogosławionaś Ty między niewiastami i błogosławiony owoc żywota Twojego, Jezus. Święta Maryjo, Matko Boża, módl się za nami grzesznymi, teraz i w godzinę śmierci naszej. Amen.

Jak rozmawiać z młodzieżą? - czytanie z podziałem na role

link do materiału poza prezentacją

Czym różnią się oba zakończenia?

– Jaki może być dalszy ciąg tych scenek? – Co może przekonać młodych ludzi do zmiany życia?

Czym różnią się oba zakończenia?

– Dlaczego warto pomagać młodym, którzy mają problemy z prawem?

Święty Jan Bosko

Jan Bosko urodził się w ubogiej wiejskiej rodzinie. Jego rodzicami byli Franciszek Bosko i Małgorzata Occhiena. W wieku 9 lat przyszły święty miał sen: „Byłem niedaleko domu, na dużym podwórzu, na którym bawiło się wielu chłopców. Jedni się śmiali, inni grali w coś, wielu przeklinało. Słysząc to, rzuciłem się między nich i przy pomocy słów i pięści usiłowałem ich uciszyć. W tym momencie pojawił się przede mną majestatyczny, pięknie ubrany mężczyzna, cały spowity białym płaszczem. Jego twarz jaśniała takim blaskiem, że nie mogłem na nią patrzeć. Nazwał mnie po imieniu i kazał stanąć na czele tych chłopców. Dodał: Będziesz musiał pozyskać ich przyjaźń dobrocią i miłością, a nie pięściami”. W ten sposób Bóg objawił Janowi Bosko jego przyszłość.

(T. Bosco, Spełniony sen…)

02

ROZWAŻAM I ZDOBYWAM

Powołanie do świętości

czytanie Pisma Świętego (1 P 1,15-16)

Posłuchajmy fragmentu Pisma Świętego.

kliknij w księgę, by wyświetlić tekst biblijny

Sytuacja polityczna, gospodarcza i społeczna Włoch w XIX w

Wiek XIX to czas rewolucji przemysłowej. Powstawały wtedy wielkie fabryki pochłaniające małe przedsiębiorstwa, co skutkowało m.in. bezrobociem. W fabrykach pracowały też dzieci, i to po kilkanaście godzin na dobę. Nie stać ich było na opiekę medyczną, ubrania. Podczas pracy zdarzało się wiele wypadków. Dla Włoch to okres jednoczenia się państwa. Był to proces trudny, a sytuacja polityczna wpłynęła negatywnie na gospodarkę kraju. Bardzo ucierpiało też życie duchowe i społeczne.

System prewencyjny św. Jana Bosko

Ksiądz Bosko stworzył nowoczesny model wychowania nazywany systemem prewencyjnym. Opiera się on na rozumie, religii i miłości. System ten rezygnuje z przymusu, ale jednocześnie nie pozwala na wszystko. Wychowawca, szanując wolną wolę młodego człowieka, staje się jego przyjacielem, aby mu towarzyszyć w rozwoju.

System prewencyjny św. Jana Bosko

rozum

religia

miłość

kliknij w ikonki aktywne (żółte, zielone i niebieskie pole)

Życie i działalność św. Jana Bosko

W oparciu o teksty źródłowe odpowiedzcie na pytania? Kliknijcie w ikonki aktywne.

03

Zostaję ubogacony i działam

Mój przepis na świętość

Recepta na świętość św. Jana Bosko brzmi: „Po pierwsze: radość. To, co niepokoi i odbiera spokój, nie pochodzi od Boga. Po drugie: obowiązki związane z nauką i z pobożnością. Uwaga w szkole, gorliwość w nauce, gorliwość w modlitwie. Wszystko rób z miłości do Boga, a nie dla ambicji. Po trzecie: czyń dobrze drugim. Zawsze pomagaj swym kolegom, nawet gdy to wymaga ofiar. Świętość sprowadza się do tego właśnie”.

(T. Bosco, Spełniony sen…)

Kto w Polsce zajmuje się trudną młodzieżą – plakat

Organizacje działające na rzecz dzieci

ORGANIZACJE KOŚCIELNE

:)

:)

:)

informacje dla katechety

ORGANIZACJE ŚWIECKIE

:)

:)

:)

:)

Zapis do zeszytu

ŚWIĘTOŚĆ wg ks. Jana Bosko

radość

czyń dobro na rzecz innych

obowiązki związane z naukąi z pobożnością

04

Ćwiczenia

ćwiczenia zad. 1. str. 74.

link do gry poza prezentacją

ćwiczenia zad. 2. str. 74.

link do gry poza prezentacją

ćwiczenia zad. 3. str. 74.

link do gry poza prezentacją

ćwiczenia zad. 4. str. 75.

podpowiedź

Sprawdź swoją wiedzę!

