Want to create interactive content? It’s easy in Genially!

Get started free

OinarrizFormulOrg_BideoIrisgarritasuna

Ainara Ubegun

Created on July 12, 2023

Start designing with a free template

Discover more than 1500 professional designs like these:

Practical Video

Akihabara Video

Essential Video

Season's Greetings Video Mobile

End of the Year Wrap Up

Christmas Promotion Video

Santa’s Sleigh Christmas video

Explore all templates

Transcript

OINARRIZKO FORMUALAZIO ORGANIKOA

ALKANO, ALKENO eta ALKINOEN Formulazio eta Nomenklatura

Zer dira konposatu Organikoak?

Karbono (C) atomoz osatutako egitura bat duten konposatu kimikoak dira. Osagai nagusiak, karbonoa eta hidrogenoa (H) izaten dira baina beste elementu batzuk ere izan ditzakete: oxigenoa (O), sufrea (S), nitrogenoa (N), edo halogenoak (F, Cl, Br, I).
Irudia: Freepik

C atomo bakoitzak 4 lotura ematen ditu

Nola hasi izendatzen? Nomenklatura

C kate nagusian (ahalik eta luzeenean), zenbat C atomo dauden zenbatu behar da. Kopuru horren aurrizkia identifikatu. (Ikusi taula)

Saiatu galdera erantzuten

Irudia: Freepik

Nolakoak dira loturak?

  • Lotura guztiak sinpleak badira, ALKANO bat da. -ANO atzizkia erabiliko da izendatzeko.
  • Loturaren bat gutxienez bikotza bada, ALKENO bat da. -ENO atzizkia erabiliko da izendatzeko.
  • Loturaren bat gutxienez hirukoitza bada, ALKINO bat da. -INO atzizkia erabiliko da izendatzeko.
Butanoa
1-butenoa (zenbakia, lotura bikoitza zenbatgarren C-an dagoen adierazteko da)

1-butinoa (zenbakia, lotura hirukoitza zenbatgarren C-an dagoen adierazteko da)

Alkil taldeak badaude...

Ahalik eta C kate lineal luzeena, kate nagusia izango da. Baina batzuetan, kate nagusiko C atomo batzuetatik beste kate motzago batzuk daude, alkil taldeak deiturikoak. Hauek izendatzeko:
  • Zenbatu kate motzaren C atomo kopurua
  • Lokalizatu, hau da zenbatgarren C atomoan dagoen katea (ahalik eta zenbaki txikiena erabiltzen saiatu, kate nagusian nondik hasi zenbatzen kontuan izan horretarako).

1-metil-hexanoa

Laburbilduz…

Zenbatu karbono kate luzeeneko C kopurua: AURRIZKIA

Lotura motak identifikatu eta kokatu: ATZIZKIA

Alkilo talderik badu identifikatu eta kokatu

Testua, ahotsa eta molekulen marrazkiak: Ainara Ubegun

Irudiak: freepik

This work © 2023 by Ainara Ubegun is licensed under CC BY-NC-SA 4.0. To view a copy of this license, visit http://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0/

This work © 2023 by Kimikagintza ikasgunea, CIFP Don Bosco LHII is licensed under CC BY-NC-SA 4.0