Memoria Por Nós Mesmas. Donas de si 2023

Por nós mesmas

Plan Proxecta Donas de si IES ÁNXEL FOLE

Presentación-resumo dos proxectos realizados

2023-2024

Introdución

ÍNDICE

Obxectivos

Participantes

Liñas de actuación

Metodoloxía

Premios

Conmemoracións

Introdución

Este curso tiñamos o reto de coordinarnos 22 profesores e profesoras no Plan Proxecta Donas de si. Desenvolveuse con alumnado de todos os niveis de ESO e bacharelato e coa participación de profesorado de distintas áreas científicas, humanísticas e artísticas: Matemáticas, Física e Química, Inglés, Francés, Lingua Castelá e Literatura, Lingua Galega e Literatura, Bioloxía e Xeología, Relixión, Educación Plástica e Visual, Tecnoloxía, Orientación, Música e Educación Física. Para aproveitar a singularidade de cada materia, decidimos abrir catro liñas de actuación que nos permitisen abordar a igualdade desde distintos ámbitos. Desta forma o profesorado actuou con liberdade para coordinarse e implementar proxectos interdisciplinarios e proxectos de distintos docentes do mesmo departamento. A finalidade é involucrar todo o alumnado do centro e toda a comunidade educativa.

Obxectivos

Siguiente

• Buscar, investigar e visibilizar mulleres nas distintas disciplinas ao longo da historia e na actualidade (Filosofía, Literatura, Ciencias, Música, Deporte, Arte, Matemáticas...).
• Divulgar a través de relatorios por parte do alumnado esta investigación ao resto da comunidade educativa.
• Coñecer e valorar o papel das mulleres investigadas. Investigar, reflexionar e comprender as dificultades ás que se enfrontaron.
• Aplicar os coñecementos adquiridos referidos á historia do feminismo, ás dificultades das mulleres nos campos do saber e ás súas achegas en distintos ámbitos.
• Continuar nutrindo a base de datos de Mulleres de Lugo que son referentes en distintos ámbitos. Contactar con elas ou coa familia para enriquecer a investigación.
• Invitar a ditas mulleres nas Xornadas de Igualdade que celebramos en primavera. Difundilas a través de distintos produtos: calendario, axendas, antoloxías, infografías, xogos, entrevistas, reportaxes...
• Dotar ao noso alumnado de referentes femininos próximos.
• Organizar actividades e ligas deportivas mixtas.
• Manexar diversas fontes de información, impresa e dixital, para espertar o espírito crítico e favorecer a aprendizaxe autónoma.
• Crear produtos orientados a fomentar a reflexión, a denuncia e a concienciación.
• Implicar dunha forma proactiva a toda a comunidade educativa.

Obxectivos

• Xerar unha crítica e autocrítica daqueles aspectos de carácter machista normalizados en e pola sociedade.
• Favorecer o coñecemento e a identificación da misoxinia ao longo da historia, así como da violencia de xénero en si mesma.
• Desenvolver a creatividade, a sensibilidade artística e o criterio estético.
• Analizar e debater a información recibida por diferentes canles e extraer conclusións propias.
• Crear, producir, deseñar e elaborar diferentes propostas artísticas como medio de análise, denuncia e información.
• Sensibilizar arredor da desigualdade de xénero, da normalización de estereotipos sexistas e da violencia machista.
• Concienciar ao alumnado sobre o seu papel como membro da cidadanía identificando comportamentos machistas, actitudes violentas e asumindo a súa responsabilidade social.
• Aprender a expresar as súas opinións libremente e a ser máis asertivo/a ante as desigualdades.
• Promover sentimentos libres de estereotipos sexistas e prexuízos e desenvolver emocións que favorezan a promoción de valores igualitarios.
• Traballar de forma cooperativa asumindo as responsabilidades como parte do grupo. Valorar os traballos propios e os dos compañeiros/as de forma obxectiva, valorando e analizando o proceso de aprendizaxe e o resultado obtido.
• Publicar as actividades realizadas nos medios de comunicación, no blog, en representacións artísticas e disertacións orais.

