Want to create interactive content? It’s easy in Genially!

Get started free

Formulación Inorgánica.Química.Radioelectrónica.

Belen Herce Sesa

Created on July 27, 2023

Start designing with a free template

Discover more than 1500 professional designs like these:

Vaporwave presentation

Animated Sketch Presentation

Memories Presentation

Pechakucha Presentation

Decades Presentation

Color and Shapes Presentation

Historical Presentation

Transcript

formulación inorgánica

Curso 2025/2026 Grado en Ingeniería Radioelectrónica

Empezar

Número de oxidación

Número de oxidación

+ info

Número de oxidación

+ info

-Es el número de electrones ganados o perdidos por el elemento con respecto al atómo aislado en estado elemental libre.

-Ejemplo:

Al3+

Se trata de un átomo de Al que ha perdido 3 electrones.

-En estado libre un atómo tiene un número de oxidación de cero.

-Ejemplo:

Al0

Se trata de un átomo de Al en estado libre o basal.

Este también es el número de oxidación de los sólidos.

Número de oxidación

-El H es siempre 1+ menos en los hidruros metálicos que es 1-.

-Ejemplo:

Cloruro de hidrógeno (o ácido clorhídrico cuando está en disolución)

H1+ + Cl1-

HCl

Trihidruro de nitrógeno o amoniaco. (Por tradición se acepta colocar primero el N).

NH3

N3- + 3 H1+

Hidruro de plomo (IV) o tetrahidruto de plomo

PbH4

Pb4+ + H1-

Número de oxidación

-El O es siempre 2- menos en los peróxidos que es 1-.

-Ejemplo:

Óxido de sodio

O2- + 2 Na+

Na2O

Peróxido de hidrógeno

H2O2

2 O- + 2 H1+

Número de oxidación

+ info

-La suma de los productos de los números de oxidación de una molécula por los subíndices es igual a cero. En los iones es igual a la carga del ión.

-Ejemplo:

Al(OH)3

Al 3+

O 2-

H+

H+

NH4+

N 3-

nOMENCLATURA

Las sustancias inorgánicas se pueden formular en base a 3 nomenclaturas

Nomenclatura de adición

Nomenclatura de sustitución

Nomenclatura de composición

Nomenclatura de composición

+ info

-Se usa para denotar las construcciones de nombres que están basadas solamente en la composición de sustancias o especies que se van a nombrar. En química inorgánica es la más utilizada.

-Usando prefijos multiplicadores (di, tri, tetra...) para nombrar el compuesto

CCl4

Tetracloruro de carbono

-Expresando el número de oxidación con número romanos entre paréntesis (pero si sólo tiene más de uno).

CCl4

Cloruro de carbono (IV)

Se requiere usar algunas reglas para especificar el orden, prefijos y terminaciones adecuadas de las partes mas electronegativas.

Si existieran dos o más componentes, éstos se dividirán en dos: los electropositivos y los electronegativos.

Ejemplos

NaCl: cloruro de sodio

PCl3: tricloruro de fósforo

Nomenclatura de sustitución

+ info

-Se utiliza ampliamente en los compuestos orgánicos y se basa en la idea de un hidruro progenitor que se modifica al sustituir los átomos de hidrógeno por otros átomos y/o grupos.

Ejemplos

Las reglas son necesarias para nombrar los compuestos progenitores y sustituyentes, para establecer el orden decitación de los nombre de los sustituyentes y para especificar las posiciones de unión de estos últimos.

-PCl3: triclorofosfano. Deriva de sustitución de los hidrógenos del fosfano, PH3, por cloro.

-CF4: tetrafluorometano. Deriva de sustitución de los hidrógenos del metano, CH4, por flúor.

Nomenclatura de adición

+ info

-Considera que un compuesto o especie es una combinación de un átomo central o átomos centrales con ligandos asociados.

Ejemplos

Hay reglas para: -los nombres de los ligandos. -el orden de citación de los nombres de los ligandos y de los átomos centrales. -la indicación de la carga o de los electrones desapareados de las especies. -la designación del o de los puntos de unión de ligandos complicados. -la designación de relaciones espaciales, etc.

-PCl3: triclorurofósforo.

-CCl4: tetraclorurocarbono.

-SF6: hexafluoruroazufre

-HNO2 =[NO(OH)]: hidroxidooxidonitrógeno

Nomenclatura tradicional o vulgar

+ info

-Usa prefijos y sufijos para nombrar el compuesto:

-ico

-oso

-ico

Valencia mayor

Valencia menor

-ico

hipo-oso

-oso

per-ico

-ico

-oso

hipo-oso

Ejemplos

-HClO: ácido hipocloroso. Utiliza su valencia más pequeña.

