Michał Boym Szkoła Polska w Pekinie

MichaŁ BOYM

Patron Szkoły Polskiej przy Ambasadzie RP w Pekinie

• ur. 1612 we Lwowie w spolonizowanej rodzinie węgierskiej.
• Jego ojciec - Paweł był doktorem filozofii i medycyny Uniwersytetu Padewskiego, był lekarzem nadwornym króla Zygmunta III Wazy.
• Jego dziadek - Jerzy był sekretarzem króla Stefana Batorego i fundatorem lwowskiej kaplicy Boymów.

biografia

MichaŁ BOYM

Patron Szkoły Polskiej przy Ambasadzie RP w Pekinie

• po ukończeniu lwowskiego kolegium jezuitów, Michał wstąpił do krakowskiego Towarzystwa Jezusowego, gdzie studiował teologię
• po trzecim ślubowaniu, w Jarosławiu, zgłosił się do udziału w misji chińskiej, o czym przesądziły jego umiejętności matematyczne i przyrodnicze
• w Rzymie otrzymał błogosławieństwo papieża Urbana VIII, a następnie udał się do Lizbony, z której w 1642 roku wypłynął na morze.

MichaŁ BOYM

Patron Szkoły Polskiej przy Ambasadzie RP w Pekinie

• płynął na Maderę, a następnie wokół Afryki, kierując się na Mozambik (jako pierwszy opisał ludy Bantu, nazywając je z arabska Kaframi), a stamtąd na indyjskie wyspy Goa będące wówczas kolonią Portugalii.
• w roku 1644 popłynął wokół Półwyspu Indochińskiego do Makau. Przez ponad rok uczył się tam języka chińskiego i zarazem wykładał w jezuickim kolegium.
• w roku 1645 przybył do Tonkinu, a następnie osiadł na chińskiej wyspie Hajnan
• wskutek zamieszek na Hajnanie misję zniszczono, a on wraz z Włochem Lubellim uciekł czółnem do Annamu (dziś Wietnam)

biografia

MichaŁ BOYM

biografia

MichaŁ BOYM

Tonkin i Annan

biografia

MichaŁ BOYM

biografia

MichaŁ BOYM

biografia

MichaŁ BOYM

biografia

MichaŁ BOYM

Patron Szkoły Polskiej przy Ambasadzie RP w Pekinie

• W roku 1648 Boym na wieść o zwycięstwach wojsk cesarza Yongli wrócił do Chin. Korzystając z zajęcia ponad połowy terytorium Państwa Środka przez wojska Mingów, dotarł aż do dawnej stolicy cesarskiej Xi'an w prowincji Shaanxi, gdzie na własne oczy obejrzał słynny "kamień z Singanfu" - chrześcijańską stelę z VII wieku n.e. informującą o obecności i wpływach w Chinach VII wieku chrześcijańskich nestorian.

biografia

MichaŁ BOYM

Patron Szkoły Polskiej przy Ambasadzie RP w Pekinie

• W roku 1649 dzięki zabiegom mandarynów-chrześcijan przebywających na dworze cesarza Yongli, mógł wrócić na Hajnan
• dwór cesarza Yongli miał zostać wcześniej ochrzczony przez misjonarza z Wiednia, Kofflera. Boym przy jego boku miał utrwalać i upowszechniać wiarę chrześciajańską.
• Otrzymał on imię Bǔ Mígé 卜弥格

biografia

MichaŁ BOYM

Patron Szkoły Polskiej przy Ambasadzie RP w Pekinie

• postępująca ekspansja Mandżurów skłoniła jednak cesarza do wysłania misji dyplomatycznej do papieża, aby zainteresować Europę bardzo trudną sutuacją dynastii Ming
• misję poselską powierzono Boymowi, który w listopadzie 1650 roku w towarzystwie dwóch Chińczyków - Hiena (Andreasa Zhenga) i Lo (Mateusza Ko) wyruszył do Europy
• Boym nie wiedział, że decyzja o poprowadzeniu poselstwa rozpocznie jego tułaczkę, której kres przyniesie dopiero przedwczesna śmierć.

biografia

MichaŁ BOYM

Patron Szkoły Polskiej przy Ambasadzie RP w Pekinie

• na początku swej misji Boym napotkał na opór Portugalczyków w Makau, którzy licząc się z realną wizją upadku dynastii Ming, opóźniali powrót Boyma do Europy.
• po interwencji władze portualskie w Makau ustąpiły, ale już po dotarciu do wysp Goa w 1651 roku posłowie z Boymem na czele zostali ponownie zatrzymani przez Portugalczyków
• Boym po półrocznym oczekiwaniu na zgodę władz, ostatecznie potajemnie wyprawił się w dalszą podróż

biografia

MichaŁ BOYM

Patron Szkoły Polskiej przy Ambasadzie RP w Pekinie

• nie czekając na zgodę Portugalczyków udał się na wschód wzdłuż półwyspu do Golkondy, a następnie na północny zachód przez kraje Wielkich Mogołów (muzułmańskie państwo w północnych Indiach rządzone przez dynastię pochodzenia turecko-mongolskiego zwaną Mogołami lub Wielkimi Mogołami) do Persji

