5B_Ezagutzak Sakontzen Pertsonalizatua_Iñaki Beobide

TXAPA PROZESATZEKO TRESNEN DISEINUA

TolestaketaKO PIEZEN GARAPENAREN KALKULUA

Ezagutzak sakontzen

Hasi

Kalkulu Metodoak

Garapena

Sarrera

AURKIBIDEA

Adibide Ebatziak

Bibliografia

sarrera

HELBURUA

- Pieza lautik hasita, pieza tolestatua lortzeko garapen geometrikoa kalkulatu.

IDEIA OROKORRAK

Tolestatzea eta kurbatzea sortzaile eta ertz lerrozuzenak dituen xaflazko pieza lortzean datza, eragiketan zehar materialak desplazamendu molekular handiak pairatu gabe.

Ohar zaitez tolesari dagozkion sortzaileak lerrozuzenak direla beti.

+ ikusi

+ adibideak

SARRERA

IDEIA OROKORRAK

Tolestatze¬ eragiketetan, materiala apur bat deformatu egiten da, hau da, tolesa egiten den tokian desplazamendu molekular txiki bat gertatzen da. Arazo hau hobeto ulertzeko tolestatzearen eragiketa zehazki aztertuko dugu, eta honetarako angelu biziko tolesa eta angelu biribileko tolesa bereizi behar ditugu.

+ Angelu biziko tolesa

+ Angelu biribilduko tolesa

TOLESTAKETA GARAPENA

Tolestatutako pieza lortzeko profil egokia duen pieza lautik abiatuko gara. Profil lau honi, lortuko dugun piezaren garapena deritzo.

+ adibidea

TOLESTAKETA GARAPENA

MATERIALAREN ZUNTZ NEUTROA

+ info

Materiala tolestuta dagoenean deformazio bat jasaten du. Hori dela eta, materiala luzatu den kanpo-eremu bat dago, TRAKZIO- ZUNTZAK sortuz eta materiala laburtu den barneko zati bat, KONPRESIO-ZUNTZAK sortuz. Baina bi eremu horien artean badago materialak konpresio edo trakziorik jasan ez duen bat, eremu hau edo hobeto esanda lerro hau lerro neutroa edo ZUNTZ NEUTROA deritzona da.

tolestaketa garapena

KALKULU PROZEDURA

Abipuntua: Bukaeran geratu behar den piezaren neurriak .

Helburua: Hasieratik abiatuko garen pieza luzera kalkulatzea .

Prozedura: Lortu nahi dugun pieza zati desberdinetan sailkatu (zati zuzenak eta zati kurbatuak) .

+ Zatiketa

tolestaketa garapena

Pieza tolestu baten garapena kalkulatzeko metodo desberdinak daude

Hurbileko metodoa

Taula bidezko metodoa

Esperimental metodoa

Beste metodo batzuk

garapen metodoak

HURBILEKO METODOA

Hurbileko metodoak, hitzak dioen bezala, gutxi gora bera errealitatera pixka bat hurbiltzen den egoera azaltzen du.

Tolestutako xafla baten zuntz neutroa nun dagoen azalduko digu, baina gutxi gora bera, eta hau tolestu beharreko xafla lodieraren arabera hiru eremutan sailkatzen du, beheko taulan ikus daitekeen bezala.

• 2 mm arteko xafla lodierako tolestaketen kasuan, zuntz neutroa xaflaren erdian dagoela ondorioztatzen du metodo honek.
• 2-tik 4mm arteko xaflen kasuan, tolestaketa barrutik neurtuta, (3/7)e distantziara kokatzen du.
• 4 mm-tik gorako xaflen kasuan berriz, (1/3)e distantziara egonga da zuntz neutroa

garapen metodoak

TAULA BIDEZKO METODOA

Taula bidezko metodoak, hurbileko metodoak baino parametro gehiago kontutan izaten ditu, hala nola, xafla lodiera (e), tolestaketa erradioa (R), eta materilaren luzapen koefizientea (A%).

90º-rekin tolestutako altzairuzko xafla dela jakinik, tolesaren L garapena nahiko zehatz kalkula daiteke honako formula hau erabiliz:

• "a" eta "b" tolestutako piezaren barruko neurriak dira
• K1 faktorea xaflaren “e” lodieraren eta tolesaren barrualdeko “r” erradioaren araberakoa da.
• K2 faktorea materialaren luzatzen den %-aren araberakoa da.

K1

K2

garapen metodoak

ZEHAZTAPEN ESPERIMENTALA

Garapen lerroaren zehaztapen esperimentala izango da denetan metodorik zehatzena.

