Antyk - wprowadzenie

Antyk

Grecko-rzymski

Anna Koniecpolska

podręcznik Sztuka wyrazu, s. 70-77

4. rozpoznajesz cechy sztuki i architektury antycznej

1. wyjaśniasz przyczyny rozwoju kultury antycznej

5. znasz terminy: filozofia, mimesis, kanon, kalokagatia...

2. znasz kilka elementów antyku żywych do dziś

3. rozumiesz pojęcie mitu i znasz jego rodzaje

Historia człowieka

= historia opowieści

Kultura paleolityczna- brak pisma, ale...

Jaskinia Chauveta, 30 tys lat

Jaskinia zapomnianych snów, dokument filmowy Herzoga

Źródła naszej kultury Śródziemnomorskie

Źródła obecnej kultury europejskiej

społeczeństwo

Grecja - demokracja(demos - lud, kratos - władza) - igrzyska olimpijskie, fair play Rzym - prawo cywilne

+ rozwój architektury + retoryka

playlista o filozofach

Filozofia

(filos - miły, ukochany, sofia - mądrość)

5. Epikureizm - carpe diem

1. Arche - preprzyczyna

Epikur

jońscy filozofowie przyrody

2. Cnota

6. Stoicyzm - stoicki spokój

Zenon z Kotion

Sokrates

3. Idea

7. Cynizm - odrzucenie norm

Platon

Diogenes

4. aurea mediocritas - złoty środek

8. Sceptycyzm - wszystko względne

Pyrron z Elidy

Arystoteles

MIT

(mythos - opowieść)

Mitologia

• bohaterami bogowie i herosi
• wyjaśnia świat

politeizm i atropomorfizacja

VS filozofia

• jak powstał świat?

• Jaka jest natura bogów?

• Skąd są ludzie?

• Dzieje rodów.

«opowieść o bogach, demonach, legendarnych bohaterach i nadnaturalnych wydarzeniach, będąca próbą wyjaśnienia odwiecznych zagadnień bytu, świata, życia i śmierci, dobra i zła oraz przeznaczenia człowieka»SJP PWN

genealogiczne

antropogeniczne

teogoniczne

kosmogoniczne

Gaja

Uranos

ziemia

Bogowie Olipmu

Reja

Drzewo genealogiczne

tytani,sturęcy,cyklopi...

tytan, który zjadł własne dzieci

Hestia

bóg podziemia

bóg nieba

bogini małrzeństwa

bogini urodzaju

bogini ogniska domowego

bóg morza

Persefona

bóg wojny

bóg wina,ur. 24.12

bóg handlu, podróży, literatury

bóg sztuki

bogini miłości

bogini mądrości

bogini łowów, dziewica

Sztuka

Kanon piękna

Klasyczne piękno

praca rzemieślnicza, matematyka

talent, wyobraźnia,Natchnienie

Mimesis

Kalokagatia

architektura, rzeźba, malarstwo

literatura, poezja, muzyka

porządki architektoniczne: dorycki joński koryncki

Architektura

można jechać dalej

Back in the middle ages, people wouldn’t have thought twice about bringing in Death as a character who would have a role to play in the story. Echoes of this can be seen in Pilgrim’s Progress, for example, which hark back to a much earlier type of storytelling. The epic of Gilgamesh is one of the earliest works of literature, and by the standard we would apply now— a big muscular guys with swords and certain godlike connections— That’s fantasy. The national literature of Finland, the Kalevala. Beowulf in England. I cannot pronounce Bahaghvad-Gita but the Indian one, you know what I mean. The national literature, the one that underpins everything else, is by the standards that we apply now, a work of fantasy.

Terry Pratchett

zapytany, dlaczego pisze fantasy, przecież to gorszy gatunek

Without a shadow of a doubt, the first fiction ever recounted was fantasy. Guys sitting around the campfire telling each other stories about the gods who made lightning, and stuff like that. They did not tell one another literary stories. They did not complain about difficulties of male menopause while being a junior lecturer on some midwestern college campus. Fantasy is without a shadow of a doubt the ur-literature, the spring from which all other literature has flown. Up to a few hundred years ago no one would have disagreed with this, because most stories were, in some sense, fantasy.

fantasy jako literatura-ur, pierwotna