LANGILEEN ORDEZKARITZA ENPRESAN ETA GATAZKEN KUDEAKETA

LANGILEEN ORDEZKARITZA ENPRESAN ETA GATAZKAREN KUDEAKETA

Ondorengo gai honetan besteak beste, enpresa batean sor daitezkeen gatazken nondik norakoak aztertzen ikasiko dugu. Horretarako, ordezkaritza nola gauza daitekeen eta gatazken prozedurak aztertuko ditugu lehenik. Eduki horiek geureganatu ondoren, gatazka baten azterketa egingo dugu, irizpide zehatz batzuk orientabide moduan hartuta.

ZER DAKIGU HONETAZ?

Erreparatu ondorengo irudiei:

Aurre-ezagutzetatik abiatuz, saia zaitez galdera hauei erantzuten:

Zer iruditzen zaizu irudiko jendea egiten ari dena? Zergatik?

Zer egiten ari dira irudian agertzen diren pertsonak? Zeintzuk direla uste duzu?

Ezagutzen al duzu “LAB” bezalako beste sindikaturen bat?zeintzuk?

Pankartan azaltzen den “LAB” siglek zer esan nahi dute? Zer da “LAB”? eta ze funtzio dituela uste duzu?

Zer dela eta daramate “Aberastasuna banatu” aldarrikapena pankartan?

UR HANDITAN. DENAK EZ DU BALIO

BIDEOA IKUSI AURRETIK, GOGORATZEN ZER DIREN KONTZEPTU HAUEK?

• SOLDATA ETA LANAREN ETENALDIA
• ERRESISTENTZI KUTXA

BIDEOA IKUSI ONDOREN, BURUTU HAUSNARKETA BAT

ZEINTZUK DIRA SINDIKATUEN FUNTZIOAK?

Langileak ordezkatzen dituzte, enpresariekin edo administrazioarekin negoziatu behar dutenean.

Aspektu hauen inguruan egiten dituzte negoziazioak: Soldata, oporrak, ordu kopuruak, laneko segurtasuna, higienea...

Sindikatuak langileen ongizatea bilatzen dute, langileak baldintza onak izan ditzaten eta duintasunez lan egin dezaten.

Langileei negoziazioen inguruko informazioa ematen zaie.

HEZIRAUL BIDEOA: ORDEZKARITZA KOLEKTIBO SINDIKALA

Langileak sindikatuetan antolatu izan dira kasu askotan. Sindikatuak teorian langileen eskubideak defendatzeaz eta langileei laguntzeaz arduratzen diren erakundeak dira, normalki afiliatuen bidez funtzionatzen dute, eta langileek eskubidea dute sindikatuetan antolatzeko. Espainiako konstituzioko 28. artikuluan aipatzen da sindikatu batean aritzeko eskubidea oinarrizko eskubidea dela, langileek beraien eskubide ekonomiko eta sozialak defenda ditzaten.

Sindikatu oso ezberdinak ikus ditzakegu gaur egun beraien ideia politikoei eta aldarrikapenei dagokienez. Besteak beste hauek dira Euskal Herrian dauden sindikatu batzuk: ELA, LAB, HIRU, STEE EILAS, EHNE, ELB, SATSE… Sindikatu batzuk autonomikoak dira, beste batzuk probintzialak, estatalak.. bestalde sektorialak izan daitezke, edo eta orokorrak. Sindikatu bat zer den hobeto ulertzeko, azter dezagun sindikatu horietako bat taldeka. Horretarako, lehenik eta behin, beheko taulan zerrendatu ezagutzen dituzuen sindikatuak eta bilatu haien web guneak.

CLASSROOM-EN DUZUE DOKUMENTUA

Ondoren, aukeratu horietako bat eta erantzun galdera hauei:

Zer esan nahi dute sindikatuaren siglak?

Zein da duten afiliazio kopurua? Zenbat balio du sindikatuan afiliatzea?

Sindikatuaren historia eta Sede nagusiak.

Zein motatako sindukatua da, sektoriala,orkorra? autonomikoa, estatala…? Zein zerbitzu eskaintzen dituzte?

Zuen sektoreko sindikaturik badago? Zeintzuk?

