Ander. L eta Mattin. E
Mitologia
hasi
Aurkibidea
Azalpen testua:Deskripzioa Kondairak Asmakizunak Laburpenak elezaharrak
Akerbeltz edo aker
Gure pertsonajeren izena Akerbeltz edo beste izena aker da. Berak bi izaera dauzka , bat oso jatorra eta beste oso gaiztoa da, eta bera aker, beltza bat da. Zugarramundin bizi da. Akerbebeltz agertzen da Gipuzkoan, Nafarroan, Araban, Lapurdin, eta Nafarroa baxuan. Animaliak sendatzeko botereak ditu, animaliak zaintzen ditu. Elezaharrek diotenez, batzar haiek Akerbeltz edo Aker adoratzen zuten kristau-mezaren parodia eginez. Bertan, ogia, arrautzak eta dirua eskaintzen zioten.
Gure pertsonaiak Zezengorri izena du, eta beste izen hauekin ezagutzen da: Hatxe, Ahatxegorri, Txekorgorri, Xahalgorri, Behigorri, Ihi… Bere izena adierazten duen bezala, zezen gorri baten itxura dauka.
Leize-zuloetan bizi da normalean, leku haien zaindari izan ohi baita. Norbait haitzuloan sartzen bada, haserretu egiten da, eta gaiztoa bezain beldurgarria izan daiteke. Orain Zezengorriren istorioa kontatuko dugu. Askotan kontatzen dute lapur bat bizi izan zela Itzineko mendian dagoen Atxulaur haitzuloan. Lapur hark, urteetan eginiko lapurretei esker, izugarrizko urre pila bildu omen zuen haitzuloaren barruan. Lapurretara beste lurralde batera joan zen batean, hil egin omen zen, eta inork ez zekien non gorde zuen bere altxorra.
Zezengorri
Gure pertsonaiak Mari du izena. Beste toki batzuetan izen hauekin ezagutzen da, adibidez Mariburute, Marimur, Mariurraka… Naturaren eta beronen osagai guztien erregina da. Gaizkileen aurka jokatzen du eta sinesten ez dietenei zigortzen die. Mari lur azpian bizi da. Mariren senarra Maju dela esaten da, baina ere uste dute Sugaar dela. Hau gure jeinu garrantzitsuena da eta pakearen defendatzailea ere bai.
Mari
Asmakizunak
DonDiego bazen bizkaiko jaun bat Mariri ikusi ziola kalean.z Biek ezkondu ziren eta Marik Don Diegori esan zion ez egitea errezatu bere aurrean. Egun batean Don Diego errezatu zuen Mariren aurrean. Mari bere alabarekin, leihotik joan ziren, Anbotora Urte batzuk geroago
Hurrengoa
Don diego preso hartu zuten Iñigo, semea Anbotora joan zen Mari bila eta bere amak semeari zaldi bat oparitu zion.
Iñigok aita bila abiatu eta berriz Bizkaira etorri ziren
Horretik aurrera Mariri opariak egin zizkioten beti eta norbait
ez zuenean betetzen zerbait txarra gertatuko zion. Ez zuten bete eta
begi bat galdu zuen birbiloba batek.
Mattin
Hamalaugarren mendean Don Diego Lopez Bizkaiako jauna zen. Ehistaria zen eta ahal zuen guatietan joaten zen bazurden eta besten pistien bila.
Egun batean mendian emakome eder bat ikusi zuen eskatu zion berarekin ezkontzea. Marik baietz esan zion baina baldintza batekin bere aurrean ez egitea aitarena.
Don Diego ete Mari ezkondu ziren eta semealabak izan zituzten. Alabari Urraka deitu zion eta Inigo Gerra zemeari.
Bizi ziren Don Diegoren gasteluan. Egun batean harituta geratu eta aitaren egin zuen, Mari Urraka artu eta egan joan ziren.
Urteak pasa eta geron gerran preso artu zuten.
Inigo aholtu eske joan zen Mariren gana.
Bere ama aurkitu eta bere amari laguntza eskatu zion.
Oihu bat egin eta saldi bat etorri zen.
Inigo dondiegoren bila joan zen. Dondiego ezkutik artu eta zaldian etxera joan ziren.
Orduz ezkerozkik Mairi opariak zieten bestala gauz tzar bat gertatuko zion.
Don Diegoren birbilloba bat ez zuen egin eta begi bat galdu zuen.
Itas-Lamia eta Arrantzalea
Bazen behin, Bizkaiko kostaldeko herrixka txiki batean, Domeka izeneko arrantzale behartsu bat. Egunero ateratzen zen itxasora bere batel txikiarekin arrantzara. Baina ez zuen zorte handirik. Sarea bota eta, arraintxo banaka batzuk bakarrik erortzen ziren sarean.