biografia

MichaŁ BOYM

biografia

MichaŁ BOYM

Patron Szkoły Polskiej przy Ambasadzie RP w Pekinie

• Boym dotarł następnie do Armenii, gdzie podziwiał ośnieżone szczyty Araratu, wędrował przez Kurdystan, Karamanię (w XVIII i XIX wieku Karamania była egzonimem używanym przez Europejczyków dla południowego wybrzeża Anatolii, będącej wówczas częścią Imperium Osmańskiego) i Anatolię (Turcja). Na koniec dotarł do Smyrny (dz. Izmir, miasto portowe w zach. Turcji)

biografia

MichaŁ BOYM

Patron Szkoły Polskiej przy Ambasadzie RP w Pekinie

• w Smyrnie czekał do listopada 1652 roku na podjęcie dalszej drogi do Wenecji
• w Smyrnie 29 września 1652 roku, w dzień swojego patrona, ubrał się w strój chiński wygłosił po włosku kazanie w jednym z największych kościołów, przedstawiając sytuację polityczną w Chinach i niebezpieczeństwo grożące cesarzowi Yongli i jego chrześcijaskiemu dworowi

biografia

MichaŁ BOYM

Patron Szkoły Polskiej przy Ambasadzie RP w Pekinie

• Boym dotarł do Wenecji w pierwszych dniach grudnia 1652 roku
• zabiegał o audiencję u weneckiego doży (jezuici zostali usunięci z Wenecji, więc doża wahał się przyjąć oficjalnie Boyma)
• 16 grudnia 1652 roku dzięki interwencji ambasadora Francji udało się Boymowi spotkać z dożą
• z przebiegu tej audiencji wysłał Boym sprawozdanie Generałowi Towarzystwa Jezusowego w Rzymie

biografia

MichaŁ BOYM

Patron Szkoły Polskiej przy Ambasadzie RP w Pekinie

• w Rzymie Boym spotkał się z kolejnym rozczarowaniem, otrzymał naganę za brak subordynacji wobec przełożonych, gdyż samowolnie udał się na audiencję do doży w Wenecji
• jego misja dyplomatyczna do papieża stanęła pod znakiem zapytania, niedowierzano w cel jego misji, poddawano w wątpliwość autentyczność przywiezionych przez niego dokumentów
• został odprawiony do Loretto, gdzie miał oczekiwać na dalsze wskazówki przełożonych

biografia

MichaŁ BOYM

Patron Szkoły Polskiej przy Ambasadzie RP w Pekinie

• czas oczekiwania na audiencję u papieża wydłużył się do trzech lat, dopiero gdy z Goa i Makau dotarły listy biskupów domagających się przyspieszenia misji Boyma, kolegium kardynalskie dopuściło posła do spotkania z papieżem Aleksandrem VII (gdy Boym dotarł do Rzymu władzę sprawował jeszcze Innocenty X)
• papież wręczył Boymowi pisma do dworu cesarskiego w Chinach 18 grudnia 1655 roku

biografia

MichaŁ BOYM

Patron Szkoły Polskiej przy Ambasadzie RP w Pekinie

• w międzyczasie w Chinach zaszły ogromne zmiany, Mandżurowie zajęli już znaczną część kraju, w tym Kanton, a cesarz musiał ratować się ucieczką, towarzyszący mu misjonarz Koffler, został zamordowany
• cesarz Yongli schronił się w kraju Birmanów, zaś Boym dotarł do Syjamu w 1658 roku.
• za radą władz Makau Boym udaje się do Tonkinu, wjazd do Chin uznano za zbyt niebezpieczny (cudem dopływa do Tonkinu)

biografia

MichaŁ BOYM

Patron Szkoły Polskiej przy Ambasadzie RP w Pekinie

• z Tonkinu udał się Boym do prowincji Guanxi, tam niespodziewanie po trudach wyprawy i na skutek chorób kończy swoje życie 22 sierpnia 1659 roku
• zostaje pochowany przez dawnego towarzysza Chińczyka Hiena (Andreasa Zhenga), który na mogile stawia mu krzyż
• Cesarz Yongli został w końcu pokonany przez Mandżurów i wraz z jego dworem klęskę poniosło chrześcijaństwo w Chinach, jednakże pamięć o Boymie i jego harcie ducha na długo pozostała w pamięci.

biografia

MichaŁ BOYM

Patron Szkoły Polskiej przy Ambasadzie RP w Pekinie

biografię opracowano na podstawie"

1. Krzemieniewski Seweryn (1871-1945) Michal Boym jako botanik : (w 275 rocznicę jego skonu - serwis Polona
2. Jak polski jezuita ratował chińskie cesarstwo, "Gazeta Wyborcza" DUŻY FORMAT 28.01.2016

biografia