Biologia

NUTRIZIO FUNTZIOA

Nutrizio funtzioak lau funtzio ditu.

• Digestio aparatua
• Arnas aparatua
• iraitz aparatua
• zirkulazio aparatua

Digestio aparatua

Digestio hodia: muskuluzko hodi bat da, sarrerako zuloa ahoa da eta irteerako uzkia baita ahotik uzkiraren bitartean bos atal daude:

• Ahoa
• Faringea
• Esofagoa: faringearen ostean hasten den muskulu hodi bat, Toraxa eta diagframa zeharkatzen du.
• Urdaila
• Heste mehea
• Heste lodia edo uzkia

Pankrea eta Gibela

Pankrea abdomeneko barrumbearen ezkerreko aldean urdailaren azpian eta atzealdean dago. Urin pankreatikoa, intsulina eta glukagoi hormonak.Gibela abdomeneko barrumbearen gioaldean dagoen organoa da.Behazuna jaraizten du.

• Urin pankreatikoa: Duodenora jarainzten da
• Intsulina eta glukagoia: Odolera jariatzen diren hormonak.
• Behazuna:hodi zistikoan barrena behazun xixkura joaten da.

Arnas aparatua

Sudur hobiak Sudur-hobiak sudur-trenkadak berezitutako bi barrunbe dira, buruan (ahoaren gainean) daudenak. Arnas aparatuaren lehenengo atala osatzen dute, airearen sarrera eta irteera egokituz. Usaimena ere bertan dago. Laringea Laringea lepoaren aurreko aldean, zerbikal-ornoen mailan kokatutako organo muskular-kartilaginosoa da.Hezur hioideak eta tiroideek, krikoideek, aritenoideek, kornikulatuek, kartilago kuneiformeek, epiglotisek eta lauek osatzen dute. bikoteak.albokoak, denak artikulatuak, mukosaz estaliak eta muskuluek mugitzen dituztenak.1​ ​​Faringea trakearekin komunikatzen du eta horren aurrean dago. Trakea Trakea edo zintzur-hestea airea biriketara duen izaera kartilaginosoa daukan hodia da. Laringetik bronkioetara luzatzen da 10-12 zentrimetro artean eta 2.1-2.7 zentimetroko diametroa izaten du (pertsonaren arabera aldakorra). Barrunbe torazikoan hestegorriaren aurreko herrian kokatu eta arnas-aparatuaren parte da. Bronkioak eta Bronkioloak Bronkioak edo birikodiak arnas aparatuan parte hartzen duen ezinbesteko elementua da, arnasketa bidez gorputzean sartutako airea birikietara eramateko dugu konduktua.Eskuinekoak 3 adar emango ditu eta ezkerrekoak, aldiz, 2 soilik. Gas trukaketa hori burutu ahal izateko, bronkio nagusietan eta hasierako adarkaduretan dagoen kartilagoa, desagertu egingo da amaierakoetan. Birikiak Birikiaak kaxa torazikoaren barruan daude bi organo dira. Pleurak birikiak babesten du. Birikien oinarrian, diagframa dago. kanpoaldetik birikiak lobuluetan banatuta daude.

BIRIKA ARNASKETA

Birika arnasketa birika alboetan gertatzen da, eta airearen eta odolaren artean gas trukeak gauzatzen da.

ARNASGORA ARNASBEHERA

ARNASGORA : Diafragma eta saihets arteko muskuluak uzkurtzen, kaxa torakzikoaren bolumena handiagotzen da.ARNASBEHERA: Diagframa eta saihets arteko muskuluak lasaitzean, kaxa torakzikoaren bolumena txikiagotzen da.

Arnas bideetako infekzioak infekzioak birusek edo bakterioaek eragiten dute. arnas bidearen zer tartetan duten eragina: Sinusitisa, faringitisa, amigdalitisa edo anginak, laringitisa, trakeitisa, bronkitisa eta bronkiolitisa.

IRAITZ APARATUA

Iraitz aparatua gernu aparatuak eta iraitz funtzioak dituzten beste organo batzuek ostuta dago. Hauek dira:

• Birikiak: karbono dioxidoa kanporatzen dute.
• Gibela : toxinak hesteetara iraizten du eta gorozkiekin batera kanporatzen da .
• Izerdi guruinak : ura kanporatzen dute gorputzeko tenperatura jaistearren.

GERNUBIDEAK

uretra

uretarra

Gernu maskuria

Gernua maskuritik kanporatzen duen hodia da.Gernua kanporatzeko prosezuari gernu egite deritzo.

Hodi mehea da, giltsurrun pelbisetik abiatzen dena , giltzurrunearen atal konkabotik eta mskurian amaitzen dena.

muskulu organo bat da, uretarretatik etengabe iristen den gernua biltzen eta gordetzen duena.

GILTZURRUNAK

Giltzurrunak babarrun formako bi organo dira.Giltzurrun bakoitzak nefrona izeneko milioi egitura ditu.

Nefronen egitura:Giltzurrun kropuskulua :

• Giltzurrun glomerulua: odol kapilarretan aril bat da.
• Bowmanen kapsula: kopa barne hutsaren forma duen egitura bat da.

Giltzurrun tubulua:

• Tubulu bihurgunetsu proximala: bowmanen kapsulatik abiatzen da.
• Henleren lakioa: tubulu bihurgunetsu proximala.
• Tubulu bihurgunetsu distala: tubulu biltzailean amaitzen dena.

Giltzurrunaren egitura

• Giltzurrun azala: hortxe daude nefronetako giltzurrun porpuskuluak.
• Giltzurrun muina: giltzurrun pramide deritzon hiruki forma.
• Giltzurrun pelbisa:uretarren bidez kanporatu.

