CHUYÊN ĐỀ LÝCHỦ ĐỀ 2 BÀI 4

thành viên nhóm 2

bảo trinh

diễm my

trọng quốc

gia khánh

anh đào

HOÀNG PHÚC

phương vy

nhân hậu

quốc việt

nhật tiến

băng tâm

Chuyên đề 2: TRÁI ĐẤT VÀ BẦU TRỜI

BÀI 4: XÁC ĐỊNH PHƯƠNG HƯỚNG

Các nội dung cần tìm hiểu

Khái niệm thiên cầu.

Ba chòm sao quan trọng trên bầu trời phương Bắc.

Mô tả sự khác biệt giữa hai chòm sao Gấu Lớn và Gấu Nhỏ.

Xác định vị trí của sao Bắc Cực .

Khái niệm thiên cầu:

Trong thiên văn học và ngành hàng hải, thiên cầu là một cầu tự quay tưởng tượng với bán kính rất lớn, đồng tâm với Trái Đất. Tất cả các thiên thể trên bầu trời quan sát từ Trái Đất có thể được coi là nằm trên bề mặt của hình cầu này.

Ba chòm sao quan trọng trên bầu trời phương Bắc :

1. Chòm sao Gấu Lớn ( Ursa Major )

2. Chòm sao Gấu Nhỏ ( ursa Minor )

3. Chòm sao Thiên Hậu ( Cassiopeia )

1. Chòm sao Gấu Lớn ( Ursa Major )

Chòm sao Gấu Lớn ( Ursa Major ) còn được gọi là chòm sao Cán Gáo Lớn. Chòm sao này thường xuất hiện trên đỉnh đầu người quan sát vào mùa xuân và do đó rất dễ quan sát, ở gần chân trời cực Bắc vào mùa thu, ở phía cao trên thiên cầu và lệch về phía Đông Bắc trên bầu trời vào mùa đông và ở phía cao trên thiên cầu và lệch về phía Tây Bắc vào mùa hè. Bảy ngôi sao chính của chòm Gấu Lớn lần lượt có tên là alpha, beta, gamma, delta, epsilon, zeta, và eta.

2. Chòm sao Gấu Nhỏ ( ursa Minor )

Chòm sao Gấu Nhỏ ( Ursa Minor ) còn được gọi là Cán Gáo Nhỏ. Chòm sao này có phương phụ thuộc vào từng thời điểm quan sát trong đêm và từng đêm trong năm. Đầu Cán Gáo Nhỏ chính là sao Bắc Cực. Tên gọi của bảy ngôi sao trên chòm sao Gấu Nhỏ cũng tương tự như chòm sao Gấu Lớn.

3. Chòm sao Thiên Hậu ( Cassiopeia )

Chòm sau Thiên Hậu ( Cassiopeia ) được tạo thành từ 5 ngôi sao trên bầu trời phương Bắc, có dạng chữ W hay chữ M, nằm đối diện với chòm sao Gấu Lớn qua chòm sao Gấu Nhỏ. Trong đêm, chòm Thiên Hậu nằm thấp về phía Bắc - Tây Bắc vào mùa xuân, nằm thấp về phía Bắc - Đông Bắc vào mùa hè, gần với thiên đỉnh vào mùa thu và nằm cao về phía Bắc - Đông Bắc vào mùa đông. Năm ngôi sao chính cảu chòm sao Thiên Hậu lần lượt có tên là alpha, beta, gamma, delta và epsilon.

Mô tả sự khác biệt giữa hai chòm sao Gấu Lớn và Gấu Nhỏ :

GẤU NHỎ

GẤU LỚN

- Đầu Cán Gáu Nhỏ là sao Bắc Cực. - Chòm sao này có phương phụ thuộc vào từng thời điểm quan sát trong đêm và từng đêm trong năm.

- Có diện tích gấp khoảng 5 lần chòm sao gấu nhỏ. - Là chòm sao thường được dùng để xác định phương hướng của sao Bắc Cực, xác đinh tọa độ của những ngôi sao khác,..... - Chồm sao này thường xuất hiện trên đỉnh đầu người quan sát vào mùa xuân và do đó rất dễ quan sát, ở gần chân trời Cực Bắc vào mùa thu, ở phía cao trên thiên cầu và lệch về phía Đông Bắc trên bầu trời vào mùa đông và ở phía cao trên thiên cầu và lệch về phía Tây Bắc vào mùa hè.

Xác định vị trí của sao Bắc Cực :

Dựa vào chòm sao Gấu Lớn :

Đầu tiên ta xác định vị trí của chòm sao Gấu Lớn dựa vào bản đồ sao. Sau đó, ta xác định vị trí của hai ngôi sao sáng nhất của chòm sau này, là sao alpha và beta. Ước lượng khoảng cách d giữa hai sao alpha và beta. Tiếp theo, ta vẽ đường tưởng tượng nối liền hai sao này và kéo theo hướng từ sao beta đến sao alpha. Từ sao alpha, ước lượng vị trí nằm ở khoảng cách d" = 5d dọc theo đường tưởng tượng vừa vẽ. Đó chính là vị trí của sao Bắc Cực.

Xác định vị trí của sao Bắc Cực :

Dựa vào chòm sao Thiên Hậu :

Việc xác định chòm sao Thiên Hậu tương đối dơn giản do hình dạng đặc biệt của nó. Từ đó, ta có thể xác định sao Bắc Cực bằng cách: vẽ đường tưởng tượng nối hai sao gamma và delta, ước lượng khoản cách d giữa chúng. Từ sao gamma, ta xác định vị trí của sao Bắc Cực tại điểm cách sao gamma một đoạn d" = 7d dọc theo đường tưởng tượng vuông góc với đường nối gamma - delta và cùng phía với sao epsilon.

XÁc định sao bắc cực từ các chòm sao

Thiên Hậu

Gấu Lớn

THE END

Thank you

CẢM MƠN CÁC BẠN VÀ THẦY ĐÃ XEM BÀI THUYẾT TRÌNH CỦA NHÓM CHÚNG EM