OBIEKTYWY

RODZAJE OBIEKTYWÓW

Obiektyw Petzvala

Fotografia wykonana obiektywem typu Petzvala, zwróć uwagę na „wirujący” bokeh

Obiektyw Petzvala – obiektyw fotograficzny opracowany w 1840 przez Józsefa Petzvala. Uważany jest za pierwszy obiektyw fotograficzny który został zaprojektowany w sposób naukowy, poprzez teoretyczne wyliczenia, a nie przez empiryczne próby łączenia soczewek. Petzval zaprojektował i zbudował dwie wersje swojego obiektywu. Najbardziej znaną jest jasny, portretowy obiektyw o minimalnej przysłonie f/3,7, natomiast drugą konstrukcją jest mniej znany, szerokokątny obiektyw o przysłonie f/8,7.

OGNISKOWA

Ogniskowa obiektywu aparatu fotograficznego jest parametrem decydującym o kącie widzenia obiektywu.

Ogniskowa a fotografia tradycyjna

W typowym klasycznym aparacie fotograficznym ogniskowa obiektywu standardowego dobrana jest tak, że w przybliżeniu jest równa przekątnej klatki rejestrowanego obrazu (dla fotografii małoobrazkowej – najczęściej stosowanej – gdzie używana jest błona fotograficzna o szerokości 35 mm, wynosi ona 43 mm). Jest to format o rozmiarach klatki wynoszących 24×36 mm (zwany formatem 135 lub w skrócie 35 mm), a kąt widzenia w tym formacie wynosi 53°. Każdy obiektyw o ogniskowej krótszej niż przekątna klatki jest obiektywem szerokokątnym. Z kolei każdy obiektyw o ogniskowej dłuższej od standardowej jest obiektywem długoogniskowym (wąskokątnym).

Ogniskowa a fotografia cyfrowa

Parametry ramki fotografowanego obiektu (rozmiary elementu światłoczułego, matrycy) w fotografii cyfrowej są nieco inne – przekątna matrycy APS-C wynosi standardowo około 28 mm (zależnie od producenta), a matryca klasy 2/3" – około 11 mm. Matryce typu full frame (o przekątnej filmu małoobrazkowego, czyli 43 mm) są natomiast dość rzadkie, głównie ze względu na wysoka cenę aparatów, które mają je zamontowane. Krótkie ogniskowe, jakie z powodu mniejszej matrycy stosuje się w kompaktowych aparatach cyfrowych przyczyniają się do uzyskiwania dużej głębi ostrości na zdjęciach wykonywanych tymi aparatami zgodnie z zasadą: im krótsza ogniskowa, tym większa głębia ostrości.

Porównanie wielkości matryc w aparatach cyfrowych

Ekwiwalent ogniskowej

Ekwiwalentem ogniskowej jest wartość, którą otrzymuje się mnożąc ogniskową danego obiektywu przez przelicznik (tzw. mnożnik ogniskowej) podawany dla matrycy aparatu cyfrowego, w którym zamontowano ten obiektyw. W ten sposób można porównać kąty widzenia różnych matryc dla konkretnego obiektywu. Często błędnie interpretuje się to jako liczbę zwiększającą (lub zmniejszającą) wartość ogniskowej. Ogniskowa obiektywu jest niezależna od wielkości matrycy aparatu, oznacza to, że konkretny obiektyw zawsze tworzy taki sam obraz, a jedynie matryce inaczej go „widzą”. Ekwiwalent nie ma nic wspólnego z przybliżeniem, czy też powiększeniem obrazu, ponieważ rodzaj matrycy nie zmienia geometrii obiektywu, ani kąta jego widzenia.

