Want to create interactive content? It’s easy in Genially!
Formulación Inorgánica.Química.Radioelectrónica.
Belen Herce Sesa
Created on July 27, 2023
Start designing with a free template
Discover more than 1500 professional designs like these:
View
Vaporwave presentation
View
Animated Sketch Presentation
View
Memories Presentation
View
Pechakucha Presentation
View
Decades Presentation
View
Color and Shapes Presentation
View
Historical Presentation
Transcript
formulación inorgánica
Curso 2025/2026 Grado en Ingeniería Radioelectrónica
Empezar
Número de oxidación
Número de oxidación
+ info
Número de oxidación
+ info
-Es el número de electrones ganados o perdidos por el elemento con respecto al atómo aislado en estado elemental libre.
-Ejemplo:
Al3+
Se trata de un átomo de Al que ha perdido 3 electrones.
-En estado libre un atómo tiene un número de oxidación de cero.
-Ejemplo:
Al0
Se trata de un átomo de Al en estado libre o basal.
Este también es el número de oxidación de los sólidos.
Número de oxidación
-El H es siempre 1+ menos en los hidruros metálicos que es 1-.
-Ejemplo:
Cloruro de hidrógeno (o ácido clorhídrico cuando está en disolución)
H1+ + Cl1-
HCl
Trihidruro de nitrógeno o amoniaco. (Por tradición se acepta colocar primero el N).
NH3
N3- + 3 H1+
Hidruro de plomo (IV) o tetrahidruto de plomo
PbH4
Pb4+ + H1-
Número de oxidación
-El O es siempre 2- menos en los peróxidos que es 1-.
-Ejemplo:
Óxido de sodio
O2- + 2 Na+
Na2O
Peróxido de hidrógeno
H2O2
2 O- + 2 H1+
Número de oxidación
+ info
-La suma de los productos de los números de oxidación de una molécula por los subíndices es igual a cero. En los iones es igual a la carga del ión.
-Ejemplo:
Al(OH)3
Al 3+
O 2-
H+
H+
NH4+
N 3-
nOMENCLATURA
Las sustancias inorgánicas se pueden formular en base a 3 nomenclaturas
Nomenclatura de adición
Nomenclatura de sustitución
Nomenclatura de composición
Nomenclatura de composición
+ info
-Se usa para denotar las construcciones de nombres que están basadas solamente en la composición de sustancias o especies que se van a nombrar. En química inorgánica es la más utilizada.
-Usando prefijos multiplicadores (di, tri, tetra...) para nombrar el compuesto
CCl4
Tetracloruro de carbono
-Expresando el número de oxidación con número romanos entre paréntesis (pero si sólo tiene más de uno).
CCl4
Cloruro de carbono (IV)
Se requiere usar algunas reglas para especificar el orden, prefijos y terminaciones adecuadas de las partes mas electronegativas.
Si existieran dos o más componentes, éstos se dividirán en dos: los electropositivos y los electronegativos.
Ejemplos
NaCl: cloruro de sodio
PCl3: tricloruro de fósforo
Nomenclatura de sustitución
+ info
-Se utiliza ampliamente en los compuestos orgánicos y se basa en la idea de un hidruro progenitor que se modifica al sustituir los átomos de hidrógeno por otros átomos y/o grupos.
Ejemplos
Las reglas son necesarias para nombrar los compuestos progenitores y sustituyentes, para establecer el orden decitación de los nombre de los sustituyentes y para especificar las posiciones de unión de estos últimos.
-PCl3: triclorofosfano. Deriva de sustitución de los hidrógenos del fosfano, PH3, por cloro.
-CF4: tetrafluorometano. Deriva de sustitución de los hidrógenos del metano, CH4, por flúor.
Nomenclatura de adición
+ info
-Considera que un compuesto o especie es una combinación de un átomo central o átomos centrales con ligandos asociados.
Ejemplos
Hay reglas para: -los nombres de los ligandos. -el orden de citación de los nombres de los ligandos y de los átomos centrales. -la indicación de la carga o de los electrones desapareados de las especies. -la designación del o de los puntos de unión de ligandos complicados. -la designación de relaciones espaciales, etc.
-PCl3: triclorurofósforo.
-CCl4: tetraclorurocarbono.
-SF6: hexafluoruroazufre
-HNO2 =[NO(OH)]: hidroxidooxidonitrógeno
Nomenclatura tradicional o vulgar
+ info
-Usa prefijos y sufijos para nombrar el compuesto:
-ico
-oso
-ico
Valencia mayor
Valencia menor
-ico
hipo-oso
-oso
per-ico
-ico
-oso
hipo-oso
Ejemplos
-HClO: ácido hipocloroso. Utiliza su valencia más pequeña.