LAN PROZESUA

1. Xafla zati bat lortu eta luzera neurtuko dugu (L). Xafla zati honek benetan lortu behar dugun piezaren material eta lodiera (e) berdinekoa izango du.2. Kasuan egin behar dugun piezaren tolestaketa erradio (r) berdinarekin tolestuko dugu hasierako xafla zatia. 3. Lortutako emaitza neurtuko dugu "h" eta "l" neurriak atereaz. 4, emaitzaren ondorio hauetatik, tolestaketaren zuntz neutroaren kokapen zehatza aterako dugu, ondorengo formula aplikatuz:

Garapen Luzera (L) = Zati zuzena (l) + Zati kurbatua (2𝜋R) / 4 + Zati zuzena (h)

garapen metodoak

BESTE METODOAK

METALMAQ enpresak metodo azkar bat erabiltzen du, baina zehaztasun handirik behar ez duen kasuetarako.

Kalkulu errazena da, EZ baitu materialaren zuntz neutroa kalkulatzen, baina, gehienez 2 m/m-ko lodieretarako bakarrik balio du eta 90º-ko tolesdura bakoitzeko (e) lodiera bikoitza kentzean datza eta horrela xaflaren garapen osoa lortu ahalko da.

Goazen hobeto adibide praktiko batekin; 1,5 m/m-ko lodiera duena eta hurrengo xaflaren garapena kalkulatzeko (ikus krokisa) kalkulu hau egingo dugu:

70 – (2 x 1,5) + 25 – (2 x 1,5) + 15 = 104mm

Praktika ARIKETAk

ZEHAZTAPEN ESPERIMENTALA

HURBILEKO METODOA

TAULA BIDEZKO METODOA

garapen metodoak

01

HURBILEKO METODOA

Gehienetan metodorik erabiliena da, xafla meheak diren kasuetan (e<2mm), lerro neutroa xaflaren erdian kokatzen duelako.

DATUAK

ATALETAN ZATITU

GARAPENA

HURBILEKO METODOAN PRAKTIKA SAIOAK

Trigonometria aplikatuz kalkulatu xaflaren garapena

Tolestutako 2 mm-ko lodierako pieza honen garapena kalkulatu

L formako pieza tolestuaren garapena kalkulatu

Ebatzia

BIDEOA

+ info

+ info

Erantzuna

Ebatzia

Ebazpena

TRIGONOMETRIA APLIKATUZ KALKULu ebazpENA

ZUNTZ NEUTROA KOKATU

PIEZA IRUDIA

LERRO NEUTROA AKOTATU

ATALAK ZATITU

TRIANGELUAK ERATU

ANGELUAK IDENTIFIKATU

TRIGONOMETRIA APLIKATU (I)

GARAPENA KALKULATU

TRIGONOMETRIA APLIKATU (II)

garapen metodoak

taula bidezko METODOA

02

Hurbileko metodoak baino parametro gehiago izango ditu kontutan, xafla lodiera, tolestaketa erradioa eta materialaren luzapen koefizientea. Ondorioz, taula bidezko metodoa hurbilekoa baino kalkulu zehatzagoa da.

DATUAK

TAULA (K1)

TAULA (K2)

Taula bidezko METODOAN PRAKTIKA SAIOAK

L formako pieza tolestuaren garapena kalkulatu, materiala %15 luzatzen bada

Tolestutako 1,5 mm-ko lodierako pieza honen garapena kalkulatu

K1 ; K2

+ info

EMAITZA

Ebatzia

Ebatzia 2

Ebatzia I

Ebat zia

garapen metodoak

METODO ESPERIMENTALA

03

Metodorik zehatzena izango litzateke, material berdinarekin eta parametro berdinakin tolestaketa eginaz (lodiera berdina eta tolestaketa erradio berdina) zuntz neutroaren kokapen zehatza lortuko genukeelako. Metodo honek duen desabantaila, esperiementua egiteko tresna bat prestatu beharra izango litzateke.

DATUAK

DATUAK

ATALETAN ZATITU

ATALETAN ZATITU

GARAPENA

GARAPENA

metodo esperimentalean PRAKTIKA SAIOAK

Tolestutako 2 mm-ko lodierako pieza honen garapena kalkulatu

L formako pieza tolestuaren lerro neutroa kokatu (X)

Lerro neutroakokatu "X"

+ info

+ info

Ebatzia

Erantzuna

Ebatzia 2

Ebatzia I

BIBLIOGRAFIA

Liburua: Trokelak, Moldeak eta Tresneria JAKINBAI. Lanbide Ekimena

Web orria METALMAQ, Cálculo del desarrollo de una chapa . https://metalmaq.shop/blog/es/calculo-del-desarrollo-de-una-chapa/

Intereseko baliabideetarako youtubeko estekak

• FUNCIONES TRIGONOMETRICAS

• Razones TRIGONOMÉTRICAS

• TEOREMA DE PITAGORAS

Oso ondo

¡Bukatu duzu!