Ekwiwalent ogniskowej

Przykłady mnożników ogniskowej (nazywanych CROP) dla typowych matryc światłoczułych:

Matryca APS-C (Nikon DX, Pentax, Sony) – przekątna klatki filmu małoobrazkowego jest ok. 1,5 raza większa od przekątnej matryc APS-C tych firm. W tym przypadku obraz rzutowany np. przez obiektyw o ogniskowej 100 mm, będzie widziany przez matrycę APS-C tak, jakby miał kąt widzenia obiektywu o ogniskowej ok. 150 mm dla matrycy w formacie małoobrazkowym 35 mm (tzw. pełna klatka). Matryca APS-C (Canon) – przekątna klatki filmu małoobrazkowego jest ok. 1,6 raza większa od przekątnej matrycy APS-C tej firmy. Obraz rzutowany w tym przypadku przez ten sam obiektyw o ogniskowej 100 mm, będzie widziany przez matrycę APS-C tak, jakby miał kąt widzenia obiektywu o ogniskowej ok. 160 mm dla matrycy w formacie 35 mm. Matryca aparatów systemu 4/3 – analogicznie do powyższych, z tą różnicą, że przelicznik wynosi 2, tak więc obraz rzutowany przez obiektyw o ogniskowej 100 mm, będzie widziany przez matrycę 4/3 tak, jakby miał kąt widzenia obiektywu o ogniskowej ok. 200 mm dla matrycy w formacie 35 mm. Matryca 2/3" – w przypadku aparatów kompaktowych z matrycą 2/3 przelicznik wynosi 4, tak więc obraz rzutowany przez ten sam obiektyw o ogniskowej 100 mm, będzie widziany przez matrycę 2/3 tak, jakby miał kąt widzenia obiektywu o ogniskowej ok. 400 mm dla matrycy w formacie 35 mm.

Przykłady mnożników ogniskowej (nazywanych CROP) dla typowych matryc światłoczułych:

Aby ułatwić fotografom zrozumienie, jak będzie wyglądało pole widzenia obiektywu w porównaniu z aparatem na film 35 mm lub aparatem pełnoklatkowym, producenci wymyślili prosty sposób obliczania “ekwiwalentu” ogniskowej obiektywu. Ponieważ rogi obrazu są przycinane i odrzucane, obiektyw szerokokątny nie jest już tak szeroki, podczas gdy teleobiektyw sprawia, że rzeczy wydają się bliższe. “Crop factor” to stosunek rozmiaru sensora do 35mm / pełnej klatki. Bierzesz podaną liczbę współczynnika kadrowania, mnożysz ją z długością ogniskowej obiektywu i otrzymujesz ekwiwalent ogniskowej w stosunku do filmu 35mm / pełnej klatki.

Obiektyw długoogniskowy

Szczególną postacią obiektywów długoogniskowych są teleobiektywy, czyli obiektywy tak skonstruowane, że całkowita długość obudowy jest znacznie krótsza niż wynikałoby to z ich ogniskowej.

wstęp

Każdy aparat fotograficzny wyposażony jest w obiektyw. Obiektyw to element (np. soczewka, układ optyczny lub układ magnetyczny) zbierający i przenoszący obraz obserwowanego przedmiotu do dalszej części aparatu. W aparatach analogowych obraz przenoszony jest na film fotograficzny. Natomiast w aparatach cyfrowych elementem rejestrującym obraz jest matryca światłoczuła zwana też sensorem lub przetwornikiem.

ogniskowa

Żeby jednak zrozumieć podstawowy podział obiektywów wypadałoby wspomnieć w tym miejscu o ogniskowej. Ogniskowa wyrażana jest w milimetrach np. 35 mm. Jest to odległość między ogniskiem układu optycznego , a punktem głównym układu optycznego np. odległość środka soczewki od punktu, w którym skupione zostaną promienie świetlne które przed przejściem przez soczewkę biegły równolegle do jej osi.

ogniskowa

ogniskowa

Ogniskowa jest jednym z podstawowych parametrów opisujących obiektyw. Przykładowo obiektyw szerokokątny (czyli taki z krótką ogniskową) skupia ognisko układu blisko matrycy. W przypadku teleobiektywu jest odwrotnie, a więc przy długiej ogniskowej kąt widzenia jest niewielki. Co się z tym wiąże? Przybliżenie, znane nam też jako ZOOM. Istnieją obiektywy stałoogniskowe, gdzie ogniskowa ma wartość stałą (nie można przybliżać i oddalać fotografowanego obiektu) o oznaczeniu np. 35 mm lub 50 mm.