Ideas generales
- El compuesto se divide en dos, el positivo se coloca a la izquierda, siempre*, pero se nombra primero el negativo.
Mn+ + Xm-
- Se formula intercambiando los números de oxidación de los diferentes iones o grupos colocándolos como subíndices y simplificaándolos. El 1 se omite, y siempre se utilizan números enteros.
MmXn
nOMENCLATURA de composición
Especies homoatómicas
- Es el caso más sencillo, la especie a denominar está formada por un único elemento.
Prefijo numeral que indica el número de átomos.
Nombre del elemento
H2
Dihidrógeno
-N2: dinitrógeno.
-O3: trioxígeno.
-S8: octaazufre.
Ejemplos
- Los iones se nombran añadiendo los números de carga entre paréntesis al nombre del elemento, si es un catión, o al nombre modificado (-uro) en el caso del anión.
-Fe2+: hierro (2+)
-I3-: triyoduro (1-)
-O2-: óxido
-S2-: sulfuro
Ejemplos
Compuestos binarios
- El elemento más electronegativo se escribe el último y se nombra primero acabado en uro. El nombre del menos electronegativo no cambia.
Elemento más electronegativo terminado en uro
Nombre del elemento menos electronegativo
Las vocales finales de los prefijos no deben suprimirse ( con la excepción del "monóxido") -Pentaóxido de dinitrógeno -Pentóxido de dinitrógeno
SF6
hexafluoruro de azufre
Prefijo numeral
- Excepción: los compuestos binarios en los que el elemento más electronegativo es el oxígeno, se nombran como óxidos. Excepto en el caso de los haluros.
Ejemplo: OCl2: dicloruro de oxígeno.
Elemento más electronegativo (óxido para oxígeno)
Nombre del elemento menos electronegativo
N2O3
trióxido de dihidrógeno
Prefijo numeral
Compuestos binarios
Ejemplos
cloruro de hidrógeno
-HCl:
dióxido de azufre
-SO2:
tetraóxido de trihierro
-Fe3O4:
pentacloruro de fósforo
-PCl5:
-N2O5:
pentaóxido de dinitrógeno
trihidruro de aluminio o hidruro de aluminio
-AlH3:
hidruro de sodio
-NaH:
Compuestos binarios
- Aniones heteropoliatómicos
palabra oxido
Nombre del elemento terminado siempre en ATO
SO3 2-
trioxidosulfato(2-)
Prefijo numeral
Carga ión (no hay espacio entre paréntesis y letras)
Ejemplos
sulfanuro o hidrosulfato(1-)
-HS-:
trioxidocarbonato(2-) o carbonato
-CO3 2-:
-SO4 2-:
tetraoxidosulfato(2-) o sulfato
tetraoxidocromato(2-) o dicromato
-Cr2O4 2-:
Compuestos binarios. Con Oxígeno.
- ÓXIDOS
X: es un metal o no metal (no haluro)
X2Om
O: (-2)
- PERÓXIDOS
X: es un metal
XnO2
O: (-1)
- HALUROS DE OXÍGENO
X: es un haluro
OmX2
O: (-2)
Compuestos binarios. Con Oxígeno.
- ÓXIDOS
No metal * + oxígeno = óxido no metálico
CO2 ; SO3 ; N2O5 ; CO ; SO2 ;NO2
X2Om
* EXCEPTO HALÓGENOS
Metal + oxígeno = óxido metálico
Fe2O3 ; Li2O ; CaO ; Ag2O ; Al2O3
Números oxidación-O: -2 -Metal: el suyo -No metal: +
Para formular
elemento a la izquierda
Oxígeno a la derecha
Fe2O3
óxido de hierro (III)
intercambiar números de oxidación sin signo
Compuestos binarios. Con Oxígeno.
- ÓXIDOS
No metal * + oxígeno = óxido no metálico
CO2 ; SO3 ; N2O5 ; CO ; SO2 ;NO2
X2Om
* EXCEPTO HALÓGENOS
Metal + oxígeno = óxido metálico
Fe2O3 ; Li2O ; CaO ; Ag2O ; Al2O3
Números oxidación-O: -2 -Metal: el suyo -No metal: +
palabra óxido
Para nombrar
nombre del elemento
Nomenclatura de Stock
óxido de hierro (III)
Fe2O3
estado de oxidación del elemento escrito entre paréntesis y números romanos
palabra óxido
nombre del elemento
Nomenclatura sistemática
trióxido de dihierro
prefijo numeral que indica el número de O
prefijo numeral que indica el número de atomos del elemento (si es distinto de uno)
Compuestos binarios. Con Oxígeno.