Ikasgai honetan ikasitakoa islatu ezazu

Hasiera

Zer gertatzen da?

Angelu biziko tolesa

a, d, e, f xaflatik abiatuta a, d, g, h pieza tolestua ertz bizian tolestuz lortu nahi badugu, teorikoki, xaflaren lodiera aldatu gabe mantenduko balitz, b, c, e, f zatia c, m, g, h¬ ren kokapenera aldatuko litzateke, eta ondorioz, b, c, m ertzean materiala faltatuko litzateke

• Praktikan, berriz, gauzak ez direla horrela. r¬ tik s¬ ra bitartean xafla mehetu egiten da, batzuetan baita e¬ ren % 50¬ raino ere.

• NORANTZA 2

• K1 = 0,165
• K2 = 1,05

TOLESTAKETAKO BARRUKO NEURRIAK ATERA

GARAPENA LUZERA = 5 ZATI + 4 TOLESTAKETA KORREKTORE

L = 15,5 + 12,5 + 22 + 12,5 + 15,5 + 4 (K1· K2) = 78 + 4 (0,165· 1,05) = 78,69mm

• Kalkulu horizontala

LH = 49,25 = 7,25 + "K" + B + F + H + 15 = 7,25 + K + 4,98 + 5,34 + 4,98 + 15 = 49,25 - 7,25 - 4,98 - 5,34 - 4,98 - 15 = K ; K = 11,7 mm

• NORANTZA 2

• K1 = 0,165
• K2 = 1,05

TOLESTAKETAKO BARRUKO NEURRIAK ATERA

GARAPENA LUZERA = 5 ZATI + 4 TOLESTAKETA KORREKTORE

L = 15,5 + 12,5 + 22 + 12,5 + 15,5 + 4 (K1· K2) = 78 + 4 (0,165· 1,05) = 78,69mm

Zati zuzenak eta kurbatuak bereizteko prozedura: - Bota marra bat (urdina) kurbaren zentrotik hasita, lerro zuzenaren tangentzi puntura.

Zati zuzenen neurriak atera:

• Zati horizontala = 20,6 - R= 20,6-2 = 18,6

• Zati bertikala = 16,9 - e - R= 16,9-2-2 =12,9

3. Zati kurbatuan lerro neutroaren luzera kalkulatu: b= (2𝜋R') / 4

• Garapenaren luzera (L) = zati zuzenak + zati kurbatuak

L= a + c + b = 18,6 + (2𝜋R') / 4 + 12,9 = 36,06 mm (2𝜋R') / 4 = 36,06 - 18,6 - 12,9 ; R'= 4,56 x 4 / 2𝜋 ; R'= 2,9 mm

• Lerro neutroaren "X" kokapena

R' = R + X ; X = R' - R= 2,9 -2 ; X= 0,9 mm

Zati zuzenak eta kurbatuak bereizteko prozedura: - Bota marra bat (urdina) kurbaren zentrotik hasita, lerro zuzenaren tangentzi puntura.

• Lerro neutroaren neurketa (akotazioa)

• Piezaren neurrietatik abiatuz, lerro neutroa tolestaketa barrutik 0,75mm-ra dagoela jakinda, irudiko neurriak aterako ditugu. Zati kurbatuen kasuan R erradioa barruko erradioa gehi "X" izango da.

HURBILEKO METODOA Xaflaren lodira bakarrik dauka kontutan

• NOLA ERATU TRIANGELUAK?

• Triangelu ZUZENAK eratu behar dira

Prozedura:- kurbatura bukatzen den puntutik abiatuta (tangentzia puntua) marra bertikala eta horizontala bota arkuaren zentrurantz.

• e=1,5 et a r=2 izanik

k1 = 0,165

• k1 positiboa eta A=20% izanik

k2 = 1,05

PIEZAREN GARAPENA

TOLESTUTAKO PIEZA

• Piezak bi norantzetan tolestaketak dituenez, norantza bakoitza bere aldetik kalkulatuko da

• NORANTZA 1

• K1 = 0,165
• K2 = 1,05

• TOLEST AKETAKO BARRUKO NEURRIAK ATERA

GARAPENA LUZERA = 3 ZATI + 2 TOLESTAKETA KORREKTORE

L = 14 + 24 + 14 + 2 (K1· K2) = 52 + 2 (0,165· 1,05) = 52,34mm

HURBILEKO METODOA Xaflaren lodira bakarrik dauka kontutan

Irudiko piezaren garapena kalkulatu, xaflaren lodiera 1,5mm izanik.