ZOOM

Zmiana ogniskowej to nic innego jak znane nam pojęcie zoomu. Jeśli posiadamy obiektyw o zmiennej ogniskowej, możemy regulować ją za pomocą pierścienia znajdującego się na obiektywie. Regulacja ta wpłynie na zmianę położenia soczewki w stosunku do matrycy. Ważne jest, żeby wiedzieć i rozumieć podstawową zasadę, czyli kąt widzenia w zależności od wybranej ogniskowej.

PODZIAŁ OBIEKTYWÓW

Obiektywy dzielimy ze względu na: – kąt widzenia obiektywu; – zakres ogniskowych; – przeznaczenie; – rodzaj aparatu, z którym dany obiektyw współpracuje oraz wielkość jego matrycy;

PODZIAŁ OBIEKTYWÓW -KĄT WIDZENIA

Podział obiektywów ze względu na kąt widzenia: – obiektywy standardowe – to obiektywy przy użyciu których uzyskiwany jest obraz z perspektywą zbliżoną do tej jaka jest widziana ludzkim okiem. Wartość ogniskowej, która decyduje o tym czy obiektyw jest standardowy zależy od wielkości klatki filmowej lub sensora cyfrowego aparatu. Przyjmuje się, że obiektyw standardowy ma ogniskową zbliżoną do przekątnej klatki (matrycy). I tak aparaty pełnoklatkowe (24×36 mm) przekątna 43 mm – ogniskowa 50 mm. Dla aparatów z matrycą APS-C obiektyw ma ogniskową 35 mm (chociaż przekątna matrycy wynosi 28 mm) Obiektyw standardowy to obiektyw uniwersalny.

PODZIAŁ OBIEKTYWÓW-KĄT WIDZENIA

– obiektywy szerokokątne – to obiektywy o ogniskowej krótszej od przekątnej kadru (matrycy), a więc ich kąt widzenia jest szerszy niż obiektywów standardowych. Najczęściej obiektywy szerokokątne wykorzystujemy do fotografowania w ciasnych pomieszczeniach lub wykonywaniu zdjęć krajobrazu i architektury.

PODZIAŁ OBIEKTYWÓW- KĄT WIDZENIA

– obiektywy długoogniskowe (wąskokątne, teleobiektywy)-teoretycznie każdy obiektyw długoogniskowy jest to obiektyw, którego ogniskowa jest dłuższa od średnicy tworzonego obrazu czyli jest dłuższa od ogniskowej standardowej. Przyjmuje się zatem, że typowe obiektywy długoogniskowe mają ogniskową dłuższą co najmniej dwa razy od średnicy obrazu i nazywa je się ze względu na zastosowanie obiektywami wąskokątnymi czyli obiektywami do fotografowania zbliżeń. Dla małego obrazka można przyjąć, że obiektywy wąskokątne mają ogniskową większą niż 100 mm. Szczególną odmianą obiektywów długoogniskowych są teleobiektywy czyli obiektywy tak skonstruowane , że całkowita długość obudowy obiektywu jest znacznie krótsza niż wynikałoby to z długości ogniskowej. Potocznie mianem teleobiektywu określa się każdy obiektyw waskokątny.

PODZIAŁ OBIEKTYWÓW- zakres ogniskowych

Podział obiektywów ze względu na zakres ogniskowych: – obiektywy stałoogniskowe – są to obiektywy w których w przeciwieństwie do obiektywów zmiennoogniskowych ogniskowa jest stała. Najczęściej spotykanym obiektywem stało ogniskowym jest obiektyw o ogniskowej 50 mm zwanym popularnie obiektywem standardowym do aparatów małoobrazkowych na film 24×36 mm. Popularne wielkości to też 24 mm,35 mm i 85 mm. Przeważnie obiektyw stało ogniskowy jest prostszy w konstrukcji, lżejszy i ma wyższą rozdzielczość, większą jasność i mniejsze wady optyczne niż obiektyw zmiennoogniskowy przy tej samej ogniskowej. Dlatego wielu fotografujących do wykonywania zdjęć, które wymagają najwyższej jakości obrazu używa wyłącznie obiektywów stało ogniskowych.

