AA eta hezkuntzaren nahigabekoak

nahi gabeko ondorioak

2023

AA eta hezkuntza:

Musika Free Music Archive: The Bowsie Sessions by Kira Daly is licensed under a Attribution 4.0 International License. Purity & danger by Katapulto is licensed under a Public Domain License.

Ondorioak

Wayne Holmes, Education International-en izenean

Irakasleak

Ikaskuntza

pertsonalizatua

Adimena

Neo kolo nialismoa

Komertzia lizazioa

desahalduntzea

Diseinu bidezko etika!

Gomendioak

Irakasle eta sindikatuen rola

mjirpe

makeip

AA adimentsua dela

uste izatearen balizko ondorioak

• Giza adimenaren debaluazioa.
• AA sistemekiko gehiegizko mendekotasuna.
• Pentsamendu kritiko eta sormenaren garapen mugatua.
• Gaitasun gutxiago garatzea arazoak konpontzeko, baita gaien konplexutasuna eta ñabardurak ulertzeko ere.
• Irakasleen funtzioak ordezkatzea.
• Ikaskuntzaren alderdi sozial eta emozionalak alde batera uztea.

Enpresa teknologiko eta gobernuek AAren inteligentziaren aldarrikapena egitean, horren erabileraren justifikazioa sustatzen dute jendarteko hainbat sektoretan, baita hezkuntzan ere; bide batez, AA sistemek eragindako inpaktu negatiboaz ez ohartzeko.

AAHezk = hazkunde

promesen balizko ondorioak

• Kultura-hegemonikoak indartzea, algoritmoak askotan errenta handiko herrialdeetako kultura eta hizkuntzetara lerraturiko datu-multzoetan oinarritzen baitira, ondorioz tokiko hizkuntza zein kulturak minorizatzea eraginez.
• Arrakala sozioekonomiko digitalak sendotzea: ordaintzeko biderik ez dutenei sarbide oztopoak eraginez, teknologia horien erabilera geratuz ideologikoki eredu zehatzak sustatzen dituzten erakunde eta enpresa pribatuen menpe, eta abar.
• AAHezkuntzan teknologiekiko gardentasun-, trazabilitate- eta ardura etiko printzipioak ezin bermatu izatea.

Nazio edo nazio-talde indartsuago batek nazio edo eskualde baten gainean ekonomiko, politiko edo kulturalki eragitea horiekiko botere-desorekak eta dinamikak indartu eta egoera sistemikoak betikotzeko.

Pertsonalizazioa

hezkuntzan funtsezko konponbidetzat jotzearen balizko ondorioak

• Jendearen arteko elkarrekintzak moteltzea.
• Garapen sozial eta emozionala oztopatzea.
• Datifikagarriak diren [jakintza]gaietan fokua jartzea, pentsamendu kritikoa eta giza-balioak aplikatzea eskatzen duten [jakintza]gaien kaltetan (humanitateak eta arteak, adibidez).
• Botere asimetria eta bazterkeria sozioekonomiko zein kulturalak medio, arrakala digitalak indartzea.

Ez da hezkuntza arazoen panazea.Ikasleen hainbat emaitza zehatzak hobetu ditzake.Ikasleen garapen holistikoa baldintzatu dezake.

Algoritmoen eta ikasketa automatiko sistemen

balizko ondorioak

• Aurretiazko joerak eta egoerak indartzea, pribilegiatuen eta gutxietsien arteko arrakalak larriagotuz.
• Proba estandarizatuak eta emaitza neurgarriak lehenestea, jakin-min intelektual eta sormenaren kaltetan.
• Ikasle-datuen esplotazioa eta monetizazioa: datu pertsonalak, ikaskuntza-aurrerapenak, lehentasunak, portaera ...
• Alborapen eta diskriminazioak betikotzea, islatzen eta indartzen dituzten datu-multzoengatik.
• Deshumanizazioa: Interakzio eta enpatia galtzea automatizazioarengatik.
• Teknokratizazioa: emaitza neurgarriak bilatzea.
• Zelatatzea indartzea: etengabeko monitorizazio- eta ebaluazio-kultura garatzea, ikasleen autonomia, autodeterminazio eta hezkuntza-sistemarekiko konfiantzaren kaltetan.

Eragile komertzialek hezkuntzaren gaineko kontrola dutenean, batez ere irabazietan jartzen dute arreta, eta ez giza eskubideetan edo justizia sozialean. Hezkuntza-sistema baztertzaileak izatea eragin dezake, ez jendarte osoaren eskura, baizik eta prigilegiatuen eskura daudenak.

Irakasleak eta sindikatuak

Erabakigarriak dira bermatzeko AArekin eta AAri buruzko i[ra]kaskuntza dela:

• Giza eskubideak eta justizia soziala babesteko.
• Irakasleak ahalduntzeko eta ikasleen agentzia sustatzeko Hezkuntza sendotzeko ondasun publiko demokratiko eta arduratsu gisa.

AA hezkuntzan

sartzearen balizko ondorioak

• Hezkuntza merkantziatzat eta irakasleak zerbitzu-hornitzailetzat hartzea.
• Irakasleen autonomia, motibazio, konfiantza, estatus eta lidergoa kaltetzea.
• Irakasleak ordezkatzeko joera agertzea eginkizunak automatizatzeko (mailakatzea, ebaluazioa...) etekin ekonomikoengatik.

AAk hezkuntzan ikasgelako praktikak arriskuan jarri ditzake.Hezkuntzaren kalitatea murriztu dezake. Ikasleen eskubideak eta arrakasta kaltetu ditzake.

Diseinu bidezko etika (Ethics by Design)

Hasieratik aktiboki inplikazio etikoak kontuan hartzean datza, printzipio etikoak txertatuz hezkuntza-teknologien eta AAren sistemen diseinu eta garapenean, hezitzaileek eta teknologoek ziurtatze aldera hezkuntza berrikuntza bat datorrela balio etikoekin eta praktika onak erraztuko direla.Helburuak? Teknologia berritzaileen potentziala aprobetxatzea, eta, aldi berean, babestea. Proaktiboki giza balioak eta ikaskuntza positibo esperientziak sustatzea, AAren ahalmena baliatzea irakaskuntza, ikaskuntza eta hezkuntza emaitzak modu arduratsu eta etikoan hobetzeko.