Want to create interactive content? It’s easy in Genially!

Get started free

5.2.2 - Sosyal Bilgiler Dersi

Fatih Kıymaz

Created on October 22, 2023

Start designing with a free template

Discover more than 1500 professional designs like these:

Animated Chalkboard Presentation

Genial Storytale Presentation

Blackboard Presentation

Psychedelic Presentation

Chalkboard Presentation

Witchcraft Presentation

Sketchbook Presentation

Transcript

5. Sınıf

ÜLKEMİZİN DOĞAL GÜZELLİKLERİ VE TARİHİ ESERLERİ

Kazanım SB.5.2.2. Çevresindeki doğal varlıklar ile tarihî mekânları, nesneleri ve eserleri tanıtır. Hazırlayan: Fatih Kıymaz

Neler Göreceğiz?

Doğal Varlıkların Katkıları

Doğal ve Tarihî Varlık Nedir?

Doğal Varlık Türleri

Türkiye'nin Doğal Varlıkları Haritası

Tarihî Varlık

Tarihî Varlıklar Nelerdir?

Tarihî Nesne

Tarihî Mekân

Tarihî Yapı

Türkiye'nin Tarihî Eserleri Haritası

11

12

Doğal ve Tarihî Varlıkların Ortak Kümesi

Tarihî Nesne Örnekleri

10

Sanal Müzeler

13

Ölçme-Değerlendirme Soruları

14

15

Kaynakça

SANAL SINIF

Doğal Varlık Nedir?

Tarihî Varlık Nedir?

Tarihî varlık, geçmiş uygarlıklardan kalan kalıntı ve eserlere verilen genel bir addır. Tarihi eserler eski uygarlıkların kültürü, yaşantısı ve inanışları hakkında bilgi verir.

Doğada insan eli değmeden oluşan, gezilip görülebilecek yerlere doğal güzellik veya doğal varlık denir.

Doğal Varlıklar Nelerdir?

Doğal varlıklar dünyanın oluşumundan itibaren süreç içerisinde meydana gelen değişikliklerle bugünkü hâlini almıştır. Oluşumunda iklim ve yer şekillerinin etkisi görülmektedir. Göl, akarsu, şelale, traverten, dağ, mağara, kaplıca, obruk, orman, plato ve plajlar doğal varlıklara örnek olarak verilebilir.

Doğal Varlık Türleri

Şelale

Dağ

Akarsu

Göl

Ova

Mağara

Obruk

Traverten

Ihlara Vadisi - Aksaray

Peribacaları - Nevşehir

Salda Gölü - Burdur

Cennet ve Cehennem Mağaraları- Mersin

Doğal Varlıkların Katkıları

Doğal varlıklar sadece güzel bir görüntü oluşturmaz. Ekonomi, tarih, coğrafya ve sosyal alanlara da doğrudan etki eder.

Turizm sektörü canlılık kazanmakta ve gerek yerli gerekse de yabancı kişilerin ziyaretleriyle doğal varlığın bulunduğu bölgede ticari faaliyetler artmaktadır.

Tarihte farklı medeniyetler bazı doğal güzelliklerin çevrelerinde de bulunmuşlardır. Doğal varlıklardan yararlanırken kendi kültürel birikimlerine dair izler bırakmışlardır. Örneğin; Cennet-Cehennem Mağaraları ve Ihlara Vadisi

Başlı başına coğrafyanın içerisinde bulunan doğal varlıklar bulundukları bölgelerin iklim özellikleri ve yer şekilleri gibi coğrafî özellikleri hakkında bilgi verebilir. Örneğin; Pamukkale Travertenleri

Doğal varlıkların bulunduğu bölgelerin bazılarında piknik alanları, parklar veya seyahat turları düzenlenerek insanların gezebilmeleri ve eğlenebilmeleri için fırsatlar oluşturulur.

Türkiye'nin Doğal Varlıkları Haritası

Tarihî Varlık

Geçmişte yaşayan medeniyetlerden kalan her türlü mekân, yapı ve nesneler tarihî varlık olarak adlandırılır. Tarihî varlıklar arasında antik kentler, heykeller, kiliseler, camiiler, paralar ve köprüler örnek gösterilebilir.

Tarihî Varlıklar Nelerdir?

Köprü

Heykel

Antik Kent

Para

Tarihî Varlıklar Nelerdir?

Kule

Tiyatro

Kilise

Cami

2.1

Tarihî Mekân

Tarihî mekân, bir şehrin siyasi, askerî, sosyal ve kültürel tarihini bir arada bulunduran mekânlara verilen addır. Tarihî yapılarla karıştırılsa da tarihî mekânlar genelde birden çok tarihî yapıya ev sahipliği yapan ve geçmiş dönemlerde kullanılan şehir merkezleri veya siteleri ifade etmektedir. Aynı zamanda geniş bir alana yayılan anıtlar da tarihî mekân olarak ifade edilir.