- ÓXIDOS
Ejercicios resueltos
Fórmula
Con número de oxidación
Con prefijos multiplicadores
monóxido de disodio
Na2O
óxido de sodio
trióxido de dialuminio
Al2O3
óxido de aluminio
Es necesario dejar las formúlas simplificadas. En la nomenclatura con número de oxidación hay que indicar este número (si tiene más de uno)
monóxido de cobre
CuO *
óxido de cobre (II)
monóxido de dicobre
Cu2O
óxido de cobre (I)
monóxido de hierro
FeO
óxido de hierro (II)
óxido de hierro (III)
trióxido de dihierro
Fe2O3
monóxido de azufre
SO
óxido de azufre (II)
dióxido de azufre
SO2
óxido de azufre (IV)
trióxido de azufre
SO3
óxido de azufre (VI)
dióxido de carbono
CO2
óxido de carbono (IV)
monóxido de carbono
CO
óxido de carbono (II)
Compuestos binarios. Con Oxígeno.
- PERÓXIDOS
Metal (generalmente alcalino o alcalino-térreo) + grupo 022-= peróxido
XnO2
Números oxidación-O: -1 -Metal: el suyo
* La fórmula es simplificable siempre que se respete la agrupación (O2)
BaO2 ; CaO2 ; Li2O2; Ag2O2 ; Na2O2 ;Hg2O2
elemento a la izquierda
Para formular
grupo peróxido (O22-) a la derecha
Na2O2
peróxido de sodio
intercambiar números de oxidación sin signo. No es simplificable ya que si dividimos los subínidices por 2 desaparecería la agrupación (O22-)
Na2O
1) Formular el óxido
Truco para fórmular peróxidos
Na2O2
2) Añadir un oxígeno más
No se puede se pierde agrupación
3) Revisar si se puede simplicar
Compuestos binarios. Con Oxígeno.
- PERÓXIDOS
Metal (generalmente alcalino o alcalino-térreo) + grupo 022-= peróxido
XnO2
Números oxidación-O: -1 -Metal: el suyo
* La fórmula es simplificable siempre que se respete la agrupación (O2)
BaO2 ; CaO2 ; Li2O2; Ag2O2 ; Na2O2 ;Hg2O2
palabra peróxido
Para nombrar
nombre del elemento
Nomenclatura con número de oxidación
peróxido de potasio
K2O2
estado de oxidación del elemento escrito entre paréntesis y números romanos, si es necesario
palabra óxido
nombre del elemento
Nomenclatura con prefijos multiplicadores
dióxido de dipotasio
prefijo numeral que indica el número de O
prefijo numeral que indica el número de atomos del elemento (si es distinto de uno)
Compuestos binarios. Con Oxígeno.
- PERÓXIDOS
Ejercicios resueltos
Fórmula
Con número de oxidación
Con prefijos multiplicadores
dióxido de dilitio
Li2O2
peróxido de litio
dióxido de bario
BaO2
peróxido de bario
NiO2
peróxido de níquel (II)
dióxido de níquel
dióxido de calcio
CaO2
peróxido de calcio
dióxido de dicobre
Cu2O2 *
peróxido de cobre (I)
H2O2
peróxido de hidrógeno (agua oxigenada)
* El peróxido de cobre (II) sería Cu2(O2)2=CuO2. Cuidado con paréntesis innecesarios
Compuestos binarios. Con Oxígeno.
- HALUROS DE OXÍGENO
Halógeno+ oxígeno = haluro de oxígeno
OmX2
- Los halógenos se consideran más electronegativos que el oxígeno y se escriben a la derecha
Números oxidación-O: -2 -Halógeno: +
Ejemplo: OCl2: dicloruro de oxígeno.
Elemento más electronegativo terminado en uro
Nombre del elemento menos electronegativo
OCl2
dicloruro de oxígeno
Prefijo numeral
Compuestos binarios. Con Hidrógeno.
- HIDRUROS METÁLICOS
Metal + hidrógeno = hidruro
AlH3 ; LiH ; CuH2 ; KH; FeH3; ZnH2
XHm
Números oxidación-H: -1 -Metal: el suyo
metal a la izquierda
hidrógeno a la derecha
Para formular
FeH3
hidruro de hierro (III)
intercambiar números de oxidación sin signo
Compuestos binarios. Con Hidrógeno.
- HIDRUROS METÁLICOS
Metal + hidrógeno = hidruro
AlH3 ; LiH ; CuH2 ; KH; FeH3; ZnH2
XHm
Números oxidación-H: -1 -Metal: el suyo
palabra hidruro
Para nombrar
nombre del metal
Nomenclatura con números de oxidación
hidruro de cromo (II)
CrH2
estado de oxidación del metal entre paréntesis y números romanos
palabra hidruro
nombre del metal
Nomenclatura con prefijos multiplicadores
dihidruro de cromo
prefijo numeral que indica el número de H
Compuestos binarios. Con Hidrógeno.