Behin batean, txitxarrotan zebilela, urre-gorrizko arrain handi dizdiratsu bat ikusi zuen batel inguruan. Sarea bota zion behin eta berriro baina alferrik, erraz egiten zuen ihes urrezko arrainak. Jo ta ke arrainaren atzetik, kostako labarraren ondora iritsi zen. Eta ara non, harkaitz baten magalean itsas-lamia bat agertu zitzaion, bere ile hori dizdiratsuaz.
Honela esan zion lamiak:
Nik botere asko daukat esan zion Lamiak. Ugaldetxo arrantzaleak esan zion Lamiari:
-Ahal didazu arrain bihurtu eta lurrean pertsona jarraitzen izatea?
-Bai, -erantzun zion neskatxak.- baina horretarako nere orrazi magikoa ekarri beharku didazu.
Eta han joan zen konten-konten arrantzalea orrazia bila. Denbora asko egon zen orrazia bila baina ez zen agertu.
Urte askotara arku batetik deabru bat atera zen, eta Ugaldetxo, ohartu zen orrazia berak zeukala.
Deabruak Potxotxo zuen izena eta oso gaiztoa zen.
Hark, deabruak, bere su pilotekin arrantzalea jotzen saiatu zen,baino arrantzalea azkarragoa zenez, sarearekin harrapatu zuen eta hau esan zion Ugaldetxo:
- Emaidazu orrazia!.
- Ez! -erantzun zion Potxotxok. Eta Arrantzaleak azkenik bere kainaberarekin deabrua hil Zuen. Orrazia hartu eta korrika atera zen.
Marik ikusi zuen Ugaldetxo deabru bihurtu zela, eta jeinuak fletxa bat bota zion arrantzaleari.
Han bertan Odei agertu zen eta fletxa Ugaldetxori ez ematea lortu zuen putz batekin. Arrantzaleak eskerrak eman zion eta arraina asko emango ziola noizbait eskertzo. Lamiaren
etxera iristen Lamia esperuan zegoen. Truke egitean Ugaldetxo arrain bihuru zen uretan eta pobrezatik atera zen arrantzatzen.
Bukaera
Bazen behin, Bizkaiko kostaldeko herrixka txiki batean, Hanzelu izeneko arrantzale behartsu bat. Egunero ateratzen zen itxasora bere bote txikiarekin arrantzara. Baina ez zuen zorte handirik. Sarea bota eta, arraintxo banaka batzuk bakarrik erortzen ziren sarean. Behin batean, txitxarrotan zebilela, urre-gorrizko arrain handi dizdiratsu bat ikusi zuen botearen inguruan. Sarea bota zion behin eta berriro baina alferrik, erraz egiten zuen ihes urrezko arrainak. Jo ta ke arrainaren atzetik, kostako labarraren ondora iritsi zen. Eta ara non, harkaitz baten magalean itsas-lamia bat agertu zitzaion, bere ile hori dizdiratsuaz.
Honela esan zion lamiak:
-Ni itsasoko erregina naiz.
Akerbeltz Akelarretako Jauna da, n ire herria suz bete du eta sorginek Lami guztiak erretzen dituzte.
Arrantzaleak esan zion:
- Nik hilko dut, baina baldintza batekin, hilabetero 12 kilo arrain.
Arrantzalea basotik pasa zenean basajaun bat aurkitu zuen. Basajaunak esan zion:
-Nora zoaz arrantzaletxo?
-Akelarretara Akerbeltz hiltzeko,
-zu joango zara Akerbeltz hiltzera !! JA JA ¡¡ sorgin bakar batek alhalko du zurekin, nola ahalko duzu zuk bakarrik Akerbeltzen kontra? Ni joango naiz zurekin ere bai hari da erretzenn baso hauek.
Ailegatzean zulo batean aurkitu zuten Sugaar eta esan zuen:
-Ni zuekin joango naiz Akerbeltz hiltzera.
-Nola dakizu zertarako etorri garen?.
-Jendea bakarrik etortzen da horretarako.
Ailegatzean hila aurkitu zuten eta sorginak dantzatzen zeuden.
Galdetu zuten ea zer gertatu zela eta sorgin zaharrena ezan zien:
-Naskatu gera esaten duen guztiaz egitea.
Portuan zegoenean lamiari ezan zion:
-Ila hil diot.
Baina lamia lla konturatu zen eta Hanzeluri ezkutik artu eta ez zen ezer geiago jakin Hanselutas.
