Świat czasów zimnej wojny

Świat czasów zimnej wojny

Europa w 1945 roku

Skutki II wojny światowej

Społeczne:

• śmierć ponad 50 mln ludzi
• miliony inwalidów, sierot, bezdomnych
• masowe przesiedlenia ludności
• choroby psychiczne wśród ofiar wojny

polityczne:

• powstanie układu dwubiegunowego: dominacja USA i ZSRR
• spadek znaczenia państw Europy Zachodniej

ekonomiczne:

• ogromne straty materialne (całkowite zniszczenie takich miast jak Warszawa, Berlin, Hiroszima, Manila)
• Utrata środków do życia milionów ludzi
• załamanie produkcji rolnej i ryzyko masowego głodu

Zimna wojna

Zimna wojna

Zimna wojna - okres napięcia między blokiem zachodnim na czele z USA i blokiem wschodnim na czele z ZSRR. Obie strony prowadziły intensywne zbrojenia i szykowały się do wojny.

Doktryna Trumana

Plan Marshalla

NATO i Układ Warszawski

NATO - Sojusz wojskowy USA, Kanady i krajów Europy Zachodniej. Powstało w 1949 roku po kryzysie berlińskim. Układ Warszawski - sojusz wojskowy ZSRR i krajów od niego zależnych w Europie Środkowo-Wschodniej. Powstał po przystąpieniu RFN do NATO w 1955 roku.

NATO vs Układ Warszawski

Komunizm w Europie środkowej

• Zainstalowanie zależnych od Stalina władz komunistycznych przy wsparciu Armii Czerwonej i NKWD
• Sowietyzacja krajów "demokracji ludowej" na wzór ZSRR
• Brutalne prześladowania przeciwników politycznych i lokalnych elit

Kraje zależne od ZSRR

• Polska
• Czechosłowacja
• Węgry
• NRD
• Bułgaria
• Rumunia

Jugosławia

3.Jednolity Akt Europejski

Etapy integracji europejskiej

+info

2007

1986

1952

5.Traktat Lizboński

1992

1. Powstanie Europejskiej Wspólnoty Węgla i Stali

2. Utworzenie Europejskiej Wspólnoty Gospodarczej

+info

1958

+info

+info

4. Traktat z Maastricht o Unii Europejskiej

+info

Komunistyczne Chiny

Wojna domowa w chinach

• W latach 1927-1949 w Chinach toczyła się wojna domowa między chińskim rządem Chang Kaj-Szeka, a komunistami Mao Zedonga

• Wojna zakończyła się zwycięstwem komunistów i powstaniem Chińskiej Republiki Ludowej w 1949 roku.

Tajwan

Mao Zedong

Chiny Mao Zedonga

Czerwona książeczka

• Wielki Skok - próba szybkiego przekształcenia Chin w kraj przemysłowy. Zakończył się klęską głodu i śmiercią milionów Chińczyków.
• Rewolucja kulturalna - niszczenie przez Mao chińskiej kultury i rozprawienie się z wrogami
• Laogai - chińskie obozy pracy przymusowej. Zginęło w nich od 15 do 27 mln ludzi

40 mln

około

ofiar polityki Mao

Konflikt w Palestynie

• W 1948 roku powstało państwo Izrael, złożone z części żydowskiej i arabskiej (Palestyńczycy)
• Sąsiednie państwa arabskie nigdy nie zaakcetowały istnienia żydowskiego Izreala.
• W XX wieku miały miejsce 3 wojny izraelsko-arabskie. Wszystkie wygrane przez Izrael.

3 wojny izraelsko-arabskie

1973

1967

1948-1949

Pierwsza wojna izraelsko - arabska

Wojna sześciodniowa

Wojna Jom Kippur

Porozumienie z Oslo (1993) - porozumienie między Jasirem Arafatem - przywódcą Organizacji Wyzwolenia Palestyny a Izraelem. Na jego mocy powstała Autonomia Palestyńska.

3 x zwycięstwo Izraela

Konflikt Izeaelsko-Palestyński współcześnie

Mapka

Niepodległość Afryki

Skandynawia obecnie

• Po II wojnie światowej niepodległość uzyskały kraje afrykańskie,
• Przełomowym rokiem był 1960 - zwany "Rokiem Afryki". Niepodległość uzyskało 17 państw.

Neokolonializm

Dekolonizacja Azji

Wybrane konflikty zimnej wojny

Wojna w Korei

Kryzys Kubański

Wojna w Wietnamie

Wojna w Afganistanie

Próby Reform ZSRR

Kryzys Imperium

Reformy Gorbaczowa

• Pierestrojka (przebudowa) - reforma systemu i przebudowa niewydolnej gospodarki
• Głasnost (jawność) - Złagodzenie cenzury, możliwość krytyki władzy, demokratyzacja życia publicznego

Michaił Gorbaczow

Jesień Ludów

Kraje bloku wschodniego, w których w latach 89-90 upadł komunizm

• Polska
• Czechosłowacja
• Węgry
• NRD (Zjednoczenie Niemiec)
• Rumunia
• Bułgaria

Upadek ZSRR

1991

• W latach 1990-91 kolejne republiki ogłaszały niepodległość,

• 8 grudnia 1991 roku przedstawiciele Rosji, Ukrainy i Białorusi podjęli decyzję o likwidacji ZSRR.

Jednolity Akt Europejski - ustanowił powstanie wspólnego rynku wewnętrznego i nadał kształt europejskiej współpracy politycznej.

Rumunia - manifestacje uliczne przerodziły się w krwawe walki z siłami bezpieczeństwa broniącymi dyktatora Nicolae Caucescu. Wojsko przeszło na stronę demonstrantów. Caucescu został schwytany, pospiesznie osądzony i rozstrzelany wraz z żoną.