Ideas generales

  • El compuesto se divide en dos, el positivo se coloca a la izquierda, siempre*, pero se nombra primero el negativo.

Mn+ + Xm-

  • Se formula intercambiando los números de oxidación de los diferentes iones o grupos colocándolos como subíndices y simplificaándolos. El 1 se omite, y siempre se utilizan números enteros.

MmXn

nOMENCLATURA de composición

Especies homoatómicas

  • Es el caso más sencillo, la especie a denominar está formada por un único elemento.

Prefijo numeral que indica el número de átomos.

Nombre del elemento

H2

Dihidrógeno

-N2: dinitrógeno.

-O3: trioxígeno.

-S8: octaazufre.

Ejemplos

  • Los iones se nombran añadiendo los números de carga entre paréntesis al nombre del elemento, si es un catión, o al nombre modificado (-uro) en el caso del anión.

-Fe2+: hierro (2+)

-I3-: triyoduro (1-)

-O2-: óxido

-S2-: sulfuro

Ejemplos

Compuestos binarios

  • El elemento más electronegativo se escribe el último y se nombra primero acabado en uro. El nombre del menos electronegativo no cambia.

Elemento más electronegativo terminado en uro

Nombre del elemento menos electronegativo

Las vocales finales de los prefijos no deben suprimirse ( con la excepción del "monóxido") -Pentaóxido de dinitrógeno -Pentóxido de dinitrógeno

SF6

hexafluoruro de azufre

Prefijo numeral

  • Excepción: los compuestos binarios en los que el elemento más electronegativo es el oxígeno, se nombran como óxidos. Excepto en el caso de los haluros.

Ejemplo: OCl2: dicloruro de oxígeno.

Elemento más electronegativo (óxido para oxígeno)

Nombre del elemento menos electronegativo

N2O3

trióxido de dihidrógeno

Prefijo numeral

Compuestos binarios

Ejemplos

cloruro de hidrógeno

-HCl:

dióxido de azufre

-SO2:

tetraóxido de trihierro

-Fe3O4:

pentacloruro de fósforo

-PCl5:

-N2O5:

pentaóxido de dinitrógeno

trihidruro de aluminio o hidruro de aluminio

-AlH3:

hidruro de sodio

-NaH:

Compuestos binarios

  • Aniones heteropoliatómicos

palabra oxido

Nombre del elemento terminado siempre en ATO

SO3 2-

trioxidosulfato(2-)

Prefijo numeral

Carga ión (no hay espacio entre paréntesis y letras)

Ejemplos

sulfanuro o hidrosulfato(1-)

-HS-:

trioxidocarbonato(2-) o carbonato

-CO3 2-:

-SO4 2-:

tetraoxidosulfato(2-) o sulfato

tetraoxidocromato(2-) o dicromato

-Cr2O4 2-:

Compuestos binarios. Con Oxígeno.

  • ÓXIDOS

X: es un metal o no metal (no haluro)

X2Om

O: (-2)

  • PERÓXIDOS

X: es un metal

XnO2

O: (-1)

  • HALUROS DE OXÍGENO

X: es un haluro

OmX2

O: (-2)

Compuestos binarios. Con Oxígeno.

  • ÓXIDOS

No metal * + oxígeno = óxido no metálico

CO2 ; SO3 ; N2O5 ; CO ; SO2 ;NO2

X2Om

* EXCEPTO HALÓGENOS

Metal + oxígeno = óxido metálico

Fe2O3 ; Li2O ; CaO ; Ag2O ; Al2O3

Números oxidación-O: -2 -Metal: el suyo -No metal: +

Para formular

elemento a la izquierda

Oxígeno a la derecha

Fe2O3

óxido de hierro (III)

intercambiar números de oxidación sin signo

Compuestos binarios. Con Oxígeno.

  • ÓXIDOS

No metal * + oxígeno = óxido no metálico

CO2 ; SO3 ; N2O5 ; CO ; SO2 ;NO2

X2Om

* EXCEPTO HALÓGENOS

Metal + oxígeno = óxido metálico

Fe2O3 ; Li2O ; CaO ; Ag2O ; Al2O3

Números oxidación-O: -2 -Metal: el suyo -No metal: +

palabra óxido

Para nombrar

nombre del elemento

Nomenclatura de Stock

óxido de hierro (III)

Fe2O3

estado de oxidación del elemento escrito entre paréntesis y números romanos

palabra óxido

nombre del elemento

Nomenclatura sistemática

trióxido de dihierro

prefijo numeral que indica el número de O

prefijo numeral que indica el número de atomos del elemento (si es distinto de uno)

Compuestos binarios. Con Oxígeno.