- HIDRUROS METÁLICOS
Ejercicios resueltos
Fórmula
Con número de oxidación
Con prefijos multiplicadores
(mono) hidruro de sodio **
NaH
hidruro de sodio *
trihidruro de aluminio
AlH3
hidruro de aluminio
BaH2
hidruro de bario
dihidruro de bario
(mono) hidruro de cobre
CuH
hidruro de cobre (I)
* Recuerda que en esta nomenclatura, si el elemento tiene un sólo número de oxidación no se refleja
** Recuerda que el prefijo mono- del primer compuesto que se nombra no es obligatorio
Compuestos binarios. Con Hidrógeno.
- HIDRUROS NO METÁLICOS (VOLÁTILES)
Semi-metal + hidrógeno = hidruro volátil
NH3 ; PH3 ; CH4 ; BH3
XnHm
- Se nombran con prefijos multiplicadores o con nombres especiales, no sistemáticos.
Números oxidación-H: -1 -Metal: el suyo
fosfano (antes fosfina)
-PH3:
metano
-CH4:
Nombres especiales:
arsano (antes arsina)
-SiH4:
silano
-AsH3:
amoniaco
-SbH3:
-NH3:
estibano (antes estibina)
Para nombrar
palabra hidruro
nombre del semi-metal
NH3
Nomenclatura con prefijos multiplicadores
trihidruro de nitrógeno
prefijo numeral que indica el número de H
Compuestos binarios. Con Hidrógeno.
- HIDRUROS NO METÁLICOS ( VOLÁTILES)
Ejercicios resueltos
Fórmula
Con número de oxidación
Con prefijos multiplicadores
azano (amoniaco)
NH3
trihidruro de nitrógeno
diazano (hidrazina)
N2H4
tetrahidruro de dinitrógeno
PH3
trihidruro de fósforo
fosfano
arsano
trihidruro de arsénico
AsH3
estibano
SbH3
trihidruro de antimonio
metano
CH4
tetrahidruro de carbono
SiH4
tetrahidruro de silicio
silano
disilano
Si2H6
hexahidruro de disilicio
borano
BH3
trihidruro de boro
B2H6
hexahidruro de diboro
diborano
alumano
AlH3
trihidruro de aluminio
Compuestos binarios. Con Hidrógeno.
- EXCEPCIÓN- HALUROS DE HIDRÓGENO
No metal (halógeno/anfígeno) + hidrógeno = haluro de hidrógeno
HnX
HF; HCl; HI; HBr; H2S
Números oxidación-H: +1 -Halógeno/Anfígeno: -
- Las combinaciones binarias del hidrógeno con los no metales del grupo de los anfígenos y los halógenos no se consideran hidruros. En ellos se invierte el orden entre el H y el elemento (electronegatividad).
Para nombrar
no metal terminado en URO
El nombre de ácido no se admite salvo para la disolución acuosa del gas
H2S
sulfuro de hidrógeno
No ácido sulfhídrico salvo disuelto en agua
Ejemplos:
cloruro de hidrógeno (no ácido clorhídrico salvo disuelto en agua)
-HCl:
fluoruro de hidrógeno (no ácido fluorhídrico salvo disuelto en agua)
-HF:
Compuestos binarios. Con Hidrógeno.
- HALUROS DE HIDRÓGENO
Ejercicios resueltos
Fórmula
Con número de oxidación
En disolución acuosa
ácido sulfhídrico
H2S
sulfuro de hidrógeno
ácido selenhídrico
H2Se
seleniuro de hidrógeno
H2Te
telururo de hidrógeno
ácido teurhídrico
ácido fluorhídrico
fluoruro de hidrógeno
HF
ácido clorhídrico
HCl
cloruro de hidrógeno
ácido bromhídrico
HBr
bromuro de hidrógeno
HI
yoduro de hidrógeno
ácido yodhídrico
Compuestos binarios. No metal- No metal.
YnXm
No metal + No metal
SF6; PCl3; CCl4; SiCl4; PCl5;CS2-
Números oxidación-El más electronegativo: - -El otro: +
elemento menos electronegativo a la izquierda
elemento más electonegativo a la derecha
Para formular
PCl3
tricloruro de fósforo
intercambiar números de oxidación sin signo
Para nombrar
nombre del elemento más electronegativo (situado a la derecha) terminado en URO
nombre del elemento menos electronegativo (situado a la izquierda)
tetracloruro de carbono
CCl4
prefijo numeral que indica el número de atómos del elemento
Compuestos binarios. Metal- No metal.