Efes Antik Kenti - İzmir

57. Piyade Alayı Şehitliği - Çanakkale

Göbeklitepe Ören Yeri - Şanlıurfa

2.2

Tarihî Yapı

Tarihî yapı, geçmişte yaşayan medeniyetlerin inşa ettikleri her türlü bina, okul, saray, kale, kule vb. yapılara denir.

Ayasofya Cami - İstanbul

Nemrut Heykelleri - Adıyaman

Topkapı Sarayı - İstanbul

2.3

Tarihî Nesne

Geçmişte yaşayan insanların günlük yaşamlarında ya da törenlerinde kullandıkları ve günümüze kadar varlığını sürdürmüş olan her türlü vazo, silah, çömlek, para, minyatür, saat ve halı gibi eşya ya da aletlere denir.

Tarihî Nesne Örnekleri

Para

Çömlek

Silah

Minyatür

Halı

El Yazması Kitap

Türkiye'nin Tarihî Eserleri Haritası

Tarihî Eser

Doğal Varlık

Doğal varlıkların ve tarihi eserlerin ortak noktaları her ikisinin de günümüzde korunuyor olmasıdır. Türkiye'de T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından doğal varlıklar ve tarihî eserler hem korunmakta hem de sergilenmeleri sağlanmaktadır. Böylece turizm sektörüyle de ülkemizin ekonomik faaliyetleri sürdürülmektedir.

Ayrıca UNESCO olarak bilinen Birleşmiş Milletler Eğitim Bilim ve Kültür Örgütü de bu sorumluluğu uluslararası bir boyuta taşımaktadır. UNESCO, kültürel öğelerin korunması noktasında faaliyet gösteren uluslararası bir kurumdur. Türkiye'de de UNESCO'nun koruma altına aldığı kültürel miras kabul edilen doğal ve tarihî varlıklar bulunmaktadır.

Doğal ve Tarihî Varlıklara Kolayca Erişebilmek İçin: Sanal Müzeler

değerlendİRME SORULARI

Katılımınız için teşekkürler!

Aralıklı tekrarı unutma!

Dersimizin hiçbir aşamasında yalnız olduğunu düşünme. İster şimdi, istersen daha sonra yukarıdaki Facebook ve Instagram adreslerinden düşüncelerini ve merak ettiğin tüm soruları iletebilirsin. Derslerinde başarılar dilerim.

Kaynakça

Doğan, Z. (2023). Doğal Varlık, Tarihi Eser, Tarihi Mekân, Tarihi Nesne. https://www.sosyalciniz.net/dogal-varlik-tarihi-eser-tarihi-mekan-tarihi-nesne/#google_vignette adresinden 31.10.2023 tarihinde erişilmiştir. Milli Eğitim Bakanlığı (2019), Ortaokul ve İmam Hatip Ortaokulu Sosyal Bilgiler Ders Kitabı. Milli Eğitim Bakanlığı Yayınları. Nedir, (2016). Tarihi Eser Nedir?. https://tarihi-eser.nedir.org/ adresinden 31.10.2023 tarihinde erişilmiştir. Vikipedi, (2023). Tarihî Mekân. https://tr.wikipedia.org/wiki/Tarih%C3%AE_mek%C3%A2n adresinden 29.10.2023 tarihinde erişilmiştir. Vikipedi, (2023). Cennet ve Cehennem Çökükleri. https://tr.wikipedia.org/wiki/Cennet_ve_Cehennem_%C3%87%C3%B6k%C3%BCkleri adresinden 29.10.2023 tarihinde erişilmiştir.