Zirkulazio sistema

Odolaren zirkulazio sistema, kardiobaskularizenez ere ezaguna, odolak, odol hodiek eta bihotza.

ODOLA

Odola kolore gorriko ehun konektibo likido bat da. Odol bolumena gorputzaren pisuaren %8koa da.

ODOL PLASMA

odol plasmaren %90 ura da eta bere funtzioa substantziak garraiatxea zelulen artean beroa banatzeko.%10 proteinak, bitaminak, gatz mineralak...

ODOL ZELULAK

Eriotzak edo globulu gorriak: hemoglobina, hau da, oxigenoa eta karbono dioxidoa garraiatu.Leukozitoak edo globulu zuriak: Agente patogenoetatik eta zelula minbizidunetatik babesten dira. Plaketak:hezur muin gorrian.

ODOL HODIAK

odol hodiek hodi sistema itxi bat eratzen dute.hiru motatako odol hodiak daude:

• Arteriak: Arteriola izeneko hodi gero eta meheagoetan adarkatzen dira
• Kapilarrak: Ile baten kalibreko hodiak dira. kapilarren paretak endotelio du izena.
• Zainak: Benula izeneko hodi gero eta meheagotan adarkatzen dira.

Gernuaren eraketa nefronetan

1.- GLOMERULUKO IRAGAZPENA:Glomeruluko kapilarretan, odola irgazi, hau da, surgatu baina dena ez eta gero bowmanen kapsularen barru igarotzen dira.2.- TUBULUKO BIXURGAPENA: iragarziako jariakina nefronako giltzurrun tubuluan barrena doa gero bixurgatu eta berriz odolera igarotzen dira ur kanritate handi bat. 3.- TUBULUKO JARIATZEA: giltzurrun tubuluaren zari distalean odoletik tubuloko jariakinera igarotzen dira potasio ioak, oriek odolean duten presentzia doitzeko.

BIHOTZA

Bihotza organo muskular barne hutsa da eta ponpan baten antzera. Odola zainetatik jaso eta arterietarantz bultzatzen du, gorputz osoan barrena banatzeko. 300g inguru pisatzen du eta ukabil itxi baten tamaina du.

SISTEMA LINFATIKOA

Linfa: ura, proteinak, gantzak eta linfozito izeneko leukozitoak dauzka.Odol plasma ehunetan iragazi. Hodi linfatikoa: kapilarrak gero eta handiagoak diren hodietan multzokatzen dira eta horiek bi hodi nagusietara heltzen dira. Gongoil linfatikoa: Multzo bereziki ugariak ertazen dituzte lepoan, besapeetan eta iztarteetan.

ODOLAREN ZIRKULAZIOA

Zirkulazio itxiazirkulazio osoa zirkulazio bikoitza

ESKERRIK ASKO

🎥

ziklo kardiakoa

Truquito: La interactividad es la pieza clave para captar el interés y la atención de tu audiencia. Un genially es interactivo porque tu público explora y se relaciona con él.

Truquito: La conexión emocional o engagement con tu contenido aumenta cuando consigues que tu audiencia se identifique con el mensaje que quieres transmitir.

Wow!

URDAILA

Digestio hodiaren zati dilatatu bat da.bi balbula daude, esfinter izenekoak. Kardia urdailaren sarrerako esfinterra da, piloroa irteerakoa.

• URIN GASTRIKOA
• Ura eta gatz mineralak
• Muzina

• Pepsina
• Hidrogeno kloruroa ( HCl)

¿Sabías que...En Genially encontrarás más de 1.000 plantillas listas para volcar tu contenido y 100% personalizables, que te ayudarán a narrar tus historias?

Ahoa

Aurrean ezpainak eta alboetan masailak ditu.ahoaren barruan: ahosabia, mihia eta hortzeria daude.

Ahosabia: aho gingila edo ubula dago zintzilik.Mihia: Dastamen papilaz dago estalita. Hortzeria: Oietan sartuta dauden hezur piezak dira.bi atal ditu: koroa bistan dago eta sustraia barrukoa.

HORTZ AGINAK :

• Ebakortzak
• Letaginak
• Aurreko haginak eta atzeko haginak

Heste Lodia

Heste lodia digesti hodiaren azken zatia da. Heste lodiak 1,5 m inguruko luzera du eta heste mehea baino hiru bider lodiagoa da. Barruko mukosan gurin ugari ditu: lieberkuhnen kriptak edo heste guruinak.Heste lodiak hiru atal ditu: heste itsua, kolona eta ondestea. heste itsusia abdomeneko barrumbearen beheakdean dago, 5-12 cm-ko luzerakoa: Apendizea Kolonak lau atal: Goranzko kolona, zeharkako kolona, beheranzko kolona eta sigmoidea. Ondestea uzkiaren bidez zabaltzen da kanpoaldera: Uzki barruko esfinterra eta Uzki kanpoko esfinterra.

HESTE MEHEA

ttutu formako egitura du eta 7-8 metroko luzera du. pilorotik heste lodirako sarreran balbula ileozekaleraino irinsten da. Hiru atal ditu: Duodenoa, jeiunoa eta ileona Hesteetako mukosa aberarsa da enterozito izeneko zelula xurgatzaileetan, hesteetako bilo eta mrikobilo ugari ditu .

• HESTE URINA
• Ura eta gatz mineralak
• Amilasak
• Proteasak
• Lipisak

Faringea

Amigaldak daude, funtzio inmunitarioa duten organoak.

• Eustakioren tronparen bidez.
• Koana izeneko bi zuloren bidez.
• Glotis izeneko zulo baten bidez.

¿Sabías que... Retenemos un 42% más de información cuando el contenido se mueve? Es quizá el recurso más efectivo para captar la atención de tu audiencia