Euskal mitologia
Mattin Eizaguirre Serrano
Created on May 30, 2023
Start designing with a free template
Discover more than 1500 professional designs like these:
View
Animated Chalkboard Presentation
View
Genial Storytale Presentation
View
Blackboard Presentation
View
Psychedelic Presentation
View
Chalkboard Presentation
View
Witchcraft Presentation
View
Sketchbook Presentation
Explore all templates
Transcript
Ander. L eta Mattin. E
Mitologia
hasi
Aurkibidea
Azalpen testua:Deskripzioa Kondairak Asmakizunak Laburpenak elezaharrak
Akerbeltz edo aker
Gure pertsonajeren izena Akerbeltz edo beste izena aker da. Berak bi izaera dauzka , bat oso jatorra eta beste oso gaiztoa da, eta bera aker, beltza bat da. Zugarramundin bizi da. Akerbebeltz agertzen da Gipuzkoan, Nafarroan, Araban, Lapurdin, eta Nafarroa baxuan. Animaliak sendatzeko botereak ditu, animaliak zaintzen ditu. Elezaharrek diotenez, batzar haiek Akerbeltz edo Aker adoratzen zuten kristau-mezaren parodia eginez. Bertan, ogia, arrautzak eta dirua eskaintzen zioten.
Gure pertsonaiak Zezengorri izena du, eta beste izen hauekin ezagutzen da: Hatxe, Ahatxegorri, Txekorgorri, Xahalgorri, Behigorri, Ihi… Bere izena adierazten duen bezala, zezen gorri baten itxura dauka. Leize-zuloetan bizi da normalean, leku haien zaindari izan ohi baita. Norbait haitzuloan sartzen bada, haserretu egiten da, eta gaiztoa bezain beldurgarria izan daiteke. Orain Zezengorriren istorioa kontatuko dugu. Askotan kontatzen dute lapur bat bizi izan zela Itzineko mendian dagoen Atxulaur haitzuloan. Lapur hark, urteetan eginiko lapurretei esker, izugarrizko urre pila bildu omen zuen haitzuloaren barruan. Lapurretara beste lurralde batera joan zen batean, hil egin omen zen, eta inork ez zekien non gorde zuen bere altxorra.
Zezengorri
Gure pertsonaiak Mari du izena. Beste toki batzuetan izen hauekin ezagutzen da, adibidez Mariburute, Marimur, Mariurraka… Naturaren eta beronen osagai guztien erregina da. Gaizkileen aurka jokatzen du eta sinesten ez dietenei zigortzen die. Mari lur azpian bizi da. Mariren senarra Maju dela esaten da, baina ere uste dute Sugaar dela. Hau gure jeinu garrantzitsuena da eta pakearen defendatzailea ere bai.
Mari
Asmakizunak
DonDiego bazen bizkaiko jaun bat Mariri ikusi ziola kalean.z Biek ezkondu ziren eta Marik Don Diegori esan zion ez egitea errezatu bere aurrean. Egun batean Don Diego errezatu zuen Mariren aurrean. Mari bere alabarekin, leihotik joan ziren, Anbotora Urte batzuk geroago
Hurrengoa
Don diego preso hartu zuten Iñigo, semea Anbotora joan zen Mari bila eta bere amak semeari zaldi bat oparitu zion. Iñigok aita bila abiatu eta berriz Bizkaira etorri ziren Horretik aurrera Mariri opariak egin zizkioten beti eta norbait ez zuenean betetzen zerbait txarra gertatuko zion. Ez zuten bete eta begi bat galdu zuen birbiloba batek.
Mattin
Hamalaugarren mendean Don Diego Lopez Bizkaiako jauna zen. Ehistaria zen eta ahal zuen guatietan joaten zen bazurden eta besten pistien bila. Egun batean mendian emakome eder bat ikusi zuen eskatu zion berarekin ezkontzea. Marik baietz esan zion baina baldintza batekin bere aurrean ez egitea aitarena. Don Diego ete Mari ezkondu ziren eta semealabak izan zituzten. Alabari Urraka deitu zion eta Inigo Gerra zemeari. Bizi ziren Don Diegoren gasteluan. Egun batean harituta geratu eta aitaren egin zuen, Mari Urraka artu eta egan joan ziren. Urteak pasa eta geron gerran preso artu zuten. Inigo aholtu eske joan zen Mariren gana. Bere ama aurkitu eta bere amari laguntza eskatu zion. Oihu bat egin eta saldi bat etorri zen. Inigo dondiegoren bila joan zen. Dondiego ezkutik artu eta zaldian etxera joan ziren. Orduz ezkerozkik Mairi opariak zieten bestala gauz tzar bat gertatuko zion. Don Diegoren birbilloba bat ez zuen egin eta begi bat galdu zuen.