  • ÓXIDOS

Ejercicios resueltos

Fórmula

Con número de oxidación

Con prefijos multiplicadores

monóxido de disodio

Na2O

óxido de sodio

trióxido de dialuminio

Al2O3

óxido de aluminio

Es necesario dejar las formúlas simplificadas. En la nomenclatura con número de oxidación hay que indicar este número (si tiene más de uno)

monóxido de cobre

CuO *

óxido de cobre (II)

monóxido de dicobre

Cu2O

óxido de cobre (I)

monóxido de hierro

FeO

óxido de hierro (II)

óxido de hierro (III)

trióxido de dihierro

Fe2O3

monóxido de azufre

SO

óxido de azufre (II)

dióxido de azufre

SO2

óxido de azufre (IV)

trióxido de azufre

SO3

óxido de azufre (VI)

dióxido de carbono

CO2

óxido de carbono (IV)

monóxido de carbono

CO

óxido de carbono (II)

Compuestos binarios. Con Oxígeno.

  • PERÓXIDOS

Metal (generalmente alcalino o alcalino-térreo) + grupo 022-= peróxido

XnO2

Números oxidación-O: -1 -Metal: el suyo

* La fórmula es simplificable siempre que se respete la agrupación (O2)

BaO2 ; CaO2 ; Li2O2; Ag2O2 ; Na2O2 ;Hg2O2

elemento a la izquierda

Para formular

grupo peróxido (O22-) a la derecha

Na2O2

peróxido de sodio

intercambiar números de oxidación sin signo. No es simplificable ya que si dividimos los subínidices por 2 desaparecería la agrupación (O22-)

Na2O

1) Formular el óxido

Truco para fórmular peróxidos

Na2O2

2) Añadir un oxígeno más

No se puede se pierde agrupación

3) Revisar si se puede simplicar

Compuestos binarios. Con Oxígeno.

  • PERÓXIDOS

Metal (generalmente alcalino o alcalino-térreo) + grupo 022-= peróxido

XnO2

Números oxidación-O: -1 -Metal: el suyo

* La fórmula es simplificable siempre que se respete la agrupación (O2)

BaO2 ; CaO2 ; Li2O2; Ag2O2 ; Na2O2 ;Hg2O2

palabra peróxido

Para nombrar

nombre del elemento

Nomenclatura con número de oxidación

peróxido de potasio

K2O2

estado de oxidación del elemento escrito entre paréntesis y números romanos, si es necesario

palabra óxido

nombre del elemento

Nomenclatura con prefijos multiplicadores

dióxido de dipotasio

prefijo numeral que indica el número de O

prefijo numeral que indica el número de atomos del elemento (si es distinto de uno)

Compuestos binarios. Con Oxígeno.

  • PERÓXIDOS

Ejercicios resueltos

Fórmula

Con número de oxidación

Con prefijos multiplicadores

dióxido de dilitio

Li2O2

peróxido de litio

dióxido de bario

BaO2

peróxido de bario

NiO2

peróxido de níquel (II)

dióxido de níquel

dióxido de calcio

CaO2

peróxido de calcio

dióxido de dicobre

Cu2O2 *

peróxido de cobre (I)

H2O2

peróxido de hidrógeno (agua oxigenada)

* El peróxido de cobre (II) sería Cu2(O2)2=CuO2. Cuidado con paréntesis innecesarios

Compuestos binarios. Con Oxígeno.

  • HALUROS DE OXÍGENO

Halógeno+ oxígeno = haluro de oxígeno

OmX2

  • Los halógenos se consideran más electronegativos que el oxígeno y se escriben a la derecha

Números oxidación-O: -2 -Halógeno: +

Ejemplo: OCl2: dicloruro de oxígeno.

Elemento más electronegativo terminado en uro

Nombre del elemento menos electronegativo

OCl2

dicloruro de oxígeno

Prefijo numeral

Compuestos binarios. Con Hidrógeno.

  • HIDRUROS METÁLICOS

Metal + hidrógeno = hidruro

AlH3 ; LiH ; CuH2 ; KH; FeH3; ZnH2

XHm

Números oxidación-H: -1 -Metal: el suyo

metal a la izquierda

hidrógeno a la derecha

Para formular

FeH3

hidruro de hierro (III)

intercambiar números de oxidación sin signo

Compuestos binarios. Con Hidrógeno.

  • HIDRUROS METÁLICOS

Metal + hidrógeno = hidruro

AlH3 ; LiH ; CuH2 ; KH; FeH3; ZnH2

XHm

Números oxidación-H: -1 -Metal: el suyo

palabra hidruro

Para nombrar

nombre del metal

Nomenclatura con números de oxidación

hidruro de cromo (II)

CrH2

estado de oxidación del metal entre paréntesis y números romanos

palabra hidruro

nombre del metal

Nomenclatura con prefijos multiplicadores

dihidruro de cromo

prefijo numeral que indica el número de H

Compuestos binarios. Con Hidrógeno.