05

praca domowamodlitwa

Praca domowa

1. Odszukaj w Internecie, jakie szkoły są prowadzone przez zgromadzenia salezjańskie, i wypisz kilka przykładów w zeszycie. 2. Napisz, jak rozumiesz słowa Jana Bosko: „największym wrogiem człowieka jest bezczynność”. 3. Pomódl się za młodych ludzi, którzy przeżywają problemy, by spotkali osobę, która im pomoże.

Modlitwa końcowa

Chwała Ojcu i Synowi, i Duchowi Świętemu, jak była na początku, teraz i zawsze, i na wieki wieków. Amen.

przygotowanie prezentacji

Źródło grafiki:

grafika wygenerowana przez AI

bank zdjęć własnych wydawnictwa

Najlepszym wzorem świętości i miłości jest Jezus Chrystus. On wielokrotnie wzywa nas do naśladowania Go, a tym samym do świętości. To zadanie wypełnił Jan Bosko. Odkrywał świętość jako misję wśród ludzi młodych, w czasie trudnych przemian społecznych i gospodarczych we Włoszech.

Przepis na świętość, który zostawił ksiądz Bosko, jest przepisem sprawdzonym, bo jego autor został wyniesiony na ołtarze. Jest on aktualny dziś i możliwy do zrealizowania przez każdego z was.

– Czym jest świętość według św. Jana Bosko? – Dlaczego łączy on świętość z codziennymi obowiązkami? – Dlaczego w świętości ważna jest radość? – Dlaczego może on być dla wzorem dla tak młodych osób jak wy? – Co możecie zrobić, aby zostać świętymi? – W czym możemy naśladować księdza Bosko?

„…stańcie się wy również świętymi na wzór Świętego, który was powołał, gdyż jest napisane: Świętymi bądźcie, bo Ja jestem święty”. (1 P 1,15-16)

– Do czego Bóg powołuje każdego z nas? – Dlaczego świętość jest również naszym zadaniem?

Bohaterem drugiej wersji scenki był ksiądz Jan Bosko, który nie bał się trudnej młodzieży. Był tak znany, że wystarczył medalik z wizerunkiem Maryi Wspomożycielki Wiernych, aby ksiądz z Carmagnola wiedział, o kogo chodzi. Kilka dni później wysłał on list do Jana Bosko. „Drogi Księże! Na stacji spotkał Ksiądz Michała Magone, lat trzynaście. Jego ojciec nie żyje, a mama ciężko pracuje, aby utrzymać pięcioro dzieci. Michał jest bardzo zdolny, ale rzucił szkołę, wałęsa się po ulicach. Był zatrzymywany przez policję. Jeśli Ksiądz sobie życzy, poślemy go do Oratorium”. Po tygodniu Michał był w Turynie, gdzie całkowicie zmienił swoje życie.

Choć Janek miał tylko 9 lat, bardzo poważnie podszedł do tego snu i zaczął przygotowywać się do swojej życiowej misji w zaskakujący sposób. Od kuglarzy i cyrkowców uczył się sztuczek, które potem pokazywał mieszkańcom swojej wioski. Ale do pokazów włączał modlitwy, pieśni kościelne, a nawet powtarzał kazania, które w niedzielę usłyszał w kościele. Postanowił też, że zostanie księdzem. Ponieważ pochodził z biednej rodziny, musiał opuścić dom i pracować, by opłacić naukę. W 1835 r. wstąpił do seminarium duchownego. Żeby pogłębić wiedzę teologiczną, kontynuował naukę w Konwikcie św. Franciszka z Asyżu w Turynie. Właśnie w Turynie dostrzegł chłopców, którzy spędzali czas na ulicach, nie mając szans na zdobycie wykształcenia ani pracy. Wielu z nich trafiało do więzienia. Ksiądz Bosko uważał, że zeszli na złą drogę, ponieważ nikt się nimi nie opiekował i nie dał im możliwości, by zaczęli dobrze żyć. Święty postanowił im pomóc i stworzył dla nich niezwykłe miejsce – Oratorium. Symbolicznym początkiem był moment, gdy ks. Bosko uratował bitego przez chuliganów chłopca – Bartłomieja Garelli.