Metal + No metal
MnXm
KBr; Fe2S3; AgCl; NaCl;CaI2;PbS2
Números oxidación-No metal: - -Metal: +
no metal a la derecha
metal a la izquierda
Para formular
FeCl3
cloruro de hierro (III)
intercambiar números de oxidación sin signo
Para nombrar
NO metal terminado en URO
nombre del metal
cloruro de plomo (IV)
Nomenclatura con números de oxidación
PbS2
estado de oxidación del metal entre paréntesis y números romanos
NO metal terminado en URO
nombre del metal
prefijo numeral que indica el número atómos del no NO METAL
Nomenclatura con prefijos multiplicadores
disulfuro de plomo
Compuestos binarios. Metal- No metal
Ejercicios resueltos
Fórmula
Con número de oxidación
Con prefijos multiplicadores
fluoruro de litio
LiF
fluoruro de litio
difluoruro de calcio
CaF2
fluoruro de calcio
AlCl3
cloruro de aluminio
tricloruro de aluminio
dibromuro de cobre
bromuro de cobre (II)
CuBr2
bromuro de cobre
CuBr
bromuro de cobre (I)
telururo de calcio
telururo de calcio
CaTe
KI
yoduro de potasio
yoduro de potasio
dicloruro de hierro
FeCl2
cloruro de hierro (II)
sulfuro de níquel
NiS
sulfuro de níquel (II)
K2S
sulfuro de potasio
sulfuro de dipotasio
difloruro de platino
fluoruro de platino (II)
PtF2
trifluoruro de bromo
BrF3
fluoruro de bromo (III)
cloruro de bromo
BrCl
cloruro de bromo (I)
diyoduro de selenio
SeI2
yoduro de selenio (II)
Compuestos ternarios. Hidróxidos
M(OH)n
Metal + OH- (Ión hidroxilo)
Al (OH)3; NaOH; Fe(OH)2
grupo OH
metal a la izquierda
Para formular
Cu(OH)2
hidróxido de cobre (II)
número oxidación del metal
Para nombrar
palabra hidróxido
nombre del metal
hidróxido de plomo (IV)
Nomenclatura con números de oxidación
estado de oxidación del metal entre paréntesis y números romanos (si es necesario)
Fe(OH)2
palabra hidróxido
nombre del metal
prefijo numeral que indica el número de OH
Nomenclatura con prefijos multiplicadores
dihidróxido de hierro
Compuestos ternarios. Ácidos Oxoácidos
es generalmente un no metal (o metal de transición: V, Cr, Mn, Mo, y W con valencia superior a 4+)
HaYbOc
- Se obtienen generalmente al reaccionar el óxido correspondiente con agua
Ejemplo
1) Formular el óxido
óxido de azufre (VI), SO3
ácido sulfúrico
SO3 + H2 O
2) Añadir agua
H2 SO4
- Se pueden nombrar mediante nomenclatura tradicional o funcional , nomenclatura de composición IUPAC y nomenclatura de hidrógeno (alternativa)
Compuestos ternarios. Ácidos Oxoácidos
HaYbOc
es generalmente un no metal (o metal de transición: V, Cr, Mn, Mo, y W con valencia superior a 4+)
- Nomenclatura tradicional
Se utiliza la palabra ácido no metal con los prefjos/sufijos (hipo-oso; -oso; -ico y per-ico)
Ejemplos:
Br (1, 3, 5 y 7)
1) Conocer la valencia del no metal
Para formular
Prefijo/sufijo per-ico, mayor valencia, 7
ácido clórico
HClO3
Br2O7
2) Formular óxido
ácido perclórico
HClO4
ácido perbrómico
H2 Br2O8
Br2O7 + H2 O
3) Sumar agua
ácido sulfuroso
H2SO3
ácido sulfúrico
H2SO4
HBrO4
4) Simplificar
ácido nitroso
HNO2
ácido nítrico
HNO3
Para nombrar
1) Obtener valencia con la que actúa el no metal, multiplicar por 2 el subíndice del O y restarle el subçindice del H
HBrO4
(2x4)-1=7
1) Utilizar ácido + no metal y los prefijos en función de la valencia
Br (1, 3, 5 y 7)
ácido perbrómico
per-ico
Compuestos ternarios. Ácidos Oxoácidos
Sólo tenemos en cuenta las valencias no metálicas del elemento. Por ejemplo, Cr (6), N (1,3,5), Mn (4,6,7).