Gogoratu zati zuzenak eta zati kurbatuak bereizteko marrak nola botatzen diren.

METODO ESPERIMENTALA

Tolestaketan eragina duten parametro guztiak kontutan hartzen dira, esperimentu erreala burutzen delako.

(a, b, c, d) xafla zuzena hartuko dugu lehendabizi "L" luzerakoa eta tolestaketa egin ondoren, (a, b, f, g) irudiko pieza tolestua lortuko dugu

• Piezak bi norantzetan tolestaketak dituenez, norantza bakoitza bere aldetik kalkulatuko da

• NORANTZA 1

• ZATI ZUZENAK ETA KURBATUAK ATERA

GARAPENA LUZERA = 3 ZATI + 2 TOLESTAKETA KORREKTORE

L = 14 + 24 + 14 + 2 (K1· K2) = 52 + 2 (0,165· 1,05) = 52,34mm

• Lerro neutroaren luzera totala

Garapena = Zati zuzenak + Zati kurbatuak

3 Zati Kurbatuak:

• c1 ( 90º )

Perimetroa = (2𝜋R1) / 4 c1= (2𝜋7,25) / 4 = 11,38mm

• c2 ( 60º )

Perimetroa= (2𝜋R2) x 60/ 360 c2= (2𝜋5,75) x 60 / 360 =c2 = c3 = 6,02mm

Garapena (L) = (12 + 11,7 + 10,68 + 15) + (11,38 + 6,02 + 6,02) = L = 72,8 mm

Irudiko piezaren garapena kalkulatu, xaflaren lodiera 1,5mm izanik.

Gogoratu zati zuzenak eta zati kurbatuak bereizteko marrak nola botatzen diren.

¿Tienes una idea?

Usa este espacio para añadir una interactividad genial. Incluye texto, imágenes, vídeos, tablas, PDFs… ¡incluso preguntas interactivas! Tip premium: Obten información de cómo interacciona tu audiencia:

• Visita las preferencias de Analytics;
• Activa el seguimiento de usuarios;
• ¡Que fluya la comunicación!

• Piezak bi norantzetan tolestaketak dituenez, norantza bakoitza bere aldetik kalkulatuko da

• NORANTZA 1

• K1 = 0,165
• K2 = 1,05

• TOLEST AKETAKO BARRUKO NEURRIAK ATERA

GARAPENA LUZERA = 3 ZATI + 2 TOLESTAKETA KORREKTORE

L = 14 + 24 + 14 + 2 (K1· K2) = 52 + 2 (0,165· 1,05) = 52,34mm

METODO ESPERIMENTALA: Esperimentu edo frogaren emaitza behar dugu. Beheko irudian agertzen dena

PAUSOZ PAUSO

1. Zati zuzenak eta zati kurbatua bereiztu.

2. Zati zuzenen neurriak atera:

• Zati horizontala = 58 - e - R= 58-3-5 = 50

• Zati bertikala = 48 - e - R= 48-3-5 =40

3. Zati kurbatuan lerro neutroaren luzera kalkulatu: b= (2𝜋R') / 4

4. Garapenaren luzera (L) = zati zuzenak + zati kurbatuak L= a + c + b = 50 + (2𝜋R') / 4 + 40 = 100mm (2𝜋R') / 4 = 100-50-40 ; R'= 10 x 4 / 2𝜋 ; R'= 6,366mm

5. Lerro neutroaren "X" kokapena

R' = R + X ; X = R'-R= 6,366-5 ; X= 1,366mm

PAUSOZ PAUSO

• Piezaren barneko neurriak atera

a=1 6 - e = 14

b=1 4 - e = 12

• K1 eta K2 koefizienteak atera

• e=2 et a r=4 izanik k1 = -0,132

• k1 negatiboa eta A=15% izanik k2 = 0,9

Beraz, Garapenaren luzera (L) = a + b + K1· K2 L= 14 + 12 + (-0,132 x 0,9) = 25,88mm

Zati zuzenak: a = A - e - R = 14 - 2 - 4 = 8 c = C - e - R = 16 - 2 - 4 = 10

Zati kurbatua: b = (2𝜋R') / 4 = (2𝜋5) / 4

Zuntz edo Lerro neutroaren luzera L = Zati zuzenak + Zati kurbatuak

• Angeluak identifikatu (Balio ezaguna 60º, "K" eta "E" aldeak osatzen dutena)

• "K" eta "A" elkartzutak dira, eta "E" eta "C" ere elkartzutak dira, beraz "A" eta "C" aldeak osatzen duten (𝛽) angelua 60º izango da.

