Arnas aparatuaren anatomia

Birika aireztapena

ARNAS APARATUA- IÑAKI WILLIAMS

DANEL, GARAZI ETA IRATI

Gas trukea

Diagnostikoa

Ohitura ez osasungarriak

Birkia kolapsatua

Birika normala

Gaixotasunak

BRONKITISA

Bronkio-mukosen gaixotasuna da. Bakterioak mikroorganismoak birusak eta agente narritagarriek sortzen dute. -Bronkitis bakterianoa Amoxizilina-azido klabulanikoa 2 astez hartuz sendatzen da. -Bronkitis akutua covid 19aren birusetik dator, atseden hartzen eta likidoak hartzen sendatzen da. Bi motatakoa izan daiteke, akutua edo kronikoa. Arnasteko zailtasunak eztula eta muki berdeak, nekea eta txistu- eta burbuila- hotsak sortzen ditu. Eztula eginez eta airetik transmititzen da. Bronkitisa saihesteko ez erretzea, kea saihestea eta gripearen eta neumoniaren txertoa jartzea gomendatzen da.

Saihetsaren bat apurtzen baduzu odol-hodi garrantzitsu bat zulatu ahal duzu eta aorta barne. Ezin da hau izan ez duelako odolik galdu.

Trakea

Hodi malgu bat C itxurako kartilagoz osatuta. Estegorriaren aurrean dago. Barruan muki-epitelio bat dago, zelula ziliatuekin. Zelula horiek mukia jariatzen dute , partikula kaltegarriak eta mikroorganismoa atxikitzeko.

ALKITRANA

hainbat substantzia kimikoren nahastea da. Arnasbieetako zelula ziliatuen gainean dago eta ez du uzten arnas bideak ondo garbitzea. Bronkitis kronikoa birika-enfisema eta aurko arnas bideetako eta biriketako minbizia sortzen du.

NIKOTINA

Nikotina: tabakoaren osagai bat da, erretzeko beharra eragiten duena horregatik tabakoa drogatzat hartzen da

NIKOTINA

tabakoaren osagai bat da, erretzeko beharra eragiten duena horregatik tabakoa drogatzat hartzen da

Sudurra

Bi zulo daude, sudur hobiak deitzen direnak eta sudur-barrunbearekin komunikatuta daude. Barnealdean mintz bat dago eta mintz horretan ileak, zilioak eta guruinak daude. Guruinak hauts-partikulak hezetzen eta iragazten dituzten mukiak sortzen dute. Kapilarretako odolak airea berotzen du.

Arnasgora

Airea biriketan sartzen da --> diafragma uzkurtu, lautu eta jaitsi egiten da --> kaxa torakzikoaren diametro bertikala handitzen da --> Sahietzetako giharrak uzkurtzen dira eta sahietsak altxatu egiten dira eta aurrera eramaten dituzte --> Kaxa torakzikoaren atzerako eta alboko diametroak handitzen dira. --> Birikiak zabaltzen dira, eta handiagoak bihurtzen dira --> birikien barneko presioa behera egiten du eta airea sartzen da

Birika aireztapena

2 mugimendu: arnas gora eta arnas behera.Mugimendu horietan diafragma eta sahietsarteko giharrek parte hartzen dute, horiek uzkurtu eta erlaxatzen direnean birikien bolumena aldatu egiten da. Presio desberdintasunei esker airea sartu eta irteten da.Geldi gaudenean biriken presioa presio atmosferikoaren berdina da.

• Biriken presioa presio atmosferikoaren txikiagoa denean airea biriketan sartzen da --> arnasgora
• Birikien presioa presio atmosferikoaren handiagoa denean airea birikietatik irteten da --> arnasbehera

KARBONO MONOXIDOA

oso gas toxikoa da, oso azkar ailegatzen da odoloera, odolean dagoenean hemoglobinarekin elkartzen da eta ez dio uzten hemoglobinari oxigenoa garraiatzea, horregatik erretzaileak arinago nekatzen dira eta errendimendu gutxiago dute.