Mn es una excepción -Valencia 4 (-oso) -Valencia 6 (-ico) -Valencia 7 (per- -ico)
Ejercicios resueltos
Fórmula
Nomenclatura tradicional
HBrO
ácido hipobromoso
PREFIJOS META- Y ORTO-
HIO3
ácido yódico
-Hacen referencia a las moléculas de H2O que se suman. -Lo normal es sumar 1 H2O (omitiendo prefijo meta-). Si se indica orto-, se suman 3 H2O. *Excepción: B,P, As,Sb. Lo normal es sumar 3 H2O (omitiendo prefijo orto-). Si se indica meta-, se suma 1 H2O.
HClO2
ácido cloroso
ácido nitroso
HNO2
ácido sulfuroso
H2SO3
Ácido fosfórico: P2O5+ 3H2O=H6P2O8=H3PO4
Ácido metafosfórico: P2O5+ H2O=H2P2O6=HPO3
ácido crómico
H2CrO4
HClO3
ácido clórico
PREFIJOS DI-, TRI-, ...
H2SO4
ácido sulfúrico
-Hacen referencia al grado de polimerización de los ácidos respectivos. -Cuando el prefijo es di-, el ácido se forma quitando 1 H2O a 2 moléculas de ácido. Para tri- se quitan 2H2O a 3 de ácido, y así sucesivamente.
H2CO3
ácido carbónico
Ácido disulfúrico: 2H2SO4 - H2O=H2S2O7
HNO3
ácido nítrico
-Para nombrar el compuesto anterior, sabemos que es un dímero por el 2 del S, y hacemos lo siguiente:
ácido hiposulfuroso
H2SO2
Multiplicar por 2 el subíndice del O, restarle el del H y dividirlo entre el de S. Esto nos da valencia (6), y nombramos como ácido disulfúrico.
Compuestos ternarios. Ácidos Oxoácidos
HaYbOc
es generalmente un no metal (o metal de transición: V, Cr, Mn, Mo, y W con valencia superior a 4+)
- Nomenclatura de composición IUPAC
Se utiliza el prefijo oxo, dioxo, trioxo... (según el número de O) + nombre del elemento Y terminado en ATO + (número oxidación Y en número romanos) + de hidrogéno
Ejemplos:
trioxoclorato (V) de hidrógeno
HClO3
tetraoxoclorato (VII) de hidrógeno
HClO4
trioxosulfato (IV) de hidrógeno
H2SO3
tetraoxosulfato (VI) de hidrógeno
H2SO4
dioxonitrato (III) de hidrógeno
HNO2
trioxonitrato (V) de hidrógeno
HNO3
Compuestos ternarios. Ácidos Oxoácidos
HaYbOc
es generalmente un no metal (o metal de transición: V, Cr, Mn, Mo, y W con valencia superior a 4+)
- Nomenclatura de hidrógeno
Se utiliza para compuestos e iones que continen H en su molécula
palabra hidrogeno (sin acento)
nombre del anión encerrado entre paréntesis
H2CrO4
dihidrogeno(tetraoxidocromato)
prefijo numeral que indica el número H
palabra hidrogeno (sin acento)
nombre del anión encerrado entre paréntesis
HCO3-
hidrogeno(trioxidocarbonato)(-1)
prefijo numeral que indica el número H
carga del ión
Compuestos ternarios. Oxisales neutras
Son consideradas como compuestos binarios de un anión poliatómico (SO42-, CO32-,...) y un catión (metal o grupo, como NH4+). El anión proviene de un ácido.
MaXbOc
- Se pueden nombrar mediante nomenclatura de Stock (basada en la tradicional) o mediante nomenclatura de IUPAC
Nomenclatura de Stock
1) Hay que conocer como se forma y nombra el anión que proviene del ácido según nomenclatura tradicional.
Para formular
Regla: las terminaciones -oso e -ico se cambian por -ito y -ato, respectivamente.
Ejemplos:
H2CO3
CO32-
HNO2
NO2-
H2SO4
SO42-
ión carbonato
ácido carbónico
ión nitrito
ácido nitroso
ión sulfato
ácido sulfúrico
osito
atico
2) Juntar el anión con el catión para formar oxisal
1) Conocer la valencia con la que actúa el metal, que se ve reflejada al final de la fórmula (III).
Para nombrar
Ejemplo: sulfato de hierro (III)
Fe3+ + SO42-
Fe2(SO4)3
Fe2(SO4)3
2) Conocer la valencia con la que actúa el S. Para ello, multiplicar por 2 el subíndice del O y restar el del metal.
Regla: el metal se coloca primero en la fórmula.
-ico por -ato
(4x2)-2=6
sulfato de hierro (III)
S (2,4,6)
Compuestos ternarios. Oxisales neutras
Son consideradas como compuestos binarios de un anión poliatómico (SO42-, CO32-,...) y un catión (metal o grupo, como NH4+). El anión proviene de un ácido.