Liñas de actuación

A novidade este curso foi a ampliación das liñas de actuación intimamente relacionadas. Seguimos catro vías:

PROXECTOS VINCULADOS Á CONTORNA

ACTIVIDADES DE INTERVENCIÓN TITORIAL

PROXECTOS VINCULADOS Á PROGRAMACIÓN

Aulas inclusivas de intervención nos recreos

Seguimos ampliando a páxina web Mulleres de Lugo. Levamos a cabo un proxecto intercentros co IES A Nosa Señora dos Ollos Grandes polo que recibimos o Premio Meninas. Organizamos as III Xornadas de Igualdade.

A través do Plan de Acción Titorial (PAT) e do Plan de Orientación Académico-Profesional (POAP) e coa coordinación do Departamento de Orientación facilitáronse materiais para os titores e titoras da ESO e organizaronse programas, obradoiros e relatorios con distintos organismos.

En distintas materias investigamos mulleres ocultas no currículo, mulleres adiantadas ao seu tempo e pioneiras. Analizamos a súa contribución e pegada. Visibilizamos na contorna a súa contribución e impacto.

Organizáronse ligas mixtas de deporte e baile latino e desenvolveuse o proxecto interdisciplinar do videoclip Rompe a cadea.

Ver

Ver

Ver

Ver

Metodoloxía

Continuamos coa metodoloxía e instrumentos de cursos pasados: aprendizaxe creativa, cooperativa e construtivista e uso da aula virtual, o blog El Club de Poetas Insomnes, a páxina web Por Igual e Álbum de Mulleres de Lugo.

BLOG Nel informamos das nosas experiencias diarias e damos conta de todo o proceso de traballo.

PÁXINA WEB Ten un carácter estático. Organízase o material e proxectos vinculados á igualdade de xénero.

INSTRUMENTOS

PÁXINA WEB Contén información sobre mulleres relevantes de Lugo en distintos ámbitos. Hay entrevistas, ponencias. xogos.

AULA VIRTUAL

Espazo creado para o profesorado implicado no Plan Proxecta coa finalidade de establecer a comunicación e coordinación de todo o proceso de traballo.

ACTIVIDADES DE INTERVENCIÓN TITORIAL

Obxectivos

RECREOS INCLUSIVOS

Os recreos ofrecen unha oportunidade única para socializar. É un espazo e tempo educativo importante porque nos recreos escolares tamén se aprende e fórmanse os valores sociais. Son espazos onde as actividades, roles e dinámicas reproducen os estereotipos e mandatos de xénero da sociedade. Hai que aproveitar estes tempos para romper esas dinámicas e dar un uso compartido de espazos, recursos e xogos entre nenas e nenos.

A aula de Música era de portas abertas nas horas de lecer. Así se foi fermentando a canción Rompe a cadea.

VIDEOCLIP ROMPE A CADEA

Ver

Ver

Ver

PROXECTOS VINCULADOS Á PROGRAMACIÓN

Pioneras a lo largo de la historia

Precursoras da sustentabilidade e da Axenda 2030

Ver

Ver

Proxecto interdisciplinario Física e Química e Formación e Orientación Persoal e Profesional

