Akcja pod Arsenałem

W imię braterstwa...

Akcja pod arsenałem

PRZEBIEG

Przesłuchanie

Emocje

Losy Rudego i reakcje przyjaciół

Etapy aresztowania

Słowniczek:

Pawiak – więzienie śledcze gestapo, największe więzienie polityczne na terenie okupowanej Polski (nazwa pochodzi od ulicy Pawiej, przy której znajdowała się brama wjazdowa).

Słowem wstępu:

Szucha – w budynku przy al. Szucha 25 mieściła się siedziba hitlerowskiej policji bezpieczeństwa, a w podziemiach – więzienie śledcze gestapo, gdzie zwykle przesłuchiwano więźniów przywożonych z Pawiaka; dziś mieści się tam Mauzoleum Walki i Męczeństwa 1939–1945.

Akcja pod Arsenałem była jedną z najważniejszych akcji zbrojnych, zorganizowanych przez Grupy Szturmowe Szarych Szeregów. Miała ona miejsce 26 marca 1943 r., jej celem było odbicie więźniów politycznych, których Niemcy przewozili z siedziby gestapo (mieściła się przy Alei Szucha) na Pawiak. Wśród znajdował się m.in. Jan Bytnar – „Rudy”, którego okupanci aresztowali w jego domu. Siły polskie uderzyły na transport pod Arsenałem Królewskim w Warszawie.

Zadania:

Obejrzyj dokument i wynotuj najważniejsze informacje.

Zastanów się.

ARESZTOWANIE HEŃKA ZDOBYCIE PRZEZ GESTAPO ADRESU RUDEGO WTARGNIĘCIE O 4.30 NAD RANEM DO MIESZKANIA RUDEGO SZEŚCIU NIEMCÓW Z KARABINAMI MASZYNOWYMI PRZESZUKANIE DOMU I ARESZTOWANIE RUDEGO I JEGO OJCA

Już w piętnaście minut po przywiezieniu Rudego na Pawiak zaczęto pierwsze badanie. Zwykle badania przeprowadzane są na Szucha i zaczynają się bez takiego pośpiechu. W tym jednak przypadku gestapowcy działali z wyjątkowym tempem. W przebiegu wstępnego śledztwa gestapo nabrało przeświadczenia, że Rudy jest jedną z głównych sprężyn dywersji. Gestapo zdecydowało jak najszybciej wydusić od nowego więźnia adresy magazynów materiałów wybuchowych oraz adresy wszystkich znanych mu przełożonych i kolegów. Pierwsze badanie przeprowadzono na Pawiaku. Rudy wyparł się wszystkiego. Zaczęło się bicie. Pokazano mu znalezione notatki. Wstrząsnęło nim to do głębi, ale nie zachwiało w postanowieniu zapierania się wszystkiego. Główną jego troską było ukrycie świeżej blizny po ranie na udzie. Toteż tak się kręcił i wystawiał na razy, by uderzenia spadały właśnie na tę bliznę. Po kilku minutach blizna była już na tyle poszarpana i zakrwawiona, że Rudy przestał o tym swoim kłopocie myśleć. Katujący go gestapowcy z uporem i bez przerwy żądali adresów i nazwisk. Gdy twierdził, że nie zna żadnego i podawał bardzo lakoniczne i bardzo prawdopodobne wersje, tłumacząc powody przechowywania rzeczy znalezionych u niego w czasie rewizji - gestapowców wyprowadziło to z równowagi.

Kamienie na szaniec A. Kamiński

POSTAWA RUDEGO PODCZAS PRZESŁUCHANIA:

Po uwolnieniu Rudego w akcji pod Arsenałem jego ciało było nie do poznania. Nie było na nim ani jednego miejsca wolnego od siniaków lub strupów. Mimo głodu chłopak nie mógł nic przełknąć, oddawanie moczu powodowało straszliwy ból. Mimo tak brutalnych tortur Rudy nie załamał się i nie wydał kolegów – oddał tym samym za nich życie. Rudy wykazał się bohaterską, nieugiętą postawą wobec niemieckich opraców. Był niezłomny.

źródło

źródło

W latach 60. dokonano dalszych badań pomieszczeń więzienia, zakonserwowano i odczytano ponad tysiąc napisów i tekstów (zapisanych na ścianach, framugach okien i na podłogach więzienia), różnych modlitw, zapisków o Polsce, śmierci, oraz inicjałów, nazwisk, pseudonimów, rysunków, krzyży, oraz innych śladów pobytu aresztowanych. Duża część z nich pochodzi z okresu powstania warszawskiego. Na ścianie celi nr 6 odkryto również napis, często przytaczany w następnych latach w literaturze historycznej i patriotycznej:

Łatwo jest mówić o Polsce Trudniej dla niej pracować Jeszcze trudniej umrzeć A najtrudniej cierpieć

źródło

Jak rozumiesz powyższe słowa?

Jakie emocje towarzyszyły bohaterom Kamieni na szaniec po odbiciu Rudego?

źródło