  • HIDRUROS METÁLICOS

Ejercicios resueltos

Fórmula

Con número de oxidación

Con prefijos multiplicadores

(mono) hidruro de sodio **

NaH

hidruro de sodio *

trihidruro de aluminio

AlH3

hidruro de aluminio

BaH2

hidruro de bario

dihidruro de bario

(mono) hidruro de cobre

CuH

hidruro de cobre (I)

* Recuerda que en esta nomenclatura, si el elemento tiene un sólo número de oxidación no se refleja

** Recuerda que el prefijo mono- del primer compuesto que se nombra no es obligatorio

Compuestos binarios. Con Hidrógeno.

  • HIDRUROS NO METÁLICOS (VOLÁTILES)

Semi-metal + hidrógeno = hidruro volátil

NH3 ; PH3 ; CH4 ; BH3

XnHm

  • Se nombran con prefijos multiplicadores o con nombres especiales, no sistemáticos.

Números oxidación-H: -1 -Metal: el suyo

fosfano (antes fosfina)

-PH3:

metano

-CH4:

Nombres especiales:

arsano (antes arsina)

-SiH4:

silano

-AsH3:

amoniaco

-SbH3:

-NH3:

estibano (antes estibina)

Para nombrar

palabra hidruro

nombre del semi-metal

NH3

Nomenclatura con prefijos multiplicadores

trihidruro de nitrógeno

prefijo numeral que indica el número de H

Compuestos binarios. Con Hidrógeno.

  • HIDRUROS NO METÁLICOS ( VOLÁTILES)

Ejercicios resueltos

Fórmula

Con número de oxidación

Con prefijos multiplicadores

azano (amoniaco)

NH3

trihidruro de nitrógeno

diazano (hidrazina)

N2H4

tetrahidruro de dinitrógeno

PH3

trihidruro de fósforo

fosfano

arsano

trihidruro de arsénico

AsH3

estibano

SbH3

trihidruro de antimonio

metano

CH4

tetrahidruro de carbono

SiH4

tetrahidruro de silicio

silano

disilano

Si2H6

hexahidruro de disilicio

borano

BH3

trihidruro de boro

B2H6

hexahidruro de diboro

diborano

alumano

AlH3

trihidruro de aluminio

Compuestos binarios. Con Hidrógeno.

  • EXCEPCIÓN- HALUROS DE HIDRÓGENO

No metal (halógeno/anfígeno) + hidrógeno = haluro de hidrógeno

HnX

HF; HCl; HI; HBr; H2S

Números oxidación-H: +1 -Halógeno/Anfígeno: -

  • Las combinaciones binarias del hidrógeno con los no metales del grupo de los anfígenos y los halógenos no se consideran hidruros. En ellos se invierte el orden entre el H y el elemento (electronegatividad).

Para nombrar

no metal terminado en URO

El nombre de ácido no se admite salvo para la disolución acuosa del gas

H2S

sulfuro de hidrógeno

No ácido sulfhídrico salvo disuelto en agua

Ejemplos:

cloruro de hidrógeno (no ácido clorhídrico salvo disuelto en agua)

-HCl:

fluoruro de hidrógeno (no ácido fluorhídrico salvo disuelto en agua)

-HF:

Compuestos binarios. Con Hidrógeno.

  • HALUROS DE HIDRÓGENO

Ejercicios resueltos

Fórmula

Con número de oxidación

En disolución acuosa

ácido sulfhídrico

H2S

sulfuro de hidrógeno

ácido selenhídrico

H2Se

seleniuro de hidrógeno

H2Te

telururo de hidrógeno

ácido teurhídrico

ácido fluorhídrico

fluoruro de hidrógeno

HF

ácido clorhídrico

HCl

cloruro de hidrógeno

ácido bromhídrico

HBr

bromuro de hidrógeno

HI

yoduro de hidrógeno

ácido yodhídrico

Compuestos binarios. No metal- No metal.

YnXm

No metal + No metal

SF6; PCl3; CCl4; SiCl4; PCl5;CS2-

Números oxidación-El más electronegativo: - -El otro: +

elemento menos electronegativo a la izquierda

elemento más electonegativo a la derecha

Para formular

PCl3

tricloruro de fósforo

intercambiar números de oxidación sin signo

Para nombrar

nombre del elemento más electronegativo (situado a la derecha) terminado en URO

nombre del elemento menos electronegativo (situado a la izquierda)

tetracloruro de carbono

CCl4

prefijo numeral que indica el número de atómos del elemento

Compuestos binarios. Metal- No metal.