NRD - Pod naciskiem demonstracji antyrządowych władze w listopadzie 1989 roku otworzyły granicę z RFN. Tysiące ludzi zaczęło burzyć mur berliński. W 1990 roku NRD zostało przyłączone do RFN.

Rewolucja kubańska

Fidel Castro

• Na Kubie w latach 50 doszło do rewolucji przeciwko dyktaturze Fulgencio Batisty
• Władzę przejął socjalista Fidel Castro, który nawiązał dobre relacje z ZSRR
• Amerykanie podjęli nieudaną próbę obalenia Castro w Zatoce Świń.

Kryzys Kubański (1962)

• Przywódca ZSRR Nikita Chruszczow postanowił umieścić na Kubie rakiety z głowicami nuklearnymi
• Spotkało się to z silnym protestem prezydenta USA Johna Kennedy'ego
• Sowieci ugięli się i zrezygnowali ze swoich planów.

Czechosłowacja - Pokojowe protesty zwane "aksamitną rewolucją" doprowadziły do wolnych wyborów. W 1993 roku Czechosłowacja w sposób pokojowy podzieliła się na dwa suwerenne państwa: Czechy i Słowację.

Kryzys Imperium

• Nieudana wojna w Afganistanie,
• Katastrofa w Czarnobylu,
• Niewydolna gospodarka

Stan obecny

Życie w Palestynie

T

• Strefa Gazy i Zachodni Brzeg (teren Palestyny) są otoczone wysokim murem i izolowane od reszty Izraela, a ich mieszkańcy mają ograniczoną swobodę poruszania się
• Część terenów Palestyny jest okupowana przez Izrael i tworzone są tam żydowskie osiedla.

Perspektywa Izraela

• Hamas i inne organizacje palestyńskie dokonują zamachów terrorystycznych
• Izrael jest otoczony wrogimi państwami arabskimi, które dążą do jego zniszczenia

Plan Marshalla - pomoc finansowa Stanów Zjednoczonych dla zniszczonej Europy. Jego celem było podniesienie poziomu życia w Europie tak aby ograniczyć poparcie dla komunistów.

Węgry - W 1989 roku komuniści zawarli z opozycją kompromis, na mocy którego w kolejnym roku odbyły się wolne wybory parlamentarne.

Geneza wojny w Wietnamie

Wojna w Wietnamie

• W wynku I wojny indochińskiej (1946-1954) Francja utraciła kontrolę nad Wietnamem
• Wietnam poodzielił się na komunistyczną północ i wspierane przez USA południe
• Ho Chi Min - przywódca północy dążył do zjednoczenia kraju i wspierał partyzantkę na południu - Vietcong

• Stany Zjednoczone zdecydowały się pomóc zagrożonemu Wietnamowi Południowemu.
• Pół miliona amerykańskich żołnierzy nie było w stanie pokonać wojsk Vietcongu i Ho Chi Mina.
• Amerykanie wycofali się z Wietnamu, a oba państwa połączyły się pod wodzą komunistów.

Czerwoni Khmerzy

W pobliskiej Kambodży władzę przejął komunistyczny zbrodniarz Pol Pot, który stał na czele "Czerwonych Khmerów". Reżim wymordował 25% populacji kraju i został obalony przez wojska Wietnamu

Ho Chi Min

Geneza:

• Podział Korei na dwie strefy okupacyjne: amerykańską i sowiecką.
• Przekształcenie stref okupacyjnych w dwa państwa w 1948 roku:

- Komunistyczna Korea Północna - Proamerykańska Korea Południowa

Wojna w Korei (1950-1953)

• Atak Korei Północnej na Południową
• Wojska ONZ (głównie amerykańskie) udzieliły pomocy Korei Południowej
• Po stronie komunistów walczyli "chińscy ochotnicy"
• W 1953 roku zawarto rozejm i wyznaczono linię demarkacyjną.

Polska- na podstawie porozumień obrad "Okrągłego Stołu", demokratyczna opozycja została włączona w proces sprawowania władzy. Następnie komuniści stracili władzę wskutek własnej słabości, a w 1990 roku odbyły się pierwsze wolne wybory prezydenckie.

Bułgaria - Pod wpływem masowych protestów władze komunistyczne zdecydowały się na reformy i zorganizowanie wolnych wyborów, w których to oni zwyciężyli.

Doktryna Trumana - sformuowana przez prezydenta USA Harrego Trumana zasada udzielania politycznego, militarnego i ekonomicznego wsparcia krajom, którym zagrażało przejęcie władzy przez komunistów.

Wojna w Afganistanie (1987-1989)

Geneza wojny w Afganistanie

• Sowieci wkroczyli do Afganistanu i ponownie ustanowili komunistyczną władzę.
• Przeciwko ZSRR walczyli mudżahedini - islamscy bojownicy wspierani przez USA
• Mudżahedini wygrali wojnę i zmusili Sowietów do wycofania się.
• Klęska w Afganistanie przyspieszyła rozpad ZSRR.

• W 1978 roku władzę w Afganistanie przejęli komuniści, którzy przeprowadzili reformy społeczne, które budziły opór tradycyjnych muzułmanów
• Władza komunistów została obalona i w odpowiedzi ZSRR zdecydował się na interwencję wojskową.

Talibowie

Skrajny odłam mudżahedinów - Talibowie przejął władzę w Afganistanie w 1992 roku tworząc radykalną Islamską Republikę Afganistanu.

Rozpad systemu kolonialnego w Azji

Po II wojnie światowej upadł system kolonialny w Azji, a państwa takie jak Indie, Pakistan, Indonezja, Wietman uzyskały niepodległość.

Mahatma Gandhi- bohater walki o niepodległość Indii