MaXbOc
- Se pueden nombrar mediante nomenclatura de Stock (basada en la tradicional) o mediante nomenclatura de IUPAC
Nomenclatura de Stock
Ejemplos:
Ca(ClO3)2
clorato de calcio
La valencia del metal sólo se indica si hay confusión posible
sulfato de estaño (IV)
Sn(SO4)2
sulfito de sodio
Na2SO3
hipoclorito de sodio
NaClO
clorato de sodio
NaClO3
bromato de hierro (III)
Fe(BrO3)3
nitrato de cromo (III)
Cr(NO3)3
Compuestos ternarios. Oxisales neutras
Son consideradas como compuestos binarios de un anión poliatómico (SO42-, CO32-,...) y un catión (metal o grupo, como NH4+). El anión proviene de un ácido.
MaXbOc
- Se pueden nombrar mediante nomenclatura de Stock (basada en la tradicional) o mediante nomenclatura de IUPAC
Nomenclatura IUPAC
1) Se comienza a nombrar por el anión siguiendo la siguiente estructura: prefijos (bis.tris,tetrakis,pentakis...) + nombre ácidoato + (valencia átomo central de catión) + de + di,tri,tetra catión
Para nombrar
Ca(ClO3)2
Sn(SO4)2
Bis [trioxoclorato (V)] de calcio
Bis [tetraoxosulfato (VI)] de estaño
Ejemplos:
trioxosulfato (IV) de sodio
Na2SO3
tris[trioxobromato (V)] de hierro
Fe(BrO3)3
oxoclorato (I) de sodio
NaClO
tris[trioxonitrato (V)] de cromo
Cr(NO3)3
tetraoxoclorato (V) de sodio
NaClO3
Compuestos ternarios. Oxisales neutras
*Obtendríamos para Cr valencia 7, que no la tiene. La fórmula está simplificada, proviene de Cu(CrO4)2, y la valencia del Cr es 6 y la del cobre 2.
Ejercicios resueltos
Nomenclatura IUPAC
Fórmula
Nomenclatura Stock
trioxocarbonato (IV) de dipotasio
K2CO3
carbonato de potasio
NaNO2
dioxonitrato (III) de sodio
nitrito de sodio
Ca(NO3)2
bis[trioxonitrato (V)] de calcio
nitrato de calcio
trioxosulfato (IV) de disodio
sulfito de sodio
Na2SO3
tris[tetraoxosulfato (VI) de dihierro
sulfato de hierro (III)
Fe2(SO4)3
oxoclorato (I) de sodio
hipoclorito de sodio
NaClO
Ca(ClO2)2
bis[dioxoclorato (III)] de calcio
clorito de calcio
bis[trioxoyodato (V)] de bario
Ba(IO3)2
yodato de bario
KIO4
tetraoxoyodato (VII) de potasio
peryodato de potasio
CuCrO4
tetraoxocromato (VI) de cobre
cromato de cobre (II) *
heptaoxodicromato (VI) de dipotasio
dicromato de potasio
K2Cr2O7
Ca(MnO4)2
bis[tetraoxomanganato (VII) de calcio
permanganato de calcio
tetraoxofosfato (V) de aluminio
fosfato de aluminio
AlPO4
Compuestos ternarios. Oxisales ácidas
Están formadas por metal (M), no metal (X), H y O.Algunos de los H de un oxoácido se sustituyen por un metal.
MaHdXbOc
Ejemplo:
H2SO4
HSO4- + H+
1Se nombran como los anteriores, añadiendo el prefijo hidro-, dihidro-, ... según los átomos de H que queden.
NaHSO4
HSO4- + Na+
Nomenclatura de Stock
1) Identificar el metal, el anión y el número de H
Para formular
Ejemplos:
El 2 del anión no pasa a ser subíndice del Na, ya que hay que dejar un H en la formúla. Al Na se le coloca 1 de subíndice y se deja 1 H.
Na+ y SO4 2-
NaHSO4
Hidrogenosulfato de sodio
1) Conocer la valencia con la que actúa el azufre. Se multiplica el subíndice del O por 2 y se le resta el del H y el del metal.
Para nombrar
-ico por -ato
(4x2)-1-1=6
S (2,4,6)
NaHSO4
2) El nombre del anión se precede del prefijo (mono,di,tri,tetra...) en función de los H presentes +hidrogeno+ aniónato+ de metal
Hidrogenosulfato de sodio
Ejemplos:
dihidrogenofosfato de sodio
hidrogenocarbonato de sodio
NaHCO3
NaH2PO4
Compuestos ternarios. Oxisales ácidas
Están formadas por metal (M), no metal (X), H y O.Algunos de los H de un oxoácido se sustituyen por un metal.