• "𝛼" eta "𝛽" angeluak osagarriak dira, beraz bien artean 90º osatzen dute. Hau honela, 𝛼 = 90 -𝛽 , beraz (𝛼) angelua 30º izango da.

• Zati zuzenak eta kurbatuak bereiztu

• Zati desberdinak identifikatu:

a,b,d,f eta c1,c2,23

• Neurri ezagunak atera:

a=16 eta f=15 c1=90º, c2=60º, c3=60º

• (b) eta (d) zati zuzenak ezezagunak dira, beraz trigonometria bidez lortu beharko dira.

Zer gertatzen da?

Angelu biribilduko tolesa

Barrualdeko erradioa gutxienez c_n = e izanik, tolesean xaflaren “e” lodiera % 20 mehetuko da asko jota, eta barrualdeko erradioa c_n = 5 e egiten bada, xaflaren “e” lodiera % 5 bakarrik mehetuko da. Honek desplazamendu molekularra bigarren kasuan askoz ere txikiagoa dela esan nahi du. Irudian xafla itxuraldatzen den tokia ikus daiteke. v, n, j eta k, t, z triangeluei dagokien materiala r, b, v eta z, m, s triangeluek eta x, y, k, j eremuak ekartzen dute. Ondorioz, angelu biribilduko tolesak angelu zuzeneko tolesa ordezkatzen du.

Zati zuzenak eta kurbatuak bereizteko prozedura: - Bota marra bat (urdina) kurbaren zentrotik hasita, lerro zuzenaren tangentzi puntura.

Zati zuzenak eta kurbatuak bereizteko prozedura: - Bota marra bat (urdina) kurbaren zentrotik hasita, lerro zuzenaren tangentzi puntura.

• Materialaren Luzapen koefizientea %20

+ Ebatzia

• Gune gorria konpresiopean, laburtu egiten da.
• Gune urdina trakziopean, luzatu egiten da.

+ Ebatzia

Tolestaketa eta kurbaketa honela bereizten dira: - Tolestaketa: tolesa angelu biziarekin edo erradio oso txikiarekin egiten denean. - Kurbaketa: tolesak erradio handia duenean.

• Zati zuzenak (a,c):

a = A - e - R = 14 - 2 - 4 = 8 c = C - e - R = 16 - 2 - 4 = 10

• Zati kurbatua (b):

b = (2𝜋R') / 4

Metodo esperimentalean "L" garapena ezaguna da, eta aldiz ezagutu nahi duguna R' izango da.

Zuntz edo Lerro neutroaren luzera L = Zati zuzenak + Zati kurbatuak

PAUSOZ PAUSO

1. Zati zuzenak eta zati kurbatuak bereizi

2. Zati zuzenen neurriak atera (a=10mm eta c=8mm)

3. Zati kurbatuaren neurria ateratzeko, lerro neutroaren kokapena ezagutu behar da.

e= 2 mm-rentzako , X = (1/2)e , X=1mm

4. Beraz, zuntz neutroaren erradioa (R) aterako dugu: R = r + X = 4 + 1 ; R= 5 mm

5. Zati kurbatuan lerro neutroaren luzera kalkulatuko dugu: b= (2𝜋R) / 4 = (2𝜋5) / 4 ; b= 7,85mm

6. Beraz, Garapenaren luzera (L) = zati zuzenak + zati kurbatuak L= a + c + b = 10 + 8 + 7,85 = 25,85mm

• 1,5 mm lodierako xafla

• (a) Zatia tolestaketaren barneko neurri horizontala da.
• (b) Zatia tolestaketaren barneko neurri bertikala da.
• K1 koefiziente zuzentzaileak, xaflaren lodiera eta tolestaketaren erradioa kontutan hartzen ditu.
• K2 koefiziente zuzentzaileak, xaflaren materialak duen luzapen gaitasuna (A%) kontutan hartzen du.

XAFLAREN GARAPENA KALKULATZEKO L = a + b + K1 · K2

• Lerro neutroaren kokapena

• Xafla lodiera (1,5mm) e<2 denez, lerro neutroaren "X" kokapena xafla erdian izango da, beraz X=0,75

• Kalkulu bertikala

LV = 15 = (R-A) + D + (R-I) = (5,75-2,875) + E x cos30º + (5,75-2,875) = 15 - 2,875 - 2,875 = E x cos30º ; 9,25 /cos30º = E = 10.68 mm