rozum

Ksiądz Bosko wierzył, że każdego młodego człowieka można wychować, gdyż jest to osoba rozumna. Uważał, że bardzo ważne jest zaangażowanie wychowawcy, który zawsze powinien wchodzić w dialog z młodym człowiekiem.

religia

Zadaniem wychowawcy jest pomóc wychowankowi w nawiązaniu osobistego kontaktu z Chrystusem. Ksiądz Bosko uczył wychowanków modlitwy, zachęcał do częstego przystępowania do spowiedzi i Komunii Świętej. Wychowywał ich do życia wg Bożych przykazań i Ewangelii.

miłość

Święty uważał, że „trzeba, aby chłopcy nie tylko byli kochani, ale by wiedzieli, że są kochani. Trzeba kochać wszystko, co oni kochają, uczestniczyć w ich dziecięcych zamiłowaniach oraz nauczyć ich upodobania i do tych spraw, które (…) mało ich pociągają, jak karność, nauka, zdolność do wyrzeczeń”.

(oprac. na podst.: P. Braido, System wychowawczy ks. Bosko)

Ksiądz Bosko uważał, że człowiek jest stworzony do radości, więc nie powinien unikać ani zabaw, ani przyjemności. Jego ulubionymi środkami wychowawczymi były: radość, granie w piłkę, bieganie, gimnastyka, muzyka, śpiew, teatrzyki amatorskie.

Życie św. Jana Bosko pokazuje nam, że od dzieciństwa możemy przygotowywać się do zadań przygotowanych nam przez Boga w życiu dorosłym. Opracowany przez księdza Bosko system wychowawczy jest stosowany do dzisiaj. Założone przez św. Jana Bosko zgromadzenie księży salezjanów kontynuuje dzieło wychowywania ubogiej i opuszczonej młodzieży, m.in. w ośrodkach wychowawczych. Młodzi, przeżywający trudności rodzinne i pozbawieni możliwości przebywania w swych domach, zepchnięci na margines życia, niedostosowani społecznie, znajdują w nich schronienie, kontynuują naukę, uczą się zawodu i rozwijają swe życie religijne.

Jak trudności w dzieciństwie mogą przygotować do misji w życiu dorosłym?

Jan Bosko urodził się 16 sierpnia 1815 r. w ubogiej wiejskiej rodzinie w Becchi niedaleko Turynu w Piemoncie. Jego rodzicami byli Franciszek Bosko i Małgorzata Occhiena, kobieta energiczna, pracowita i religijna. Później pomagała w Oratorium syna.Jan Bosko bardzo wcześnie doświadczył pierwszej w swoim życiu poważnej straty – gdy miał dwa lata zmarł jego ojciec. To doświadczenie pozwoliło mu później lepiej zrozumieć sytuację bezdomnej młodzieży Turynu, która podświadomie szukała ideału ojca.Postanowił zostać księdzem, ale niestety matka chłopca była zbyt uboga, by zapłacić na jego naukę. Dlatego opuścił dom rodzinny i pracował m.in. jako krawiec, szewc, stolarz, aby zarobić na swoje utrzymanie i opłacenie nauczycieli. Nie wiedział jeszcze wówczas, jak bardzo przydadzą mu się w przyszłej pracy wychowawczej zdobyte umiejętności.Dzięki własnej zaradności i pomocy matki udało mu się ukończyć gimnazjum w Chieri, gdzie wraz z kolegami założył w 1832 r. swe pierwsze stowarzyszenie, któremu nadał nazwę Towarzystwo Wesołości, ponieważ jego program opierał się na dwóch zasadach: dobrze wypełniać obowiązki chrześcijańskie i uczniowskie oraz być wesołym.

(oprac. na podst.: oratorium-lodz.salezjanie.pl)

Dlaczego młodzi ludzie potrzebują pomocy materialnej i duchowej?