Metal + No metal

MnXm

KBr; Fe2S3; AgCl; NaCl;CaI2;PbS2

Números oxidación-No metal: - -Metal: +

no metal a la derecha

metal a la izquierda

Para formular

FeCl3

cloruro de hierro (III)

intercambiar números de oxidación sin signo

Para nombrar

NO metal terminado en URO

nombre del metal

cloruro de plomo (IV)

Nomenclatura con números de oxidación

PbS2

estado de oxidación del metal entre paréntesis y números romanos

NO metal terminado en URO

nombre del metal

prefijo numeral que indica el número atómos del no NO METAL

Nomenclatura con prefijos multiplicadores

disulfuro de plomo

Compuestos binarios. Metal- No metal

Ejercicios resueltos

Fórmula

Con número de oxidación

Con prefijos multiplicadores

fluoruro de litio

LiF

fluoruro de litio

difluoruro de calcio

CaF2

fluoruro de calcio

AlCl3

cloruro de aluminio

tricloruro de aluminio

dibromuro de cobre

bromuro de cobre (II)

CuBr2

bromuro de cobre

CuBr

bromuro de cobre (I)

telururo de calcio

telururo de calcio

CaTe

KI

yoduro de potasio

yoduro de potasio

dicloruro de hierro

FeCl2

cloruro de hierro (II)

sulfuro de níquel

NiS

sulfuro de níquel (II)

K2S

sulfuro de potasio

sulfuro de dipotasio

difloruro de platino

fluoruro de platino (II)

PtF2

trifluoruro de bromo

BrF3

fluoruro de bromo (III)

cloruro de bromo

BrCl

cloruro de bromo (I)

diyoduro de selenio

SeI2

yoduro de selenio (II)

Compuestos ternarios. Hidróxidos

M(OH)n

Metal + OH- (Ión hidroxilo)

Al (OH)3; NaOH; Fe(OH)2

grupo OH

metal a la izquierda

Para formular

Cu(OH)2

hidróxido de cobre (II)

número oxidación del metal

Para nombrar

palabra hidróxido

nombre del metal

hidróxido de plomo (IV)

Nomenclatura con números de oxidación

estado de oxidación del metal entre paréntesis y números romanos (si es necesario)

Fe(OH)2

palabra hidróxido

nombre del metal

prefijo numeral que indica el número de OH

Nomenclatura con prefijos multiplicadores

dihidróxido de hierro

Compuestos ternarios. Ácidos Oxoácidos

es generalmente un no metal (o metal de transición: V, Cr, Mn, Mo, y W con valencia superior a 4+)

HaYbOc

  • Se obtienen generalmente al reaccionar el óxido correspondiente con agua

Ejemplo

1) Formular el óxido

óxido de azufre (VI), SO3

ácido sulfúrico

SO3 + H2 O

2) Añadir agua

H2 SO4

  • Se pueden nombrar mediante nomenclatura tradicional o funcional , nomenclatura de composición IUPAC y nomenclatura de hidrógeno (alternativa)

Compuestos ternarios. Ácidos Oxoácidos

HaYbOc

es generalmente un no metal (o metal de transición: V, Cr, Mn, Mo, y W con valencia superior a 4+)

  • Nomenclatura tradicional

Se utiliza la palabra ácido no metal con los prefjos/sufijos (hipo-oso; -oso; -ico y per-ico)

Ejemplos:

Br (1, 3, 5 y 7)

1) Conocer la valencia del no metal

Para formular

Prefijo/sufijo per-ico, mayor valencia, 7

ácido clórico

HClO3

Br2O7

2) Formular óxido

ácido perclórico

HClO4

ácido perbrómico

H2 Br2O8

Br2O7 + H2 O

3) Sumar agua

ácido sulfuroso

H2SO3

ácido sulfúrico

H2SO4

HBrO4

4) Simplificar

ácido nitroso

HNO2

ácido nítrico

HNO3

Para nombrar

1) Obtener valencia con la que actúa el no metal, multiplicar por 2 el subíndice del O y restarle el subçindice del H

HBrO4

(2x4)-1=7

1) Utilizar ácido + no metal y los prefijos en función de la valencia

Br (1, 3, 5 y 7)

ácido perbrómico

per-ico

Compuestos ternarios. Ácidos Oxoácidos

Sólo tenemos en cuenta las valencias no metálicas del elemento. Por ejemplo, Cr (6), N (1,3,5), Mn (4,6,7).