ORDEZKARITZA BATERATUA ETA SINDIKATUAK

Ikusiko dugunez, langileria ordezkatua izateko modu bat baino gehiago dagoela ikasiko dugu; goazen aztertzera, beraz, langileen ordezkariak, enpresa batzordeak eta sindikatuak zer diren, zer funtzio betetzen dituzten, eta zein arauei erantzun behar dieten. Sindikatuen artean elkarlana ematen da kasu askotan, baina beste kasu askotan oso harreman txarrak izan ohi dituzte, defendatzen dituzten interesak ezberdinak izan daitezkeelako. Sindikatu batzuk enpresariengandik hurbilago daude eta beste batzuk urrunago. Sindikatuen indarra neurtzeko nagusiki bi aspektu izango genituzke kontuan:

HEZIRAUL BIDEOA: langile delegatuen eta enpresa batzordekokideen eskumenak

2. Hauteskunde sindikalak: Lau urtean behin hauteskunde sindikalak egiten dira enpresetan, eta langileek enpresa horretan beraiek ordezkatuko dituzten langileak zein diren aukeratzen dute. Sindikatu batek duen ordezkari kopurua ere kontuan hartu behar da sindikatuen indarra neurtzeko. Enpresa tamainaren arabera ordezkari kopurua ezberdina izango da:

1. Afiliazioa: Sindikatu batek dituen afiliatuen arabera indar handiagoa edo txikiagoa izango du. Afiliatuak sindikatu horren kide diren langileak lirateke, normalean kuota bat ordaintzen dutelarik.

Erosleen ezaugarriak

ORDEZKARITZA BATERATUA:

ENPRESA BATZORDEA

LANGILEEN ORDEZKARIAK

5 ORDEZKARI

0-5 LANGILE

50-100 LANGILE

EZ DAGOKIO ORDEZKARIRIK

101-250 LANGILE

ORDEZKARI 1

6-30 LAGILE

9 ORDEZKARI

251-500 LANGILE

0-5 LANGILE

31-49 LANGILE

3 ORDEZKARI

13 ORDEZKARI

501-750 LANGILE

17 ORDEZKARI

751-1000 LANGILE

21 ordezkari

LANGILEEN ORDEZKARITZA

SINDIKATUAK (SINDIKATUAN AFILIATUTAKO LANGILEAK ORDEZKATU)

ORDEZKARITZA BATERATUA (LANGILE GUZTIAK ORDEZKATU)

ORDEZKARI SINDIKALAK (afiliatutakoek aukeratzen dituzte, afiliatuak ordezkatzeko)

ATAL SINDIKALAK (afiliatuak)

LANGILEEN ORDEZKARIAK

ENPRESA BATZORDEA

6TIK 49RA

50ETIK GORA

250ETIK BEHERA

250ETIK GORA

Langileen ordezkariak hautatu ondoren hauek enpresako komitea osatzen dute. Komite honetan sindikatu ezberdinetako ordezkariak egon daitezke, bakoitzak atera dituzten ordezkari kopuruaren arabera. Posible da denak sindikatu batekoak izatea, edo sindikatu ezberdinetakoak izatea. Enpresa batzordeko kideek Langile guztiak ordezkatzen dituzte Enpresa komitea izango da zuzenean enpresarekin negoziatuko duena.

ENPRESA BATZORDEA:

ORDEZKARI SINDIKALAK:

• Delegatu eta enpresa batzordeaz gain, 250 langiletik gora ordezkari sindikalak daude, hauek langile afiliatuek aukeratzen dituzte eta euren sindikatuko ordezkariak izaten dira, ez dituzte langile guztiak ordezkatzen beraz. Langileen ordezkari edo enpresa batzordeko kide izan daiteke aldi berean eta Enpresa-batzoredeetako bilereratara joan daitezke. Iritzia eman dezakete, baina boturik ez.
• 250 langiletik 750 langilera, bat; 751 langiletik 2.000ra, bi; 2.001 langiletik 5.000ra, hiru; 5.001etik aurrera, lau.

Erosleen ezaugarriak

ZENBAT ORDU DAGOZKIE ORDEZKARIEI?

15 ORDU/HILEAN

100 LANGILE ARTE

101-250 LANGILE

20 ORDU/HILEAN

251-500 LANGILE

0-5 LANGILE

30 ORDU/HILEAN

501-750 LANGILE

35 ORDU/HILEAN

751 LANGILETIK GORA

40 ORDU/HILEAN

HEZIRAUL AURKEZPENA (1-14 diapositibak)

Edukiak eta azalpenak fresko dituzuela, kontzeptuak ulertzen dituzuen unea iritsi da. Horretarako, oharrak aurrean izanda eta irakasleari kontsulta egiteko aukera izanik, saia zaitezte galdera hauek erantzuten:

HEZIRAUL BIDEOAK ETA POWER POINTA IKUSI(GALDERAK CLASSROOMETIK ERANTZUN)

6. Langileen ordezkarien eta enpresa-batzordeen 3 eskumen eta 2 lan-berme aipatu

5. Zein da Langileen ordezkaritza eta enpresa batzordearen arteko ezberdintasuna? Egin taula bat adieraziz langile kopuru bakoitzeko zenbat ordezkari dagokien.