PODZIAŁ OBIEKTYWÓW- zakres ogniskowych

– obiektywy zmiennoogniskowe (zoomy) – obiektyw zmiennoogniskowy tzw. zoom jest to rodzaj obiektywu fotograficznego, w którym możliwa jest płynna regulacja długości ogniskowej zwykle bez zmiany perspektywy i płaszczyzny ogniskowania. Zmiana ogniskowej realizowana jest przy pomocy grupy soczewek, która przesuwa się wzdłuż osi optycznej obiektywu. Wymaga to zastosowania większej ilości soczewek co pociąga za sobą obniżenie zdolności rozdzielczej obiektywu.

https://nano.komputronik.pl/n/zoom-optyczny-zalety-wady/

PODZIAŁ OBIEKTYWÓW- przeznaczenie

Podział obiektywów ze względu na ich przeznaczenie: – macroobiektywy – przeznaczone są do wykonywania zdjęć z bardzo bliskiej odległości. Charakteryzują się bardzo niewielką głębią ostrości, co pozwala na bardzo ładne rozmycie nieostrego tła. Innym walorem obiektywów macro jest wbudowana optyczna stabilizacja obrazu, niezbędna do uzyskania nieporuszonych fotografii z ultra bliskiej odległości. Poza zastosowaniami macro, obiektywy świetnie realizują „normalne” zdjęcia portretowe. – obiektywy portretowe – są to z reguły obiektywy długoogniskowe o ogniskowych krótszych niż w obiektywach wąskokątnych,a dłuższe niż ogniskowa standardowa. – obiektywy uniwersalne – najczęściej są to obiektywy typu zoom o szerokim zakresie ogniskowych, które umożliwiają fotografowanie od szerokiego do wąskiego kąta.

PODZIAŁ OBIEKTYWÓW- przeznaczenie

– obiektywy z kontrolą perspektywy – czyli Tilt-shift – obiektywy z możliwością przesunięcia osi optycznej, dzięki czemu można korygować perspektywę na zdjęciu (zgodnie z regułą Scheimpfluga) bez konieczności używania programu graficznego. Przy pomocy operacji tilt („pochył” lub „pokłon” w polskim nazewnictwie) możliwa jest kontrola płaszczyzny ostrości, a dzięki operacji shift („przesunięcie” – „przesuw”) – kontrola perspektywy.

PODZIAŁ OBIEKTYWÓW- przeznaczenie

– obiektywy lustrzane – Obiektyw lustrzany to rodzaj teleobiektywu, w którym oprócz soczewek wykorzystano także lustra paraboliczne. Budowa obiektywu lustrzanego zbliżona jest do teleskopu zwierciadlanego w układzie Maksutova-Cassegraina . – obiektywy miękkorysujące – obiektyw miękkorysujący to obiektyw fotograficzny tworzący obrazy o zmiękczonym rysunku, przypominające dzieła malarstwa impresjonistycznego. – obiektywy typu rybie oko – to obiektyw fotograficzny szerokokątny, zwany również z ang. fisheye, o nieskorygowanej dystorsji objawiającej się w tym przypadku beczkowatymi zniekształceniami obrazu.

PODZIAŁ OBIEKTYWÓW- przeznaczenie

Obiektyw fotogrametryczny Obiektywy te służą do lotniczych zdjęć topograficznych. Stawia się im bardzo duże wymagania odnośnie do precyzji odwzorowania wymiarów..