Mn es una excepción -Valencia 4 (-oso) -Valencia 6 (-ico) -Valencia 7 (per- -ico)

Ejercicios resueltos

Fórmula

Nomenclatura tradicional

HBrO

ácido hipobromoso

PREFIJOS META- Y ORTO-

HIO3

ácido yódico

-Hacen referencia a las moléculas de H2O que se suman. -Lo normal es sumar 1 H2O (omitiendo prefijo meta-). Si se indica orto-, se suman 3 H2O. *Excepción: B,P, As,Sb. Lo normal es sumar 3 H2O (omitiendo prefijo orto-). Si se indica meta-, se suma 1 H2O.

HClO2

ácido cloroso

ácido nitroso

HNO2

ácido sulfuroso

H2SO3

Ácido fosfórico: P2O5+ 3H2O=H6P2O8=H3PO4

Ácido metafosfórico: P2O5+ H2O=H2P2O6=HPO3

ácido crómico

H2CrO4

HClO3

ácido clórico

PREFIJOS DI-, TRI-, ...

H2SO4

ácido sulfúrico

-Hacen referencia al grado de polimerización de los ácidos respectivos. -Cuando el prefijo es di-, el ácido se forma quitando 1 H2O a 2 moléculas de ácido. Para tri- se quitan 2H2O a 3 de ácido, y así sucesivamente.

H2CO3

ácido carbónico

Ácido disulfúrico: 2H2SO4 - H2O=H2S2O7

HNO3

ácido nítrico

-Para nombrar el compuesto anterior, sabemos que es un dímero por el 2 del S, y hacemos lo siguiente:

ácido hiposulfuroso

H2SO2

Multiplicar por 2 el subíndice del O, restarle el del H y dividirlo entre el de S. Esto nos da valencia (6), y nombramos como ácido disulfúrico.

Compuestos ternarios. Ácidos Oxoácidos

HaYbOc

es generalmente un no metal (o metal de transición: V, Cr, Mn, Mo, y W con valencia superior a 4+)

  • Nomenclatura de composición IUPAC

Se utiliza el prefijo oxo, dioxo, trioxo... (según el número de O) + nombre del elemento Y terminado en ATO + (número oxidación Y en número romanos) + de hidrogéno

Ejemplos:

trioxoclorato (V) de hidrógeno

HClO3

tetraoxoclorato (VII) de hidrógeno

HClO4

trioxosulfato (IV) de hidrógeno

H2SO3

tetraoxosulfato (VI) de hidrógeno

H2SO4

dioxonitrato (III) de hidrógeno

HNO2

trioxonitrato (V) de hidrógeno

HNO3

Compuestos ternarios. Ácidos Oxoácidos

HaYbOc

es generalmente un no metal (o metal de transición: V, Cr, Mn, Mo, y W con valencia superior a 4+)

  • Nomenclatura de hidrógeno

Se utiliza para compuestos e iones que continen H en su molécula

palabra hidrogeno (sin acento)

nombre del anión encerrado entre paréntesis

H2CrO4

dihidrogeno(tetraoxidocromato)

prefijo numeral que indica el número H

palabra hidrogeno (sin acento)

nombre del anión encerrado entre paréntesis

HCO3-

hidrogeno(trioxidocarbonato)(-1)

prefijo numeral que indica el número H

carga del ión

Compuestos ternarios. Oxisales neutras

Son consideradas como compuestos binarios de un anión poliatómico (SO42-, CO32-,...) y un catión (metal o grupo, como NH4+). El anión proviene de un ácido.

MaXbOc

  • Se pueden nombrar mediante nomenclatura de Stock (basada en la tradicional) o mediante nomenclatura de IUPAC

Nomenclatura de Stock

1) Hay que conocer como se forma y nombra el anión que proviene del ácido según nomenclatura tradicional.

Para formular

Regla: las terminaciones -oso e -ico se cambian por -ito y -ato, respectivamente.

Ejemplos:

H2CO3

CO32-

HNO2

NO2-

H2SO4

SO42-

ión carbonato

ácido carbónico

ión nitrito

ácido nitroso

ión sulfato

ácido sulfúrico

osito

atico

2) Juntar el anión con el catión para formar oxisal

1) Conocer la valencia con la que actúa el metal, que se ve reflejada al final de la fórmula (III).

Para nombrar

Ejemplo: sulfato de hierro (III)

Fe3+ + SO42-

Fe2(SO4)3

Fe2(SO4)3

2) Conocer la valencia con la que actúa el S. Para ello, multiplicar por 2 el subíndice del O y restar el del metal.

Regla: el metal se coloca primero en la fórmula.

-ico por -ato

(4x2)-2=6

sulfato de hierro (III)

S (2,4,6)

Compuestos ternarios. Oxisales neutras

Son consideradas como compuestos binarios de un anión poliatómico (SO42-, CO32-,...) y un catión (metal o grupo, como NH4+). El anión proviene de un ácido.