2. Zenbatean behin egiten dira langileen ordezkariak hautatzeko hauteskundeak?

1. Jon hautagai independente gisa aurkeztuko da zure enpresan deitutako hauteskundeetan, nahiz eta sindikatu batean afiliatuta ez egon. Hori posible al da? Zer baldintza bete behar ditu?

4. Bi ordezkaritza mota bereizten dira: ordezkaritza bateratua eta sindaktu-ordezkaritza. Zein da bi horien arteko desberdintasuna?

7. Zeintzuk afiliatu daitezke sindikatuetan eta zeintzuk ezin dute afiliatu?

3. Sindikatu bat zer den definitu

HITZARMEN KOLEKTIBOA ETA LAN GATAZKA (HEZIRAUL AURKEZPENA (15-25 DIAPOSITIBAK)

Jarduera honetan, eduki garrantzitsuenetan sartuko gara, alde batetik hitzarmen kolektiboa zer den eta nork negozia dezakeen aztertuko dugu, eta gero lan gatazken nondik norakoetan sakonduko dugu. Adi azalpenei!

HEZIRAUL BIDEOAK ETA POWER POINTA IKUSI(GALDERAK CLASSROOMETIK ERANTZUN)

10. Greba komitea zer da eta zein da bere funtzioa?

8. Zein bi lan gatazka mota daude? zertan oinarritzen da bakoitza? 9. Lan-gatazkak konpontzeko 3 bitartekoak zeintzuk dira? esplikatu bakoitza zertan datzan.

12. Nork negoziatu dezake hitzarmena langileak ordezkatuz? 13. Hitzarmen kolektiboaren aplikazio-eremua azaldu. Azaldu horietako bakoitza.

14. Grebaren bilakaera nolakoa den azaldu 15. Grebaren ondorioak zeintzuk dira?

16. Sindikatu delegatuen eginbeharrak zeintzuk dira?

11. Zenbat egunen buruan jakinarazi behar da greba baten adierazpena? Eta nori?

Demagun “Euskal Langileak” aldizkariko erredaktoreak zaretela, eta gaur goizean zuen nagusiak zuek aukeratutako enpresa edo Administrazio Publikoan izan den gatazka baten erreportajetxo bat egitea agindu dizuela (bideo bat, tik-tok…) Gatazkak, noski, langileen eta enpresaren artekoa izan behar du, non aktore ezberdinen papera eta prozedurak kontuan hartu behar diren. Honetaz gain, nagusiak hiztegi ulerkorra erabiltzea eta azalpenak era argian burutzeko eskatu dizue, irakurleek ongi uler dezaten guztia. Beraz, egin beharrekoa:

lan gatazka bat aztertzen

b)

Gatazka aukeratu ondoren, has zaitezte zuen azterketarekin. Lasai, irizpide hauek orientabide bezala hartuta errazagoa izango zaizue informazioa bilatzea eta sintetizatzea: Ikusi adibide hau: Corrugados Azpeitiakoa

a)

Aukera ezazue enpresa edo Administrazio publikoan izan den lan gatazka bat, horretarako, hemen dituzue adibide batzuk.

MERKATU-KUOTAREN ADIBIDEA (asmatutako datuak)

• Enpresaren izena: zein enpresatan gertatu da gatazka? Edo administrazio publikoan gertatu da?
• Zer egiten du enpresak? Zer lan egiten dute langileek? Non dago enpresa?
• Gatazkan inplikatutako aktoreak: sindikatuak, langileen batzarrak, enpresa- zuzendaritza, enpresa-burua, udala, diputazioa...
• Langile-kopurua: gatazkak eragindako enpresako edo sektoreko langile- kopurua.
• Zein dira langileen eskaerak: soldatak, lanorduak, lan-baldintzak, bajak...
• Zer protesta mota erabili dituzte langileek: manifestazioak, grebak, itxialdiak, kontzentrazioak, batzarrak, bilerak, bestelakoak...
• Zenbat iraun du gatazkak? Noiz gertatu da? Zer fase izan ditu? Nola hasi den, zer gertatu den...
• Nola amaitu zuen? Alderdien arteko bilerak, akordioa puntu batera iritsi da, ez al da akordiorik egon?
• Zer lortu dute langileek: hasierako eskaera guztiak lortu dituzte, batzuk bakarrik