Czym jest adapter do obiektywów? Rozwiązaniem problemu obiektywów dedykowanych m.in. wyłącznie do lustrzanek, które są niekompatybilne z innymi modelami aparatów, będą adaptery. To niewielkie urządzenia umożliwiające dopasowanie obiektywu do teoretycznie niepasującej lustrzanki. Są łatwe w montażu, a wyglądem przypominają pierścień. Mocujemy je do aparatu fotograficznego tak samo jak obiektyw. Następnie do adaptera przykręcamy właściwy obiektyw i gotowe. Adaptery do obiektywów dzielą się na dwa główne typy. Pierwszy z nich to adaptery bez przeniesienia elektroniki. Drugie, bardziej skomplikowane, pozwalają na przenoszenie elektroniki, czyli np. korzystanie z autofokusa bądź stabilizacji obrazu z poziomu aparatu. Jeśli chcemy zamontować starszy, analogowy obiektyw do lustrzanki lub bezlusterkowca, to powinniśmy pamiętać o pewnej istotnej kwestii. Otóż nawet wtedy, gdy korzystamy z adaptera umożliwiającego przeniesienie elektroniki, możemy nie mieć dostępu do wszystkich funkcji i będziemy zobowiązani dopasowywać ustawienia ręcznie.

konwertery

Konwerter to układ optyczny w formie nasadki, dzięki której można zmienić dwa ważne parametry – ogniskową i pole kadru. Poza adapterami, które pozwolą nam zamontować obiektyw innego producenta do naszego aparatu, na rynku znajdziemy także konwertery. Zmieniają one właściwości obiektywu poprzez dodanie jednej lub kilku soczewek. Trzy podstawowe typy konwerterów to: Tele (do zawężania kąta widzenia, np. Canon EF-S 55-250 mm), Makro (do dużego przybliżenia), Dzięki mieszkowi makro, możemy dostosować prawie każdy obiektyw do wykonywania zdjęć makro. Szerokokątne (do zwiększenia kąta widzenia, jak w modelu Sigma 16 mm f/1,4 DC DN Sony E).

ZOBACZ WIĘCEJ!

mocowania obiektywów

CANON EF jest mocowaniem na aparaty o matrycach pełnoklatkowych (EOS 5D, 6D, 1D), EF-S na matryce APS-C RF – obiektywy do bezlusterkowców z serii Canon EOS R W aparatach z serii EOS R można używać obiektywów EF i EF-S po założeniu adaptera NIKON FX to pełna klatka, DX – obiektyw zaprojektowany do korpusów aparatów APS-C i CX, oznaczający obiektyw do systemu bezlusterkowców Nikona.

Jak odczytać symbole na obiektywach do lustrzanek?

Oznaczenia obiektywów Canon: Jednym z głównych wyróżników obiektywów Canon jest symbol L, oznaczający najwyższą serię szkieł premium (od słowa luxury). Jej wyróżnikiem jest także czerwony element na tubusie. EOS VR firmy Canon umożliwia szybsze i bardziej wydajne tworzenie zachwycających, profesjonalnych stereoskopowych materiałów 180° VR

Jak odczytać symbole na obiektywach do lustrzanek?

Oznaczenie obiektywów Canon IS – informuje, że obiektyw ma stabilizację obrazu. USM – to ultradźwiękowy silnik autofokusa, STM oznacza silnik krokowy. Zapewnia cichszą i płynniejszą regulację ostrości, dzięki czemu idealnie nadaje się do filmowania, Nano USM ma zalety zarówno USM, jak i STM. Umożliwia szybkie, płynne i ciche ustawianie ostrości, dzięki czemu idealnie nadaje się do fotografii akcji i filmowania.

mocowania obiektywów

NIKON Oznaczenie F obiektywu oznacza rodzaj mocowania. Wszystkie z tych obiektywów przeznaczone są do aparatów Nikon. Adapter do mocowania FTZ umożliwia wykorzystanie całego potencjału obiektywów z mocowaniem F podczas rejestrowania zdjęć lub filmów aparatem Nikon Z (bezlusterkowce)

oznaczenia obiektywów

NIKON Oznaczenie ED na soczewce odnosi się do elementów ze szkła o bardzo niskiej dyspersji, które nie rozpraszają światła wpadającego do soczewki. Obiektywy FL mają elementy Fluorite Lens, które są lepsze niż ED. Jeśli widzisz literę G po przysłonie w obiektywie, oznacza to, że obiektyw nie ma pierścienia przysłony, jak stare obiektywy. Litera N oznacza powłokę nanokrystaliczną i jest zawsze wyświetlana na złotej naklejce na wszystkich topowych obiektywach firmy Nikon. Ogniskowanie wewnętrzne – IF – pozwala obiektywowi na szybkie ustawienie ostrości. Redukcja drgań – VR – umożliwia używanie obiektywów trzymanych w ręku bez konieczności mocowania ich na statywie w warunkach słabego oświetlenia. Oznaczenia dotyczące autofokusa – AF-P (silnik krokowy autofokusa) czy AF-S (wbudowany ultradźwiękowy silnik autofokusa), AF-I(poprzednik generacji AF-S)

Jak odczytać symbole na obiektywach do lustrzanek?