MaXbOc

  • Se pueden nombrar mediante nomenclatura de Stock (basada en la tradicional) o mediante nomenclatura de IUPAC

Nomenclatura de Stock

Ejemplos:

Ca(ClO3)2

clorato de calcio

La valencia del metal sólo se indica si hay confusión posible

sulfato de estaño (IV)

Sn(SO4)2

sulfito de sodio

Na2SO3

hipoclorito de sodio

NaClO

clorato de sodio

NaClO3

bromato de hierro (III)

Fe(BrO3)3

nitrato de cromo (III)

Cr(NO3)3

Compuestos ternarios. Oxisales neutras

Son consideradas como compuestos binarios de un anión poliatómico (SO42-, CO32-,...) y un catión (metal o grupo, como NH4+). El anión proviene de un ácido.

MaXbOc

  • Se pueden nombrar mediante nomenclatura de Stock (basada en la tradicional) o mediante nomenclatura de IUPAC

Nomenclatura IUPAC

1) Se comienza a nombrar por el anión siguiendo la siguiente estructura: prefijos (bis.tris,tetrakis,pentakis...) + nombre ácidoato + (valencia átomo central de catión) + de + di,tri,tetra catión

Para nombrar

Ca(ClO3)2

Sn(SO4)2

Bis [trioxoclorato (V)] de calcio

Bis [tetraoxosulfato (VI)] de estaño

Ejemplos:

trioxosulfato (IV) de sodio

Na2SO3

tris[trioxobromato (V)] de hierro

Fe(BrO3)3

oxoclorato (I) de sodio

NaClO

tris[trioxonitrato (V)] de cromo

Cr(NO3)3

tetraoxoclorato (V) de sodio

NaClO3

Compuestos ternarios. Oxisales neutras

*Obtendríamos para Cr valencia 7, que no la tiene. La fórmula está simplificada, proviene de Cu(CrO4)2, y la valencia del Cr es 6 y la del cobre 2.

Ejercicios resueltos

Nomenclatura IUPAC

Fórmula

Nomenclatura Stock

trioxocarbonato (IV) de dipotasio

K2CO3

carbonato de potasio

NaNO2

dioxonitrato (III) de sodio

nitrito de sodio

Ca(NO3)2

bis[trioxonitrato (V)] de calcio

nitrato de calcio

trioxosulfato (IV) de disodio

sulfito de sodio

Na2SO3

tris[tetraoxosulfato (VI) de dihierro

sulfato de hierro (III)

Fe2(SO4)3

oxoclorato (I) de sodio

hipoclorito de sodio

NaClO

Ca(ClO2)2

bis[dioxoclorato (III)] de calcio

clorito de calcio

bis[trioxoyodato (V)] de bario

Ba(IO3)2

yodato de bario

KIO4

tetraoxoyodato (VII) de potasio

peryodato de potasio

CuCrO4

tetraoxocromato (VI) de cobre

cromato de cobre (II) *

heptaoxodicromato (VI) de dipotasio

dicromato de potasio

K2Cr2O7

Ca(MnO4)2

bis[tetraoxomanganato (VII) de calcio

permanganato de calcio

tetraoxofosfato (V) de aluminio

fosfato de aluminio

AlPO4

Compuestos ternarios. Oxisales ácidas

Están formadas por metal (M), no metal (X), H y O.Algunos de los H de un oxoácido se sustituyen por un metal.

MaHdXbOc

Ejemplo:

H2SO4

HSO4- + H+

1Se nombran como los anteriores, añadiendo el prefijo hidro-, dihidro-, ... según los átomos de H que queden.

NaHSO4

HSO4- + Na+

Nomenclatura de Stock

1) Identificar el metal, el anión y el número de H

Para formular

Ejemplos:

El 2 del anión no pasa a ser subíndice del Na, ya que hay que dejar un H en la formúla. Al Na se le coloca 1 de subíndice y se deja 1 H.

Na+ y SO4 2-

NaHSO4

Hidrogenosulfato de sodio

1) Conocer la valencia con la que actúa el azufre. Se multiplica el subíndice del O por 2 y se le resta el del H y el del metal.

Para nombrar

-ico por -ato

(4x2)-1-1=6

S (2,4,6)

NaHSO4

2) El nombre del anión se precede del prefijo (mono,di,tri,tetra...) en función de los H presentes +hidrogeno+ aniónato+ de metal

Hidrogenosulfato de sodio

Ejemplos:

dihidrogenofosfato de sodio

hidrogenocarbonato de sodio

NaHCO3

NaH2PO4

Compuestos ternarios. Oxisales ácidas

Están formadas por metal (M), no metal (X), H y O.Algunos de los H de un oxoácido se sustituyen por un metal.