MaHdXbOc
Ejemplo:
H2SO4
HSO4- + H+
Se nombran como los anteriores, añadiendo el prefijo hidro-, dihidro-, ... según los átomos de H que queden.
NaHSO4
HSO4- + Na+
Nomenclatura IUPAC
1) Se sigue la siguiente estructura, empezando por el anión:
Para nombrar
prefijo (di,tri,tetra...) en función de los H presentes + hidrogeno + di,tri,tetra...oxo+ atómo central ato+ (valencia atómo central)+ de + di,tri,..+catión
NaHSO4
hidrogenotetraoxosulfato (VI) de sodio
NaHCO3
hidrogenotrioxocarbonato (IV) de sodio
Ejemplos:
NaH2PO4
dihidrogenotetraoxofosfato (V) de sodio
Compuestos ternarios. Oxisales ácidas
Ejercicios resueltos
Nomenclatura IUPAC
Fórmula
Nomenclatura Stock
hidrogenotrioxocarbonato (IV) de potasio
KHCO3
hidrogenocarbonato de potasio
Ba(H2PO4)2
bis[dihidrogenotetraoxofosfato (V)] de bario
dihidrogenofosfato de bario
Na2HPO4
hidrogenotetraoxofosfato (V) de disodio
hidrogenofosfato de sodio
tris[hidrogenotrioxosulfato (II)] de hierro
hidrogenosulfito de hierro (III)
Fe(HSO3)3
CsHSO4
hidrogenosulfato de cesio
hidrogenoselenito de calcio
Ca(HSeO3)2
Por su complejidad es mejor la Stock
Fe(HSeO4)2
hidrogenoseleniato de hierro (II)
Cr(HSO3)3
hidrogenosulfito de cromo (III)
KH2PO4
dihidrogenofosfato de potasio
¡a practicar!
Lorem ipsum dolor
Consectetur adipiscing elit
Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit, sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua. Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit, sed do eiusmod tempor incididunt ut labore. Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit, sed do eiusmod tempor incididunt.
- Lorem ipsum dolor sit amet.
- Consectetur adipiscing elit.
- Sed do eiusmod tempor incididunt ut.
- Labore et dolore magna aliqua.
Lorem ipsum dolor sit
Lorem ipsum dolor
Consectetur adipiscing elit
Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit, sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua. Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit, sed do eiusmod tempor incididunt ut labore. Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit, sed do eiusmod tempor incididunt.
- Lorem ipsum dolor sit amet.
- Consectetur adipiscing elit.
- Sed do eiusmod tempor incididunt ut.
- Labore et dolore magna aliqua.
Lorem ipsum dolor sit
Lorem ipsum dolor
Consectetur adipiscing elit
Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit, sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua. Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit, sed do eiusmod tempor incididunt ut labore. Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit, sed do eiusmod tempor incididunt.
- Lorem ipsum dolor sit amet.
- Consectetur adipiscing elit.
- Sed do eiusmod tempor incididunt ut.
- Labore et dolore magna aliqua.
Lorem ipsum dolor sit
Lorem ipsum dolor
Consectetur adipiscing elit
Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit, sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua. Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit, sed do eiusmod tempor incididunt ut labore. Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit, sed do eiusmod tempor incididunt.
- Lorem ipsum dolor sit amet.
- Consectetur adipiscing elit.
- Sed do eiusmod tempor incididunt ut.
- Labore et dolore magna aliqua.
Lorem ipsum dolor sit
Lorem ipsum dolor
Consectetur adipiscing elit
Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit, sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua. Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit, sed do eiusmod tempor incididunt ut labore. Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit, sed do eiusmod tempor incididunt.
- Lorem ipsum dolor sit amet.
- Consectetur adipiscing elit.
- Sed do eiusmod tempor incididunt ut.
- Labore et dolore magna aliqua.
Lorem ipsum dolor sit
Lorem ipsum dolor
Consectetur adipiscing elit
Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit, sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua. Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit, sed do eiusmod tempor incididunt ut labore. Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit, sed do eiusmod tempor incididunt.
- Lorem ipsum dolor sit amet.
- Consectetur adipiscing elit.
- Sed do eiusmod tempor incididunt ut.
- Labore et dolore magna aliqua.
Lorem ipsum dolor sit
Lorem ipsum dolor
Consectetur adipiscing elit
Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit, sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua. Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit, sed do eiusmod tempor incididunt ut labore. Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit, sed do eiusmod tempor incididunt.
- Lorem ipsum dolor sit amet.
- Consectetur adipiscing elit.
- Sed do eiusmod tempor incididunt ut.
- Labore et dolore magna aliqua.
Lorem ipsum dolor sit