Euskal Mitologia

Euskal Mitologia

¡Vamos!

Ivan Dzitac

Aurkibidea

Euskal mitologiko Jeinuak

Jeinuen buzuz informazioa

Laburpena

Kondaira

Asmakizunak

Sorgina

Pertsonai hauek deitzen ziren Belagile, sorgin gaixtuak ziren, gehienak emakumeak ziren. Gaiztakerietan ibiltzen ziren batzutan. Emakume hauek taldeetan egoten ziren gauez, eta festa batzuk egiten zituzten suaren ondoan. Korro bat egiten zuten eta dantza batzuek egiten zituzten Euskal Herrian bizi ziren eta kobazuloetan. Lehen uste zen katu bihurtzen zirela(normalean katu beltzak). Jendeak ere uzte zuen pertson bat sorgin bihurtzeko elizaren inguruan hiru buelta eman behar zuen, batailua ez izateagatik, sorgin baten harremanak izateagatik edo bere jantzia janzeagatik sorgin bihur zitekeela. Azkenik hemen historio bat daukagu: Elezahar batek dio emakume bat gauero gelditzen zela etxeko sukaldean eta egunero katu beltz bat agertzen zitzaihola leihotik. Gau batean senarra katuari hitz egiten entzun ostean makilarekin jo omen zuen. Hurrengo egunean auzokide batek besoa apurtu zuen orduan konturatu ziren emakume hura sorgina

Lamia

Lamia edo beste izen batzuekin,Lamia edo Amilamia deitzen zioten. Bera gorputzaren erditik gora emakume eder bat zen eta gorputzaren erditik behera oilo hankak zeuzkan. Lamiak normalean haitzuloetan edo erreka putzuetan bizi ziren. Berak istorio bat zeukan eta hau da. Egun batean Anboto eta Arangio artean zegoen artzain bat bere artaldea ateratzen eta bat batean lamiak agertu zitzazkion. Artzaina gustura zegoen gazte haiekin, baina berak ez zekien Lamiak zirela. Artzaina harreman sendo bat egin zuen Lami batekin, eta horregatik egun batean Lamiak eman zion eraztun bat artzainari biek ezkontzeko. Artzainak bere amari esan zion baina bere ama ez zegoen seguru eta joan zen apaizarengana Lamiarekin eta artzainarekin. Apaiza konfidantza gutxiekin esan zion Lamiari erakusteko oineko behatzak. Lamia horrela egin zuen eta artzaina ikusi zuen ez zela neska normal bat, Lamia bat zen. Horregatik artzainak nahi zuen kendu eraztuna Lamiari emateko baina nola ez zuen lortzen atzamarra moztu zuen eta Lamiari eman zion atzamarra eta eraztuna. Artzaina ohera joan zen. Lamia oso haserre zegoen eta mutila ez zen gehiago esnatu.

Herio

Heriok beste izen bat zuen: Balbea izena zuen. Herio altua da, beltz koloreko jantzi bat du, esku txuriak ditu eta fenomeno natural bat da. Nafarroko Baztaneko lurretan ikazkin bat bizi zen, jatekorik ezer ez zuena eta txabola txiro batean bizi zena. Egun batean erregearen etxera aterki bat eskatzera joan zen baina erregeak ikazkinari bere etxera bueltatzeko esan zion. Erregearen atea berriz jo zuen eta ez zion atea ireki. Hurrengo gauean, Herio ikazkinaren etxera aterpe bila joan zen. Honek atea ireki, eta biek apur bat jan zuten. Bere janaria partekatu zuen, denek Heriorekin gaizki portatzen zirelako, baina ikazkina ondo portatu zen Heriorekin. Momentua i

Denbora utziko dizuet.

Eta orain azmakizun batzuk jariko dizuet

Neskatxa ile-horia da, bere hankak ahatearenak dira

Ekaitzen, tximisten eta trumoien jeinua, baserritarren uztal aferrik galtzen dituena.

Zazpi buru ditu,zazpi misto sutsu eta lau hanka ditu.

Lamia Aideko Mari

ODEI AIDEKO OLENTZERO

Herensugea Lamia Tartalo

Behin batean emakume bat eta jauna bat deitzen zirena Mari eta Don Diego. Egun batean ehiza egiten zegoen, bat batean entzun zuen emakume bat kantatzen Don Diego esan zion ahotz polit bat zuela. Don Diego eskatu zion bere emaztea izatea. Mari esan zion aitarena egiten bazuela anbotora bueltatuko zela. Seme alabak izan zituzten, alaba Urraka deitzen zen eta semea Iñigo Guerra deitzen zen. Denak pozik bizi ziren Don Diegoren gazteluan. Egun batean bizkaiko jauna basurde handi bat ekarri zuen eta sukaldariei eman zioten egiteko. Don Diego aitarena egin zuen nahi gabe, Mari Anbotora bueltatu zen. Don Diego borroka batera joan zen eta Toledoko kartzel batera eraman zuten. Iñigo Guerra Toledoko kartelera joan zen ikustera nola zegoen bere aita. Bere amaren gana joan zen eta eskatu zion zerbait ematea al zuena bere aitari ateratzea Toledoko kartzeletik, zaldi bat eman zion eta Toledora joan zen atera zion eta bizkaira bueltatu ziren. Egun batean bere birbiloba bateri begi bat atera zion.

Mari eta Bizkaiko jauna.

Lamia eta arrantzlea

Bazen behin,Gipuzkoako kostalde batean herri txiki bat, arrantza egiten zuen mutil bat deitzen zena Paul mutil behartu bat zen. Egunero ateratzen arrantza bere batel txikiarekin. Egun batean lamia bat ikusi zuen eta arrantzatu nahi zuen aberatsa izateko baina ez zuen hartu lamia. Gau guztia egon zen pentsatzen nola arrantzatu lamia eta ideia bat izan zuen. Hurrengo egunean batel handi bat hartu zuen lamia harrapatzeko. Lamiak galdetu zion zergatik harrapatu nahi zuen eta esan zion pobrea zelako eta saltzen bazuen aberatsa izango zela. Bat -batean Akerbeltz eta Mari agertu ziren Lamia salbatzeko. Akerbeltzek arrantzalea bota ziu eta itxasontziatik, Lamia bere inguruan biraka hasi zen arantzeleari. Marik hartu zuen arrantzalea eta bota zuen mendikate batera. Akerbeltzek eta Mari keraman zuten Lamiar erreka txiki batera eta hor gelditu zen Lamia betirako

Bukaera

AGUR!!!!!