Proxecto Lingua Castelá e Literatura

Poesía visual pola igualdade

Peregrinas en la historia

Ver

Ver

Proxecto de Lingua Castelá e Literatura

Proxecto interdisciplinario Relixión e Lingua Castelá e Literatura

Mulleres ilustradas e ilustrativas de Lugo

Xeracións instantáneas

Ver

Ver

Proxecto Educación Plástica e Visual

Ver

Proxecto interdepartamental Educación Plástica e Visual

Mulleres destacables: Madame Ching e Juana de Arco

Ver

Ver

TIME WOMEN´S EDITION

Ver

Proxecto de Lingua Inglesa

Proxecto con alumnado de 2ºESO na materia de Proxecto competencial

PROXECTOS VINCULADOS Á CONTORNA

III Xornadas de Igualdade

Ver

Páxina web Mulleres de Lugo

Ver

Entrevistas

Ver

I Xornadas Feministas-Igualdade da Deputación de Lugo

Ver

Visita ao Museo Provincial con perspectiva de xénero

Calendario Mulleres de Lugo

Ver

Proxecto intercentros co IES A Nosa Señora dos Ollos Grandes

Obxectivos

Ruta artístico-literaria Cidade da Cultura-Padrón

Ver

Profesorado participante

Isabel Fernández Pardo

Nerea López Montero

Beni Argüelles Ortega

Sandra Gómez Pérez

María Paulina Fernández Fulgencio

Marisol López Janeiro

Alicia Puchades Tella Villamarín

Josefa Sarceda Rodríguez

Marina López González

Marta Araceli Fernández López

Mónica Campo Vázquez

Jacinto Leivas Basanta

Ana María Pedreira Castro

Inmaculada Tojo Villanueva

Mónica López Souto

Diego Brezmes Villaraviz

COORDINADORA

Felisa Redondo Valín

Nieves María Martínez Vázquez

María José Cortiñas Darriba

PREMIOS

1º PREMIO CARTEL CÓNTAO... TODO CAMBIARÁ DE FABIOLA ORTEGA

PROXECTO INTERCENTROS IES ÁNXEL FOLE-IES A NOSA SEÑORA DOS OLLOS GRANDES

Ver

Ver

PREMIO MENINAS 2023

A Delegación do Goberno outorgounos o Premio Meninas polo proxecto intercentros Calendario de Mulleres de Lugo. O acto de entrega tivo lugar no Hostal Reis Católicos o 21 de novembro

Páxina da Delegación de Goberno con toda a información e vídeos

Páxina da Xunta de Galicia

La Voz de Galicia

El Correo Gallego

GaliciaPress

Mulleres en xogo. Innovación. Revista Eduga

1º PREMIO CARTEL 25N

A Xunta de Galicia outorgou o 1º premio ao cartel Cóntao... Todo cambiará de Fabiola Ortega, alumna de primeiro de bacharelato. Foi entregado na Cidade da Cultura o 20 de novembro.

Páxina da Xunta de Galicia

La Voz de Galicia

El Progreso

Cope

Creación de espacios físicos onde levar a cabo obradoiros e actividades de carácter inclusivo.

• Promover relacións igualitarias incorporando unha mirada e práctica feminista.
• Derrubar roles e dinámicas que reproducen estereotipos e mandatos de xénero.
• Potenciar a participación activa do alumnado na formulación dos obradoiros.
• Implicar dunha forma proactiva a toda a comunidade educativa.
• Desenvolver a creatividade, a sensibilidade artística e o criterio estético.
• Xerar unha crítica e autocrítica daqueles aspectos de carácter machista normalizados en e pola sociedade.
• Crear, producir, deseñar e elaborar diferentes propostas artísticas como medio de análise, denuncia e información.
• Concienciar sobre o seu papel como membro da cidadanía identificando comportamentos machistas, actitudes violentas e asumindo a súa responsabilidade social.

Durante todo o curso desenvolveuse a liga Mixta Multideporte. Foi dirixida e coordinada polo profesor de Educación Física, Jacinto Leivas. Participaron nin máis nin menos que 19 equipos mixtos. Todos os equipos xogaron a voleibol (modalidade 4 contra 4, obrigatoriamente dous alumnos e dúas alumnas sempre en pista), baloncesto (modalidade 3 contra 3, obrigatoriamente como mínimo unha alumna e un alumno) e fútbol sala (5 contra 5, sempre no terreo de xogo, como mínimo, dúas alumnas e dous alumnos). Para igualar por idade, organizouse unha liga para equipos de 1° e 2° ESO e outra para os restantes niveis educativos. Esta actividade inscríbese nos recreos inclusivos, unha das liñas de intervención do Plan Proxecta Donas de si deseñada para o presente curso. Desde 1999 puxéronse en práctica en distintos centros estas dinámicas de transformar os patios en espazos non sexistas. Entre esas iniciativas destaca a Rede de Patios Inclusivos e Sostibles. Preténdese con iso fomentar relacións igualitarias e propoñer actividades e dinámicas que rompan cos estereotipos e roles de xénero.

Fotos cedidas por Jacinto Leivas

• Establecer mecanismos de vertebración entre un instituto situado no centro da cidade e outro na periferia.
• Favorecer o encontro entre alumnado de distintos centros e axudar a crear comunidade.
• Xerar unha rede de centros organizada a través de accións conxuntas onde se involucre a comunidade educativa.
• Buscar espazos máis amplos de colaboración.