W 1835 r. ksiądz Bosko miał okazję poznać sytuację młodzieży żyjącej w Turynie. Był przerażony tym, co zobaczył. Młodzi włóczyli się po ulicach bez pracy i wykształcenia, pełni agresji i nieszczęśliwi. Niektórzy pracowali z nadludzkim wysiłkiem, ale i tak nie wystarczało im nawet na mieszkanie i jedzenie. Wielu z nich, nie mając za co żyć, schodziło na drogę przestępstwa. Ksiądz Bosko miał okazję ich poznać w trakcie odwiedzin miejscowego więzienia. Wiedział, że trafili tam, ponieważ byli pozbawieni opieki.Powoli dojrzewało w nim poczucie, że to właśnie on musi pomóc chłopcom, by uchronić ich przed więzieniem. Ksiądz Bosko rozpoczął pracę z dwoma chłopcami, których uczył czytać i pisać, dał im schronienie, a przede wszystkim interesował się ich problemami. Dzięki jego przyjaźni mogli odnaleźć trochę ciepła rodzinnego, którego tak bardzo łaknęli. Liczba chłopców stale rosła. Z czasem powstawały pracownie: krawiecka, szewska, stolarska i drukarska, gdzie chłopcy uczyli się pracy zawodowej.

(oprac. na podst.: www.sdb-przemysl.pl)

Dlaczego idee św. Jana Bosko są dziś aktualne i potrzebne?

Ksiądz Jan Bosko całe swoje życie poświęcił młodym ludziom. Pomogły mu w tym trudne doświadczenia z młodości. Jego idee są aktualne również dziś. Dlatego wciąż powstają instytucje i organizacje, których celem jest pomaganie zaniedbanej młodzieży w trudnych sytuacjach życiowych, zarówno materialnie, jak i duchowo.W XXI wieku ubóstwo młodych ludzi wiąże się nie tylko z ubóstwem materialnym. Obecnie to również ubóstwo religijne oraz emocjonalne wynikające z braku właściwych relacji w rodzinie. Młodzież w dzisiejszych czasach często izoluje się, siedząc w domach przy komputerach albo przed telewizorami i tracąc czas na gry, seriale, programy rozrywkowe, media społecznościowe.Ksiądz Jan Bosko uważał, że największym wrogiem, z którym człowiek musi nieustannie walczyć, jest bezczynność. Czas człowieka, szczególnie młodego, powinien być wypełniony aktywnościami, które odciągną go od nudy. Dziś pewnie dodałby – które odciągną go od komputera. Dlatego organizował teatr, wycieczki, zabawy ruchowe. Szczególną wagę przewiązywał do sportu, ponieważ odpowiednio uprawiany pomaga kształtować charakter człowieka: uczy pracowitości, męstwa, uczciwej rywalizacji, szacunku dla przeciwników, a nawet umiejętności przegrywania.

Dlaczego warto prosić Pana Boga o cud?

Kiedyś w niedzielę po uroczystości Wszystkich Świętych w Oratorium odbywało się ćwiczenie „Dobrej śmierci”, czyli spowiedź i Komunia św. dla wszystkich chłopców. Wieczorem ks. Bosko poprowadził ich na zwiedzanie cmentarza, obiecując obdarować ich po powrocie jadalnymi kasztanami. Jego matka Małgorzata kupiła ich trzy worki, ale ugotowała tylko pół worka, myśląc, że tyle wystarczy, aby chłopcom sprawić przyjemność. Gdy chłopcy wrócili i ustawili się w szeregu, Jan Bosko zaczął przydzielać kasztany, napełniając każdemu jego beret.

– Co robisz? – zawołała wówczas Małgorzata. – Nie mamy przecież tyle kasztanów!– Ależ tak! – odparł ks. Bosko. – Mamy ich przecież trzy worki. – Ale tamte nie są ugotowane! – Ach, gotowane, czy nie, dzielimy dalej, jak zaczęliśmy. I rozdawał dalej po pełnym berecie. Kosz tymczasem opróżniał się. Było w nim już tylko parę garści, a chłopców jeszcze wielu. Po okrzykach radości nastała pełna niepewności cisza. Każdy bał się, by dla niego nie zabrakło. Ale ks. Bosko mówił: – Nie bójcie się! Najlepsze są na spodzie! Zakasawszy rękawy, zagłębiał dalej ręce w kosz i napełniał berety. A choć wydobywał wiele kasztanów, ilość nie zmniejszała się, tak że wszyscy zostali obdarowani. Kiedy zaniesiono kosz do kuchni, została w nim jeszcze porcja dla ks. Bosko i jego matki. Tego wieczoru na dziedzińcu Oratorium i na przyległych ulicach powtarzano: – Ksiądz Bosko rozmnożył kasztany! Na pamiątkę tego wydarzenia we wszystkich domach ks. Bosko wieczorem w dniu Wszystkich Świętych rozdziela się gorące kasztany.