Każdy producent posługuje się różnymi skrótami, które mają na celu przybliżyć użytkownikowi część funkcji . Oznaczenia obiektywów Sigma: Głównym wyznacznikiem obiektywów Sigma jest określenie ich literą A bądź C, co oznacza przynależność do linii Art lub Contemporary.

Jak odczytać symbole na obiektywach do lustrzanek?

Oznaczenia obiektywów Sigma: A – Art – obiektywy o wybitnych właściwościach optycznych, świetnym wykonaniu i bardzo dużym otworze względnym. W mojej ocenie jedną z ciekawszych konstrukcji tego typu jest Sigma A 50-100 mm f/1.8 DC HSM, która jest pierwszym seryjnie produkowanym zoomem o przysłonie f/1.8. APO – w konstrukcji optycznej obiektywu znajdują się soczewki niwelujące aberrację chromatyczną(Aberracja chromatyczna jest częstym problemem w soczewkach, która występuje, gdy kolory są nieprawidłowo załamywane (wyginane) przez soczewkę. Skutkuje to niedopasowaniem w punkcie ogniskowym, w którym kolory nie łączą się tak, jak powinny.) OS – Optical Stabilizer – oznaczenie stabilizacji optycznej w obiektywach Sigmy.

Jak odczytać symbole na obiektywach do lustrzanek?

Oznaczenia obiektywów Sigma: C – Contemporary – obiektywy o uśrednionych parametrach i doskonałym stosunku ceny do jakości. DC – obiektywy przeznaczone do aparatów z matrycą APS-C/DX. W przypadku Canona wykorzystują bagnet EF (a nie EF-S), dzięki czemu możliwe jest używanie ich z aparatami pełnoklatkowymi, jednakże należy się liczyć z bardzo dużym winietowaniem w części zakresu ogniskowych. EX – obiektywy o najlepszych właściwościach optycznych. Obecnie (po wprowadzeniu podziału na linie Art, Contemporary i Sport) oznaczenie to nie jest już używane.

Jak odczytać symbole na obiektywach do lustrzanek?

Oznaczenia obiektywów Sigma: DG – obiektywy współpracujące z matrycami pełnoklatkowymi oraz APS-C.EX – linia profesjonalnych obiektywów stałoogniskowych.

Jak odczytać symbole na obiektywach do lustrzanek?

Oznaczenia obiektywów Sony: APO – w konstrukcji optycznej obiektywu znajdują się soczewki niwelujące aberrację chromatyczną. E – Sony E należy do bezlusterkowców z matrycą APS-C FE – obiektywy przeznaczone do pełno klatkowych bezlusterkowców z mocowaniem Sony E. G – obiektywy wyróżniające się najwyższą jakością obrazu i optyki. M – maksymalna skala odwzorowania obiektywu wynosi 1:1, co oznacza, że może posłużyć do uprawiania makrofotografii czy fotografii zbliżeniowej. Obiektywy Sony mogą być też opisywane sformułowaniem Macro. OSS – oznaczenie optycznej stabilizacji obrazu w aparatach Sony. SAM – ultradźwiękowy silnik autofokusa stosowany w tańszych obiektywach.

Jak odczytać symbole na obiektywach do lustrzanek?

SSM – ultradźwiękowy silnik autofokusa stosowany w obiektywach najwyższej jakości. T* – obiektyw z zaawansowanymi powłokami antyrefleksyjnymi chroniącymi przed powstawaniem odblasków. Vario-Sonnar – obiektyw opracowany wraz z Carl Zeiss i zoptymalizowany pod kątem zaawansowanych aparatów Sony.