BÀI 13 HOÁ PRESENTATION

ĐẠI CƯƠNG VỀ POLIME

BÀI 13

I. KHÁI NIỆM

1. Khái niệm

Polime là những hợp chất có phân tử khối rất lớn do nhiều đơn vị cơ sở (gọi là mắt xích) liên kết với nhau tạo nên.

VD: Polietilen (–CH2 – CH2–)n n là hệ số polime hóa (độ polime hóa) CH2 = CH2 là monome

2. Phân loại

a. Theo nguồn gốc

* Thiên nhiên- Có nguồn gốc từ thiên nhiên. VD: Xenlulozo, tinh bột, tơ tằm,....

* Polime tổng hợp- Do con người tổng hợp nên. VD: Nhựa PE, PVC,....

* Polime bán tổng hợp- Lấy polime thiên nhiên và chế hoá thành polime mới.VD: Tơ axetat, tơ visco,...

b. Theo cách tổng hợp

* Polime trùng hợp- Tổng hợp bằng phản ứng trùng hợp. VD: polietilen, poli(metyl metacrylat),... * Polime trùng ngưng - Tổng hợp bằng phản ứng trùng ngưng VD: nilon-6, poli(phenol-fomanđehit),...

3. Danh pháp

Poli + tên của monome

(Tên của monome gồm 2 từ trở lên hoặc từ 2 monome tạo nên polime -> tên của monome để trong ngoặc đơn)

VD : (-CH2 - CH2 -)n : polietilen (- C6H10O5 -)n : polisaccarit(- CH2 - CHCl -)n : poli(vinyl clorua) (- CH2 - CH = CH - CH2 - CH(C6H5) - CH2 -)n : poli(butađien - stiren)

II. ĐẶC ĐIỂM CẤU TRÚC

Các mắt xích của polime có thể nối với nhau thành mạch không nhánh, mạch phân nhánh và mạng không gian

III. TÍNH CHẤT VẬT LÝ

- Hầu hết các polime là chất rắn, không bay hơi, không có nhiệt độ nóng chảy xác định.- Đa số polime không tan trong các dung môi thông thường, một số tan được trong dung môi thích hợp.

Các polime khác nhau có đặc tính khác nhau : - Tính dẻo : polietilen, polipropilen,... - Tính đàn hồi : cao su,... - Dai, kéo thành sợi : nilon-6, nilon-6,6,... - Cách điện, cách nhiệt (polietilen, poli(vinyl clorua),... - Tính bán dẫn : poliaxetilen,...

IV. TÍNH CHẤT HOÁ HỌC

1. Phản ứng phân cắt mạch polime

- Polime có nhóm chức trong mạch rất dễ bị thủy phân. Polime trùng hợp sẽ bị nhiệt phân ở mức nhiệt độ xác định để tạo ra các đoạn ngắn, cuối cùng sẽ tạo thành monome ba đầu. - Phản ứng nhiệt phân polime thành các monome là phản ứng giải trùng hợp (depolime hóa). Một số polime bị oxi hóa cắt mạch.

2. Phản ứng giữ nguyên mạch polime

Các polime có liên kết đôi ở trong mạch hoặc các nhóm chức ngoại mạch thì có thể trực tiếp tham gia vào các phản ứng đặc trưng của liên kết đôi cũng như nhóm chức đó.

3. Phản ứng tăng mạch polime

Khi ở điều kiện thích hợp (nhiệt độ, chất xúc tác..),các mạch polime có thể kết nối với nhau để hình thành nên mạch dài hơn hoặc tạo thành các mạng lưới.

Trong công nghệ, phản ứng nối các mạch polime với nhau tạo thành mạng không gian -> phản ứng khâu mạch polime.

V. PHƯƠNG PHÁP ĐIỀU CHẾ

- Phản ứng trùng hợp là quá trình kết hợp nhiều phân tử nhỏ (monome) giống nhau hay tương tự nhau thành phân tử rất lớn (polime).

- Điều kiện: trong phân tử phải có liên kết bội hoặc là vòng kém bền có thể mở ra.

1. Phản ứng trùng hợp

2. Phản ứng trùng ngưng

- Phản ứng trùng ngưng là quá trình ngưng tụ nhiều phân tử nhỏ thành phân tử lớn. - Điều kiện: các monome tham gia phản ứng phải có ít nhất hai nhóm chức có khả năng phản ứng để tạo được liên kết với nhau.

VI. ỨNG DỤNG

Polime có nhiều ứng dụng để làm các loại vật liệu polime phục vụ cho sản xuất và đời sống: chất dẻo, tơ sợi, cao su, keo dán.

THANK YOU!