MaHdXbOc

Ejemplo:

H2SO4

HSO4- + H+

Se nombran como los anteriores, añadiendo el prefijo hidro-, dihidro-, ... según los átomos de H que queden.

NaHSO4

HSO4- + Na+

Nomenclatura IUPAC

1) Se sigue la siguiente estructura, empezando por el anión:

Para nombrar

prefijo (di,tri,tetra...) en función de los H presentes + hidrogeno + di,tri,tetra...oxo+ atómo central ato+ (valencia atómo central)+ de + di,tri,..+catión

NaHSO4

hidrogenotetraoxosulfato (VI) de sodio

NaHCO3

hidrogenotrioxocarbonato (IV) de sodio

Ejemplos:

NaH2PO4

dihidrogenotetraoxofosfato (V) de sodio

Compuestos ternarios. Oxisales ácidas

Ejercicios resueltos

Nomenclatura IUPAC

Fórmula

Nomenclatura Stock

hidrogenotrioxocarbonato (IV) de potasio

KHCO3

hidrogenocarbonato de potasio

Ba(H2PO4)2

bis[dihidrogenotetraoxofosfato (V)] de bario

dihidrogenofosfato de bario

Na2HPO4

hidrogenotetraoxofosfato (V) de disodio

hidrogenofosfato de sodio

tris[hidrogenotrioxosulfato (II)] de hierro

hidrogenosulfito de hierro (III)

Fe(HSO3)3

CsHSO4

hidrogenosulfato de cesio

hidrogenoselenito de calcio

Ca(HSeO3)2

Por su complejidad es mejor la Stock

Fe(HSeO4)2

hidrogenoseleniato de hierro (II)

Cr(HSO3)3

hidrogenosulfito de cromo (III)

KH2PO4

dihidrogenofosfato de potasio

¡a practicar!

Lorem ipsum dolor

Consectetur adipiscing elit

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit, sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua. Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit, sed do eiusmod tempor incididunt ut labore. Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit, sed do eiusmod tempor incididunt.

  • Lorem ipsum dolor sit amet.
  • Consectetur adipiscing elit.
  • Sed do eiusmod tempor incididunt ut.
  • Labore et dolore magna aliqua.

Lorem ipsum dolor sit

Lorem ipsum dolor

Consectetur adipiscing elit

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit, sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua. Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit, sed do eiusmod tempor incididunt ut labore. Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit, sed do eiusmod tempor incididunt.

  • Lorem ipsum dolor sit amet.
  • Consectetur adipiscing elit.
  • Sed do eiusmod tempor incididunt ut.
  • Labore et dolore magna aliqua.

Lorem ipsum dolor sit

Lorem ipsum dolor

Consectetur adipiscing elit

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit, sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua. Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit, sed do eiusmod tempor incididunt ut labore. Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit, sed do eiusmod tempor incididunt.

  • Lorem ipsum dolor sit amet.
  • Consectetur adipiscing elit.
  • Sed do eiusmod tempor incididunt ut.
  • Labore et dolore magna aliqua.

Lorem ipsum dolor sit

Lorem ipsum dolor

Consectetur adipiscing elit

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit, sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua. Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit, sed do eiusmod tempor incididunt ut labore. Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit, sed do eiusmod tempor incididunt.

  • Lorem ipsum dolor sit amet.
  • Consectetur adipiscing elit.
  • Sed do eiusmod tempor incididunt ut.
  • Labore et dolore magna aliqua.

Lorem ipsum dolor sit

Lorem ipsum dolor

Consectetur adipiscing elit

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit, sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua. Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit, sed do eiusmod tempor incididunt ut labore. Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit, sed do eiusmod tempor incididunt.

  • Lorem ipsum dolor sit amet.
  • Consectetur adipiscing elit.
  • Sed do eiusmod tempor incididunt ut.
  • Labore et dolore magna aliqua.

Lorem ipsum dolor sit

Lorem ipsum dolor

Consectetur adipiscing elit

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit, sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua. Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit, sed do eiusmod tempor incididunt ut labore. Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit, sed do eiusmod tempor incididunt.

  • Lorem ipsum dolor sit amet.
  • Consectetur adipiscing elit.
  • Sed do eiusmod tempor incididunt ut.
  • Labore et dolore magna aliqua.

Lorem ipsum dolor sit

Lorem ipsum dolor

Consectetur adipiscing elit

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit, sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua. Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit, sed do eiusmod tempor incididunt ut labore. Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit, sed do eiusmod tempor incididunt.

  • Lorem ipsum dolor sit amet.
  • Consectetur adipiscing elit.
  • Sed do eiusmod tempor incididunt ut.
  • Labore et dolore magna aliqua.

Lorem ipsum dolor sit