Itas-Lamia eta Arrantzalea
Bazen behin, Bizkaiko kostaldeko herrixka txiki batean, Domeka izeneko arrantzale behartsu bat. Egunero ateratzen zen itxasora bere batel txikiarekin arrantzara. Baina ez zuen zorte handirik. Sarea bota eta, arraintxo banaka batzuk bakarrik erortzen ziren sarean. Behin batean, txitxarrotan zebilela, urre-gorrizko arrain handi dizdiratsu bat ikusi zuen batel inguruan. Sarea bota zion behin eta berriro baina alferrik, erraz egiten zuen ihes urrezko arrainak. Jo ta ke arrainaren atzetik, kostako labarraren ondora iritsi zen. Eta ara non, harkaitz baten magalean itsas-lamia bat agertu zitzaion, bere ile hori dizdiratsuaz. Honela esan zion lamiak:
Nik botere asko daukat esan zion Lamiak. Ugaldetxo arrantzaleak esan zion Lamiari: -Ahal didazu arrain bihurtu eta lurrean pertsona jarraitzen izatea? -Bai, -erantzun zion neskatxak.- baina horretarako nere orrazi magikoa ekarri beharku didazu. Eta han joan zen konten-konten arrantzalea orrazia bila. Denbora asko egon zen orrazia bila baina ez zen agertu.
Urte askotara arku batetik deabru bat atera zen, eta Ugaldetxo, ohartu zen orrazia berak zeukala. Deabruak Potxotxo zuen izena eta oso gaiztoa zen. Hark, deabruak, bere su pilotekin arrantzalea jotzen saiatu zen,baino arrantzalea azkarragoa zenez, sarearekin harrapatu zuen eta hau esan zion Ugaldetxo: - Emaidazu orrazia!. - Ez! -erantzun zion Potxotxok. Eta Arrantzaleak azkenik bere kainaberarekin deabrua hil Zuen. Orrazia hartu eta korrika atera zen. Marik ikusi zuen Ugaldetxo deabru bihurtu zela, eta jeinuak fletxa bat bota zion arrantzaleari. Han bertan Odei agertu zen eta fletxa Ugaldetxori ez ematea lortu zuen putz batekin. Arrantzaleak eskerrak eman zion eta arraina asko emango ziola noizbait eskertzo. Lamiaren etxera iristen Lamia esperuan zegoen. Truke egitean Ugaldetxo arrain bihuru zen uretan eta pobrezatik atera zen arrantzatzen.
Bukaera
Bazen behin, Bizkaiko kostaldeko herrixka txiki batean, Hanzelu izeneko arrantzale behartsu bat. Egunero ateratzen zen itxasora bere bote txikiarekin arrantzara. Baina ez zuen zorte handirik. Sarea bota eta, arraintxo banaka batzuk bakarrik erortzen ziren sarean. Behin batean, txitxarrotan zebilela, urre-gorrizko arrain handi dizdiratsu bat ikusi zuen botearen inguruan. Sarea bota zion behin eta berriro baina alferrik, erraz egiten zuen ihes urrezko arrainak. Jo ta ke arrainaren atzetik, kostako labarraren ondora iritsi zen. Eta ara non, harkaitz baten magalean itsas-lamia bat agertu zitzaion, bere ile hori dizdiratsuaz. Honela esan zion lamiak: -Ni itsasoko erregina naiz. Akerbeltz Akelarretako Jauna da, n ire herria suz bete du eta sorginek Lami guztiak erretzen dituzte. Arrantzaleak esan zion: - Nik hilko dut, baina baldintza batekin, hilabetero 12 kilo arrain. Arrantzalea basotik pasa zenean basajaun bat aurkitu zuen. Basajaunak esan zion: -Nora zoaz arrantzaletxo?
-Akelarretara Akerbeltz hiltzeko, -zu joango zara Akerbeltz hiltzera !! JA JA ¡¡ sorgin bakar batek alhalko du zurekin, nola ahalko duzu zuk bakarrik Akerbeltzen kontra? Ni joango naiz zurekin ere bai hari da erretzenn baso hauek. Ailegatzean zulo batean aurkitu zuten Sugaar eta esan zuen: -Ni zuekin joango naiz Akerbeltz hiltzera. -Nola dakizu zertarako etorri garen?. -Jendea bakarrik etortzen da horretarako. Ailegatzean hila aurkitu zuten eta sorginak dantzatzen zeuden. Galdetu zuten ea zer gertatu zela eta sorgin zaharrena ezan zien: -Naskatu gera esaten duen guztiaz egitea. Portuan zegoenean lamiari ezan zion: -Ila hil diot. Baina lamia lla konturatu zen eta Hanzeluri ezkutik artu eta ez zen ezer geiago jakin Hanselutas.