Gas trukea albeoloetan gertatzen da.Albeoloetan dagoen oxigena biriketako odol kapilarren barnera doa eta kapilarreko odolean dagoen karbono dioxidoa albeoloen barnera doa kapilarren zehar.Albeoloetako gasek eta odol hodietako paretetatik doaz norazko batean difusio-bakunaren bidez.

Birikak

Bi organo dira, bihotzaren alde banatan daude. Mintz bikoitz batez daude inguratuta, pleura izenekoa. Hori esker birikak guk arnasten dugunean mugitzen dira. Horren barruan pleura-likidoa dago. Eskuineko birika hiru lobulutan banatuta dago eta ezkerrekoa, bitan.

Faringea

Gihardun hodi bat da, sudur barrunbearekin eta ahoarekin lotuta dago. Digestio aparatuan eta arnas aparatuan parte hartzen du. Faringean amigdalak daude, amigdalak almendra formako egiturak dira, organismoaren defentzan parte hartzen dutenak.

Neumotorax airea birikien eta toraxaren artean dagoen tartean eskapatzen denean gertatzen da. Ezin da izan, pleura apurtutarekin ezin delako 2 aste egon. Ez ditugu aurkitu proba garrantzitsuak orduan, agian kolpe bat bakarrik izan da.

Laringea

Hodi labur bat da eta kartilagoz osatuta dago. Kartilago bat epiglotisa da, hosto itxura du, zurtoina hodiarekin lotuta dago. Elikagaiak irenstean tolesten da laringea ixteko, horrela likidoak eta elikagaiak arnasbidera ez dira sartzen. Laringean ahots kordak daude, bibratzen dutenean hotsa sortzen dute.

Arnasbehera

Airea birikietatik irteten da. --> Diafragma erlaxatzen da eta bere lekura itzultzen da. -->Kaxa torakzikoaren diametro bertikala txikitzen da. -->Sahietsako giharrak erlazatzen dira, eta jaitzen dira, kaxa torakzikoaren aurretik atzeko eta alboko diametroak txikitzen da. --> Birikak husten dira, eta txikiagoak egiten dira, barneko presioa handitzen da eta airea irteten da.

ALKITRANA

Hainbat substantzia kimikoren nahastea da. Arnasbieetako zelula ziliatuen gainean dago eta ez du uzten arnas bideak ondo garbitzea. Bronkitis kronikoa birika-enfisema eta aurko arnas bideetako eta biriketako minbizia sortzen du.

BOTATAKO AIREA

Oxigenatutako odola birika-zainak birikietatik daramate kanpora.Kapilarren odoleko karbono dioxidoaren kontzentrazioa handiagoa da albeoloen aireko baino; horregatik, gas hori albeoloetarantz joaten da, eta arnasa botatzen kanporatu egiten da

Bronkioak

Trakean sortzen diren bi hodi dira. Brokioak biriketan daude, adar meheetan adarkatzen dira eta bronkio-zuhaitza sortzen dira. Bronkioak baino txikiagoak direnak bronkioloak deitzen dira. Bronkioak kartilago eraztunak dute, bronkioloak ez. Bronkioen barruan muki-mintz batez estalita dago.

KARBONO MONOXIDOA

Oso gas toxikoa da, oso azkar ailegatzen da odoloera, odolean dagoenean hemoglobinarekin elkartzen da eta ez dio uzten hemoglobinari oxigenoa garraiatzea, horregatik erretzaileak arinago nekatzen dira eta errendimendu gutxiago dute.

ASMA

Bronkioen aldi baterako presioa, mukosen hanturaren edo muki gehiegi izatearen ondorioz sortzen da. Asmak oxigeno-eskasia eragiten du ehunetan, bai eta arnasa hartzeko arazoak ere.

HARTUTAKO AIREA

Oxigeno gutxiko odola birika-arteriak daramate biriketara.Albeoloetako aireko oxigeno kontzentrazioa handiagoa da kapilarretara baino; hortaz, oxigenoa globulu gorrien hemoglobinarekin elkartzen da, eta hemoglobinak ehunetarantz eramaten du oxigenoa.