(oratorium-lodz.salezjanie.pl)

Dlaczego warto prosić Pana Boga o cud?

W roku 1844 w Montafia d’Asti niejaki pan Turco zapadł na uporczywą gorączkę i żadne zabiegi lekarskie nie mogły mu przywrócić zdrowia. Jego rodzina zwróciła się do ks. Bosko, który doradził choremu, aby odbył spowiedź i przyjął Komunię Świętą, a potem wręczył mu pudełeczko pigułek, polecając zażywać je każdego dnia w określonej ilości. Jednocześnie zachęcił go, by odmawiać przy tym trzy razy modlitwę „Witaj Królowo” do Matki Bożej. Po zażyciu kilku pigułek chory wyzdrowiał zupełnie.Wszyscy byli zdumieni. Miejscowy aptekarz dokonał analizy tych cudownych pigułek i nie znalazł w nich nic prócz chleba. Powtórnej analizy dokonał u drugiego farmaceuty i wtedy obydwaj zawyrokowali: – To jest zwykły chleb, nie ma co do tego żadnych wątpliwości. Wówczas pan Turco udał się do Turynu, by odwiedzić ks. Bosko i podziękować mu. Opowiedział o analizie składu pigułek i o wrażeniu, jakie ten wypadek wywołał w okolicy. Ksiądz Bosko odpowiedział, śmiejąc się: – Tak to był chleb! A trzy „Witaj Królowo”, które pan odmawiał w stanie łaski, były cudownym dodatkiem.

(oratorium-lodz.salezjanie.pl)

Uczniowie pracują w grupach. Katecheta z podanych dalej propozycji organizacji działających na rzecz dzieci wybiera pięć (lub podaje własne propozycje) i przydziela poszczególnym grupom. Ich zadaniem jest przygotować plakat reklamujący zadania danej organizacji.

Pomoc rodzinie i dzieciom. Najbardziej znaną akcją Caritas w Polsce jest „Wigilijne Dzieło Pomocy Dzieciom”. Z funduszy zebranych ze sprzedaży świec wilijnych finansowana jest w dużej mierze „Wakacyjna Akcja Caritas”.

Tornister Pełen Uśmiechów. Celem kampanii jest zwiększenie szans edukacyjnych uczniów z najuboższych rodzin przez przekazywanie im wyprawek szkolnych.

Skrzydła i Dwa Talenty. „Skrzydła” to program długoterminowej pomocy skierowany do uczniów, którzy z powodu złej sytuacji materialnej potrzebują wsparcia w formie dożywiania, zakupu artykułów szkolnych czy rozwoju swych uzdolnień. Od września 2017 r. ruszył program stypendialny „Dwa talenty” dla dzieci uzdolnionych z biedniejszych rodzin. W roku 2018 organizacje kościelne prowadziły dla dzieci i młodzieży obciążonych ubóstwem: 92 domy dziecka, 27 domów matki i dziecka, 27 burs, 378 świetlic terapeutycznych, 30 centrów interwencji kryzysowej, 105 podwórkowych klubów, 257 ośrodków kolonijnych, 21 telefonów zaufania i 65 funduszów stypendialnych.

(oprac. na podst.: M. Przeciszewski, Działalność charytatywna Kościoła…)

Rzecznik Praw Dziecka (RPD) stoi na straży praw określonych w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, Konwencji o prawach dziecka i innych przepisach prawa, z poszanowaniem odpowiedzialności, praw i obowiązków rodziców.

Poradnie psychologiczno-pedagogiczne udzielają dzieciom i młodzieży pomocy m.in. wtedy, gdy mają problemy z nauką lub wyborem zawodu. Młode osoby mogą zgłaszać się również po pomoc psychologiczną, np. mając trudności w nawiązywaniu kontaktów z rówieśnikami czy kłopoty w rodzinie.

Ośrodki Interwencji Kryzysowej (OIK) pomagają osobom – dzieciom, młodzieży, dorosłym – znajdującym się w sytuacji, z którą nie są w stanie sobie same poradzić i która wpływa na ich codzienne życie.

Telefon Zaufania – 116 111 służy pomocą dzieciom i młodzieży.

(oprac. na podst.: Fundacja Dajemy Dzieciom Siłę, fdds.pl