MNIEJSZOŚCI NARODOWE-ŻYDZI

Prezentacja

MniejszośĆ NarodowaŻYDZI

Krótka historia

Pierwsze, niewielkie wspólnoty żydowskie istniały w Polsce już w XIII wieku, a w kolejnych wiekach powiększyły się znacznie, przyjmując wypędzonych Żydów z całej Europy, w tym z Niemiec, Węgier, Francji, Austrii, Hiszpanii, Portugalii, Kijowa, Moskwy. Król Kazimierz III Wielki jest uznawany za protektora Żydów w Polsce. W 1334 Kazimierz Wielki wyciągnął Żydów spod jurysdykcji prawa niemieckiego i od tego czasu gminy żydowskie bezpośrednio zaczęły podlegać sądom królewskim.

Dlaczego Polska?

W czasach panowania Kazimierza Wielkiego (14. wiek) Polska stała się schronieniem dla wielu Żydów uciekających przed prześladowaniami w innych europejskich krajach. Polska była tolerancyjniejsza wobec Żydów niż niektóre inne kraje europejskie, a w XVI wieku król Zygmunt August wydał przywilej, który potwierdzał prawa i swobody Żydów, co przyciągnęło ich do Polski. W okresie Rzeczypospolitej szlacheckiej (XVI-XVIII wiek), Żydzi odgrywali istotną rolę w gospodarce, handlu i kulturze, co wpłynęło na rozwój wspólnot żydowskich w Polsce.

Liczba ludności

Według umiarkowanych szacunków w Polsce mieszka obecnie około 20–25 tysięcy osób świadomych swojego pochodzenia żydowskiego.

Rozmieszczenie ludności Żydowskiej

religia

Judaizm jest jednym z najstarszych monoteistycznych systemów religijnych na świecie, opartym na wierzeniach i praktykach przekazywanych w hebrajskich Pismach Świętych, zwanych Tanachem. Kluczowym elementem judaizmu jest wiara w jednego, niepodzielnego Boga, który stworzył świat i nawiązał przymierze z ludem wybranym - Żydami. Podstawowym tekstem świętym w judaizmie jest Tanach, składający się z trzech części: Tory (Pięcioksiąg), która zawiera Prawo Mojżeszowe i opowieści o początkach świata; Nebiim (Prorocy), przedstawiający proroków i ich nauki; i Ketuvim (Pisma), zawierający m.in. mądrościowe księgi i hymny.

Tradycje żydowskie

1. Święto Purim Purim to jedno z najważniejszych świąt żydowskich, nazywane żydowskim karnawałem lub Świętem Odmienionych Losów. Żydzi w Purim składają jałmużnę, obdarowują się prezentami, mężczyźni przebierają się za kobiety. Przypada w miesiącu księżycowym Adar, miesiąc przed świętem żydowskiej Paschy. W tym roku w kalendarzu tradycyjnym wypada 20-21 marca. Obchodzi się je na pamiątkę wydarzeń z przełomu V i VI wieku przed naszą erą, gdy od całkowitej zagłady w ówczesnym imperium perskim Żydzi zostali uratowani przez królewską metresę (faworytę), Żydówkę Esterę.

Chanuka

Chanuka to doroczne święto żydowskie trwające osiem dni, począwszy od 25 dnia miesiąca kislew (według kalendarza żydowskiego). Upamiętnia ono ponowne poświęcenie Świątyni Jerozolimskiej w roku 165 p.n.e. Z Chanuką związany jest rytuał zapalania świateł, świec lub lampek oliwnych, umieszczonych na specjalnym chanukowym świeczniku – chanuki

kultura

Żydzi mają bogatą kulturę i tradycje, które kształtowały się przez tysiące lat. Jednym z ważniejszych elementów kultury żydowskiej jest religia, a dokładniej judaizm. Wielu Żydów traktuje judaizm nie tylko jako wiarę, ale także jako styl życia i sposób myślenia. Ponadto żydowska kultura słynie z muzyki klezmerskiej, która powstała w Europie Wschodniej na przełomie XIX i XX wieku. Charakteryzuje się ona żywiołowymi rytmami i melancholijnym brzmieniem.

jedzenie

Najważniejszą cechą kuchni żydowskiej, obecną we wszystkich jej odmianach, jest ścisłe przestrzeganie koszerności, tj. religijnego podziału pokarmów na koszerne – czyste (dozwolone) i trefne – nieczyste (zakazane). Podział ten oparty jest na Biblii, na nakazach Pięcioksięgu Mojżesza (Tory), i późniejszych interpretacjach tych praw przez rabinów. Głównymi zasadami jest wykluczenie mięsa niektórych zwierząt (m.in. świń), krwi, łączenia mięsa z mlekiem, niektórych ryb (tych, które nie mają łusek), skorupiaków i owadów. Mięso dozwolone musi pochodzić ze specjalnego, rytualnego uboju zwanego szechitą.

Janusz Korczak Polski lekarz i pedagog

Stanisław Lem Polski pisarz

Julian Tuwim Polski poeta

Antysemityzm

postawa niechęci, wrogości wobec Żydów i osób pochodzenia żydowskiego wynikająca z różnego rodzaju uprzedzeń; prześladowania i dyskryminacja Żydów jako grupy wyznaniowej, etnicznej lub rasowej oraz poglądy uzasadniające takie działania

Dziękujemy za wysłuchanie prezentacji