Görsel Kaynakça

S.4, Erfelek Şelaleleri: Sinop'un Güzelliği ile Büyüleyen 5 Doğa Harikası (turna.com) S.5, Gerendal Gölü: Bingöl'deki kalp şeklindeki göl, fotoğraf tutkunlarının ilgisini çekiyor - Anadolu Ajansı (aa.com.tr) Yeşilırmak: Havza ölçeğinde rotalar: Kelkit ve Yeşilırmak | ÇEKÜL (cekulvakfi.org.tr) Deliklikaya Şelalesi: Türkiye’de Mutlaka Görülmesi Gereken 20 Şelale | Etstur Let's Go Ağrı Dağı: Ağrı Dağı - Turkcewiki.org Pamukkale Travertenleri: Explore western Turkey: things to see and where to stay | loveexploring.com Astım Mağarası: Türkiye'nin En Ünlü 10 Damlataş Mağarası (neredekal.com) Karapınar Obruğu: KARAPINAR OBRUKLARI | Kültür Portalı (kulturportali.gov.tr) Ereğli Ovası: 08_ORTA_ANADOLU (dogadernegi.org) S. 6, Ihlara Vadisi: Aksaray'da cennetten bir köşe: Ihlara Vadisi (ntv.com.tr) S. 8, Peribacaları: Prof. Dr. Bilsen Beşergil: Doğal Çevre (natural environment) (bilsenbesergil.blogspot.com) S. 10, Salda Gölü: SALDA GÖLÜ | Kültür Portalı (kulturportali.gov.tr) S. 12, Cennet-Cehennem Mağaraları: CENNET-CEHENNEM OBRUKLARINA SEYİR TERASI VE ASANSÖR EKLENECEK - Son Dakika Haberleri (trthaber.com) S. 14, Düden Şelalesi: DÜDEN ŞELALESİ | Kültür Portalı (kulturportali.gov.tr) S. 16, Kapadokya: montgolfiere-cappadoce | Hot air balloon rides, Cappadocia, Turkey travel (pinterest.com) S. 18, Halikarnas Mozolesi: Halikarnas Mozolesi Türkiye’ye geri gelebilir - SANATATAK

Görsel Kaynakça

S. 19, Ölen Galyalı: ملف:Dying Gaul-Musei CapitoliniI.jpg - ويكيبيديا (wikipedia.org) Çifte Köprü: Türkiye’nin 10 Tarihi Köprüsü – Atlas (atlasdergisi.com) Roma ve Grek Paraları: Impero romano. Lotto composto da 8 monete AE: Follis e Maiorinas: Licinius, Constantine I (2), Crispus, Constantius II (3), Arcadius. - Catawiki Afrodisias Antik Kenti: Турецкий город, посвященный Афродите, вызывает все больший интерес среди туристов - "gursesintour.com" - познавательный туристический портал S. 20, Galata Kulesi: İstanbul’un Siluetleri: Galata Kulesi (istanbul.gov.tr) Aspendos Antik Tiyatrosu: Aspendos - Vikipedi (wikipedia.org) Selimiye Cami: Edirne Merkez, Edirne Selimiye Camii | Avunduk Mimarlık - Yaşam alanlarını hayata kazandırıyoruz... (avundukmimarlik.com.tr) St. Antuan Kilisesi: St Antuan Kilisesi - İstanbul - St Antuan Kilisesi Yorumları - Tripadvisor S. 21, Truva Antik Kenti: TROYA ANTİK KENTİ | Kültür Portalı (kulturportali.gov.tr) S. 22, Efes Antik Kenti: https://www.itinari.com/one-of-the-seven-wonders-of-the-ancient-world-ephesus-uvj4 S. 24, 57. Piyade Alayı Şehitliği: 57. Alay Şehitliği - Vikipedi (wikipedia.org) S. 26, Göbeklitepe: Göbeklitepe - Vikipedi (wikipedia.org) S. 28, Anıtkabir: Buse Terim | Anıtkabir hakkında bilmeniz gerekenler

Görsel Kaynakça

S. 29, Ayasofya Cami: Ayasofya Camii ve Sultan Ahmet Camii - Esenler Belediyesi S. 31, Nemrut Dağı: Adıyaman'da Gezilecek Yerler (sosyal.plus) S. 33, Topkapı Sarayı: TOPKAPI SARAYI | Kültür Portalı (kulturportali.gov.tr) S. 35, Güneş Kursu: Anadolu Medeniyetleri Müzesi'nde Görülmesi Gereken 20 Eser - Arkeofili S. 36, Lidya Parası: X'te British Museum: "The first known coins were made in the ancient kingdom of Lydia in c. 650–600 BC #MoneyFact http://t.co/vLeryn5Z1U http://t.co/8Dvo8a239g" / X (twitter.com) Viking Kılıcı: Arkeo Blog > | Arkeoloji ve Sanat - Arkeolojinin Yayınevi (arkeolojisanat.com) Çömlek: Ege Denizinde Çanak Çömlek Taşıyan Batıklar Bulundu - Arkeofili Oyuncak At Arabası: Şanlıurfa'da 5.000 Yıllık Oyuncak At Arabası Bulundu - Arkeofili El Yazması: Mersin'de bir Kaçakçıda 1800 Yıllık El Yazması Deri Kitap Bulundu - Arkeofili Pazırık Halısı: 2.500 Yıllık Pazırık Halısının Sırrı Çözüldü - Arkeofili